ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ការអស់រដូវ ជាដំណើរការជីវសាស្ត្រ A

ការអស់រដូវ (menopause) កំណត់និយមន័យតាមគ្លីនិកថា ចំណុចដែលស្ត្រីម្នាក់លែងមានរដូវជាប់គ្នា ១២ខែ ជាលទ្ធផលនៃការថយចុះជាបណ្តើរៗនៃពងស្វាសរបស់អូវែ និងការធ្លាក់ចុះនៃការផលិតអរម៉ូនអេស្ត្រូសែន និងប្រូជេស្តេរ៉ូន — តាមនិយមន័យស្តង់ដាររបស់ The Menopause Society (អតីតឈ្មោះ NAMS — North American Menopause Society) និង ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists)។ អាយុមធ្យមនៅពេលអស់រដូវប្រហែល ៥១ឆ្នាំ តាមទិន្នន័យប្រជាសាស្ត្រដែលទាំងពីរស្ថាប័ននេះយោង ថ្វីត្បិតតែជួរអាយុជាក់ស្តែងប្រែប្រួលធំទូលាយក៏ដោយ។

រយៈពេលមុននេះ ហៅថា perimenopause កំណត់ដោយកម្រិតអរម៉ូន និងរដូវប្រែប្រួលមិនទៀងទាត់ អាចមានរយៈពេលច្រើនឆ្នាំ។ រយៈពេលក្រោយការអស់រដូវ ហៅថា postmenopause។ តាមកម្រិតជីវសាស្ត្រ ការថយចុះអរម៉ូនអេស្ត្រូសែនបណ្តាលឲ្យក្រពេញភីទូអ៊ីតែរីកើនការផលិតអរម៉ូន FSH (follicle-stimulating hormone) និង LH (luteinizing hormone) ជាការឆ្លើយតបព្យាយាមរក្សាតុល្យភាព — ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់តេស្តឈាមកំណត់ស្ថានភាពអស់រដូវ។ រោគសញ្ញាដែលការស្រាវជ្រាវរាយការណ៍ជាទូទៅរួមមាន ការឡើងកម្តៅភ្លាមៗ (hot flashes) ញើសពេលយប់ ការគេងរំខាន និងការផ្លាស់ប្តូរអារម្មណ៍ — យន្តការសរីរវិទ្យាដែលការសិក្សាថ្មីៗភ្ជាប់ទៅនឹងកោសិកាប្រូសាទក្នុងខួរក្បាលហៅថា KNDy neurons ដែលប្រែប្រួលនៅពេលអេស្ត្រូសែនធ្លាក់ចុះ តាមការសិក្សាសរីរវិទ្យាសរសៃប្រសាទដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយ។

មុនឆ្នាំ ២០០២៖ សម័យទិន្នន័យអង្កេត B

ការព្យាបាលដោយអរម៉ូន (hormone therapy — ពីមុនច្រើនហៅ hormone replacement therapy ឬ HRT) ចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់តាំងពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ហើយឡើងដល់ការប្រើប្រាស់ទូលំទូលាយបំផុតក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៩០។ ជំនឿពេលនោះ — រួមទាំងក្នុងចំណោមអង្គការវេជ្ជសាស្ត្រមួយចំនួន — គឺថា HRT អាចកាត់បន្ថយហានិភ័យជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងយ៉ាងសំខាន់ ដោយផ្អែកជាចម្បងលើការសិក្សាទិន្នន័យអង្កេត (observational cohort studies) ដូចជា Nurses’ Health Study ដែលដឹកនាំដោយសាកលវិទ្យាល័យ Harvard និងបានបោះពុម្ពផ្សាយលទ្ធផលក្នុងទស្សនាវដ្តី NEJM ជាច្រើនលើក ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៨០-១៩៩០។

ការសិក្សាទិន្នន័យអង្កេតទាំងនោះជួបប្រទះបញ្ហាវិធីសាស្ត្រសំខាន់មួយ ហៅថា “healthy-user bias” — ស្ត្រីជ្រើសរើសប្រើ HRT ដោយខ្លួនឯង ជាទូទៅមានលក្ខណៈសុខភាពប្រសើរជាង និងមានឥរិយាបថសុខភាពល្អជាងជាមធ្យម ធៀបនឹងស្ត្រីមិនប្រើ — កត្តាកកកុញ (confounder) ដែលទិន្នន័យអង្កេតតែម្នាក់ឯងមិនអាចញែកចេញបានពេញលេញ។ ការសាកល្បងចៃដន្យត្រួតពិនិត្យ (RCT) ត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេសដើម្បីដោះស្រាយចំណុចទន់ខ្សោយនេះ — នាំទៅដល់ការចាប់ផ្តើមការសិក្សា Women’s Health Initiative ដែលនឹងលើកឡើងបន្តនៅផ្នែក C។

ការសិក្សា WHI៖ ការរចនា និងការឈប់ដៃឆ្នាំ ២០០២ C

Women’s Health Initiative (WHI) ជាកម្មវិធីស្រាវជ្រាវថ្នាក់ធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសុខភាពស្ត្រី ឧបត្ថម្ភថវិកាដោយ NHLBI ក្រោម NIH ចាប់ផ្តើមចុះឈ្មោះអ្នកចូលរួមក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១។ ផ្នែកព្យាបាលដោយអរម៉ូនរបស់ WHI មានដៃសាកល្បងចៃដន្យពីរដាច់ដោយឡែក៖ ដៃអេស្ត្រូសែន+ប្រូជេស្ទីន (conjugated equine estrogen បូកនឹង medroxyprogesterone acetate) សម្រាប់ស្ត្រីនៅមានស្បូន ប្រមាណ ១៦.៦០៨នាក់ និងដៃអេស្ត្រូសែនតែឯង សម្រាប់ស្ត្រីធ្លាប់វះកាត់យកស្បូនចេញ ដែលនឹងលើកឡើងនៅផ្នែក D។ អាយុមធ្យមអ្នកចូលរួមទាំងពីរដៃនៅពេលចុះឈ្មោះប្រមាណ ៦៣ឆ្នាំ — ចំណុចដែលមានសារៈសំខាន់ចំពោះការរិះគន់វិធីសាស្ត្រនៅផ្នែក E។

ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០២ គណៈកម្មាធិការតាមដានសុវត្ថិភាពទិន្នន័យរបស់ដៃអេស្ត្រូសែន+ប្រូជេស្ទីន បានសម្រេចបញ្ឈប់ដៃនេះមុនកាលកំណត់ បន្ទាប់ពីអនុវត្តន៍បានប្រមាណ ៥,២ឆ្នាំ (គ្រោងទុក ៨,៥ឆ្នាំ) ដោយសារហានិភ័យមហារីកសុដន់លើសពីព្រំដែនសុវត្ថិភាពដែលកំណត់ជាមុន។ លទ្ធផលពេញលេញត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី JAMA ដោយក្រុមអ្នកនិពន្ធតំណាង WHI ខ្លួនឯង៖ ការប្រើប្រាស់រួមគ្នានេះទាក់ទងនឹងការកើនហានិភ័យមហារីកសុដន់ ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងកកឈាមក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែន (venous thromboembolism) ខណៈកាត់បន្ថយហានិភ័យមហារីកពោះវៀនធំ និងការបាក់ឆ្អឹងត្រគាក។ សន្ទស្សន៍ហានិភ័យ-អត្ថប្រយោជន៍រួម (global index) ដែល WHI ខ្លួនឯងគណនា បង្ហាញថាមិនអំណោយផលសម្រាប់ដៃរួមនេះ។

តួលេខភាគច្រើនដែលផ្សព្វផ្សាយពេលនោះជាហានិភ័យទាក់ទង (relative risk) មិនមែនហានិភ័យដាច់ខាត (absolute risk) — ចំនួនករណីបន្ថែមជាក់ស្តែងក្នុងចំណោមស្ត្រីរាប់ពាន់នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំមានកម្រិតតូចជាង តាមការបញ្ជាក់ក្នុងអត្ថបទ JAMA ដើមឯង។ ព័ត៌មាននេះនាំឲ្យមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងធំនៃការចេញវេជ្ជបញ្ជា HRT រួមគ្នាចាប់ពីឆ្នាំ ២០០២ តទៅ — ការសិក្សាតាមដានការប្រើប្រាស់ថ្នាក់ជាតិ (Hersh AL et al., JAMA ២០០៤) រកឃើញការធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងប៉ុន្មានខែដំបូងក្រោយការប្រកាស។

ដៃអេស្ត្រូសែនតែឯង៖ លទ្ធផលឆ្នាំ ២០០៤ D

ដៃទីពីររបស់ WHI ពាក់ព័ន្ធស្ត្រីធ្លាប់វះកាត់យកស្បូនចេញ ដែលទទួលអេស្ត្រូសែនតែឯង (conjugated equine estrogen) ដោយគ្មានប្រូជេស្ទីន ព្រោះមិនចាំបាច់ការពារស្បូនពីមហារីកស្បូនទេ — ប្រមាណ ១០.៧៣៩នាក់។ ដៃនេះត្រូវបានបញ្ឈប់ដែរនៅខែកុម្ភៈ ២០០៤ បន្ទាប់ពីអនុវត្តន៍បានប្រមាណ ៦,៨ឆ្នាំ (គ្រោងទុក ៨,៥ឆ្នាំ) ប៉ុន្តែហេតុផលខុសគ្នា៖ ហានិភ័យដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលកើនលើសព្រំដែនសុវត្ថិភាព — មិនមែនមហារីកសុដន់ទេ តាមការបោះពុម្ពផ្សាយរបស់ Anderson GL និងសហការី ក្នុង JAMA ២០០៤។

ចំណុចផ្ទុយគ្នាដ៏សំខាន់៖ ដៃអេស្ត្រូសែនតែឯងនេះ មិនបានបង្ហាញការកើនហានិភ័យមហារីកសុដន់ក្នុងការវិភាគចម្បងទេ ហើយការតាមដានបន្ថែមជាបន្តបន្ទាប់ថែមទាំងបានរាយការណ៍អំពីនិន្នាការថយចុះនៃឧប្បត្តិហេតុមហារីកសុដន់ក្នុងក្រុមនេះ — ដែលអ្នកនិពន្ធខ្លួនឯងកត់សម្គាល់ថាចាំបាច់ត្រូវបកស្រាយដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងអាចមិនអនុវត្តទៅលើស្ត្រីប្រើប្រូជេស្ទីនរួមផងដែរ។ លទ្ធផលនេះបញ្ជាក់ថា “WHI” មិនមែនជាការសិក្សាតែមួយផ្តល់ចម្លើយតែមួយទេ — ប្រភេទរបប (រួមគ្នា ធៀបនឹងអេស្ត្រូសែនតែឯង) ជាកត្តាកំណត់លទ្ធផលយ៉ាងសំខាន់។

• មិនត្រឹមត្រូវ៖ “WHI បង្ហាញថា ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនគ្រប់ទម្រង់សុទ្ធតែគ្រោះថ្នាក់ដូចគ្នា”
• ត្រឹមត្រូវ៖ ដៃរួមគ្នា (អេស្ត្រូសែន+ប្រូជេស្ទីន) និងដៃអេស្ត្រូសែនតែឯង បង្ហាញទម្រង់ហានិភ័យខុសគ្នាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ — ជាពិសេសលើមហារីកសុដន់

ការវិភាគឡើងវិញ៖ សម្មតិកម្មពេលវេលា E

ក្រោយការបោះពុម្ពផ្សាយឆ្នាំ ២០០២-២០០៤ អ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួន — រួមទាំង JoAnn Manson ខ្លួនឯង ដែលជាអ្នកស៊ើបអង្កេតចម្បងម្នាក់របស់ WHI ព្រមទាំង Robert D. Langer និង Hugh S. Taylor — បានលើកឡើងចំណុចវិធីសាស្ត្រសំខាន់មួយ៖ អាយុមធ្យមអ្នកចូលរួម WHI (~៦៣ឆ្នាំ) ខុសគ្នាឆ្ងាយពីអាយុមធ្យមស្ត្រីដែលចាប់ផ្តើមប្រើ HRT ជាធម្មតាតាមការអនុវត្តគ្លីនិក (ជាទូទៅជិតដល់ ឬក្នុងវ័យ ៥០) — ស្ត្រីភាគច្រើនក្នុង WHI ចាប់ផ្តើមប្រើអរម៉ូនច្រើនជាង ១០ឆ្នាំក្រោយការអស់រដូវរបស់ខ្លួន។

ចំណុចនេះនាំទៅដល់អ្វីដែលហៅថា “សម្មតិកម្មពេលវេលា” (timing hypothesis ឬ “window of opportunity”) — ស្នើថា ហានិភ័យ-អត្ថប្រយោជន៍នៃការព្យាបាលដោយអរម៉ូនអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើអាយុ ឬរយៈពេលចាប់ពីការអស់រដូវនៅពេលចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ — ដោយផ្អែកលើទ្រឹស្តីជីវសាស្ត្រសរសៃឈាមថា អេស្ត្រូសែនអាចមានឥទ្ធិពលខុសគ្នាទៅលើសរសៃឈាមដែលនៅសុខភាពល្អទាបជាងធៀបនឹងសរសៃឈាមមានបន្ទះខ្លាញ់ (atherosclerotic plaque) ជាស្រេច។ Manson JE និងសហការី បានធ្វើការវិភាគឡើងវិញតាមក្រុមអាយុនៃទិន្នន័យ WHI ទាំងពីរដៃ បោះពុម្ពផ្សាយក្នុង JAMA ២០១៣ — រកឃើញថា ស្ត្រីអាយុ ៥០-៥៩ឆ្នាំ ឬចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំចាប់ពីការអស់រដូវ មានទម្រង់ហានិភ័យអំណោយផលជាងក្រុមអាយុចាស់ជាង ឬចាប់ផ្តើមយឺតជាង — ជាពិសេសទាក់ទងនឹងអត្រាមរណភាពរួម និងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។

ភស្តុតាងបន្ថែម៖ ELITE, KEEPS និងការតាមដានវែង F

ដើម្បីសាកល្បងសម្មតិកម្មពេលវេលាដោយផ្ទាល់តាមការសាកល្បងចៃដន្យថ្មី អ្នកស្រាវជ្រាវបានរចនាការសាកល្បងបន្ថែមពីរ។ ការសាកល្បង ELITE (Early versus Late Intervention Trial with Estradiol) ដឹកនាំដោយ Hodis HN និងសហការី បោះពុម្ពផ្សាយក្នុង NEJM ២០១៦ — ប្រៀបធៀបស្ត្រីចាប់ផ្តើមប្រើអេស្ត្រាឌីអូល តិចជាង ៦ឆ្នាំ ធៀបនឹង ១០ឆ្នាំឡើងទៅក្រោយការអស់រដូវ វាស់តាមការវិវត្តនៃកម្រាស់ជញ្ជាំងសរសៃឈាមករបស់ក (carotid intima-media thickness — CIMT) ជាសញ្ញាសម្គាល់ជំនួស (surrogate marker)។ លទ្ធផលរកឃើញការវិវត្ត CIMT យឺតជាងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងក្រុមចាប់ផ្តើមឆាប់ ប៉ុន្តែមិនមានភាពខុសគ្នាក្នុងក្រុមចាប់ផ្តើមយឺតទេ — គាំទ្រសម្មតិកម្មពេលវេលាសម្រាប់សញ្ញាសម្គាល់ជំនួសនេះ ថ្វីត្បិតតែការសាកល្បងនេះមិនធំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីវាស់ផលប៉ះពាល់លើព្រឹត្តិការណ៍គ្លីនិកជាក់ស្តែង (ដូចជាគាំងបេះដូង) ដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ។

ការសាកល្បង KEEPS (Kronos Early Estrogen Prevention Study) ដឹកនាំដោយ Harman SM និងសហការី បោះពុម្ពផ្សាយក្នុង Annals of Internal Medicine ២០១៤ — ធ្វើលើស្ត្រីទើបអស់រដូវថ្មីៗ (ក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំ) ប្រៀបធៀបអេស្ត្រូសែនកម្រិតទាបតាមមាត់ ឬតាមស្បែក ជាមួយថ្នាំក្លែងក្លាយ ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ ៤ឆ្នាំ — មិនរកឃើញភាពខុសគ្នាសំខាន់លើការវិវត្ត CIMT ទេ ប៉ុន្តែរាយការណ៍ការទទួលយកបានល្អ និងគ្មានព្រឹត្តិការណ៍សរសៃឈាមបេះដូងធ្ងន់ធ្ងរលើសលប់ក្នុងរយៈពេលសាកល្បងខ្លីនេះ — ថ្វីត្បិតតែទំហំ និងរយៈពេលមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់វាយតម្លៃព្រឹត្តិការណ៍កម្រនោះក៏ដោយ។ ចុងក្រោយ Manson JE និងសហការី បានបោះពុម្ពផ្សាយការតាមដានរយៈពេល ១៨ឆ្នាំនៃដៃទាំងពីររបស់ WHI ក្នុង JAMA ២០១៧ — មិនរកឃើញទំនាក់ទំនងសំខាន់រវាងការប្រើប្រាស់អរម៉ូនកំឡុងការសាកល្បង (មិនមែនប្រើប្រាស់បន្តរហូត) និងអត្រាមរណភាពរួម សរសៃឈាមបេះដូង ឬមហារីក ទោះក្រុមអាយុណាក៏ដោយ — លទ្ធផលនេះជួយធានាចិត្តលើសុវត្ថិភាពរយៈពេលវែង ប៉ុន្តែការសាកល្បងខ្លួនឯងគ្របដណ្តប់តែ ៥,២-៦,៨ឆ្នាំដំបូងនៃការតាមដាន ១៨ឆ្នាំទាំងមូល។

ការវិវត្តគោលការណ៍ណែនាំសមាគមវេជ្ជសាស្ត្រ G

The Menopause Society (ស្ថាបនា ១៩៨៩ ក្រោមឈ្មោះដើម NAMS ប្តូរឈ្មោះជាផ្លូវការឆ្នាំ ២០២៣) ចេញ “សេចក្តីថ្លែងការណ៍ជំហរស្តីពីការព្យាបាលដោយអរម៉ូន” ជាបន្តបន្ទាប់ — ២០០៧, ២០១២, ២០១៧ និងចុងក្រោយ ២០២២ ក្នុងទស្សនាវដ្តី Menopause។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្នាំ ២០២២ សំយោគទាំងទិន្នន័យ RCT ដើមរបស់ WHI ការវិភាគតាមក្រុមអាយុនៅផ្នែក E និងភស្តុតាងបន្ថែមនៅផ្នែក F — សន្និដ្ឋានថា សម្រាប់ស្ត្រីមានសុខភាពល្អគ្មានលក្ខខណ្ឌហាមឃាត់ អាយុក្រោម ៦០ឆ្នាំ ឬក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំចាប់ពីការអស់រដូវ អត្ថប្រយោជន៍នៃការព្យាបាលដោយអរម៉ូនសម្រាប់រោគសញ្ញា vasomotor ធ្ងន់ធ្ងរ និងការការពារបាត់បង់ដង់ស៊ីតេឆ្អឹង ជាទូទៅមានទម្ងន់លើសពីហានិភ័យ — តាមការសន្និដ្ឋានផ្ទាល់របស់សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ។

ACOG ចេញការណែនាំគ្លីនិកស្របគ្នា ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការវាយតម្លៃហានិភ័យ-អត្ថប្រយោជន៍ជាលក្ខណៈបុគ្គល និងការសម្រេចចិត្តរួមគ្នារវាងអ្នកជំងឺ-វេជ្ជបណ្ឌិត ដោយផ្អែកលើអាយុ រយៈពេលចាប់ពីអស់រដូវ និងកត្តាហានិភ័យផ្ទាល់ខ្លួន។ ចំណុចសំខាន់៖ ស្លាកព័ត៌មានថ្នាំដែល FDA អនុម័ត រួមទាំងព្រមានប្រអប់ខ្មៅដែលបន្ថែមក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ផ្អែកលើលទ្ធផលដើមរបស់ WHI នៅតែជាទម្រង់ទូទៅដដែល ខណៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍សមាគមវេជ្ជសាស្ត្រមានលម្អិតជាងតាមអាយុ/ពេលវេលា — ជាភាពតានតឹងរវាងបទបញ្ជាឱសថ និងគោលការណ៍ណែនាំវិជ្ជាជីវៈ ដែល The Menopause Society ខ្លួនឯងបានលើកឡើងជាសាធារណៈ។

ការវិភាគទិន្នន័យរួម៖ ហានិភ័យមហារីកសុដន់ H

ក្រុមសហការ Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer បានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Lancet ២០១៩ នូវការវិភាគទិន្នន័យបុគ្គលរួម (individual participant meta-analysis) ពីការសិក្សាទិន្នន័យអង្កេត ៥៨ ការសិក្សាទូទាំងពិភពលោក — សំខាន់ត្រូវកត់សម្គាល់ថា នេះជាការវិភាគទិន្នន័យអង្កេតជាចម្បង មិនមែនការវិភាគទិន្នន័យរួមនៃការសាកល្បងចៃដន្យទេ ដូច្នេះកម្រិតភស្តុតាងខុសពី RCT ដូច WHI ខាងលើ។ លទ្ធផលរកឃើញថា ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនស្ទើរគ្រប់ទម្រង់ (លើកលែងអេស្ត្រូសែនប្រើក្នុងទ្វារមាសក្នុងកម្រិតទាប) ភ្ជាប់ជាមួយហានិភ័យមហារីកសុដន់កើនឡើង ដោយហានិភ័យកើនតាមរយៈពេលប្រើប្រាស់ និងខ្ពស់ជាងសម្រាប់របបរួមគ្នា (estrogen-progestogen) ធៀបនឹងអេស្ត្រូសែនតែឯង។

ការសិក្សានេះក៏រាយការណ៍ថា ហានិភ័យបន្តកើនរយៈពេលលើសពី ១០ឆ្នាំក្រោយឈប់ប្រើប្រាស់ ចំពោះស្ត្រីប្រើប្រាស់ ៥ឆ្នាំឡើងទៅ។ ដើម្បីផ្តល់បរិបទហានិភ័យដាច់ខាត មិនមែនត្រឹមតែហានិភ័យទាក់ទង — ការគណនាផ្ទាល់ក្នុងការសិក្សានេះប៉ាន់ស្មានថា ស្ត្រីប្រមាណ ១នាក់ក្នុងចំណោម ៥០នាក់ដែលប្រើរបបរួមគ្នាអស់រយៈពេល ៥ឆ្នាំ ចាប់ពីអាយុ ៥០ឆ្នាំ នឹងវិវត្តទៅជាមហារីកសុដន់បន្ថែម ក្នុងអំឡុងអាយុ ៥០-៦៩ឆ្នាំ — ខណៈអេស្ត្រូសែនតែឯង សមាមាត្រនេះទាបជាង ប្រមាណ ១ក្នុងចំណោម ៧០នាក់។

ហានិភ័យកកឈាម និងផ្លូវនៃការប្រើប្រាស់ I

ការសិក្សាទាំង WHI និងការវិភាគរួមរបស់ Cochrane (Marjoribanks J et al., ២០១៧) បញ្ជាក់ថា ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនតាមមាត់ ភ្ជាប់ជាមួយការកើនហានិភ័យកកឈាមក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែន (VTE) និងដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ជាប្រព័ន្ធឆ្លងកាត់ការសាកល្បងចៃដន្យជាច្រើន — ជាភស្តុតាងកម្រិត RCT រឹងមាំ។ យន្តការទាក់ទងនឹងការរំលាយអាហារលើកដំបូងឆ្លងកាត់ថ្លើម (first-pass hepatic metabolism) របស់អរម៉ូនតាមមាត់ ដែលបង្កើនកត្តាកកឈាមមួយចំនួន។

ការសិក្សា case-control បារាំង ហៅថា ESTHER (Scarabin PY et al.) និងការសិក្សាទិន្នន័យអង្កេតផ្សេងទៀត រាយការណ៍ថា អេស្ត្រូសែនតាមស្បែក (transdermal) មិនភ្ជាប់ជាមួយការកើនហានិភ័យ VTE កម្រិតដូចគ្នាទេ ធៀបនឹងទម្រង់តាមមាត់ — ដោយសារជៀសផុតការឆ្លងកាត់ថ្លើមលើកដំបូង។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា ការប្រៀបធៀបផ្លូវនេះភាគច្រើនផ្អែកលើទិន្នន័យអង្កេត មិនមែនការសាកល្បងចៃដន្យផ្ទាល់ដូច WHI ទេ — ជាភស្តុតាងកម្រិតទាបជាង ថ្វីត្បិតតែត្រូវបានយោងទូលំទូលាយក្នុងគោលការណ៍ណែនាំគ្លីនិកក៏ដោយ។

• ភស្តុតាងកម្រិត RCT (រឹងមាំ)៖ HT រួមគ្នាតាមមាត់ កើនហានិភ័យ VTE/ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល — ពី WHI/Cochrane
• ភស្តុតាងកម្រិតអង្កេត (ទាបជាង)៖ ភាពខុសគ្នារវាងផ្លូវតាមមាត់-តាមស្បែក — ពី ESTHER និងការសិក្សាស្រដៀងគ្នា

រោគសញ្ញា Vasomotor និងអារម្មណ៍៖ អ្វីដែលការស្រាវជ្រាវរាយការណ៍ J

ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនប្រព័ន្ធ (systemic HT) នៅតែជាការព្យាបាលដែល FDA អនុម័តសម្រាប់រោគសញ្ញា vasomotor កម្រិតមធ្យម-ធ្ងន់ធ្ងរ (ការឡើងកម្តៅភ្លាមៗ ញើសពេលយប់) — ជាមួយអេស្ត្រូសែនតាមទ្វារមាសកម្រិតទាបសម្រាប់រោគសញ្ញាប្រព័ន្ធទឹកនោម-ប្រដាប់ភេទទាក់ទងនឹងអស់រដូវ (genitourinary syndrome of menopause)។ ការការពារបាត់បង់ដង់ស៊ីតេឆ្អឹងជាការប្រើប្រាស់អនុម័តមួយទៀត ថ្វីត្បិតតែមិនមែនជម្រើសដំបូងសម្រាប់គោលបំណងនេះក៏ដោយ តាមព័ត៌មានស្លាកថ្នាំ FDA។

ចំណែកឯអារម្មណ៍ — ការសិក្សាតាមដានយូរអង្វែង SWAN (Study of Women’s Health Across the Nation) បានរាយការណ៍ថា រយៈពេល perimenopause ភ្ជាប់ជាមួយការកើនហានិភ័យរាយការណ៍រោគសញ្ញាធ្លាក់ទឹកចិត្តកម្រិតស្រាល-មធ្យម ក្នុងចំណោមអ្នកចូលរួមសិក្សា ធៀបនឹងមុន ឬក្រោយដំណាក់កាលនេះ — ជាការសង្កេតកម្រិតប្រជាជន មិនមែនការធានាថាបុគ្គលនីមួយៗនឹងជួបប្រទះនោះទេ។ ការសាកល្បង KEEPS (ផ្នែក F) ក៏បានវាស់ស្ទង់អារម្មណ៍ជាលទ្ធផលបន្ទាប់បន្សំ និងរាយការណ៍ភាពប្រសើរឡើងខ្លះក្នុងក្រុមទទួលអរម៉ូន។ ការព្យាបាលដោយអរម៉ូនមិនមែនជាការព្យាបាលដែល FDA អនុម័តជាពិសេសសម្រាប់ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តទេ — ការស្រាវជ្រាវផ្នែកនេះនៅតែបន្តវិវត្ត។

ទិសដៅស្រាវជ្រាវថ្មី K

ខែឧសភា ២០២៣ FDA បានអនុម័តថ្នាំ fezolinetant (ឈ្មោះពាណិជ្ជកម្ម Veozah តាមកំណត់ត្រា FDA) ជាថ្នាំមិនមែនអរម៉ូនដំបូងគេប្រភេទ neurokinin 3 (NK3) receptor antagonist សម្រាប់ការឡើងកម្តៅភ្លាមៗកម្រិតមធ្យម-ធ្ងន់ធ្ងរ — ផ្តោតលើកោសិកាប្រូសាទ KNDy (ភ្ជាប់ផ្នែក A) ជាជម្រើសសម្រាប់ស្ត្រីមិនអាចប្រើអរម៉ូនបានដោយសារលក្ខខណ្ឌសុខភាពខ្លះ។ ថ្នាំមួយប្រភេទទៀត — SERM រួមជាមួយអេស្ត្រូសែន ហៅថា tissue-selective estrogen complex (TSEC) — ត្រូវបានអនុម័តដោយ FDA ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ រចនាឡើងដើម្បីការពារស្បូនដោយមិនចាំបាច់ប្រូជេស្ទីនរួម។

ចន្លោះភស្តុតាងសំខាន់មួយចំនួននៅតែបន្តសិក្សា៖ ស្ត្រីអស់រដូវមុនអាយុ ឬវះកាត់អូវែចេញ (មានចំនួនតិចនៅក្នុងក្រុមចូលរួម WHI ដើម) ការប្រៀបធៀបទម្រង់-ផ្លូវប្រើប្រាស់តាមស្តង់ដារ RCT (ភ្ជាប់ផ្នែក I) និងសំណួរនៅតែមិនទាន់ដោះស្រាយអំពីការយល់ដឹង/ការវិវត្តទៅជាវង្វេងស្មារតី — ការសិក្សារង WHIMS រកឃើញការកើនហានិភ័យវង្វេងស្មារតីទំនងក្នុងចំណោមស្ត្រីចាប់ផ្តើមប្រើអរម៉ូនរួមគ្នានៅអាយុ ៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ — ក្រុមអាយុខុសពីសម្មតិកម្មពេលវេលានៅផ្នែក E ដូច្នេះនៅតែជាសំណួរបើកចំហ។ The Menopause Society ក៏ព្រមានអំពីអរម៉ូន “bioidentical” ផលិតតាមការកំណត់ផ្ទាល់ខ្លួន ដែលមិនឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្តត្រួតពិនិត្យរបស់ FDA ដូចថ្នាំអនុម័តស្តង់ដារ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ L

សំណួរញឹកញាប់ M