០១ហេតុអ្វី AI ក្លាយជាសមរភូមិបទប្បញ្ញត្តិចម្រុះ

ចាប់តាំងពី ChatGPT បើកសាធារណៈក្នុងខែវិច្ឆិកា ២០២២ រដ្ឋាភិបាលទូទាំងពិភពលោកបានប្រញាប់ប្រញាល់សរសេរច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិសម្រាប់គ្រប់គ្រងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ប៉ុន្តែគ្មានសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលមានកាតព្វកិច្ចអនុវត្តតែមួយសម្រាប់ពិភពលោកទាំងមូលឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលកើតឡើងគឺសិបប្បញ្ញត្តិចម្រុះ (regulatory patchwork)៖ សហភាពអឺរ៉ុបជ្រើសរើសច្បាប់ដាច់ខាតតាមកម្រិតហានិភ័យដែលអនុវត្តទូទាំងសហភាព ២៧ ប្រទេស សហរដ្ឋអាមេរិកពឹងផ្អែកលើបទបញ្ជាប្រធានាធិបតី ក្របខ័ណ្ឌស្ម័គ្រចិត្ត និងច្បាប់រដ្ឋនីមួយៗ ចិនប្រើប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីក្បួនដោះស្រាយ និងការត្រួតពិនិត្យមាតិកាយ៉ាងតឹងរឹង ខណៈវេទិកាពហុភាគី ព្យាយាមស្វែងរកគោលការណ៍រួម ដោយគ្មានអំណាចអនុវត្តផ្លូវច្បាប់ណាមួយឡើយ។

វិធីសាស្ត្រនីមួយៗឆ្លុះបញ្ចាំងអាទិភាពខុសគ្នា។ សហភាពអឺរ៉ុបសង្កត់ធ្ងន់លើសិទ្ធិមូលដ្ឋាន ស្របតាមគំរូ GDPR ឆ្នាំ ២០១៨។ សហរដ្ឋអាមេរិកសង្កត់ធ្ងន់លើភាពជាអ្នកដឹកនាំបច្ចេកវិទ្យា ដោយចាត់ទុកបទប្បញ្ញត្តិលើសលប់ថាជាហានិភ័យក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយចិន។ ចិនរួមបញ្ចូលការត្រួតពិនិត្យមាតិកា (ស្របតាម «តម្លៃស្នូលសង្គមនិយម») ជាមួយការជំរុញឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក។ ភាពខុសគ្នានេះកំណត់ថា ក្រុមហ៊ុន AI ដែលប្រតិបត្តិការឆ្លងព្រំដែនត្រូវអនុលោមតាមច្បាប់ច្រើនសំណុំក្នុងពេលតែមួយ។

០២ច្បាប់ AI របស់សហភាពអឺរ៉ុប (EU AI Act)

Regulation (EU) 2024/1689 ដែលគេស្គាល់ជា EU AI Act សម្រេចជាការព្រមព្រៀងបណ្តោះអាសន្នរវាងព្រឹទ្ធសភា និងក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ថ្ងៃទី ៨ ធ្នូ ២០២៣ អនុម័តជាផ្លូវការខែមីនា ២០២៤ ចុះផ្សាយថ្ងៃទី ១២ កក្កដា ២០២៤ និងចូលជាធរមានថ្ងៃទី ១ សីហា ២០២៤។ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបហៅវាថា ជាច្បាប់ AI ទូលំទូលាយដំបូងគេលើពិភពលោក ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ចាត់ថ្នាក់ហានិភ័យបួនកម្រិត៖

1. ហានិភ័យមិនអាចទទួលយកបាន (Unacceptable) — ហាមឃាត់ទាំងស្រុង៖ ការដាក់ពិន្ទុសង្គម ការទទួលស្គាល់អារម្មណ៍នៅកន្លែងធ្វើការ/សាលារៀន ការគៀបគរទិន្នន័យមុខមួយៗពីអ៊ីនធឺណិត ជាដើម
2. ហានិភ័យខ្ពស់ (High-risk) — ប្រព័ន្ធជីវមាត្រ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ ការជ្រើសរើសបុគ្គលិក ឥណទាន អនុវត្តច្បាប់ ត្រូវឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃអនុលោមភាព ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ និងការត្រួតពិនិត្យដោយមនុស្ស
3. ហានិភ័យមានកម្រិត (Limited) — ឧបករណ៍ដូចជា chatbot ត្រូវប្រកាសច្បាស់ថាជា AI ខណៈមាតិកា deepfake ត្រូវដាក់ស្លាក
4. ហានិភ័យតិចតួច/គ្មាន (Minimal) — ភាគច្រើននៃកម្មវិធី AI ជាទូទៅ គ្មានកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ថ្មី ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តអនុវត្តក្រមប្រតិបត្តិស្ម័គ្រចិត្ត

០៣គោលនយោបាយអាមេរិក៖ បទបញ្ជា NIST និងច្បាប់រដ្ឋ

សហរដ្ឋអាមេរិកមិនមានច្បាប់សហព័ន្ធទូលំទូលាយសម្រាប់ AI ដូចអឺរ៉ុបទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ គោលនយោបាយផ្លាស់ប្តូរខ្លាំងតាមការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋាភិបាល៖ ថ្ងៃទី ៣០ តុលា ២០២៣ ប្រធានាធិបតី Joe Biden ចេញបទបញ្ជាប្រធានាធិបតីលេខ ១៤១១០ ស្តីពី «ការអភិវឌ្ឍ និងប្រើប្រាស់ AI ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព សន្តិសុខ និងទុកចិត្តបាន» ដែលតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍម៉ូដែល AI គោលបំណងទ្វេ (dual-use) ដែលប្រើថាមពលគណនាហួស ១០^២៦ FLOPs រាយការណ៍លទ្ធផលការសាកល្បងសុវត្ថិភាពទៅរដ្ឋាភិបាល ដោយប្រើអំណាចច្បាប់ Defense Production Act ព្រមទាំងដឹកនាំវិទ្យាស្ថានស្តង់ដារ NIST បង្កើតគោលការណ៍ណែនាំ។

NIST បានចេញក្របខ័ណ្ឌគ្រប់គ្រងហានិភ័យ AI (AI RMF ១.០) ជាស្ម័គ្រចិត្តតាំងពីមករា ២០២៣ រួមមុខងារស្នូលបួន៖ Govern Map Measure និង Manage។ NIST ក៏បង្កើតវិទ្យាស្ថានសុវត្ថិភាព AI អាមេរិក (US AISI) ចុងឆ្នាំ ២០២៣ ដើម្បីដឹកនាំការសាកល្បងម៉ូដែលមុនចេញផ្សាយ។

ថ្ងៃទី ២០ មករា ២០២៥ (ថ្ងៃទីមួយកាន់តំណែងរបស់លោក Trump) បទបញ្ជា ១៤១១០ ត្រូវបានលុបចោល ជំនួសដោយបទបញ្ជាថ្មីលេខ ១៤១៧៩ ថ្ងៃទី ២៣ មករា ២០២៥ ស្តីពី «ការដកចេញរបាំងកំពុងរារាំងភាពជាអ្នកដឹកនាំ AI របស់អាមេរិក» ដែលសង្កត់ធ្ងន់ការកាត់បន្ថយបទប្បញ្ញត្តិ។ ថ្ងៃទី ២៣ កក្កដា ២០២៥ សេតវិមានចេញផែនការសកម្មភាព «Winning the AI Race» មានសកម្មភាពគោលនយោបាយប្រមាណ ៩០ ចំណុច សង្កត់ធ្ងន់លើការពន្លឿននវានុវត្តន៍ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការទូតជាអ្នកដឹកនាំ AI អន្តរជាតិ ព្រមទាំងស្នើឲ្យត្រួតពិនិត្យច្បាប់រដ្ឋដែលផ្ទុយពីគោលនយោបាយសហព័ន្ធ។ វិទ្យាស្ថាន US AISI ត្រូវប្តូរឈ្មោះជា Center for AI Standards and Innovation (CAISI) ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការប្រកួតប្រជែងជាងសុវត្ថិភាពតែមួយមុខ។

ច្បាប់រដ្ឋសំខាន់ៗ (គំរូ)

• Colorado AI Act (SB ២៤-២០៥, ២០២៤) — គ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ «ហានិភ័យខ្ពស់» ក្នុងការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗ
• California SB ៩៤២ (California AI Transparency Act) — តម្រូវឧបករណ៍ដាក់ស្លាកប្រភពមាតិកា AI លើវេទិកាធំៗ
• California SB ៥៣ — កាតព្វកិច្ចតម្លាភាពសម្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍម៉ូដែលធំបំផុត (ជំនួស SB ១០៤៧ ដែលអភិបាល Newsom បដិសេធហត្ថលេខាឆ្នាំ ២០២៤)
• New York RAISE Act — កាតព្វកិច្ចសុវត្ថិភាពម៉ូដែលព្រំដែន (frontier AI)
• Texas TRAIGA — ច្បាប់អភិបាលកិច្ច AI ទូលំទូលាយថ្នាក់រដ្ឋ ចូលជាធរមាន ២០២៦

ក្រៅពីច្បាប់ជាក់លាក់ស្តីពី AI ភ្នាក់ងាររដ្ឋសហព័ន្ធដែលមានស្រាប់ដូចជា FTC EEOC និង CFPB អះអាងថា ខ្លួនអាចអនុវត្តច្បាប់ដែលមានស្រាប់ (ការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ការជ្រើសរើសការងារ ឥណទាន) ទៅលើករណីប្រើប្រាស់ AI ដោយមិនចាំបាច់មានច្បាប់ AI ជាក់លាក់ថ្មី — ជាវិធីសាស្ត្រផ្អែកលើវិស័យ (sectoral) ខុសពីច្បាប់ដាច់ខាតរបស់អឺរ៉ុប។

០៤បទប្បញ្ញត្តិ AI របស់ចិន

ចិនកសាងប្រព័ន្ធបទប្បញ្ញត្តិ AI របស់ខ្លួនជាបណ្តើរៗចាប់ពីឆ្នាំ ២០២២ ដឹកនាំសំខាន់ដោយរដ្ឋបាលអំណាចអ៊ីនធឺណិតចិន (Cyberspace Administration of China, CAC) សហការជាមួយក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (MIIT) និងក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ។ ខុសពីអឺរ៉ុប ដែលចេញច្បាប់ទូលំទូលាយតែមួយ ចិនចេញបទបញ្ជាដាច់ដោយឡែកជាបន្តបន្ទាប់ ដោយផ្តោតលើបច្ចេកវិទ្យាជាក់លាក់នីមួយៗ៖

ប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីក្បួនដោះស្រាយ (algorithm filing) របស់ CAC ដំណើរការជាបញ្ជីសាធារណៈ ដែលក្រុមហ៊ុនត្រូវដាក់ស្នើព័ត៌មានលម្អិតអំពីរបៀបដំណើរការក្បួនដោះស្រាយ មុននឹងដាក់ដំណើរការសាធារណៈ។ តាមការប្រកាសរបស់ CAC ចំនួនសេវាកម្ម AI ជនិតសំយោគដែលបានចុះបញ្ជីកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីជាង ១៩០ សេវាកម្មឆ្នាំ ២០២៤។ ក្រសួងការបរទេសចិន និង CAC ខ្លួនឯងអះអាងថា ក្របខ័ណ្ឌនេះ «ជម្រុញការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយសុវត្ថិភាព» ស្របពេលការពារ «តម្លៃស្នូលសង្គមនិយម» — ជាការអះអាងផ្ទាល់ពីរដ្ឋាភិបាលចិន មិនមែនការវាយតម្លៃឯករាជ្យទេ។

០៥កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ

គ្មានសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលមានកាតព្វកិច្ចអនុវត្តចំពោះ AI ទេ ប៉ុន្តែផ្លូវសហប្រតិបត្តិការស្របគ្នាជាច្រើនកំពុងវិវត្តន៍។ គោលការណ៍ណែនាំ OECD ស្តីពី AI (អនុម័ត ២០១៩ ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ២០២៤) ជាស្តង់ដារអន្តររដ្ឋាភិបាលដំបូងគេ ក្លាយជាមូលដ្ឋានឲ្យ G7 និង G20 ប្រើប្រាស់ភាសាស្រដៀងគ្នា។

ភាពខុសគ្នានៅប៉ារីសបង្ហាញពីភាពប្រែប្រួលនៃការឯកភាពពហុភាគី៖ អនុរដ្ឋាភិបាល JD Vance ថ្លែងសុន្ទរកថាព្រមានប្រឆាំង «បទប្បញ្ញត្តិលើសលប់» ខណៈប្រទេសជាង ៦០ ចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ AI «បរិយាប័ន្ន និងចីរភាព»។ វេទិកាទាំងអស់នេះនៅតែជាសេចក្តីប្រកាស មិនមែនកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ទេ។

០៦ការសាកល្បងសុវត្ថិភាពម៉ូដែលមុនចេញផ្សាយ

ចាប់តាំងពីកិច្ចប្រជុំកំពូល Bletchley ២០២៣ បណ្តាញវិទ្យាស្ថានសុវត្ថិភាព AI (AI Safety Institute) បានពង្រីកជាបណ្តើរៗ។ សហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសបង្កើតវិទ្យាស្ថានដំបូងគេឆ្នាំ ២០២៣ បន្ទាប់មកជប៉ុន សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង កាណាដា បារាំង និងសហភាពអឺរ៉ុប (តាមរយៈការិយាល័យ AI) ក៏បង្កើតស្ថាប័នស្រដៀងគ្នា។ ខែវិច្ឆិកា ២០២៤ ស្ថាប័នទាំងនេះបង្កើតបណ្តាញអន្តរជាតិវិទ្យាស្ថានសុវត្ថិភាព AI ជាផ្លូវការនៅសាន់ហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ ដើម្បីសម្របសម្រួលវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ។

វិទ្យាស្ថានសុវត្ថិភាព AI របស់អង់គ្លេស (ប្តូរឈ្មោះជា AI Security Institute ខែកុម្ភៈ ២០២៥) ធ្វើការវាយតម្លៃម៉ូដែលព្រំដែនមុនចេញផ្សាយ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងចូលដំណើរការស្ម័គ្រចិត្តជាមួយក្រុមហ៊ុនធំៗ។ នៅកិច្ចប្រជុំកំពូលសេអ៊ូល ក្រុមហ៊ុន AI ចំនួន ១៦ (រួមមានក្រុមហ៊ុនអាមេរិក អឺរ៉ុប និងចិន) ចុះកិច្ចប្រតិព័ន្ធសុវត្ថិភាព AI ព្រំដែនស្ម័គ្រចិត្ត សន្យាចេញផ្សាយក្របខ័ណ្ឌសុវត្ថិភាព និងកំណត់ព្រំដែនហានិភ័យដែលនឹងបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍ ប្រសិនបើគ្មានវិធានការកាត់បន្ថយគ្រប់គ្រាន់។

០៧ជម្លោះសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ និងទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល

សំណួរស្នូលមួយនៅតែគ្មានចម្លើយច្បាស់លាស់ក្នុងច្បាប់អាមេរិក៖ តើការបណ្តុះបណ្តាលម៉ូដែល AI ដោយប្រើស្នាដៃមានកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ជា «ការប្រើប្រាស់ត្រឹមត្រូវ» (fair use) ដែរឬទេ។ ដីកាតុលាការជាច្រើនកំពុងដំណើរការ ដោយមានលទ្ធផលដំបូងចម្រុះគ្នា៖

ដីកាមួយចំនួនក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (ដូចជាសំណុំរឿង Bartz ទល់នឹង Anthropic និង Kadrey ទល់នឹង Meta) បានចេញសាលក្រមផ្នែក រកឃើញថា សកម្មភាពបណ្តុះបណ្តាលខ្លួនឯងអាចជា fair use ក្នុងកាលៈទេសៈជាក់លាក់ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់ច្បាប់ចម្លងខុសច្បាប់ដើម្បីកសាងសំណុំទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល មិនត្រូវបានការពារនោះទេ។ ព្រំដែនច្បាស់លាស់នៅតែស្ថិតក្រោមការប្តឹងឧទ្ធរណ៍។ សហភាពអឺរ៉ុបចាត់ចែងបញ្ហានេះខុសគ្នា៖ EU AI Act តម្រូវឲ្យអ្នកផ្តល់ម៉ូដែល GPAI រក្សាគោលការណ៍អនុលោមច្បាប់រក្សាសិទ្ធិ រួមទាំងគោរពសិទ្ធិម្ចាស់កម្មសិទ្ធិបញ្ញាដែលបដិសេធការជីកយកទិន្នន័យ (text-and-data-mining opt-out) និងផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីសង្ខេបលម្អិតគ្រប់គ្រាន់អំពីមាតិកាដែលបានប្រើបណ្តុះបណ្តាល។

០៨ច្បាប់ deepfake និងមាតិកាសំយោគ

ច្បាប់ស្តីពីមាតិកា AI សំយោគ (deepfake) កំពុងវិវត្តន៍លឿនជាងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃបទប្បញ្ញត្តិ AI ដោយសារកង្វល់ស្តីពីព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការបោកបញ្ឆោត។ EU AI Act មាត្រា ៥០ តម្រូវឲ្យអ្នកផ្តល់ប្រព័ន្ធបង្កើតមាតិកា (សំឡេង រូបភាព វីដេអូ អត្ថបទ) សម្គាល់លទ្ធផលក្នុងទម្រង់អាចអានដោយម៉ាស៊ីនថា AI បង្កើត ខណៈអ្នកដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ (deployer) ដែលបង្ហោះមាតិកា deepfake ត្រូវបញ្ជាក់ជាសាធារណៈថាមាតិកាបានផលិត ឬកែច្នៃដោយ AI (លើកលែងករណីសិល្បៈ ការនិទានរឿង ឬកិច្ចការអនុវត្តច្បាប់ដែលមានការអនុញ្ញាត)។ ចិនអនុវត្តលក្ខខណ្ឌតឹងរឹងជាងនេះទៀត៖ វិធានការដាក់ស្លាកមាតិកា AI ចូលជាធរមានខែកញ្ញា ២០២៥ តម្រូវទាំងស្លាកមើលឃើញច្បាស់ និងទិន្នន័យមេតាដាតាលាក់កំបាំង ដោយវេទិកាមានកាតព្វកិច្ចផ្ទៀងផ្ទាត់ និងបន្ថែមស្លាកដោយខ្លួនឯង ប្រសិនបើអ្នកផ្តល់មិនបានធ្វើ។ សហរដ្ឋអាមេរិកគ្មានច្បាប់សហព័ន្ធទូលំទូលាយទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋជាច្រើនបានចេញច្បាប់តម្រូវការដាក់ស្លាក deepfake ពាក់ព័ន្ធការបោះឆ្នោត ជុំវិញការបោះឆ្នោត ២០២៤ ខណៈច្បាប់មួយចំនួន (ដូចជា AB ២៨៣៩ របស់រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា) ត្រូវបានតុលាការសហព័ន្ធផ្អាកអនុវត្តមួយផ្នែក ដោយសារកង្វល់ស្តីពីសិទ្ធិសេរីភាពការនិយាយ (First Amendment)។

០៩ជម្លោះម៉ូដែលទម្ងន់បើកចំហ ទល់នឹងម៉ូដែលបិទ

ជម្លោះគោលនយោបាយមួយទៀតដែលកាត់ចំណុះលើគ្រប់ដែនយុត្តាធិការទាំងអស់គឺ៖ តើគួរអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនចេញផ្សាយទម្ងន់ម៉ូដែល (model weights) ជាសាធារណៈ (open-weight) ដូច Meta ធ្វើជាមួយស៊េរី Llama ដែរឬទេ ខុសពីវិធីសាស្ត្របិទ (closed) ដែល OpenAI, Anthropic និង Google DeepMind ប្រើសម្រាប់ម៉ូដែលព្រំដែនភាគច្រើន ដោយផ្តល់តែការចូលដំណើរការតាមរយៈ API។

តាមការស្នើដោយបទបញ្ជាប្រធានាធិបតី ១៤១១០ NTIA បោះពុម្ពរបាយការណ៍ខែកក្កដា ២០២៤ ស្តីពីម៉ូដែលទម្ងន់ចែកចាយទូលំទូលាយ ដោយសន្និដ្ឋានថា គ្រឹះភស្តុតាងនាពេលនោះ មិនទាន់គាំទ្រការដាក់កម្រិតនោះទេ ប៉ុន្តែណែនាំឲ្យបន្តតាមដានហានិភ័យ។ EU AI Act ផ្តល់លទ្ធភាពសម្រាលកាតព្វកិច្ចខ្លះសម្រាប់ធាតុផ្សំបើកចំហ ប៉ុន្តែមិនលើកលែងម៉ូដែល GPAI ហានិភ័យប្រព័ន្ធនោះទេ។ ចំណែកឯចិន មន្ទីរពិសោធន៍ជាច្រើនក៏ចេញផ្សាយម៉ូដែលទម្ងន់បើកចំហផងដែរ ដែលអ្នកវិភាគខ្លះមើលឃើញថា ជាយុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកឥទ្ធិពលបច្ចេកវិទ្យាចិន — ជាការវិភាគរបស់អ្នកសង្កេតការណ៍ខាងក្រៅ មិនមែនជំហរផ្លូវការទេ។

១០គោលជំហររបស់ភាគីនីមួយៗ (សង្ខេប)

ដើម្បីកុំឱ្យសំឡេងភាគីណាមួយលេចធ្លោលើអត្ថបទ សូមសង្ខេបហេតុផលដែលភាគីនីមួយៗខ្លួនឯងអះអាងជាសាធារណៈសម្រាប់វិធីសាស្ត្ររបស់ខ្លួន៖

១១អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត

• តើក្រុមហ៊ុន AI ធំៗត្រៀមខ្លួនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុលោមកាតព្វកិច្ចប្រព័ន្ធហានិភ័យខ្ពស់របស់ EU AI Act ត្រឹមកាលកំណត់ ២ សីហា ២០២៦ ដែរឬទេ។
• តើសភាអាមេរិកនឹងអនុម័តច្បាប់ AI សហព័ន្ធណាមួយឆ្នាំខាងមុខដែរឬទេ ក្រោយការប៉ុនប៉ងផ្អាកច្បាប់រដ្ឋមិនជោគជ័យខែកក្កដា ២០២៥។
• តើវិធានការដាក់ស្លាកមាតិកា AI របស់ចិន (ចូលជាធរមានកញ្ញា ២០២៥) នឹងត្រូវអនុវត្តតឹងរឹងកម្រិតណា ដោយសារវេទិកាធំៗជាច្រើនប្រតិបត្តិការឆ្លងព្រំដែន។
• តើកិច្ចប្រជុំកំពូល AI បន្ទាប់ដែលឥណ្ឌាគ្រោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះឆ្នាំ ២០២៦ នឹងអាចរួបរួមភាគីអឺរ៉ុប អាមេរិក និងចិនម្តងទៀតបានដែរឬទេ ក្រោយភាពបែកបាក់នៅប៉ារីស។
• តើសាលក្រមឧទ្ធរណ៍លើសំណុំរឿងសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ (Bartz, Kadrey, NYT ទល់នឹង OpenAI) នឹងកំណត់ព្រំដែន fair use ច្បាស់លាស់ជាងនេះដែរឬទេ។
• តើការជជែកវែកញែកអំពីម៉ូដែលទម្ងន់បើកចំហនឹងផ្លាស់ប្តូរ ប្រសិនបើសមត្ថភាពម៉ូដែលជំនាន់ក្រោយឈានដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ជាងមុន។

១២សំណួរញឹកញាប់

១៣ប្រភព (Sources)

1. អត្ថបទច្បាប់ពេញលេញ Regulation (EU) 2024/1689 — EUR-Lex
2. ក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិ AI របស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុប — European Commission
3. NIST AI Risk Management Framework (AI RMF ១.០) — NIST (មករា ២០២៣)
4. Executive Order ១៤១១០ — Safe, Secure, and Trustworthy AI — Federal Register (តុលា ២០២៣)
5. Executive Order ១៤១៧៩ — Removing Barriers to American AI Leadership — Federal Register (មករា ២០២៥)
6. Winning the AI Race: America’s AI Action Plan — សេតវិមាន (កក្កដា ២០២៥)
7. Interim Measures for the Management of Generative AI Services (ការបកប្រែ) — China Law Translate
8. Provisions on the Administration of Deep Synthesis Internet Information Services — DigiChina, Stanford University
9. The Bletchley Declaration — រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស (វិច្ឆិកា ២០២៣)
10. AI Seoul Summit — លទ្ធផល និងកិច្ចប្រតិព័ន្ធសុវត្ថិភាព AI ព្រំដែន — រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេស (ឧសភា ២០២៤)
11. UN General Assembly — ដំណោះស្រាយដំបូងស្តីពី AI — អង្គការសហប្រជាជាតិ (មីនា ២០២៤)
12. Governing AI for Humanity — របាយការណ៍ចុងក្រោយ — ក្រុមប្រឹក្សាទីប្រឹក្សា AI ថ្នាក់ខ្ពស់ អ.ស.ប. (កញ្ញា ២០២៤)
13. Hiroshima Process International Guiding Principles for Advanced AI Systems — គណៈកម្មការអឺរ៉ុប / G7 (តុលា ២០២៣)
14. OECD AI Principles — OECD.AI
15. Dual-Use Foundation Models with Widely Available Model Weights — NTIA (កក្កដា ២០២៤)
16. New York Times ប្តឹង OpenAI និង Microsoft — Reuters (ធ្នូ ២០២៣)
17. Coalition for Content Provenance and Authenticity (C2PA) — C2PA.org

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។