០១ហេតុអ្វី «អធិបតេយ្យភាពទិន្នន័យ» ក្លាយជាបញ្ហាបន្ទាន់

«អធិបតេយ្យភាពទិន្នន័យ» (data sovereignty) សំដៅលើគោលការណ៍ថា ទិន្នន័យដែលបង្កើតដោយពលរដ្ឋ ឬអង្គភាពក្នុងប្រទេសមួយ គួរស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់របស់ប្រទេសនោះ ជាញឹកញាប់អនុវត្តតាមរយៈច្បាប់តម្រូវទីតាំងផ្ទុកទិន្នន័យ (data localization) ដែលបង្ខំឲ្យទិន្នន័យខ្លះប្រភេទត្រូវផ្ទុក ឬដំណើរការក្នុងព្រំដែនប្រទេស។ ចាប់តាំងពី GDPR របស់សហភាពអឺរ៉ុបចូលជាធរមានឆ្នាំ ២០១៨ ចំនួនច្បាប់ប្រភេទនេះកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សទូទាំងពិភពលោក ជំរុញដោយកត្តាបីចម្បង៖ ការព្រួយបារម្ភពីការឃ្លាំមើលរបស់រដ្ឋាភិបាលបរទេស (ជាពិសេសក្រោយការលាតត្រដាងរបស់ Edward Snowden ឆ្នាំ ២០១៣) គោលនយោបាយការពារ/ជំរុញឧស្សាហកម្ម cloud ក្នុងស្រុក និងកង្វល់សន្តិសុខជាតិទាក់ទងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ។

លទ្ធផលគឺប្រព័ន្ធបទប្បញ្ញត្តិចម្រុះ (regulatory patchwork) ដែលនិយមន័យ «អធិបតេយ្យភាព» ខុសគ្នាខ្លាំងតាមប្រទេស៖ អឺរ៉ុបសង្កត់ធ្ងន់សិទ្ធិឯកជនភាពបុគ្គល ចិនសង្កត់ធ្ងន់ការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាព រុស្ស៊ីតម្រូវទាំងស្រុងតាមច្បាប់ ខណៈឥណ្ឌាជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្របញ្ជីខ្មៅ (negative list)។ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន cloud ដែលប្រតិបត្តិការឆ្លងព្រំដែន នេះមានន័យថា ត្រូវអនុលោមតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស និងច្បាប់ជាច្រើនសំណុំក្នុងពេលតែមួយ។

០២សហភាពអឺរ៉ុប៖ GDPR, Gaia-X និង Sovereign Cloud

ច្បាប់ការពារទិន្នន័យទូទៅ (GDPR, Regulation (EU) 2016/679) ចូលជាធរមានថ្ងៃទី ២៥ ឧសភា ២០១៨ មិនមែនជាច្បាប់តម្រូវទីតាំងផ្ទុកទិន្នន័យដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែជំពូកទី ៥ របស់វា ដាក់កម្រិតយ៉ាងតឹងរឹងលើការផ្ទេរទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនចេញក្រៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប (EEA) លើកលែងតែមានសេចក្តីសម្រេចសមធម៌ (adequacy decision) ឬវិធានការការពារសមស្រប ដូចជាប្រការកិច្ចសន្យាស្តង់ដារ (SCCs) ឬច្បាប់សាជីវកម្មចងកាតព្វកិច្ច (BCRs)។ លក្ខខណ្ឌតឹងរឹងនេះក្លាយជាគំរូ ដែលប្រទេសជាច្រើនផ្សេងទៀតយកតម្រាប់តាម។

ថ្ងៃទី ១៦ កក្កដា ២០២០ តុលាការយុត្តិធម៌នៃសហភាពអឺរ៉ុប (CJEU) សម្រេចក្នុងសំណុំរឿង Schrems II លុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង EU-US Privacy Shield ដោយឲ្យហេតុផលថា ច្បាប់ឃ្លាំមើលរបស់អាមេរិក (FISA មាត្រា ៧០២ និងបទបញ្ជាប្រធានាធិបតី ១២៣៣៣) មិនផ្តល់កម្រិតការការពារស្មើគ្នាខ្លឹមសារនឹង GDPR ទេ តម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនប្រើ SCCs វាយតម្លៃ និងបន្ថែមវិធានការបំពេញបន្ថែម។ ខែកក្កដា ២០២៣ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបអនុម័តក្របខ័ណ្ឌថ្មី EU-US Data Privacy Framework ផ្អែកលើបទបញ្ជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកលេខ ១៤០៨៦ ដែលបង្កើតយន្តការសំណង រួមទាំងតុលាការត្រួតពិនិត្យការការពារទិន្នន័យថ្មី ប៉ុន្តែអង្គការសិទ្ធិឯកជនភាព noyb ដឹកនាំដោយ Max Schrems បានប្រកាសរួចមកហើយថា គ្រោងប្រកួតច្បាប់នេះនៅតុលាការជាថ្មីម្តងទៀត។

Gaia-X៖ គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទិន្នន័យសហព័ន្ធអឺរ៉ុប

Gaia-X គឺជាសមាគមមិនរកកម្រៃដែលបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់បង្កើតឆ្នាំ ២០១៩ ក្នុងគោលបំណងកសាងស្តង់ដារជឿទុកចិត្ត និងអន្តរប្រតិបត្តិការរួមសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទិន្នន័យអឺរ៉ុប។ Gaia-X ខ្លួនវាមិនមែនជា «cloud» ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយមិនកាន់កាប់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យណាមួយឡើយ — វាគ្រាន់តែកំណត់ស្តង់ដារស្លាកសញ្ញា (labelling) ដែលក្រុមហ៊ុន cloud អាចស្នើសុំវិញ្ញាបនបត្រ។ អ្នកសង្កេតការណ៍ខ្លះកត់សម្គាល់ថា គម្រោងនេះវិវត្តន៍យឺត ក្រោយក្រុមហ៊ុន cloud អាមេរិកធំៗចូលរួមជាសមាជិក ធ្វើឲ្យអ្នកតស៊ូមតិខ្លះសង្ស័យលើកម្រិតឯករាជ្យពិតប្រាកដរបស់វា។

០៣បទប្បញ្ញត្តិចិន៖ ច្បាប់សន្តិសុខ និងវិធាននាំចេញទិន្នន័យ

ចិនកសាងប្រព័ន្ធច្បាប់ទិន្នន័យរបស់ខ្លួនតាមរយៈច្បាប់ដាច់ដោយឡែកជាបន្តបន្ទាប់ ខុសពីអឺរ៉ុបដែលមានច្បាប់ទូលំទូលាយតែមួយ។ ច្បាប់សន្តិសុខតាមអ៊ីនធឺណិត (Cybersecurity Law, ២០១៧) តម្រូវឲ្យប្រតិបត្តិករហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធព័ត៌មានសំខាន់ (CIIOs) ផ្ទុកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន និង «ទិន្នន័យសំខាន់» ក្នុងប្រទេសចិន ការនាំចេញទិន្នន័យទាំងនេះទាមទារការវាយតម្លៃសន្តិសុខជាមុន។ ច្បាប់សន្តិសុខទិន្នន័យ (Data Security Law, ២០២១) ចែកថ្នាក់ទិន្នន័យជាបីកម្រិត៖ ទិន្នន័យស្នូល ទិន្នន័យសំខាន់ និងទិន្នន័យទូទៅ ដោយផ្តល់កម្រិតការពារខុសគ្នា។

ច្បាប់ការពារព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន (PIPL) ចូលជាធរមានថ្ងៃទី ១ វិច្ឆិកា ២០២១ ជាច្បាប់ស្រដៀង GDPR ទូលំទូលាយបំផុតរបស់ចិន តម្រូវឲ្យការនាំចេញទិន្នន័យឆ្លងកាត់មធ្យោបាយមួយក្នុងចំណោមបី៖ ការវាយតម្លៃសន្តិសុខដោយរដ្ឋបាលអំណាចអ៊ីនធឺណិតចិន (CAC) ការទទួលវិញ្ញាបនបត្រ ឬការចុះកិច្ចសន្យាស្តង់ដារ អាស្រ័យលើបរិមាណ និងភាពរសើបទិន្នន័យ។ ខែមីនា ២០២៤ CAC ចេញផ្សាយបទបញ្ជាសម្រួលលំហូរទិន្នន័យឆ្លងព្រំដែន បង្កើនកម្រិតតម្រូវការវាយតម្លៃសន្តិសុខ និងលើកលែងទិន្នន័យហានិភ័យទាបមួយចំនួន — ជាការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការរបស់ CAC ចំពោះបន្ទុកអនុលោមភាពលើអាជីវកម្ម។

ក្រុមហ៊ុន cloud បរទេសមិនអាចប្រតិបត្តិការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងទឹកដីចិនបានទេ ដោយសារច្បាប់អាជ្ញាប័ណ្ណទូរគមនាគមន៍ (ICP license) តម្រូវឲ្យមានដៃគូក្នុងស្រុក៖ Microsoft Azure ប្រតិបត្តិការដោយក្រុមហ៊ុន 21Vianet រីឯ AWS ប្រតិបត្តិការតាមរយៈ Sinnet (ប៉េកាំង) និង NWCD (Ningxia)។ ខុសពីគំរូ «Sovereign Cloud» របស់ខ្លួននៅអឺរ៉ុប ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកមិនកាន់កាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចិនដោយផ្ទាល់ឡើយ។

០៤រុស្ស៊ី៖ ច្បាប់តម្រូវផ្ទុកទិន្នន័យក្នុងស្រុក

ច្បាប់សហព័ន្ធលេខ 242-FZ (អនុម័ត ២០១៤ ចូលជាធរមានថ្ងៃទី ១ កញ្ញា ២០១៥) តម្រូវឲ្យទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពលរដ្ឋរុស្ស៊ី ត្រូវកត់ត្រា រៀបចំជាប្រព័ន្ធ និងផ្ទុកនៅក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៅរុស្ស៊ី ក្នុងដំណាក់កាលប្រមូលដំបូង មុននឹងអាចដំណើរការឆ្លងព្រំដែនណាមួយ។ ស្ថាប័នត្រួតពិនិត្យទូរគមនាគមន៍ Roskomnadzor ទទួលបន្ទុកអនុវត្ត ហើយឧទាហរណ៍ការអនុវត្តដ៏ល្បីមួយគឺការទប់ស្កាត់ LinkedIn ទូទាំងប្រទេសខែវិច្ឆិកា ២០១៦ ដោយសារមិនអនុលោមតាមច្បាប់នេះ។

ក្រោយការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនខែកុម្ភៈ ២០២២ និងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិដែលកើតឡើងបន្ទាប់មក ក្រុមហ៊ុន cloud លោកខាងលិចធំៗ — Microsoft, AWS, Google Cloud — បានផ្អាកសេវាកម្មថ្មី ឬដកខ្លួនចេញពីទីផ្សាររុស្ស៊ីជាបណ្តើរៗក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកដូចជា Yandex Cloud, VK Cloud និងសេវាកម្ម cloud របស់ Sberbank បានចូលបំពេញចន្លោះទីផ្សារភាគច្រើន។

០៥ឥណ្ឌា៖ ច្បាប់ការពារទិន្នន័យឌីជីថល DPDP

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ដំបូងៗ (Personal Data Protection Bill ២០១៨/២០១៩) បានស្នើលក្ខខណ្ឌតម្រូវទីតាំងផ្ទុកទិន្នន័យយ៉ាងតឹងរឹង៖ «ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនសំខាន់» (critical personal data) ត្រូវផ្ទុកតែក្នុងឥណ្ឌា ខណៈ «ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរសើប» ត្រូវរក្សាច្បាប់ចម្លងក្នុងស្រុកជាកាតព្វកិច្ច — លក្ខខណ្ឌនេះជួបការតតាំងខ្លាំងពីវិស័យឧស្សាហកម្ម។

ច្បាប់ការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនឌីជីថល (DPDP Act) អនុម័តជាផ្លូវការថ្ងៃទី ១១ សីហា ២០២៣ ជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រធូរស្រាលជាង៖ អនុញ្ញាតការផ្ទេរទិន្នន័យទៅប្រទេសណាមួយក៏បាន លើកលែងតែប្រទេសដែលរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលហាមឃាត់ជាផ្លូវការ (វិធីសាស្ត្របញ្ជីខ្មៅ ឬ negative list) — ខុសពី GDPR អឺរ៉ុប ច្បាប់ DPDP មិនមានយន្តការសេចក្តីសម្រេចសមធម៌ ឬកិច្ចសន្យាស្តង់ដារជាផ្លូវការនោះទេ។ សេចក្តីព្រាងបទបញ្ជា DPDP (មករា ២០២៥) មាត្រា ១២ ក៏បង្កើតលក្ខខណ្ឌតម្រូវទីតាំងផ្ទុកដោយប្រយោលឡើងវិញ សម្រាប់ «អ្នកកាន់កាប់ទិន្នន័យសំខាន់» (SDFs) ដែលរដ្ឋាភិបាលកំណត់។

ដាច់ដោយឡែកពី DPDP Act ធនាគារកណ្តាលឥណ្ឌា (RBI) បានចេញបទបញ្ជាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៨ ដែលនៅតែជាធរមាន តម្រូវឲ្យទិន្នន័យប្រព័ន្ធទូទាត់ទាំងអស់ (payment system data) ត្រូវផ្ទុកតែក្នុងឥណ្ឌា ជាលក្ខខណ្ឌវិស័យបានឯកទេស មិនទាក់ទងច្បាប់ការពារទិន្នន័យទូទៅទេ។

០៦វិធីសាស្ត្រជាតិផ្សេងទៀត

ក្រៅពីអឺរ៉ុប ចិន រុស្ស៊ី និងឥណ្ឌា ប្រទេសជាច្រើនទៀតបានអនុម័តច្បាប់ការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ដែលមួយចំនួនរួមបញ្ចូលកាតព្វកិច្ចតម្រូវទីតាំងផ្ទុកទិន្នន័យផ្នែកខ្លះ។ តាមរបាយការណ៍ UNCTAD ប្រទេសជាង ១៣៧ ក្នុងចំណោម ១៩៤ ប្រទេសសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ មានច្បាប់ការពារទិន្នន័យ ឬឯកជនភាពជាធរមានហើយ ទោះកម្រិតតម្រូវទីតាំងផ្ទុកខុសគ្នាខ្លាំង៖

០៧Sovereign Cloud របស់ AWS, Microsoft, Google៖ អ្វីដែលធានាតាមបច្ចេកទេស

ដើម្បីឆ្លើយតបទាមទារអធិបតេយ្យភាពទិន្នន័យរបស់អឺរ៉ុប ក្រុមហ៊ុន cloud ធំៗអាមេរិកបានបង្កើតផលិតផលដាច់ដោយឡែកហៅថា «Sovereign Cloud» ។ ការអះអាងបច្ចេកទេសនីមួយៗខាងក្រោមមកពីសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ មិនមែនការវាយតម្លៃឯករាជ្យទេ៖

០៨អ្វីដែលអ្នករិះគន់និយាយថា មិនត្រូវបានធានា

ចំណុចរិះគន់ស្នូលបំផុតគឺច្បាប់ CLOUD Act របស់អាមេរិក (Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act, អនុម័តខែមីនា ២០១៨)។ ច្បាប់នេះអនុញ្ញាតឲ្យអាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់អាមេរិក ដោយមានដីកាផ្លូវច្បាប់សមស្រប អាចបង្ខំក្រុមហ៊ុនណាមួយស្ថិតក្រោមយុត្តាធិការអាមេរិក ឲ្យផ្តល់ទិន្នន័យដែលខ្លួន «មានកម្មសិទ្ធិ ការគ្រប់គ្រង ឬអំណាចគ្រប់គ្រង» (possession, custody, or control) ដោយមិនគិតពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រពិតប្រាកដនៃការផ្ទុកទិន្នន័យនោះទេ — លក្ខខណ្ឌគឺសមត្ថភាពចូលប្រើ មិនមែនទីតាំងទិន្នន័យទេ។ ដោយសារ AWS, Microsoft និង Google សុទ្ធតែជាក្រុមហ៊ុនមេអាមេរិកទីបំផុត (ទោះមានក្រុមហ៊ុនរងអឺរ៉ុប «sovereign» ដាច់ដោយឡែកក៏ដោយ) អ្នករិះគន់ — រួមទាំងអង្គការសិទ្ធិឯកជនភាព noyb ដឹកនាំដោយ Max Schrems និងអ្នកតស៊ូមតិអធិបតេយ្យភាពឌីជីថលមួយចំនួន — អះអាងថា រចនាសម្ព័ន្ធញែកបុគ្គលិក/ក្រុមហ៊ុនរងតែម្នាក់ឯង មិនអាចលុបបំបាត់ការប្រឈមហានិភ័យយុត្តាធិការនេះបានពេញលេញនោះទេ។

ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមួយកើតឡើងថ្ងៃទី ១៨ មិថុនា ២០២៥ នៅក្នុងសវនាការស៊ើបអង្កេតរបស់ព្រឹទ្ធសភាបារាំង ស្តីពីការទិញសេវាកម្មសាធារណៈ និងអធិបតេយ្យភាពឌីជីថល៖ លោក Anton Carniaux នាយកកិច្ចការសាធារណៈ និងច្បាប់របស់ Microsoft France ត្រូវសួរដោយផ្ទាល់ថា តើគាត់អាចធានាបានឬអត់ថា ទិន្នន័យពលរដ្ឋបារាំងមិនអាចផ្ទេរទៅអាជ្ញាធរអាមេរិកដោយគ្មានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលបារាំង។ លោកឆ្លើយថា «ទេ ខ្ញុំមិនអាចធានាបានទេ ប៉ុន្តែសូមបញ្ជាក់ម្តងទៀតថា វាមិនដែលកើតឡើងពីមុនមកទេ» ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថា Microsoft «ប្រាកដជា» នឹងគោរពសំណើទិន្នន័យដែលមានទម្រង់ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់។ សារព័ត៌មាន The Register និង Forbes ចេញផ្សាយរបាយការណ៍ស្តីពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ខណៈ Microsoft បដិសេធមិនផ្តល់មតិបន្ថែម។

០៩ភាពតានតឹងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ Cloud សកល និងអាជីវកម្មឆ្លងព្រំដែន

ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដាច់ដោយឡែកតាមតំបន់ — ក្រុមហ៊ុនរង បុគ្គលិកឯកទេស មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន — កាត់បន្ថយអត្ថប្រយោជន៍ខ្នាតធំ (economies of scale) ដែលធ្វើឲ្យគំរូ cloud ដើមមានប្រសិទ្ធភាពថ្លៃដើមតាំងពីដំបូង។ ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវទីផ្សារ (ដូចជា Synergy Research Group) រាយការណ៍ជាទៀងទាត់ថា ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកបីធំៗ — AWS, Microsoft Azure, Google Cloud — កាន់កាប់ចំណែកទីផ្សារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ cloud សកលរួមគ្នាប្រហែលពីរភាគបី ដែលជាមូលហេតុមួយចម្បងបំផុតដែលអ្នកតស៊ូមតិអធិបតេយ្យភាពអឺរ៉ុបព្រួយបារម្ភពីភាពពឹងផ្អែកយុទ្ធសាស្ត្រ ជំរុញការគាំទ្រជម្រើសអឺរ៉ុបខ្នាតតូចជាង ដូចជា OVHcloud (បារាំង) និង IONOS (អាល្លឺម៉ង់)។

ភាពចម្រុះនេះក៏ធ្វើឲ្យស្មុគស្មាញការហូរចេញចូលទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល AI ឆ្លងព្រំដែន ប្រព័ន្ធធនធានមនុស្សសាជីវកម្មពហុជាតិ និងការចែករំលែកព័ត៌មានស៊ើបការណ៍ការគំរាមកំហែងសន្តិសុខ ដែលទទួលផលពីភាពមើលឃើញឆ្លងព្រំដែន — ជាបន្ទុកកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម។

១០គោលជំហររបស់ភាគីនីមួយៗ (សង្ខេប)

ដើម្បីកុំឱ្យសំឡេងភាគីណាមួយលេចធ្លោលើអត្ថបទ សូមសង្ខេបហេតុផលដែលភាគីនីមួយៗខ្លួនឯងអះអាងជាសាធារណៈសម្រាប់វិធីសាស្ត្ររបស់ខ្លួន៖

១១អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត

• តើ AWS European Sovereign Cloud នឹងពង្រីកទៅប៊ែលហ្សិក ហូឡង់ និងព័រទុយហ្គាល់តាមកាលវិភាគដែលបានប្រកាសដែរឬទេ។
• តើសេចក្តីព្រាងចុងក្រោយរបស់ EUCS នឹងបញ្ចូលលក្ខខណ្ឌ «អធិបតេយ្យភាព» ត្រឡប់មកវិញដែរឬទេ។
• តើបទបញ្ជា DPDP របស់ឥណ្ឌានឹងចេញផ្សាយផ្លូវការជាមួយលក្ខខណ្ឌមាត្រា ១២ ដែរឬទេ។
• តើនិន្នាការធូរស្រាលច្បាប់នាំចេញទិន្នន័យរបស់ចិន (ចាប់ពី ២០២៤) នឹងបន្តទៅមុខ ឬបញ្ច្រាសវិញ។
• តើប្រទេសសមាជិកអឺរ៉ុបបន្ថែមទៀត នឹងតម្រូវឲ្យវិស័យសាធារណៈប្រើតែ sovereign cloud ដែរឬទេ។
• តើការប្រកួតច្បាប់លើ EU-US Data Privacy Framework ដែល noyb គ្រោងធ្វើ នឹងជោគជ័យដូច Schrems II ដែរឬទេ។

១២សំណួរញឹកញាប់

១៣ប្រភព (Sources)

1. Regulation (EU) 2016/679 — GDPR អត្ថបទច្បាប់ពេញលេញ — EUR-Lex
2. សាលក្រម Schrems II (សំណុំរឿង C-311/18) — តុលាការយុត្តិធម៌សហភាពអឺរ៉ុប (កក្កដា ២០២០)
3. Gaia-X — A Federated Secure Data Infrastructure — Gaia-X.eu
4. EUCS — European Cybersecurity Certification Scheme for Cloud Services — Information Technology Industry Council (ITI)
5. Changes to EUCS Put EU Citizens’ Data at Risk — European DIGITAL SME Alliance
6. Personal Information Protection Law of the PRC (ការបកប្រែ) — DigiChina, Stanford University
7. China Relaxes Cross-Border Data Transfer Rules with New Provisions — CMS Law (មីនា ២០២៤)
8. Federal Law No. 242-FZ — Russian Data Localization Law — World Intermediary Liability Map, Stanford University
9. Digital Personal Data Protection Act, 2023 — ក្រសួងអេឡិចត្រូនិក និងព័ត៌មានវិទ្យា ឥណ្ឌា
10. India’s Cross-Border Data Transfer Regulation — Information Technology and Innovation Foundation (ITIF)
11. AWS Launches AWS European Sovereign Cloud — Amazon US Press Center (មករា ២០២៦)
12. Microsoft Completes Landmark EU Data Boundary — Microsoft On the Issues (កុម្ភៈ ២០២៥)
13. Thales Announces Strategic Partnership with Google Cloud (Germany) — Thales Group (ឧសភា ២០២៦)
14. CLOUD Act — Text and Congressional Summary — Congressional Research Service
15. Microsoft Admits It Cannot Guarantee EU Data Sovereignty from US Government — The Register (កក្កដា ២០២៥)
16. Microsoft Can’t Keep EU Data Safe From US Authorities — Forbes (កក្កដា ២០២៥)
17. Digital Economy Report — Data Protection and Privacy Legislation Worldwide — UNCTAD
18. EU Data Act — Regulation (EU) 2023/2854 — EUR-Lex

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។