០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ JME វាស់វែងអ្វី?

ពាក្យថា «កុមារខ្សោយចំណីអាហារ» ច្រើនតែត្រូវបានប្រើក្នុងន័យទូទៅមួយ ដូចជាមានតែប្រភេទតែមួយ។ ក្នុងការជាក់ស្តែង អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របែងចែកចេញជាចម្បងពីរប្រភេទ ដែលមានមូលហេតុ រយៈពេលកកកុញ និងវិធីព្យាបាលខុសគ្នាទាំងស្រុង។ Joint Malnutrition Estimates (JME) គឺជាកិច្ចសហការរវាងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) អង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) និងធនាគារពិភពលោក ដែលបានចាប់ផ្តើមផ្សព្វផ្សាយតួលេខរួមតាំងពីឆ្នាំ២០១១ ដោយប្រមូលទិន្នន័យស្ទង់មតិគ្រួសារថ្នាក់ជាតិរាប់រយកម្មវិធីពីជិត២០០ប្រទេស មកបង្កើតជាការប៉ាន់ស្មានស្តង់ដារតែមួយ ដែលអាចប្រៀបធៀបគ្នារវាងប្រទេស និងតាមពេលវេលាបាន។ លទ្ធផលចេញផ្សាយឡើងវិញរៀងរាល់ពីរបីឆ្នាំម្តង ដោយបោះពុម្ពចុងក្រោយបំផុតគឺទំព័រព័ត៌មាន «២០២៥ edition» ចេញផ្សាយថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤។ JME តាមដានសូចនាករមួយចំនួន ប៉ុន្តែអត្ថបទនេះផ្តោតលើពីរដ៏សំខាន់បំផុត៖ ការឃ្គាំង និង ការស្គមស្គាំង។ ភាពខុសគ្នារវាងទាំងពីរមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាពាក្យសម្តីនោះទេ — កុមារម្នាក់អាចឃ្គាំងតែម្នាក់ឯង ស្គមស្គាំងតែម្នាក់ឯង ឬមានទាំងពីរស្ថានភាពក្នុងពេលតែមួយ ហើយកម្មវិធីសុខភាពសាធារណៈដែលឆ្លើយតបនឹងករណីនីមួយៗ ក៏ខុសគ្នាទាំងស្រុងផងដែរ។ ការយល់ច្បាស់ពីភាពខុសគ្នានេះ ជាគន្លឹះឲ្យយល់ថាហេតុអ្វីរបាយការណ៍ JME តែងតែផ្សព្វផ្សាយតួលេខទាំងពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា មិនដែលបូកបញ្ចូលគ្នាជាលេខតែមួយឡើយ។ ចំពោះអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ ភាពខុសគ្នានេះក៏កំណត់ប្រភេទកម្មវិធីឆ្លើយតបផងដែរ៖ ការឃ្គាំងទាមទារកម្មវិធីរយៈពេលវែងផ្តោតលើសុខភាពមាតា ចំណីអាហារបំពេញបន្ថែម និងអនាម័យ ខណៈការស្គមស្គាំងទាមទារប្រព័ន្ធពិនិត្យ និងព្យាបាលបន្ទាន់ដែលអាចចល័តលឿន ជាពិសេសក្នុងគ្រាមានវិបត្តិស្បៀងអាហារ ឬគ្រោះមហន្តរាយ។ សូម្បីនៅតែជាតួលេខរបស់កុមារតែម្នាក់ដដែលក៏ដោយ ក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយដែលកសាងឡើងជុំវិញវាមានលក្ខណៈខុសគ្នាទាំងស្រុង។

០២និយមន័យ៖ កម្ពស់តាមអាយុ និងទម្ងន់តាមកម្ពស់

តាមនិយមន័យរបស់ WHO ការឃ្គាំង (stunting) គឺកម្ពស់ទាបជាងអាយុ (height-for-age) — ត្រូវបានកំណត់ថាមានលក្ខណៈបែបនេះ នៅពេលកម្ពស់របស់កុមារទាបជាងមធ្យមភាគនៃប្រជាជនយោង ចំនួន២គម្លាតគំរូ (Z-score ក្រោម −២) ក្នុងចំណោមកុមារអាយុ និងភេទដូចគ្នា។ WHO ពិពណ៌នាថាការឃ្គាំង «ជាលទ្ធផលនៃការខ្សោយចំណីអាហាររ៉ាំរ៉ៃ ឬកើតឡើងដដែលៗ» ដែលបង្កឡើងដោយកត្តាជាច្រើនកកកុញគ្នា៖ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមមិនល្អ សុខភាព និងអាហារូបត្ថម្ភមាតាមិនគ្រប់គ្រាន់ ជំងឺឆ្លងកើតឡើងញឹកញាប់ (ជាពិសេសរាគរូស) និងការបំបៅដោះកូន-ចិញ្ចឹមកូនមិនសមស្រប។ ដោយសារកម្ពស់មិនអាចប្រែប្រួលឡើងចុះក្នុងរយៈពេលខ្លីបានដូចទម្ងន់ ការឃ្គាំងទើបជាសញ្ញាឆ្លុះបញ្ចាំងពី «ប្រវត្តិចំណីអាហារ» របស់កុមារជាងសភាពបច្ចុប្បន្ន។ ផ្ទុយទៅវិញ ការស្គមស្គាំង (wasting) គឺទម្ងន់ទាបជាងកម្ពស់ (weight-for-height) ក៏កំណត់ត្រឹម Z-score ក្រោម−២ដូចគ្នា ប៉ុន្តែ WHO ពិពណ៌នាថា «ជាទូទៅបញ្ជាក់ពីការស្រកទម្ងន់ថ្មីៗ និងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារខ្វះអាហារគ្រប់គ្រាន់» ឬដោយសារជំងឺឆ្លងស្រួចស្រាវដូចជារាគរូស ឬឆ្លងកូវីដផ្លូវដង្ហើម។ កុមារស្គមស្គាំងធ្ងន់ធ្ងរ (severe wasting ឬ Z-score ក្រោម−៣) មានហានិភ័យស្លាប់ខ្ពស់ជាងកុមារធម្មតាច្រើនដង ប៉ុន្តែក៏ជាប្រភេទដែលឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាលលឿនផងដែរ បើទទួលបានទាន់ពេល។

០៣តួលេខសកល JME ២០២៥

យោងតាមតារាងកម្មវិធី JME ២០២៥ ដែលចេញផ្សាយចេញផ្សាយដោយ WHO, UNICEF និងធនាគារពិភពលោក គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៤ មានកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំចំនួន១៥០,២ លាននាក់ (២៣,២%) ឃ្គាំង ខណៈ៤២,៨ លាននាក់ (៦,៦%) ស្គមស្គាំង ក្នុងនោះ១២,២ លាននាក់ (១,៩%) ស្គមស្គាំងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ (severe wasting)។ ប្រៀបធៀបនឹងទំនោរប្រវត្តិសាស្ត្រ អត្រាឃ្គាំងសកលធ្លាក់ចុះពី២៦,៤% ក្នុងឆ្នាំ២០១២ មក២៣,២% ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ — សម្គាល់ថាមានការថយចុះជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែល្បឿននៃការថយចុះនេះថយចុះខ្លាំងក្នុងឆ្នាំថ្មីៗ។ របាយការណ៍ខ្លួនឯងកត់សម្គាល់ថា ចន្លោះទិន្នន័យក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានបង្កើនភាពមិនច្បាស់លាស់ក្នុងការវាយតម្លៃវឌ្ឍនភាព ជាពិសេសសម្រាប់ការស្គមស្គាំង ដែលទាមទារការស្ទង់មតិញឹកញាប់ជាងការឃ្គាំង។

០៤គម្លាតតំបន់ និងបន្ទុកទ្វេ

ការឃ្គាំង និងការស្គមស្គាំង មិនបានចែកចាយស្មើគ្នាទូទាំងពិភពលោកឡើយ។ យោងតាមទិន្នន័យ JME ២០២៥ ស្ទើរតែកុមារឃ្គាំងទាំងអស់នៅលើពិភពលោក រស់នៅក្នុងទ្វីបអាស៊ី (៥១%នៃចំណែកសកល) និងអាហ្វ្រិក (៤៣%) — បូកគ្នាជិត៩៤%។ ចំពោះការស្គមស្គាំងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ សមាមាត្រកាន់តែផ្តោត៖ ជាង៧៦%រស់នៅអាស៊ី ហើយ២២%ទៀតរស់នៅអាហ្វ្រិក។ ក្នុងចំណោមតំបន់រងនានា អាហ្វ្រិកខាងត្បូងសាហារ៉ា (sub-Saharan Africa) កាន់កាប់អត្រាឃ្គាំងខ្ពស់ជាងគេមួយ ដោយមានកុមារឃ្គាំងប្រមាណ៦២លាននាក់ — ហើយជាតំបន់រងតែមួយគត់ដែលចំនួនកុមារឃ្គាំងជាលេខដាច់ខាត នៅតែបន្តកើនឡើង ខណៈតំបន់ផ្សេងទៀតថយចុះ ដោយសារកំណើនប្រជាជនលឿនជាងល្បឿននៃការកាត់បន្ថយអត្រា។ អាស៊ីខាងត្បូងវិញ បង្ហាញនិន្នាការផ្ទុយគ្នា៖ ជាតំបន់រងធំបំផុតតាមចំនួនប្រជាជនកុមារ ប៉ុន្តែក៏ជាតំបន់ដែលថយចុះលឿនជាងគេផងដែរ — ទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ JME បង្ហាញថាចំនួនកុមារឃ្គាំងនៅអាស៊ីខាងត្បូងធ្លាក់ចុះពី៨៦,៨លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០០០ មកនៅត្រឹម៥៣,៨លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២០ (ថយ៣៨%ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍) ថ្វីត្បិតបច្ចុប្បន្នអាស៊ីខាងត្បូងនៅតែមានអត្រាស្គមស្គាំងខ្ពស់ជាងគេក្នុងចំណោមតំបន់រងទាំងអស់ក៏ដោយ។

លើសពីនេះ WHO កត់សម្គាល់ថាប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យមជាច្រើន កំពុងជួបប្រទះ «បន្ទុកទ្វេនៃការខ្សោយចំណីអាហារ» (double burden of malnutrition) — ស្ថានភាពដែលការខ្សោយចំណីអាហារ (ឃ្គាំង/ស្គមស្គាំង) និងលើសទម្ងន់/ធាត់ កើតឡើងក្នុងប្រទេស សហគមន៍ ឬសូម្បីតែក្នុងគ្រួសារតែមួយក្នុងពេលតែមួយ។ WHO រាយការណ៍ថាជាង១ក្នុងចំណោម៣ប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យម ជួបប្រទះទាំងភាពធ្ងន់ធ្ងរទាំងពីរនេះក្នុងពេលដំណាលគ្នា — ជាការលំបាកបន្ថែមចំពោះប្រព័ន្ធសុខភាពសាធារណៈ ព្រោះកម្មវិធីទប់ស្កាត់ការខ្សោយចំណីអាហារ និងកម្មវិធីទប់ស្កាត់ភាពធាត់ ច្រើនតែទាមទារយុទ្ធសាស្ត្រខុសគ្នា។ លើសពីតួលេខមូលដ្ឋាននេះ JME និងអង្គការដៃគូបន្តសង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ជាកត្តាកកកុញគ្នាដែលពន្យល់ថាហេតុអ្វីវឌ្ឍនភាពមិនស្មើគ្នារវាងប្រទេស សូម្បីនៅក្នុងតំបន់រងតែមួយក៏ដោយ។

០៥១.០០០ថ្ងៃដំបូងនៃជីវិត

WHO និង UNICEF តែងតែពិពណ៌នាអំពីរយៈពេលចាប់ពីមានគភ៌ រហូតដល់អាយុ២ឆ្នាំរបស់កុមារ ថាជា «១.០០០ថ្ងៃដំបូង» (the first 1,000 days) — ការគណនាតាមតួលេខ គឺប្រមាណ២៧០ថ្ងៃនៃការមានផ្ទៃពោះបូកនឹង៧៣០ថ្ងៃដំបូងក្រោយកំណើត។ រយៈពេលនេះត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងឯកសារនិយាយអំពីអាហារូបត្ថម្ភកុមារ ដោយសារនេះជាចន្លោះពេលដែលខួរក្បាល ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងសរីរាង្គសំខាន់ៗផ្សេងទៀត កំពុងបង្កើតទំនាក់ទំនងសរសៃប្រសាទ និងរចនាសម្ព័ន្ធជាមូលដ្ឋានយ៉ាងលឿនបំផុតក្នុងជីវិតទាំងមូល។ អ្នកស្រាវជ្រាវពិពណ៌នាថា ការខ្សោយចំណីអាហារ ការឆ្លងជំងឺដដែលៗ ឬកង្វះការថែទាំឆ្លើយតបល្អ (responsive caregiving) ក្នុងចន្លោះពេលនេះ អាចនាំឲ្យមានផលវិបាកលើកំណើនរាងកាយ ការវិវត្តខួរក្បាល និងភាពស៊ាំ ដែលពិបាកកែប្រែឲ្យវិលទៅដើមវិញពេញលេញបានក្រោយពេលបង្អួចនេះបិទ — ជាពិសេសកម្ពស់ដែលធ្លាក់ចុះក្រោមចំណុចកំណត់ក្នុងវ័យ២ឆ្នាំដំបូង ជាទូទៅមិនងាយត្រឡប់មកកម្រិតធម្មតាវិញឡើយ សូម្បីនៅពេលក្រោយទទួលបានចំណីអាហារគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា ការសង្កត់ធ្ងន់លើ «ភាពលំបាកកែប្រែ» នេះ សំដៅជាចម្បងលើវិមាត្រកម្ពស់រាងកាយ ខណៈផលប៉ះពាល់លើការវិវត្តខួរក្បាល និងសមត្ថភាពសិក្សា មានភាពខុសគ្នាតាមបុគ្គល អាស្រ័យលើកម្រិត និងរយៈពេលនៃការខ្សោយចំណីអាហារ ក៏ដូចជាកត្តាបរិស្ថាន និងការអប់រំក្រោយមក។

០៦ភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ៖ ការសិក្សាតាមដាន និងការសាកល្បង

ការអះអាងថាការឃ្គាំងទាក់ទងនឹងលទ្ធផលរយៈពេលវែងក្នុងជីវិត មិនមែនផ្អែកលើការសិក្សាតែមួយនោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើភស្តុតាងច្រើនប្រភេទ ដែលមានកម្រិតជឿជាក់ខុសគ្នា។ ការសិក្សាដ៏ធំបំផុតមួយ បោះពុម្ពក្នុងទស្សនាវដ្តី The Lancet ឆ្នាំ២០០៨ ដឹកនាំដោយសេសារ វិចថូរ៉ា (Cesar Victora) និងសហការី វិភាគទិន្នន័យប្រជាជនតាមដាន (birth cohort) ចំនួន៥ ពីប្រេស៊ីល ក្វាតេម៉ាឡា ឥណ្ឌា ហ្វីលីពីន និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយតាមដានកុមារពីកំណើតរហូតដល់ជាមនុស្សពេញវ័យ។ ត្រូវកត់សម្គាល់យ៉ាងច្បាស់ថា នេះជា ការសិក្សាតាមដានបែបសង្កេត (observational cohort) មិនមែនការសាកល្បងព្យាបាលចៃដន្យ (RCT) ទេ — មានន័យថាទំនាក់ទំនងដែលរកឃើញ អាចរងឥទ្ធិពលពីកត្តាកូនកាត់ (confounders) ដូចជាចំណូលគ្រួសារ ឬការអប់រំមាតា ថ្វីត្បិតអ្នកនិពន្ធបានព្យាយាមកែតម្រូវផ្នែកស្ថិតិសម្រាប់កត្តាទាំងនេះក៏ដោយ។ លទ្ធផលសំខាន់ៗរួមមាន៖ កម្ពស់តាមអាយុនៅអាយុ២ឆ្នាំ ទាក់ទងនឹងចំនួនឆ្នាំសិក្សាបន្ថែមប្រមាណ០,៥ឆ្នាំក្នុងមួយឯកតា Z-score រីឯគម្លាតកម្ពស់១ឯកតា Z-score នៅអាយុ២ឆ្នាំ បន្តរក្សាទំហំប្រហែល៣,២សង់ទីម៉ែត្រនៅពេលធំពេញវ័យ ហើយកម្ពស់តាមអាយុទាក់ទងនឹងចំណូល — បង្កើនប្រហែល៨%នៅប្រេស៊ីល ដល់២៥%ក្នុងចំណោមស្ត្រីនៅក្វាតេម៉ាឡា ក្នុងមួយឯកតា Z-score។

ភស្តុតាងកម្រិតខ្ពស់ជាងនេះបន្តិច មកពីការសិក្សាតាមដានអ្នកចូលរួមក្នុងគម្រោង INCAP នៅក្វាតេម៉ាឡា។ ខុសពីការសិក្សា៥ប្រទេសខាងលើ គម្រោង INCAP ដើមឡើយជាការសាកល្បងអន្តរាគមន៍អាហារូបត្ថម្ភតាមភូមិ រវាងឆ្នាំ១៩៦៩-១៩៧៧ ដែលភូមិពីរទទួលភេសជ្ជៈបំប៉នអាហារូបត្ថម្ភខ្ពស់ (atole) ខណៈភូមិពីរទៀតទទួលភេសជ្ជៈមានកាឡូរីទាបជាង (fresco)។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនាំមុខដោយហាំម៉ុន ហូឌីណត (Hoddinott) បានតាមដានអ្នកចូលរួម១.៤២៤នាក់ឡើងវិញនៅអាយុ២៥-៤២ឆ្នាំ (ប្រមាណ២៥ឆ្នាំក្រោយអន្តរាគមន៍) ហើយរកឃើញថា បុរសដែលទទួល atole ក្នុងអាយុ០-២ឆ្នាំដំបូង មានប្រាក់ឈ្នួលក្នុងមួយម៉ោងខ្ពស់ជាង ប្រមាណ០,៦៧ដុល្លារ ស្មើនឹងកំណើនប្រហែល៤៦% ធៀបនឹងក្រុមប្រៀបធៀប — ដោយឥទ្ធិពលនេះមានស្ថិតិសារៈសំខាន់ចំពោះបុរសប៉ុណ្ណោះ មិនមែនស្ត្រីទេ។ ដោយសារការទទួលអន្តរាគមន៍ដើមកំណត់តាមភូមិ មិនមែនតាមបុគ្គលដោយចៃដន្យពេញលក្ខណៈដូចការសាកល្បង RCT សម័យទំនើប ការសិក្សានេះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាការសាកល្បងអន្តរាគមន៍ពាក់ពាក្យសាកល្បង (quasi-experimental) ដែលនៅតែផ្តល់ភស្តុតាងខ្លាំងជាងការសង្កេតសុទ្ធសាធ ព្រោះមានក្រុមប្រៀបធៀបច្បាស់លាស់តាំងពីដើម ប៉ុន្តែមិនគួរទូទៅភ្ជាប់លទ្ធផលនេះទៅគ្រប់បរិបទវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងទៀតដោយស្វ័យប្រវត្តិឡើយ។

០៧ការព្យាបាល SAM ដោយ RUTF

មុនទសវត្សរ៍១៩៩០ ការព្យាបាលការខ្សោយចំណីអាហារស្រួចស្រាវធ្ងន់ធ្ងរ (severe acute malnutrition ឬ SAM) ស្ទើរតែទាំងអស់ធ្វើឡើងតាមមណ្ឌលថែទាំក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ដោយប្រើទឹកដោះគោព្យាបាលរូបមន្ត F-75 និង F-100 ក្រោមការត្រួតពិនិត្យបុគ្គលិកសុខាភិបាល២៤ម៉ោង។ វិធីនេះមានចំណុចខ្សោយធំៗ៖ មណ្ឌលមានតិច និងនៅឆ្ងាយពីសហគមន៍ជនបទ ម្តាយច្រើនដកកូនចេញមុនកំណត់ដើម្បីត្រឡប់ទៅផ្ទះថែទាំកូនផ្សេងទៀត ហើយតំបន់មានជម្លោះស្របច្បាប់ធ្វើដំណើរទៅមណ្ឌលមានហានិភ័យ។ ស្ថានភាពផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦ នៅពេលអ្នកស្រាវជ្រាវអាហារូបត្ថម្ភជនជាតិបារាំង អង់ដ្រេ ព្រៀន (André Briend) បង្កើតរូបមន្តអាហារព្យាបាលរួចរាល់ប្រើប្រាស់ (ready-to-use therapeutic food ឬ RUTF) — ជាល្បាយថ្នាំបិទភ្ជាប់ផ្អែកលើសណ្តែកដី (peanut-based paste) លាយជាមួយម្សៅទឹកដោះគោ ប្រេងបន្លែ ស្ករ និងល្បាយវីតាមីន-សារធាតុរ៉ែ។ ដោយសារជាមូលដ្ឋានប្រេង (មិនមែនទឹក) បាក់តេរីមិនអាចលូតលាស់បានងាយ ធ្វើឲ្យផលិតផលរក្សាបានយូរដោយមិនតម្រូវទឹកស្អាត ធុងត្រជាក់ ឬការចម្អិន — កញ្ចប់មួយផ្តល់ប្រមាណ៥០០កាឡូរី និងអាចប្រគល់ដោយផ្ទាល់ដល់ដៃម្តាយ។

០៨CMAM៖ ការផ្លាស់ប្តូរគំរូថែទាំ

ការមាន RUTF ខ្លួនឯង មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីផ្លាស់ប្តូររបៀបព្យាបាល SAM ទាំងមូលនោះទេ — ត្រូវការគំរូថែទាំថ្មីមួយផងដែរ។ ចំណុចផ្លាស់ប្តូរសំខាន់មួយកើតឡើងក្នុងវិបត្តិអាហារនៅនីហ្សេរីឆ្នាំ២០០៥ នៅពេលអង្គការវេជ្ជបណ្ឌិតឥតព្រំដែន (MSF) និងដៃគូ សាកល្បងព្យាបាល SAM ដោយ RUTF ជាបែបអ្នកជំងឺក្រៅ (outpatient) លើទំហំធំ ជំនួសការតម្រូវឲ្យសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យទាំងអស់។ លទ្ធផលដែលរាយការណ៍ក្នុងទស្សនាវដ្តី New England Journal of Medicine ឆ្នាំ២០០៦ បង្ហាញថាការថែទាំតាមផ្ទះដោយប្រើ RUTF ផ្តល់អត្រាជាសះស្បើយខ្ពស់ ដោយមិនចាំបាច់ឲ្យកុមារនិងម្តាយឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្រួសារ និងកសិកម្មរបស់ខ្លួនអស់រយៈពេលច្រើនសប្តាហ៍។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៧ WHO កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក (WFP) គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ប្រព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីអាហារូបត្ថម្ភ (UNSCN) និង UNICEF បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដែលទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនូវ «ការគ្រប់គ្រងការខ្សោយចំណីអាហារស្រួចស្រាវផ្អែកលើសហគមន៍» (Community-based Management of Acute Malnutrition ឬ CMAM) ជាស្តង់ដារថ្មី៖ ករណី SAM គ្មានផលវិបាកវេជ្ជសាស្ត្រ (ប្រមាណ៨០%នៃករណីទាំងអស់តាមការប៉ាន់ស្មានរបស់សេចក្តីថ្លែងការណ៍) អាចព្យាបាលនៅផ្ទះដោយ RUTF ក្រោមការតាមដានប្រចាំសប្តាហ៍របស់មន្ទីរសុខភាព ខណៈករណីមានផលវិបាក (មិនចង់បរិភោគ ហើម ឬមានជំងឺរួម) ត្រូវបញ្ជូនទៅសម្រាកព្យាបាល។ ការចាត់ថ្នាក់ភាគច្រើនប្រើរង្វង់ដៃខាងលើកណ្តាល (mid-upper arm circumference ឬ MUAC) — សង្កត់ធ្ងន់ថាបុគ្គលិកសហគមន៍អាចវាស់វែងបានដោយប្រើខ្សែវាស់ពណ៌សាមញ្ញ ដោយមិនចាំបាច់ចេះអក្សរ ឬសម្ភារៈវេជ្ជសាស្ត្រថ្លៃៗ។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៩ WHO និង UNICEF បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បន្ថែម ធ្វើឲ្យស្តង់ដារកម្រិតកាត់ MUAC ក្រោម១១៥ម.ម ស្មើភាពជាមួយស្តង់ដារទម្ងន់តាមកម្ពស់ក្រោម−៣ Z-score ជាលក្ខណវិនិច្ឆ័យឯករាជ្យសម្រាប់ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ SAM ចំពោះកុមារអាយុ៦-៥៩ខែ។

០៩គោលដៅ SDG ២.២៖ តើនៅលើផ្លូវត្រូវឬទេ?

គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព SDG ២.២ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ តម្រូវឲ្យ «បញ្ចប់គ្រប់ទម្រង់ការខ្សោយចំណីអាហារឲ្យបានត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ រួមទាំងសម្រេចគោលដៅអន្តរជាតិលើការឃ្គាំង និងការស្គមស្គាំងក្នុងកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ»។ យោងតាមការវាយតម្លៃរបស់ JME ២០២៥ ពិភពលោកនៅក្រៅផ្លូវ (off track) ក្នុងការសម្រេចគោលដៅនេះ។ ចំពោះការឃ្គាំង របាយការណ៍បញ្ជាក់ថា ៧៨%នៃកុមារពិភពលោក រស់នៅក្នុងប្រទេសដែលបង្ហាញវឌ្ឍនភាពយ៉ាងហោចណាស់ខ្លះ ឆ្ពោះទៅរកគោលដៅកាត់បន្ថយការឃ្គាំង ប៉ុន្តែសូម្បីនឹងល្បឿនបច្ចុប្បន្នក៏ដោយ គោលដៅ២០៣០ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថានឹងខកខានចំនួនកុមារប្រមាណ៤៦លាននាក់។ ចំពោះការស្គមស្គាំង ការវាយតម្លៃវឌ្ឍនភាពកាន់តែពិបាកជាង ព្រោះទាមទារទិន្នន័យស្ទង់មតិញឹកញាប់ជាងការឃ្គាំង — JME ២០២៥កត់សម្គាល់ថា ការវាយតម្លៃទំនោរវឌ្ឍនភាពមិនអាចធ្វើទៅបានសម្រាប់ជាង១ភាគ៣នៃប្រទេសទាំងអស់ ដោយសារខ្វះទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ តាំងពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ជាដើមមក។ Global Nutrition Report ជារបាយការណ៍ឯករាជ្យមួយបន្ថែមទៀត ដែលប្រើទិន្នន័យ JME ជាមូលដ្ឋានតាមដានគោលដៅអាហារូបត្ថម្ភសកលប្រចាំឆ្នាំ ហើយជាទូទៅផ្តល់ការវាយតម្លៃស្របគ្នាថា SDG ២.២ កំពុងធ្លាក់ខាងក្រោយកាលវិភាគ។

១០សំណួរញឹកញាប់

១១ប្រភព

1. WHO/UNICEF/World Bank — Joint Child Malnutrition Estimates, ២០២៥ edition (Key findings)
2. UNICEF Data — JME ២០២៥ Brochure (តំបន់ UNSDG)
3. WHO — Joint Child Malnutrition Estimates, Latest Estimates
4. WHO GHO — SDG Target ២.២ Malnutrition
5. WHO — Malnutrition Fact Sheet (និយមន័យ)
6. WHO — Child Growth Standards (Methods and Development, ២០០៦)
7. Frontiers in Nutrition ២០២៥ — The First ១.០០០ Days៖ Window of Opportunity
8. The Lancet — Victora et al. ២០០៨, Maternal and Child Undernutrition៖ Consequences for Adult Health and Human Capital
9. The Lancet — Hoddinott et al. ២០០៨, Nutrition Intervention and Economic Productivity in Guatemalan Adults
10. Maternal & Child Nutrition — Hoddinott ២០១៣, Economic Rationale for Investing in Stunting Reduction
11. WHO/WFP/UNSCN/UNICEF ២០០៧ — Joint Statement on Community-Based Management of SAM
12. WHO/UNICEF ២០០៩ — Identification of Severe Acute Malnutrition in Infants and Children
13. New England Journal of Medicine ២០០៦ — Crisis in Niger៖ Outpatient Care for Severe Acute Malnutrition
14. UNICEF Supply Division — Ready-to-Use Therapeutic Food (RUTF)
15. UNICEF ២០២៤ — Funding Shortages Risking RUTF Supply
16. WHO ២០១៩ — Double Burden of Malnutrition

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១៦ ប្រភព