Literature Review
ស្ទង់ និង សំយោគ ការសិក្សាដែលមានស្រាប់ — ដើម្បីដឹងថា គេដឹងអ្វីខ្លះ និងនៅខ្វះអ្វី
យើងមានបញ្ហា គោលបំណង និងសំណួរហើយ។ មុននឹងឆ្លើយ យើងត្រូវដឹងថា អ្នកដទៃបានរកឃើញអ្វីខ្លះរួចមក។ តើ Literature Review ជាអ្វី ហើយធ្វើវាឱ្យបានល្អយ៉ាងណា? អ្នកនឹងរៀនពីដំណើរការស្វែងរក វាយតម្លៃ និងសំយោគការសិក្សាមុនៗ។
ការអានអ្វីដែលគេសិក្សារួច ការពារអ្នកពីការធ្វើស្ទួននូវអ្វីដែលមានស្រាប់។
Literature Review គឺជាការស្ទង់ និងសំយោគជាប្រព័ន្ធ នូវការសិក្សាដែលមានស្រាប់ ស្តីពីប្រធានបទរបស់អ្នក។ វាមិនមែនគ្រាន់តែ «រាយសង្ខេប» អត្ថបទនីមួយៗទេ — តែបង្ហាញថា គេដឹងអ្វីខ្លះ មានចំណុចណាផ្ទុយគ្នា និងនៅខ្វះអ្វី។ ការនេះ ជួយដាក់ទីតាំងការសិក្សារបស់អ្នក ក្នុងចំណេះដឹងធំ។
ហេតុអ្វី Literature Review សំខាន់?
Literature Review បង្ហាញថា អ្នកយល់ដឹងពីអ្វីដែលគេបានសិក្សារួច ហើយដាក់ការសិក្សារបស់អ្នកក្នុងបរិបទនោះ។
វាបម្រើ ៤ គោលដៅ — បង្ហាញ អ្វីដែលគេដឹង; កំណត់ គម្លាត (អ្វីនៅខ្វះ); ការពារការធ្វើស្ទួន; និងជូនព័ត៌មានដល់ វិធីសាស្ត្រ (តើគេប្រើវិធីណា)។
សម្រាប់និស្សិត ផ្នែកនេះបង្ហាញគណៈកម្មការថា ការសិក្សារបស់អ្នកមានមូលដ្ឋាន និងថ្មី — មិនមែនធ្វើម្តងទៀត នូវអ្វីដែលមានស្រាប់។
Literature Review មិនមែនជា «បញ្ជីសង្ខេប» ទេ — វាជា «ការសន្ទនា» រវាងការសិក្សា។
តើ Literature Review ជាអ្វី?
និយមន័យ៖ វាជាការស្ទង់ វិភាគ និងសំយោគ ការសិក្សា អត្ថបទ និងទ្រឹស្តីពាក់ព័ន្ធ ស្តីពីប្រធានបទមួយ ដោយមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់។
ប្រភពពីរប្រភេទ៖ ប្រភពចម្បង (primary) គឺការសិក្សាដើម; ប្រភពបន្ទាប់បន្សំ (secondary) គឺការសង្ខេប ឬការវិភាគប្រភពដើម។ ផ្តល់អាទិភាពលើ អត្ថបទដែលមានការត្រួតពិនិត្យ (peer-reviewed) ថ្មីៗ និងពាក់ព័ន្ធ។
ការយល់ច្រឡំទូទៅ៖ គិតថា គ្រាន់តែរាយសង្ខេបអត្ថបទម្តងមួយៗ។ តាមពិត ត្រូវ សំយោគ — ប្រៀបធៀប ដាក់ការសិក្សាជាក្រុមតាមប្រធានបទ និងបង្ហាញលំនាំ។
ដំណើរការ ៥ ជំហាន
Literature Review ដ៏រឹងមាំ ធ្វើតាមជំហានទាំងនេះ៖
៧.១ ស្វែងរក (Search)
ប្រើពាក្យគន្លឹះ និងមូលដ្ឋានទិន្នន័យសិក្សា ដើម្បីរកអត្ថបទពាក់ព័ន្ធឱ្យបានទូលំទូលាយ។
៧.២ វាយតម្លៃ (Evaluate)
ពិនិត្យភាពពាក់ព័ន្ធ ភាពថ្មី និងភាពគួរឱ្យទុកចិត្ត — តើនរណាជាអ្នកនិពន្ធ និងប្រភពអ្វី។
៧.៣ អាន និងកត់ត្រា (Read & Note)
អានយ៉ាងសកម្ម កត់ចំណុចសំខាន់ វិធីសាស្ត្រ និងលទ្ធផលនៃការសិក្សានីមួយៗ។
៧.៤ សំយោគ (Synthesize)
ដាក់ការសិក្សាជាក្រុមតាមប្រធានបទ ប្រៀបធៀប រកលំនាំ និងភាពផ្ទុយ — មិនមែនរាយម្តងមួយ។
៧.៥ សរសេរ (Write)
រៀបរៀងជាកថាខណ្ឌតាមប្រធានបទ ដោយដកស្រង់ប្រភពឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
ឧទាហរណ៍៖ ការសង្ខេប ផ្ទុយនឹង ការសំយោគ
ភាពខុសគ្នាធំបំផុត គឺរវាង «រាយសង្ខេប» និង «សំយោគ»។ ខាងក្រោម បង្ហាញការប្រៀបធៀប៖
| វិធីសង្ខេប (ខ្សោយ) | វិធីសំយោគ (ខ្លាំង) | ហេតុអ្វីខ្លាំងជាង |
|---|---|---|
| «សិក្សានីមួយៗ ត្រូវរៀបរាប់ដាច់ដោយឡែក» | «ការសិក្សាត្រូវដាក់ជាក្រុមតាមប្រធានបទ ហើយប្រៀបធៀប» | បង្ហាញទំនាក់ទំនង មិនមែនបញ្ជី |
| «រាយលទ្ធផលម្តងមួយ ដោយគ្មានការវិភាគ» | «បង្ហាញលំនាំ ភាពស្រដៀង និងភាពផ្ទុយ» | ឆ្ពោះទៅរកការយល់ដឹង |
| «មិនបង្ហាញគម្លាត» | «ចង្អុលបង្ហាញអ្វីដែលនៅខ្វះ» | ភ្ជាប់ទៅនឹងការសិក្សារបស់អ្នក |
ផលប៉ះពាល់ដល់គម្រោងស្រាវជ្រាវទាំងមូល
Literature Review បើកផ្លូវទៅ គម្លាតស្រាវជ្រាវ (ផ្នែកបន្ទាប់), ផ្តល់ហេតុផលដល់ការសិក្សា និងជូនព័ត៌មាន ដល់ការជ្រើសវិធីសាស្ត្រ (ដោយបង្ហាញពីវិធីដែលគេធ្លាប់ប្រើ)។
ការពិនិត្យខ្សោយ ធ្វើឱ្យការសិក្សាមើលទៅដូចជាគ្មានមូលដ្ឋាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ការសំយោគរឹងមាំ ធ្វើឱ្យបញ្ហា គោលបំណង និងសំណួររបស់អ្នក មានទម្ងន់ និងភ្ជាប់នឹងចំណេះដឹងធំ។
ករណីសិក្សាខ្លី
ស្ថានភាព៖ និស្សិតម្នាក់ចង់សិក្សាទំនាក់ទំនងរវាងពេលវេលាប្រើអេក្រង់ និងសុខុមាលភាពរបស់យុវវ័យ។ គាត់អានអត្ថបទដែលមានការត្រួតពិនិត្យ ២០ ច្បាប់។
ដោយសំយោគ៖ គាត់ដាក់ការសិក្សាជា ៣ ក្រុម (ផលវិជ្ជមាន ផលអវិជ្ជមាន និងលទ្ធផលចម្រុះ) ហើយកត់សម្គាល់ថា ការសិក្សាភាគច្រើនផ្តោតលើមនុស្សពេញវ័យ មិនមែនយុវវ័យ។
ការសម្គាល់នេះ — ភាគច្រើនមិនសិក្សាយុវវ័យ — ក្លាយជាគម្លាត ដែលជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការសិក្សារបស់គាត់ នៅផ្នែកបន្ទាប់។
ការសិក្សាមុនៗ បានបង្ហាញថា [លំនាំ/លទ្ធផលរួម]។ ទោះជាយ៉ាងណា ការសិក្សាខ្លះ [ផ្ទុយ/ខ្វះ] ដែលបង្ហាញថា [គម្លាត]។ ដូច្នេះ ការសិក្សានេះនឹង [ការរួមចំណែក]។
| ពាក្យ (Term) | អត្ថន័យសាមញ្ញ | ហេតុអ្វីសំខាន់ |
|---|---|---|
| Literature Review | ការស្ទង់ និងសំយោគ ការសិក្សាមានស្រាប់ | ដាក់ទីតាំងការសិក្សា |
| ប្រភពចម្បង (Primary Source) | ការសិក្សាដើម ឬទិន្នន័យដើម | ភស្តុតាងផ្ទាល់ |
| ប្រភពបន្ទាប់បន្សំ (Secondary Source) | ការសង្ខេប ឬវិភាគប្រភពដើម | ផ្តល់ទិដ្ឋភាពទូទៅ |
| ការសំយោគ (Synthesis) | ការផ្សំ និងប្រៀបធៀបការសិក្សា | បង្ហាញលំនាំ និងគម្លាត |
| អត្ថបទត្រួតពិនិត្យ (Peer-reviewed) | អត្ថបទដែលអ្នកជំនាញបានត្រួត | គួរឱ្យជឿជាក់ |
| កំហុសទូទៅ | របៀបកែឱ្យប្រសើរ |
|---|---|
| រាយសង្ខេប ដោយគ្មានសំយោគ | ដាក់ការសិក្សាជាក្រុមតាមប្រធានបទ ហើយប្រៀបធៀប។ |
| ប្រើប្រភពមិនគួរឱ្យជឿជាក់ | ផ្តល់អាទិភាពលើអត្ថបទត្រួតពិនិត្យ ថ្មី និងពាក់ព័ន្ធ។ |
| មិនដកស្រង់ប្រភព | ដកស្រង់រាល់គំនិតដែលមិនមែនរបស់អ្នក ដើម្បីចៀសវាងការលួចចម្លង (plagiarism)។ |
| មិនភ្ជាប់នឹងសំណួររបស់អ្នក | បង្ហាញថា ឯកសារនាំទៅរកគម្លាត និងសំណួររបស់អ្នកយ៉ាងណា។ |
| អានតែសេចក្តីសង្ខេប | អានឱ្យបានពេញ ដើម្បីយល់វិធី និងលទ្ធផលពិត។ |
ចំណុចគួរចងចាំ
សំណួរសម្រាប់អ្នកអាន
- តើអ្នកបានរកឃើញការសិក្សាសំខាន់ៗ ប៉ុន្មាន ស្តីពីប្រធានបទរបស់អ្នក?
- តើពួកវាបង្ហាញលំនាំ ឬភាពផ្ទុយអ្វីខ្លះ?
- តើអ្នកអាចដាក់ពួកវាជាក្រុមតាមប្រធានបទបានទេ?
មានទិដ្ឋភាពឯកសារហើយ តើ «គម្លាត» ស្ថិតនៅឯណា?
Literature Review បង្ហាញនូវអ្វីដែលនៅខ្វះ។ នៅផ្នែកបន្ទាប់ យើងនឹងរៀនពីរបៀបកំណត់ គម្លាតស្រាវជ្រាវ — ចន្លោះក្នុងចំណេះដឹង ដែលធ្វើឱ្យការសិក្សារបស់អ្នកមានតម្លៃ និងថ្មី។
ផ្នែកទី ៨៖ គម្លាតស្រាវជ្រាវ →ឯកសារយោង
ស៊េរីពេញលេញ · វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ
ស៊េរីនេះមាន ២៤ ផ្នែក ដែលដឹកនាំអ្នកជំហានម្តងមួយៗ ពីមូលដ្ឋាន ដល់ការសរសេរជំពូកវិធីសាស្ត្រ។ មើលផ្នែកទាំង ២៤ →
