សង្ខេបក្នុង ៣០ វិនាទី A

1. ថ្ងៃទី៣ មករា ២០២៦ កងទ័ពអាមេរិកបានវាយប្រហារគោលដៅយោធានៅរដ្ឋធានីការ៉ាកាស ហើយចាប់ខ្លួនលោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ និងភរិយា លោកស្រី ស៊ីលៀ ហ្វ្លរ៉េស នាំមកសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីកាត់ក្ដីលើបទចោទប្រកាន់ភេរវកម្មគ្រឿងញៀន (narco-terrorism) ដែលបានដាក់តាំងពីឆ្នាំ២០២០។
2. វ៉ាស៊ីនតោនអះអាងថា នេះជា «សកម្មភាពនីតិប្រតិបត្តិ» ដែលមានការគាំទ្រពីយោធា មិនមែនសង្គ្រាម ឬការឈ្លានពានទេ។ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ រុស្ស៊ី ចិន និងប្រទេសអាមេរិកឡាទីនធំៗ ចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព និងមាត្រា ២(៤) នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។
3. លោក ម៉ាឌូរ៉ូ បដិសេធរាល់បទចោទប្រកាន់ ប្រកាសខ្លួនជា «ឈ្លើយសង្គ្រាម» ហើយកំពុងជាប់ឃុំនៅក្រុងប្រុកឡិន។ ចៅក្រម Alvin Hellerstein អាយុ ៩២ ឆ្នាំ ជាអ្នកកាត់ក្ដី ហើយការកាត់ក្ដីពេញលេញត្រូវបានកំណត់នៅថ្ងៃទី១ មិថុនា ២០២៧។
4. លោកស្រី ដែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គេស អតីតអនុប្រធានាធិបតី ក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្ដីទីចាប់ពីថ្ងៃទី៥ មករា។ កាសែត The New York Times រាយការណ៍ថា ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើហិរញ្ញវត្ថុ ការតែងតាំងមន្ត្រី និងធនធានប្រេងរបស់វេណេស៊ុយអេឡា។
5. ដល់ខែកញ្ញា ២០២៦ អាមេរិកប្រកាសកិច្ចព្រមព្រៀងប្រេងលើទុនបម្រុងជាង ៦៥ ពាន់លានបារ៉ែល លោកស្រី រ៉ូឌ្រីហ្គេស ជួបលោក ត្រាំ ជាលើកដំបូងនៅញូវយ៉ក ហើយសន្យានៅអង្គការសហប្រជាជាតិថា «នឹងមានការបោះឆ្នោត» ប៉ុន្តែមិនទាន់កំណត់កាលបរិច្ឆេទ។

តើមានអ្វីកើតឡើងនៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី៣ មករា? B

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ Reuters, AP, NPR និង CBS News រដ្ឋធានីការ៉ាកាស (Caracas) បានឮសំឡេងផ្ទុះជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីប្រមាណម៉ោង ២ ដល់ជិត ៤:៣០ ព្រឹក ម៉ោងក្នុងស្រុក ថ្ងៃទី៣ មករា ២០២៦។ យោធាអាមេរិកបានវាយប្រហារគោលដៅយោធាមួយចំនួន ដូចជាមូលដ្ឋានយោធា Fuerte Tiuna មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស La Carlota ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនាក់ទំនង។ Eksastra មិនរៀបរាប់លម្អិតអំពីយុទ្ធសាស្ត្រ ឬចំនួនកម្លាំងលើសពីអ្វីដែលបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈរួចហើយទេ។

ប្រមាណម៉ោង ៥:២០ ព្រឹក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោក ម៉ាឌូរ៉ូ និងភរិយា ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយកំពុងត្រូវបញ្ជូនទៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក ម៉ាឌូរ៉ូ ត្រូវបានឃុំខ្លួនមួយរយៈនៅលើនាវាចម្បាំង USS Iwo Jima មុនពេលហោះទៅមូលដ្ឋាន Stewart Air National Guard Base ក្នុងរដ្ឋញូវយ៉ក រួចបញ្ជូនទៅមជ្ឈមណ្ឌលឃុំឃាំង Metropolitan Detention Center ក្រុងប្រុកឡិន។ នៅសវនាការដំបូង អយ្យការអាមេរិកបានបញ្ជាក់ថា ជនជាប់ចោទទាំងពីរ «ចូលក្នុងការឃុំឃាំងរបស់អាមេរិក នៅប្រមាណម៉ោង ១១:៣០ ព្រឹក ថ្ងៃទី៣ មករា» (យោងតាម Lawfare)។

នៅថ្ងៃដដែល លោក ត្រាំ បានថ្លែងថា «យើងនឹងគ្រប់គ្រងប្រទេស [វេណេស៊ុយអេឡា]» («We are going to run the country» តាមចំណងជើង NPR) — សម្ដីដែលក្រោយមកត្រូវបានលើកមកវិភាគយ៉ាងទូលំទូលាយ ថាតើវាផ្ទុយពីការអះអាងផ្លូវការថា ប្រតិបត្តិការនេះគ្រាន់តែជាសកម្មភាព «នីតិប្រតិបត្តិ» មិនមែនការផ្លាស់ប្ដូររបបឬអត់។ សភាអាមេរិកមិនត្រូវបានជូនដំណឹងជាមុនទេ ដោយរដ្ឋបាលអះអាងថា ដើម្បីរក្សាការសម្ងាត់ប្រតិបត្តិការ។

ផ្ទៃខាងក្រោយ៖ លោក ម៉ាឌូរ៉ូ ជានរណា ហើយហេតុអ្វីអាមេរិកកំណត់គោលដៅលើលោក? C

លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ (Nicolás Maduro) ឡើងកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាតាំងពីឆ្នាំ២០១៣ បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់លោក អ៊ូហ្គោ ឆាវេស (Hugo Chávez)។ ក្នុងរយៈពេលជិត ១៣ ឆ្នាំនៃការគ្រប់គ្រងរបស់លោក វេណេស៊ុយអេឡាបានជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្រ អតិផរណាធំសម្បើម ការចំណាកស្រុកដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក និងការចោទប្រកាន់ដដែលៗអំពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។

ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីខែកក្កដា ២០២៤ ដែលក្រុមប្រឹក្សាជាតិបោះឆ្នោតប្រកាសថា លោក ម៉ាឌូរ៉ូ ឈ្នះ មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងប្រទេសអាមេរិកឡាទីនមួយចំនួនឡើយ។ ក្រុមប្រឆាំងបានផ្សព្វផ្សាយសន្លឹកលទ្ធផលតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត ដែលបង្ហាញថា បេក្ខជនរបស់ខ្លួន គឺលោក Edmundo González Urrutia ជាអ្នកឈ្នះ ខណៈរដ្ឋាភិបាលមិនដែលផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យលម្អិតតាមការិយាល័យបោះឆ្នោតជាសាធារណៈទេ។

ស្របពេលនោះ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកបានចោទប្រកាន់ព្រហ្មទណ្ឌលើលោក ម៉ាឌូរ៉ូ តាំងពីឆ្នាំ២០២០ ក្នុងបទភេរវកម្មគ្រឿងញៀន ការឃុបឃិតនាំចូលកូកាអ៊ីន និងបទកាន់កាប់អាវុធ។ ថ្ងៃទី៨ សីហា ២០២៥ អាមេរិកបានដំឡើងរង្វាន់ទ្វេដង ពី ២៥ លាន ទៅ ៥០ លានដុល្លារ សម្រាប់ព័ត៌មានដែលនាំឱ្យចាប់ខ្លួនលោកបាន (យោងតាម Al Jazeera)។

ពេលវេលាសំខាន់ៗ៖ ពីខែសីហា ២០២៥ ដល់ខែកញ្ញា ២០២៦ D

ហេតុផលដែលរដ្ឋបាលអាមេរិកលើកឡើង E

រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មិនបានពណ៌នាប្រតិបត្តិការនេះថាជាសង្គ្រាម ឬការឈ្លានពានឡើយ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ម៉ាកូ រូប៊ីយ៉ូ (Marco Rubio) បានថ្លែងថា «នេះមិនមែនជាការឈ្លានពានទេ យើងមិនបានកាន់កាប់ប្រទេសណាមួយឡើយ» (យោងតាម Brookings) ហើយពណ៌នាថា វាជា «សកម្មភាពនីតិប្រតិបត្តិ» ដែលក្រសួងការពារជាតិគាំទ្រក្រសួងយុត្តិធម៌ ក្នុងការចាប់ខ្លួនជនដែលមានលិខិតចោទប្រកាន់ព្រហ្មទណ្ឌរួចជាយូរមកហើយ។ អគ្គមេធាវី លោកស្រី ផាម ប៊ុនឌី (Pam Bondi) ថ្លែងថា លោក ម៉ាឌូរ៉ូ «នឹងប្រឈមមុខនឹងយុត្តិធម៌អាមេរិកពេញលេញ នៅលើទឹកដីអាមេរិក»។

លិខិតចោទប្រកាន់ដែលបើកជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី៤ មករា ២០២៦ នៅតុលាការសហព័ន្ធភាគខាងត្បូងញូវយ៉ក (SDNY) ចោទលោក ម៉ាឌូរ៉ូ លើបទចម្បង ៤៖ ការឃុបឃិតភេរវកម្មគ្រឿងញៀន ការឃុបឃិតនាំចូលកូកាអ៊ីន ការកាន់កាប់កាំភ្លើងយន្ត និងឧបករណ៍បំផ្លិចបំផ្លាញ និងការឃុបឃិតកាន់កាប់អាវុធទាំងនោះ។ លិខិតនោះសរសេរថា «អស់រយៈពេលជាង ២៥ ឆ្នាំ អ្នកដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡាបានរំលោភមុខតំណែងទំនុកចិត្តសាធារណៈ» ដើម្បីនាំកូកាអ៊ីនចូលអាមេរិក។ លោកស្រី ស៊ីលៀ ហ្វ្លរ៉េស ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ផងដែរ ហើយក្នុងចំណោមជនជាប់ចោទរួម មានលោក Héctor «Niño» Guerrero Flores ដែលត្រូវបានចោទថាជាមេដឹកនាំក្រុមក្មេងទំនើង Tren de Aragua។

លោក Scott R. Anderson នៃវិទ្យាស្ថាន Brookings កត់សម្គាល់ថា រដ្ឋបាលពឹងលើអំណាចប្រើកម្លាំងយោធាកម្រិតទាប ដែលមិនតម្រូវឱ្យសភាអនុម័តជាមុន ដរាបណាវាមិនមែនជាការចូលរួមយោធាទូលំទូលាយ និងយូរអង្វែង។ ការលើកលិខិតចោទប្រកាន់ ផ្ដល់ភាសា «ការអនុវត្តច្បាប់» ជាជាង «សង្គ្រាម» ប៉ុន្តែសម្ដីរបស់លោក ត្រាំ អំពីការ «គ្រប់គ្រងប្រទេស» ត្រូវបានអ្នករិះគន់លើកឡើងថា គោលដៅជាក់ស្ដែងធំជាងការចាប់ខ្លួនមនុស្សម្នាក់។

ច្បាប់អន្តរជាតិ៖ អធិបតេយ្យភាព ការប្រើកម្លាំង និងគំរូប៉ាណាម៉ា ១៩៨៩ F

អ្នកជំនាញច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងអ្នកវិភាគនៃវិទ្យាស្ថាន Brookings លើកឡើងថា ប្រតិបត្តិការនេះប្រឈមនឹងសំណួរធ្ងន់ធ្ងរក្រោមមាត្រា ២(៤) នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលហាមឃាត់ការគំរាម ឬការប្រើកម្លាំងប្រឆាំងនឹងបូរណភាពទឹកដី ឬឯករាជ្យភាពនយោបាយរបស់រដ្ឋណាមួយ។ សាស្ត្រាចារ្យ Kelebogile Zvobgo កត់សម្គាល់ថា យន្តការទទួលខុសត្រូវអន្តរជាតិមានដែនកំណត់ច្រើន៖ អាមេរិកមានសិទ្ធិវេតូក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនទទួលយកយុត្តាធិការចាំបាច់របស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ហើយមិនមែនជារដ្ឋភាគីនៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ទេ។

ប្រៀបធៀបជាមួយប៉ាណាម៉ា ១៩៨៩

លោកស្រី Elizabeth N. Saunders (Brookings) ចង្អុលថា ករណីប្រវត្តិសាស្ត្រជិតបំផុត គឺប្រតិបត្តិការ Just Cause ដែលអាមេរិកវាយលុកប៉ាណាម៉ានៅថ្ងៃទី២០ ធ្នូ ១៩៨៩ ដើម្បីចាប់ខ្លួនលោក Manuel Noriega ដែលត្រូវបានចោទពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀនដូចគ្នា។ ចៃដន្យគួរឱ្យកត់សម្គាល់៖ លោក Noriega បានចុះចាញ់កងទ័ពអាមេរិកនៅថ្ងៃទី៣ មករា ១៩៩០ — ត្រឹមត្រូវ ៣៦ ឆ្នាំមុនការចាប់ខ្លួនលោក ម៉ាឌូរ៉ូ។ ប៉ុន្តែលោកស្រី Saunders បញ្ជាក់ថា ករណីឆ្នាំ២០២៦ កើតឡើងក្នុងបរិបទដែលមានយន្តការត្រួតពិនិត្យក្នុងស្រុកតិចជាង និងការប្រឆាំងពីសម្ព័ន្ធមិត្តច្រើនជាង។

ប្រតិកម្មពិភពលោក៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ និងប្រទេសនានាបែកគំនិត G

អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក អានតូនីយ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស (António Guterres) ថ្លែងថា លោក «ព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង» ចំពោះការកើនឡើងភាពតានតឹងនៅវេណេស៊ុយអេឡា ហៅវាថា «គំរូដ៏គ្រោះថ្នាក់» ហើយអំពាវនាវឱ្យគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបានប្រជុំបន្ទាន់នៅថ្ងៃទី៥ មករា តាមសំណើរបស់វេណេស៊ុយអេឡា និងកូឡុំប៊ី ដោយរុស្ស៊ី និងចិនទាមទារឱ្យដោះលែងលោក ម៉ាឌូរ៉ូ ភ្លាមៗ ខណៈអាមេរិកហៅវាថាជាវិធានការអនុវត្តច្បាប់ដែលមានគោលដៅច្បាស់លាស់។ ទោះយ៉ាងណា សហគមន៍វេណេស៊ុយអេឡានៅក្រៅប្រទេសជាច្រើន ពីបូហ្គោតា ដល់ប្រេស៊ីល បានចេញមកតាមផ្លូវអបអរ។

ដំណើរការតុលាការនៅញូវយ៉ក H

លោក ម៉ាឌូរ៉ូ ត្រូវបាននាំទៅតុលាការសហព័ន្ធក្រុងម៉ានហាតតាន់ នៅថ្ងៃទី៥ មករា ២០២៦ ដើម្បីស្ដាប់ការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ (arraignment)។ លោកបដិសេធរាល់បទចោទ ហើយប្រកាសជាភាសាអេស្ប៉ាញថា «Me considero prisionero de guerra» — «ខ្ញុំចាត់ទុកខ្លួនជាឈ្លើយសង្គ្រាម»។ អយ្យការមិនទទួលស្គាល់ពាក្យនេះទេ ដោយសារលោកត្រូវបានចោទក្នុងនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌធម្មតា មិនមែនក្រោមច្បាប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។

រឿងក្ដីនេះស្ថិតនៅក្នុងដៃចៅក្រម Alvin K. Hellerstein អាយុ ៩២ ឆ្នាំ ដែលប្រធានាធិបតី Bill Clinton តែងតាំងឆ្នាំ១៩៩៨ ហើយបានកាន់សំណុំរឿងលោក ម៉ាឌូរ៉ូ តាំងពីការចោទប្រកាន់ដំបូងឆ្នាំ២០២០។ លោកធ្លាប់ទទួលការសារភាពកំហុសរបស់អតីតឧត្តមសេនីយ៍វេណេស៊ុយអេឡា Hugo «El Pollo» Carvajal លើបទភេរវកម្មគ្រឿងញៀនដែរ។ មេធាវីការពារលោក ម៉ាឌូរ៉ូ គឺលោក Barry Pollack ដែលល្បីថាធ្លាប់តំណាងស្ថាបនិក WikiLeaks លោក Julian Assange។

តើនរណាគ្រប់គ្រងវេណេស៊ុយអេឡាឥឡូវនេះ? I

លោកស្រី ដែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គេស (Delcy Rodríguez) អតីតអនុប្រធានាធិបតីក្រោមរបប ម៉ាឌូរ៉ូ បានស្បថចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីស្ដីទីនៅថ្ងៃទី៥ មករា ២០២៦ តាមលំដាប់ស្នងតំណែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ដំបូងឡើយ អ្នកសង្កេតជាច្រើនរំពឹងថា វ៉ាស៊ីនតោននឹងគាំទ្រក្រុមប្រឆាំង ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ បានជ្រើសរើសធ្វើការជាមួយលោកស្រី រ៉ូឌ្រីហ្គេស ដោយថ្លែងថា មេដឹកនាំប្រឆាំង María Corina Machado «មិនមានការគាំទ្រ ឬការគោរពគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងប្រទេស» ដើម្បីដឹកនាំ។

កាសែត The New York Times រាយការណ៍ថា វេណេស៊ុយអេឡាបានក្លាយជា «រដ្ឋដែលពឹងផ្អែកលើអាមេរិកជាក់ស្ដែង (de facto)» ដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ក្រោមលោក រូប៊ីយ៉ូ ត្រួតពិនិត្យទិដ្ឋភាពស្នូលនៃការគ្រប់គ្រង រួមទាំងហិរញ្ញវត្ថុ ការតែងតាំងមន្ត្រី ចំណូល និងការចែកចាយធនធានធម្មជាតិ។ តាមរបាយការណ៍ដដែល អាមេរិកបានប្រមូលចំណូលពីការលក់ប្រេងវេណេស៊ុយអេឡាលើសពី ១៣ ពាន់លានដុល្លារ ក្រោមប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យរួម។ រដ្ឋបាលអាមេរិកពណ៌នាផែនការរបស់ខ្លួនជា ៣ ដំណាក់កាល៖ ស្ថិរភាព → ការស្ដារឡើងវិញ → ការផ្ទេរអំណាច។

កិច្ចព្រមព្រៀងប្រេង «ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ»៖ អ្វីដែលយើងដឹង និងមិនទាន់ដឹង J

ចុងខែសីហា ២០២៦ លោក ត្រាំ បានសរសេរលើបណ្ដាញ Truth Social ថា អាមេរិកទើបសម្រេចបាន «កិច្ចព្រមព្រៀងប្រេងធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក»។ យោងតាមឯកសារព័ត៌មានរបស់សេតវិមាន ចុះថ្ងៃទី២ កញ្ញា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះផ្ដល់ឱ្យអាមេរិកនូវ «ការគ្រប់គ្រងភាគច្រើន» លើទុនបម្រុងប្រេងដែលបានបញ្ជាក់ជាង ៦៥ ពាន់លានបារ៉ែល — ច្រើនជាងទុនបម្រុងដែលបានបញ្ជាក់នៅលើទឹកដីអាមេរិកខ្លួនឯង (ប្រមាណ ៤៦ ពាន់លានបារ៉ែល)។ ឯកសារនេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយលោក រូប៊ីយ៉ូ និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គ្រាម លោក Pete Hegseth។

យោងតាម NPR សេតវិមានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន North American Blue Energy Partners (NABEP) ដែលធ្វើឱ្យក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក (Pentagon) មានចំណែកលើប្រមាណមួយភាគប្រាំនៃទុនបម្រុងប្រេងវេណេស៊ុយអេឡា។ លោកស្រី រ៉ូឌ្រីហ្គេស ផ្ដល់សិទ្ធិ ១០០ ឆ្នាំ លើអណ្ដូងប្រេង ១៧ ដែលភាគច្រើនធ្លាប់ស្ថិតក្រោមក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ី ឬចិន។ Al Jazeera គណនាថា ៦៥ ពាន់លានបារ៉ែល ស្មើនឹងប្រមាណ ២០% នៃទុនបម្រុងដែលបានបញ្ជាក់សរុប ៣០៣ ពាន់លានបារ៉ែលរបស់វេណេស៊ុយអេឡា។

ការពន្យល់ពីរជ្រុង — ដែលមិនទាន់ស៊ីគ្នាទាំងស្រុង

ផលប៉ះពាល់ទៅលើគុយបា៖ ពេលប្រេងវេណេស៊ុយអេឡាឈប់ហូរ K

តាំងពីលោក អ៊ូហ្គោ ឆាវេស ឡើងកាន់អំណាចឆ្នាំ១៩៩៩ គុយបាពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រេងឧបត្ថម្ភធនពីវេណេស៊ុយអេឡា ដោយប្ដូរជាមួយគ្រូពេទ្យ អ្នកប្រឹក្សាយោធា និងកម្លាំងសន្តិសុខគុយបា។ ឆ្នាំ២០២៥ វេណេស៊ុយអេឡានៅតែជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ប្រេងធំបំផុតរបស់គុយបា ប្រមាណ ២៦,៥០០ បារ៉ែល/ថ្ងៃ ឬប្រហែលមួយភាគបីនៃតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃរបស់កោះនេះ (យោងតាម Reuters)។ គុយបាខ្លួនឯងផលិតបានត្រឹមប្រមាណ ៤០% នៃឥន្ធនៈដែលខ្លួនត្រូវការ។

នៅថ្ងៃប្រតិបត្តិការខ្លួនឯង អាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រេងដែលដឹកទៅគុយបា ហើយគុយបាបានបញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់ខ្លួន ៣២ នាក់បានស្លាប់នៅការ៉ាកាស។ ថ្ងៃទី២៧ មករា មិកស៊ិកផ្អាកការដឹកប្រេងទៅគុយបា ហើយថ្ងៃទី២៩ មករា លោក ត្រាំ ចេញបញ្ជាប្រតិបត្តិដាក់ពន្ធគយលើប្រទេសណាដែលនាំប្រេងទៅគុយបា។ លទ្ធផល៖ ថ្ងៃទី១៦ មីនា បណ្ដាញអគ្គិសនីជាតិគុយបាដួលរលំទាំងស្រុង ធ្វើឱ្យប្រជាជនប្រមាណ ១១ លាននាក់គ្មានភ្លើង (យោងតាម Military.com / AP) ហើយការដាច់ភ្លើងទូទាំងប្រទេសបានកើតឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀតរហូតដល់ខែកញ្ញា។

ក្រុមប្រឆាំង អង្គការសហប្រជាជាតិ និងសន្យាបោះឆ្នោត L

ថ្ងៃទី១៥ មករា ២០២៦ មេដឹកនាំប្រឆាំង និងជាម្ចាស់រង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព លោកស្រី María Corina Machado បានជួបលោក ត្រាំ នៅសេតវិមាន ហើយ «ប្រគល់» មេដាយណូបែលរបស់លោកស្រីជូនលោក ដែលលោក ត្រាំ ហៅថា «កាយវិការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមកដ៏អស្ចារ្យ»។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រីនៅតែមិនមានតួនាទីផ្លូវការក្នុងអំណាចថ្មីទេ ខណៈក្រុមប្រឆាំងអះអាងថា លោក Edmundo González ជាអ្នកឈ្នះពិតប្រាកដនៃការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៤។

ថ្ងៃទី២២ កញ្ញា ២០២៦ លោក ត្រាំ និងលោកស្រី រ៉ូឌ្រីហ្គេស បានជួបគ្នាខ្លីៗជាលើកដំបូង ក្នុងពិធីទទួលភ្ញៀវដែលលោក ត្រាំ រៀបចំនៅសណ្ឋាគារមួយក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក។ យោងតាម Axios ដែលដកស្រង់ប្រភពសេតវិមាន លោក ត្រាំ បានប្រាប់លោកស្រីថា «ទីបំផុត អ្នកនឹងត្រូវតែប្រកាសការបោះឆ្នោត»។ គណៈប្រតិភូវេណេស៊ុយអេឡា ដែលមានរដ្ឋមន្ត្រីប្រេង និងមន្ត្រីក្រុមហ៊ុនប្រេងរដ្ឋ PDVSA ផ្ដោតលើការបង្ហាញថា ប្រទេសនេះ «អាចវិនិយោគបាន» (យោងតាម Reuters)។

ថ្ងៃបន្ទាប់ ក្នុងសុន្ទរកថាដំបូងរបស់លោកស្រីនៅមហាសន្និបាតលើកទី៨១ លោកស្រីថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំសូមប្រកាសយ៉ាងច្បាស់នៅចំពោះមុខមហាសន្និបាតនេះ៖ ការបោះឆ្នោតនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅវេណេស៊ុយអេឡា» ប៉ុន្តែបន្ថែមថា ប្រជាជននឹងសម្រេច «ពេលវេលាដ៏សមស្រប» ដោយគ្មានកាលបរិច្ឆេទច្បាស់ (យោងតាម AP / WLRN)។ លោកស្រីក៏បានថ្លែងអំណរគុណលោក ត្រាំ ចំពោះការស្ដារទំនាក់ទំនងការទូត ហើយកត់សម្គាល់ថា «លើកចុងក្រោយដែលប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា និងអាមេរិកជួបគ្នា គឺនៅឆ្នាំ២០០៩»។ នេះជាការផ្លាស់ប្ដូរជំហរយ៉ាងខ្លាំង ធៀបនឹងសុន្ទរកថារបស់លោកស្រីខ្លួនឯងឆ្នាំ២០១៩ ដែលចោទអាមេរិកពី «ភេរវកម្មសេដ្ឋកិច្ច»។

ជនវេណេស៊ុយអេឡាជិត ៨ លាននាក់នៅក្រៅប្រទេស៖ តើពួកគេនឹងត្រឡប់មកវិញទេ? M

យោងតាមវេទិកាអន្តរភ្នាក់ងារ R4V របស់ UNHCR និង IOM ជនវេណេស៊ុយអេឡាជាង ៧.៩ លាននាក់ រស់នៅក្រៅប្រទេស (គិតត្រឹមខែវិច្ឆិកា ២០២៥) ដែលក្នុងនោះប្រមាណ ៦.៩ លាននាក់នៅអាមេរិកឡាទីន និងការាបៀន — ជាវិបត្តិជនភៀសខ្លួនធំបំផុតមួយលើលោក ធំជាងស៊ីរី ឬអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ កូឡុំប៊ីតែមួយទទួលជាង ២.៨ លាននាក់។ ប្រមាណ ៨៧% នៃអ្នកចាកចេញចន្លោះឆ្នាំ២០១៤–២០២៥ តាំងទីលំនៅក្នុងតំបន់ ហើយមានតែ ១១% ទៅអាមេរិក និងអឺរ៉ុប (យោងតាម CNN)។

ការចាប់ខ្លួនលោក ម៉ាឌូរ៉ូ បង្កការអបអរក្នុងចំណោមសហគមន៍នៅក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែការស្ទង់មតិរបស់ Mixed Migration Centre (MMC) ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ រកឃើញថា មានតែ ១១.៤% នៃជនវេណេស៊ុយអេឡានៅក្រៅប្រទេសចង់ត្រឡប់ទៅវិញក្នុងពេលឆាប់ៗ និង ៩.៦% ទៀតអាចពិចារណា ប៉ុន្តែមិនមែនភ្លាមៗទេ។ MMC សន្និដ្ឋានថា «ខណៈមនុស្សហាក់មិនមានកម្លាំងចិត្តចាកចេញច្រើនជាងមុន ពួកគេក៏មិនហាក់មានកម្លាំងចិត្តត្រឡប់មកវិញដែរ»។ អ្នកខ្លះនៅតែខ្លាចត្រូវចាប់ខ្លួនពេលត្រឡប់ទៅវិញ។

ទស្សនៈផ្ទុយគ្នា៖ ហេតុអ្វីវិធីនេះ ហើយហេតុអ្វីពេលនេះ? N

ចម្លើយចំពោះសំណួរ «ហេតុអ្វី» អាស្រ័យលើទស្សនៈដែលអ្នកយក។ ខាងក្រោមជាទស្សនៈសំខាន់ៗ ៣ ដែលត្រូវបានលើកឡើងជាសាធារណៈ។

អ្វីដែលត្រូវតាមដានបន្ទាប់ O

• ដំណើរការតុលាការរបស់លោក ម៉ាឌូរ៉ូ និងលោកស្រី ហ្វ្លរ៉េស មុនការកាត់ក្ដីថ្ងៃទី១ មិថុនា ២០២៧ — ជាពិសេសញត្តិលើអភ័យឯកសិទ្ធិប្រមុខរដ្ឋ និងភាពស្របច្បាប់នៃការចាប់ខ្លួន។
• កាលបរិច្ឆេទ និងលក្ខខណ្ឌជាក់ស្ដែងនៃការបោះឆ្នោតដែលលោកស្រី រ៉ូឌ្រីហ្គេស បានសន្យា និងថាតើក្រុមប្រឆាំងអាចចូលរួមដោយសេរីឬទេ។
• លក្ខខណ្ឌចុងក្រោយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងប្រេង (១០០ ឆ្នាំ ឬ ២៥ ឆ្នាំ) និងថាតើរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតនាពេលអនាគតនឹងទទួលស្គាល់វាឬទេ។
• ស្ថិរភាពរបស់គុយបា ក្រោមវិបត្តិឥន្ធនៈ និងការដាច់ភ្លើងដដែលៗ។
• ប្រតិកម្មបន្តរបស់រុស្ស៊ី និងចិន ដែលបាត់បង់អណ្ដូងប្រេង និងឥទ្ធិពលនៅវេណេស៊ុយអេឡា។
• ចំនួនជនវេណេស៊ុយអេឡាដែលពិតជាត្រឡប់មកវិញ និងគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសទទួលក្នុងតំបន់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ P

សំណួរដែលសួរញឹកញាប់ (FAQ) Q

ឥណទានរូបភាព

រូបភាពទាំង ១០ ក្នុងអត្ថបទនេះ ទាញពី Wikimedia Commons តាមអាជ្ញាប័ណ្ណរបស់វា៖ Official White House Photo / Molly Riley (Public domain) · U.S. Navy (Public domain) · Wilfredor (CC0) · DoD / PH1(SW) J. Elliott (Public domain) · MusikAnimal (CC BY-SA 4.0) · KittyTeggie (CC0) · Ken Lund (CC BY-SA 2.0) · Guillermo Ramos Flamerich (CC BY-SA 4.0) · Luisovalles (CC BY-SA 3.0) · PROVEA (Public domain)។ រូបថតឯកសារខ្លះ មិនមែនថតនៅថ្ងៃព្រឹត្តិការណ៍ទេ ដូចបានបញ្ជាក់ក្នុងចំណងជើងរូប។

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពជាង ៣០ · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ២៦ កញ្ញា ២០២៦