បច្ចេកវិទ្យា · បុគ្គលប្រវត្តិសាស្ត្រ · អាន ៦ នាទី
នៅឆ្នាំ ១៩៥២ បុរសម្នាក់ដែលជួយសង្គ្រោះប្រទេសអង់គ្លេសពីណាស៊ី ត្រូវបានសង្គមរបស់គាត់ផ្ទាល់កាត់ទោស។ រឿងរបស់ Alan Turing គឺជាមេរៀនអំពីភាពស្មោះត្រង់ ភាពឆ្លាតវៃ និងអយុត្តិធម៌។ (ផ្ទៀងផ្ទាត់៖ មន្ត្រីប៉ូលិសឈ្មោះ Wills និង Rimmer តាមកំណត់ត្រា Andrew Hodges — មិនមែន «Tierney» ទេ។)
១៩៥២៖ ការសារភាព ៥ ទំព័រ
នៅឆ្នាំ ១៩៥១ Turing បានជួប Arnold Murray នៅ Manchester។ ពេលរាយការណ៍ប៉ូលិសអំពីការលួចផ្ទះ គាត់បែរជាសារភាពដោយស្ម័គ្រចិត្តពីទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទ ហើយសរសេរសេចក្តីសារភាពលម្អិតប្រវែង ៥ ទំព័រ។ គាត់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ក្រោមច្បាប់ឆ្នាំ ១៨៨៥ ពីបទ «អំពើអសីលធម៌» (gross indecency)។
ភាពស្មោះត្រង់ ដែលក្លាយជា «ខ្សែពួរ»
ឯកសារសារភាព ៥ ទំព័រនោះ ក្លាយជាភស្តុតាងដ៏រឹងមាំបំផុត ដែលតុលាការប្រើជាភ័ស្តុតាងកាត់ទោសគាត់។ Turing ប្រព្រឹត្តចំពោះការពិតដូចគណិតវិទូ ដោយមិនគិតពីផលវិបាក ព្រោះគាត់ជឿថា ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាជារឿងធម្មជាតិ។
សោកនាដកម្មរបស់មនុស្សជាតិ
បុរសដែលជួយបំបែកលេខកូដ Enigma របស់ណាស៊ី — សង្គ្រោះជីវិតរាប់មិនអស់ — ត្រូវបានកាត់ទោស ហើយបង្ខំឱ្យទទួលការព្យាបាលផ្លូវគីមី (ការចាក់អារ៉ុម៉ូន)។ ពីរឆ្នាំក្រោយ នៅឆ្នាំ ១៩៥៤ គាត់បានស្លាប់ដោយការពុលស៊ីយ៉ាញ៉ួរ។ សង្គមបានបំផ្លាញកំណប់ដ៏កម្ររបស់ខ្លួនដោយដៃខ្លួនឯង។
តើយុត្តិធម៌បានមកដល់ទេ?
Turing ជឿជាក់ថា ថ្ងៃណាមួយច្បាប់នឹងផ្លាស់ប្តូរ — ហើយគាត់ត្រឹមត្រូវ។ នៅឆ្នាំ ២០០៩ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានសុំទោសជាផ្លូវការ; ឆ្នាំ ២០១៣ គាត់ទទួលការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រិយានី; ហើយនៅឆ្នាំ ២០១៧ ច្បាប់ «Alan Turing Law» បានលើកលែងទោសដល់បុរសរាប់ពាន់នាក់ផ្សេងទៀត។ យុត្តិធម៌បានមកដល់ — ប៉ុន្តែយឺតពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។
ឯកសារយោង៖ turing.org.uk · Wikipedia — Alan Turing
ការបញ្ជាក់៖ អត្ថបទនេះជាការសំយោគពីប្រភពស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ ក្នុងគោលបំណងចែករំលែកចំណេះដឹង។
