ការថ្នាក់សពរបស់អេហ្ស៊ីបបុរាណ មិនមែនកើតចេញពីការខ្លាចស្លាប់ឡើយ ប៉ុន្តែកើតចេញពីជំនឿដ៏រឹងមាំថា សេចក្តីស្លាប់គ្រាន់តែជា «ការផ្លាស់ប្តូរ» ទៅកាន់ជីវិតមួយផ្សេងទៀតប៉ុណ្ណោះ។

#ការថ្នាក់សព · #Mummification · #ជីវិតក្រោយស្លាប់ · #BookoftheDead · #AncientEgypt

ក្នុងបទវិភាគមុន យើងបានឃើញថា ប្រជាជនអេហ្ស៊ីបបានសាងសង់ពីរ៉ាមីតជា «ផ្ទះ» សម្រាប់ស្តេចបន្ទាប់ពីសេចក្តីស្លាប់។ ការវិនិយោគដ៏ធំធេងនេះកើតចេញពីជំនឿមួយ៖ ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅជីវិតថ្មី រូបកាយត្រូវតែរក្សាទុកឱ្យនៅគង់វង្ស។ នេះហើយជាប្រភពនៃ «ការថ្នាក់សព» (Mummification) — ដំណើរការដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលលាយបញ្ចូលគ្នារវាងសាសនា និងវិទ្យាសាស្ត្រនៃការការពាររូបកាយ។

១ ហេតុអ្វីបានជាត្រូវរក្សារូបកាយ? ទស្សនៈអំពីព្រលឹង

ប្រជាជនអេហ្ស៊ីបជឿថា មនុស្សម្នាក់ៗមានធាតុខាងវិញ្ញាណជាច្រើន ដែលក្នុងនោះមានធាតុមួយត្រូវការ «រូបកាយ» ជាកន្លែងសម្រាក និងជាមូលដ្ឋានដើម្បីទទួលស្គាល់ខ្លួនឯងនៅជីវិតបន្ទាប់។ ប្រសិនបើរូបកាយរលួយ ឬត្រូវបំផ្លាញ នោះវិញ្ញាណក្ខន្ធនឹងគ្មានទីពឹង ហើយជីវិតអមតៈនឹងមិនអាចកើតមានឡើយ។

ជំនឿនេះមានឥទ្ធិពលខ្លាំង រហូតដល់បច្ចេកទេសថ្នាក់សពដ៏ល្អ និងស្មុគស្មាញបំផុត ត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ស្តេច និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ក្នុងចន្លោះពីសម័យរាជាណាចក្រថ្មី (New Kingdom) រហូតដល់ដើមសម័យក្រោយ ប្រមាណពីឆ្នាំ ១៥៥០ ដល់ ៦៦៤ មុនគ្រិស្តសករាជ [1]។

២ ដំណើរការ ៧០ ថ្ងៃ៖ វិទ្យាសាស្ត្រនៃការការពាររូបកាយ

សត្រូវដ៏ធំបំផុតនៃការរក្សារូបកាយ គឺ «ទឹក» ដែលជាហេតុនាំឱ្យកើតការរលួយ។ ប្រជាជនអេហ្ស៊ីបបានដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយប្រើ «ណាត្រុង» (Natron) ដែលជាអំបិលកាបូណាត ប្រមូលបានពីមាត់បឹងវាលរហោស្ថាន ដែលដើរតួជា «សារធាតុបឺតសំណើម» (drying agent) ស្រូបយកទឹកចេញពីរូបកាយ។ ដំណើរការទាំងមូលប្រើពេលប្រមាណ ៧០ ថ្ងៃ [1]។

ការវិភាគទំនើបដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាជីវគីមី បានបញ្ជាក់ថា ជ័រ និងសារធាតុថ្នាក់សពទាំងនេះ មានលក្ខណៈប្រឆាំងបាក់តេរី (antibacterial) ដែលជួយការពាររូបកាយ — បង្ហាញពីចំណេះដឹងគីមីដ៏ស៊ីជម្រៅ [2]។

៣ បេះដូង ខួរក្បាល និងក្អមកាណូប (Canopic Jars)

ប្រជាជនអេហ្ស៊ីបនឹងយកសួត ក្រពះ ថ្លើម និងពោះវៀនចេញ ដោយធ្វើការថ្នាក់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយដាក់ក្នុង «ក្អមកាណូប» (Canopic Jars) ដែលជារឿយៗតុបតែងដោយក្បាលនៃ «បុត្រទាំងបួនរបស់ព្រះ Horus» ដែលក្បាលនីមួយៗមានតួនាទីការពារសរីរាង្គជាក់លាក់មួយ [1]។

ប៉ុន្តែមានសរីរាង្គពីរ ដែលត្រូវបានដោះស្រាយខុសប្លែកពីគេ៖ បេះដូង ត្រូវបានទុកនៅនឹងកន្លែងក្នុងរូបកាយ ពីព្រោះពួកគេជឿថា វាជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃ «ប្រាជ្ញា» និង «អារម្មណ៍» ទាំងអស់។ ផ្ទុយទៅវិញ ខួរក្បាល ជារឿយៗត្រូវបានយកចេញ ហើយបោះចោល ដោយសារពួកគេមិនបានយល់ពីតួនាទីសំខាន់របស់វា [1]។

៤ ការថ្លឹងបេះដូង (Weighing of the Heart)៖ ការវិនិច្ឆ័យចុងក្រោយ

ហេតុអ្វីបេះដូងសំខាន់? ពីព្រោះប្រជាជនអេហ្ស៊ីបជឿថា បេះដូងបានកត់ត្រាទុកនូវអំពើល្អ និងអាក្រក់ទាំងអស់។ នៅពិធីវិនិច្ឆ័យក្រោយសេចក្តីស្លាប់ បេះដូងនឹងត្រូវបាន «ថ្លឹង» ប្រៀបធៀបនឹង «ស្លាបព្រះ Maat» (ទេពធីតានៃសេចក្តីពិត និងយុត្តិធម៌)។ បើបេះដូងស្រាលជាងស្លាប ព្រលឹងនោះចូលទៅឋានសួគ៌ ប៉ុន្តែបើធ្ងន់ជាង (ផ្ទុកអំពើបាប) វានឹងត្រូវលេបត្របាក់ដោយសត្វចម្លែក Ammit [3]។

ពិធីដ៏សំខាន់នេះត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងគម្ពីរ «Book of the Dead» (ឈ្មោះពិតប្រែថា «គម្ពីរនៃការចេញមកកាន់ពន្លឺថ្ងៃ») ដែលមិនដែលត្រូវបានចងក្រងជាបទដ្ឋានតែមួយ ហើយគ្មានច្បាប់ចម្លងពីរណាដូចគ្នាបេះបិទ — ច្បាប់ដ៏វែងបំផុតគឺ «Greenfield Papyrus» ដែលមានប្រវែងដល់ ៣៧ ម៉ែត្រ រក្សាទុកនៅសារមន្ទីរ British Museum [3]។

ការសន្និដ្ឋាន

ការថ្នាក់សពរបស់អេហ្ស៊ីបបុរាណ គឺជាការជួបជុំគ្នាដ៏អស្ចារ្យរវាងជំនឿ និងវិទ្យាសាស្ត្រ។ បច្ចេកទេសរក្សារូបកាយរបស់ពួកគេជឿនលឿនខ្លាំង រហូតដល់រូបកាយមួយចំនួននៅគង់វង្សរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ជាងនេះទៅទៀត គំនិតរបស់ពួកគេអំពី «ការថ្លឹងបេះដូង» បានបង្ហាញពីប្រព័ន្ធសីលធម៌ដ៏ស៊ីជម្រៅ ដែលជឿថា អំពើល្អ និងអាក្រក់ក្នុងជីវិត នឹងមានផលវិបាកនៅជីវិតបន្ទាប់។

សំណួរសម្រាប់អ្នកគិត

អ្វីដែលរង់ចាំនៅខាងមុខ

តើអ្វីបានកើតឡើងចំពោះអរិយធម៌ដ៏អស្ចារ្យនេះ? ហេតុអ្វីសព្វថ្ងៃ យើងមើលឃើញតែបាក់បែក និងផ្នូរ? ក្នុង ផ្នែកចុងក្រោយ យើងនឹងស្វែងយល់ពីការដួលរលំ និងការ «រស់ឡើងវិញ» នៃអេហ្ស៊ីបបុរាណ — ពីព្រះនាង Cleopatra រហូតដល់ការរកឃើញផ្នូររបស់ស្តេច Tutankhamun នៅឆ្នាំ ១៩២២ — និងរបៀបដែលវិទ្យាសាស្ត្រទំនើបធ្វើឱ្យអតីតកាលរស់ឡើងវិញ។

ការបញ្ជាក់៖ អត្ថបទនេះគឺជាការសំយោគ និងវិភាគទិន្នន័យពីប្រភពស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ ក្នុងគោលបំណងចែករំលែកចំណេះដឹងទូទៅ និងការត្រិះរិះពិចារណាប៉ុណ្ណោះ។ យើងមិនទទួលខុសត្រូវលើការសម្រេចចិត្តណាមួយដោយផ្អែកលើការវិភាគនេះឡើយ។