០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ តើ PMSC ជាអ្វី?

ក្រុមហ៊ុនយោធា និងសន្តិសុខឯកជន (Private Military and Security Companies — PMSCs) ជាពាក្យទូទៅសំដៅដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជនណាមួយដែលផ្តល់សេវាកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខ ឬយោធា ជូនអតិថិជនរបស់ខ្លួន — ជាធម្មតារដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនពហុជាតិ ឬអង្គការអន្តរជាតិ។ ពាក្យនេះមិនមាននិយមន័យផ្លូវការតែមួយឯកភាពគ្នាទេ ប៉ុន្តែឯកសារម៉ុងត្រូ (Montreux Document) ជាទូទៅប្រើវាដើម្បីគ្របដណ្តប់ចាប់ពីក្រុមហ៊ុនសន្តិសុខធុនស្រាល (ការពារអគារ) រហូតដល់ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មយោធាកម្រិតខ្ពស់ (ការបណ្តុះបណ្តាលកងទ័ព ការគាំទ្រប្រតិបត្តិការក្បួនចរណ៍)។ ចំណុចរួម គឺជាអង្គភាពឯកជនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ដែលប្រតិបត្តិការក្រៅឋានានុក្រមបញ្ជាការយោធាផ្លូវការរបស់រដ្ឋ ទោះបីជាភ្ជាប់កិច្ចសន្យាដោយផ្ទាល់ជាមួយរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ។

អត្ថបទនេះនិយាយអំពីឧស្សាហកម្មទាំងមូល — មិនមែនអំពីជម្លោះជាក់លាក់ណាមួយទេ — ក្នុងកម្រិតវិភាគបែបរបាយការណ៍ដូចអង្គការស្រាវជ្រាវការពារជាតិសាធារណៈ (SIPRI, IISS, CSIS, RAND) ប្រើ។ រាល់ក្រុមហ៊ុន បុគ្គល និងរដ្ឋ នឹងត្រូវដាក់ឈ្មោះច្បាស់លាស់ ហើយរាល់ការអះអាង ជាពិសេសអំពីអាកប្បកិរិយាក្នុងជម្លោះ នឹងភ្ជាប់ជាមួយប្រភពដែលធ្វើការអះអាងនោះ — មិនមែនបង្ហាញជាការពិតស្រេចស្រាំងទេ។

០២វិសាលភាពសេវាកម្ម៖ ពីភស្តុភារ រហូតដល់ការប្រយុទ្ធផ្ទាល់ក្នុងករណីកម្រ

សេវាកម្មដែលក្រុមហ៊ុន PMSC ផ្តល់ជូន មានវិសាលភាពធំទូលាយ ចាប់ពីមុខងារគាំទ្រសុទ្ធសាធ រហូតដល់ — ក្នុងករណីកម្រ និងមានឯកសារបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ — ការចូលរួមប្រយុទ្ធផ្ទាល់។ អ្នកវិភាគឧស្សាហកម្មការពារជាតិជាទូទៅចែកចេញជាបួនកម្រិតធំៗ៖

តាមការវិភាគរបស់ RAND Corporation និង Private Security Monitor (សាកលវិទ្យាល័យ Denver) ក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនលើសលប់ក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ ធ្វើការក្នុងកម្រិតបីទីមួយ (ភស្តុភារ ការបណ្តុះបណ្តាល សន្តិសុខ) — មិនចូលរួមប្រយុទ្ធផ្ទាល់ទេ។ ករណីមានឯកសារបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីការចូលរួមប្រយុទ្ធផ្ទាល់ ដូចជា Executive Outcomes (ផ្នែក C) ជាករណីលើកលែងជាងជាបទដ្ឋាន — ប៉ុន្តែធ្វើឲ្យសំណួរច្បាប់អន្តរជាតិកាន់តែស្មុគស្មាញ ព្រោះព្រំដែនរវាងកម្រិតទីបួន និងទីបី ជួនកាលមិនច្បាស់ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។

០៣ប្រវត្តិដើម៖ ការកើនឡើងក្រោយសង្គ្រាមត្រជាក់ និងករណី Executive Outcomes

តាមការវិភាគរបស់អ្នកសិក្សាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមត្រជាក់ឆ្នាំ ១៩៩១ បានធ្វើឲ្យកងទ័ពជាតិជាច្រើននៅអឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង កាត់បន្ថយកម្លាំង ទុកអតីតទាហានវិជ្ជាជីវៈជាច្រើននាក់ដោយគ្មានការងារ — ស្របពេលរដ្ឋខ្លះនៅអាហ្វ្រិកជួបបញ្ហាសមត្ថភាពការពារជាតិចុះខ្សោយ បង្កើតទីផ្សារសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនយោធាឯកជនកាន់តែធំ។

ក្រុមហ៊ុន Executive Outcomes (EO) បង្កើតឡើងឆ្នាំ ១៩៨៩ នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយលោក Eeben Barlow អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ SADF — ចាត់ទុកជាឧទាហរណ៍ដំបូងបំផុតមួយនៃ PMSC សម័យទំនើប ដែលចូលរួមប្រយុទ្ធផ្ទាល់យ៉ាងបើកចំហ។ ១៩៩៣-១៩៩៦ EO គាំទ្រកងកម្លាំង FAA អង់គោឡា ក្នុងសមរភូមិប្រឆាំង UNITA — តាមរបាយការណ៍សម័យនោះ ការចូលរួមនេះជួយផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពសមរភូមិ រហូតដល់ UNITA សុំចរចាសន្តិភាព។ ១៩៩៥ EO ចុះកិច្ចសន្យាជាមួយសៀរ៉ាឡេអូន ទប់ស្កាត់ចលនា RUF និងស្តារការគ្រប់គ្រងលើតំបន់រ៉ែពេជ្រ។

ក្រោមសម្ពាធ UN និងសហរដ្ឋអាមេរិក រដ្ឋាភិបាលអង់គោឡា និងសៀរ៉ាឡេអូន បញ្ចប់កិច្ចសន្យាជាមួយ EO មុនកំណត់ ជំនួសដោយកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាព UN។ EO ត្រូវបានរំលាយចោលថ្ងៃទី ៣១ ធ្នូ ១៩៩៨ តាមច្បាប់ស្តីពីជំនួយយោធាបរទេសដែលអាហ្វ្រិកខាងត្បូងអនុម័តឆ្នាំដដែល។

ជម្លោះក្រោយ EO ដកចេញពីសៀរ៉ាឡេអូន — រួមទាំង RUF វាយប្រហារ Freetown ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ — ត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ថាជាហានិភ័យនៃការពឹងផ្អែកលើក្រុមហ៊ុនឯកជនសម្រាប់ស្ថេរភាពរយៈពេលវែង ខណៈអ្នកតទល់ខ្លះអះអាងថា ការដកចេញដោយសម្ពាធអន្តរជាតិទើបជាមូលហេតុ។ អត្ថបទនេះមិនកាត់សេចក្តីលើជម្លោះនេះទេ — EO នៅតែជាឯកសារយោងស្នូលក្នុងការជជែកអំពី PMSCs រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

០៤ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ៖ អនុសញ្ញាហ្សឺណែវ និងនិយមន័យ “ទាហានឈ្នួល”

ច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (International Humanitarian Law — IHL) — ដែលមានស្នូលចម្បងជាអនុសញ្ញាហ្សឺណែវទាំងបួន (១៩៤៩) និងពិធីសារបន្ថែម — មិនប្រើពាក្យ “PMSC” ដោយផ្ទាល់ទេ។ ច្បាប់នេះកំណត់ចំណាត់ថ្នាក់សំខាន់ពីរប្រភេទ៖ “អ្នកច្បាំង” (combatant — សមាជិកកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធភាគីជម្លោះ ដែលមានសិទ្ធិទទួលឋានៈជាឈ្លើយសឹកប្រសិនបើត្រូវចាប់) និង “ជនស៊ីវិល” (civilian)។ “ទាហានឈ្នួល” (mercenary) ជាចំណាត់ថ្នាក់ទីបី កំណត់ដោយមាត្រា ៤៧ នៃពិធីសារបន្ថែមទី១ (Additional Protocol I, ១៩៧៧) — ក្រោមលក្ខខណ្ឌតឹងរឹងបំផុត។

តាមមាត្រា ៤៧ បុគ្គលម្នាក់ត្រូវចូលលក្ខណៈគ្រប់លក្ខខណ្ឌទាំងប្រាំមួយក្នុងពេលតែមួយ ទើបចាត់ទុកជាទាហានឈ្នួលតាមផ្លូវច្បាប់៖

ផលវិបាកគឺ បុគ្គលដែលចាត់ថ្នាក់ជាទាហានឈ្នួល “គ្មានសិទ្ធិទទួលឋានៈជាអ្នកច្បាំង ឬឈ្លើយសឹក” ប្រសិនបើត្រូវចាប់ (មាត្រា ៤៧.១) — ទោះជាយ៉ាងណា នៅតែទទួលការការពារមូលដ្ឋានតាមមាត្រា ៣ រួម (Common Article 3)។ ICRC និងអ្នកសិក្សាច្បាប់អន្តរជាតិផ្សេងទៀត សង្កត់ធ្ងន់ថា បុគ្គលិក PMSC ភាគច្រើនលើសលប់ មិនចូលលក្ខណៈជាទាហានឈ្នួលទេ — ជាទូទៅដោយសារជាពលរដ្ឋនៃរដ្ឋដែលពួកគេធ្វើការឲ្យ (បរាជ័យលក្ខខណ្ឌទី៤) ឬអនុវត្តតែមុខងារគាំទ្រ (បរាជ័យលក្ខខណ្ឌទី២)។ លទ្ធផលគឺ ស្ថានភាពផ្លូវច្បាប់របស់ PMSC ភាគច្រើន នៅសេសសល់ជាតំបន់ប្រផេះ — មិនមែនទាហានឈ្នួល ក៏មិនប្រាកដជាអ្នកច្បាំងពេញលេញនោះដែរ។

ក្រៅពីមាត្រា ៤៧ អនុសញ្ញា UN ប្រឆាំងការជ្រើសរើសនិងបណ្តុះបណ្តាលទាហានឈ្នួល (១៩៨៩) ចូលជាធរមានឆ្នាំ ២០០១ ប៉ុន្តែមានត្រឹមតែ ៣៨ រដ្ឋប៉ុណ្ណោះ ដែលបានឲ្យសច្ចាប័ន គិតត្រឹម ២០២១ — ជាហេតុផលមួយដែលក្រុមការងារ UN (ផ្នែក F) លើកឡើងក្នុងការជំរុញឲ្យមានឧបករណ៍ថ្មី។ អង្គការឯកភាពអាហ្វ្រិកកាលពីមុន (OAU) ក៏មានអនុសញ្ញាតំបន់ចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចដាច់ដោយឡែក — អនុសញ្ញាលុបបំបាត់ទាហានឈ្នួលនៅអាហ្វ្រិក (១៩៧៧)។

០៥ឯកសារម៉ុងត្រូ ២០០៨៖ ការបញ្ជាក់កាតព្វកិច្ចរដ្ឋដោយមិនចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចថ្មី

ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតំបន់ប្រផេះនៅផ្នែក D រដ្ឋាភិបាលស្វីស (FDFA) និង ICRC បានដឹកនាំដំណើរការពិគ្រោះយោបល់អន្តររដ្ឋាភិបាល ចាប់ផ្តើមឆ្នាំ ២០០៦ ដែលបានបញ្ចប់ជាមួយការទទួលយក “ឯកសារម៉ុងត្រូស្តីពីកាតព្វកិច្ចច្បាប់អន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ និងការអនុវត្តល្អ សម្រាប់រដ្ឋពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិបត្តិការក្រុមហ៊ុនយោធា-សន្តិសុខឯកជនកំឡុងជម្លោះ” (Montreux Document) នៅថ្ងៃទី ១៧ កញ្ញា ២០០៨ ក្នុងក្រុងម៉ុងត្រូ ស្វីស។

ចំណុចសំខាន់បំផុតដែលឯកសារខ្លួនឯងបញ្ជាក់ គឺវា “មិនមែនជាឧបករណ៍ចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ទេ — មិនបង្កើត ក៏មិនផ្លាស់ប្តូរកាតព្វកិច្ចដែលមានស្រាប់ឡើយ”។ ឯកសារនេះមានពីរផ្នែក៖ ភាគទី១ ចងក្រងកាតព្វកិច្ចច្បាប់អន្តរជាតិដែលមានស្រាប់ឡើងវិញ ដោយបែងចែកទំនួលខុសត្រូវរដ្ឋជាបី — “រដ្ឋចុះកិច្ចសន្យា” (ជួល PMSC) “រដ្ឋទឹកដី” (កន្លែងប្រតិបត្តិការ) និង “រដ្ឋដើមកំណើត” (កន្លែងចុះបញ្ជី)។ ភាគទី២ ជាបញ្ជីអនុសាសន៍ការអនុវត្តល្អប្រមាណ ៧០ ចំណុច — ដូចជាការត្រួតពិនិត្យប្រវត្តិក្រុមហ៊ុន និងបុគ្គលិកមុនជ្រើសរើស។

០៦ការជំរុញអនុសញ្ញាចង់ជាប់កាតព្វកិច្ច៖ ក្រុមការងារអង្គការសហប្រជាជាតិ

ស្របពេលឯកសារម៉ុងត្រូផ្តោតលើការបញ្ជាក់ច្បាប់ដែលមានស្រាប់ អង្គការសហប្រជាជាតិខ្លួនឯង ធ្លាប់មានអាណត្តិពិសេសទាក់ទងនឹងទាហានឈ្នួល តាំងពី ១៩៨៧ (Special Rapporteur)។ ២០០៥ អាណត្តិនេះត្រូវបានជំនួសដោយក្រុមការងារ UN ស្តីពីការប្រើប្រាស់ទាហានឈ្នួល — ក្រុមអ្នកជំនាញឯករាជ្យប្រាំនាក់ ក្រោមក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស (HRC) ចាប់ពី ២០០៦។

1. ក្រុមការងារនេះបានរៀបចំសេចក្តីព្រាងអនុសញ្ញាមួយ ស្តីពី PMSC ដាក់ជូន HRC ពិចារណានៅឆ្នាំ ២០១០ (ឯកសារ A/HRC/15/25)
2. HRC ឆ្លើយតបដោយបង្កើតក្រុមការងារអន្តររដ្ឋាភិបាលបើកចំហ (OEIWG) ដើម្បីពិចារណាលើក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិអន្តរជាតិ — អាចមានពីរទម្រង់៖ ឧបករណ៍ចង់ជាប់កាតព្វកិច្ច ឬគោលការណ៍ណែនាំមិនចង់ជាប់កាតព្វកិច្ច
3. OEIWG បានប្រជុំច្រើនសម័យក្នុងទសវត្សរ៍ ២០១០ រហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ ២០២០ ដោយពិភាក្សាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែមិនអាចឈានដល់ការឯកភាពគ្នាបានឡើយ
4. តាម OHCHR រដ្ឋមួយចំនួន — រួមទាំងរដ្ឋខ្លះនៅលិចលោក — ជជែកថា សេចក្តីព្រាងអនុសញ្ញាថ្មីត្រួតគ្នាជាមួយឯកសារម៉ុងត្រូ/ICoC ដែលមានស្រាប់ ខណៈរដ្ឋផ្សេងទៀត ជជែកថា មានតែឧបករណ៍ចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចថ្មីទើបអាចបិទចន្លោះទំនួលខុសត្រូវបាន
5. រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៦ សេចក្តីព្រាងអនុសញ្ញានេះនៅតែមិនទាន់អនុម័តជាផ្លូវការ — ក្រុមការងារបន្តរាយការណ៍ជាប្រចាំឆ្នាំទៅ HRC និងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ

០៧ករណីសិក្សា៖ Blackwater និងព្រឹត្តិការណ៍ទីលាន Nisour

ក្រុមហ៊ុន Blackwater បង្កើតឡើងថ្ងៃទី ២៦ ធ្នូ ១៩៩៦ នៅ North Carolina ដោយលោក Erik Prince អតីតទាហាន Navy SEAL និងលោក Al Clark ជាមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលយោធា/នគរបាល។ ក្រុមហ៊ុននេះក្លាយជាអ្នកទទួលកិច្ចសន្យាសំខាន់របស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការការពារបុគ្គលិកការទូតនៅអ៊ីរ៉ាក់ ក្រោយការឈ្លានពានឆ្នាំ ២០០៣។

ថ្ងៃទី ១៦ កញ្ញា ២០០៧ ក្រុមអ្នកសន្តិសុខ Blackwater ការពារក្បួនចរណ៍ការទូតមួយ បានបើកកាំភ្លើងលើទីលានចរាចរណ៍ Nisour ក្នុងក្រុងបាកដាដ់ — ព្រឹត្តិការណ៍ដែលតាមរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេត និងការចោទប្រកាន់ផ្លូវការរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក (US Department of Justice) បណ្តាលឲ្យប្រជាពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ាក់ស្លាប់ ១៧ នាក់ និងរបួសប្រមាណ ២០ នាក់ទៀត។ ការកាត់ក្តីបន្តបន្ទាប់គ្នារយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំ នាំឲ្យមានការកាត់ទោសអតីតបុគ្គលិកសន្តិសុខ ៤ នាក់៖ លោក Nicholas Slatten (មនុស្សឃាតកម្រិតទី១ ជាថ្មីម្តងទៀតឆ្នាំ ២០១៨ ក្រោយឧទ្ធរណ៍ លទ្ធផលមួយជីវិត) និងលោក Paul Slough, Evan Liberty, Dustin Heard (voluntary manslaughter ៣០ ឆ្នាំម្នាក់ៗ)។

ថ្ងៃទី ២២ ធ្នូ ២០២០ ប្រធានាធិបតី Donald Trump បានលើកលែងទោសពេញលេញដល់អតីតបុគ្គលិកទាំង ៤ នាក់ — សេចក្តីសម្រេចដែលក្រុមការងារអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីទាហានឈ្នួល (ផ្នែក F) រិះគន់ថាជាការបំបែកខ្សែសង្វាក់ទំនួលខុសត្រូវ។ ខាងសាជីវកម្ម Blackwater ប្តូរឈ្មោះទៅជា Xe Services (កុម្ភៈ ២០០៩) ក្រោយត្រូវ USTC Holdings ទិញយកឆ្នាំ ២០១០ ប្តូរឈ្មោះម្តងទៀតទៅ Academi (២០១១) ហើយបញ្ចូលគ្នាជាមួយ Triple Canopy ក្លាយជា Constellis Holdings (២០១៤) — ដែល Apollo Global Management ទិញយកនៅឆ្នាំ ២០១៦។

០៨ករណីសិក្សា៖ ក្រុម Wagner និងការផ្លាស់ប្តូរទៅជា Africa Corps

ក្រុម Wagner ជាក្រុមហ៊ុនយោធាឯកជនរបស់រុស្ស៊ី ដែលតាមរបាយការណ៍ (Reuters, BBC, The New York Times) ត្រូវបានបង្កើតប្រមាណ ២០១៤ ដោយលោក Dmitry Utkin អតីតមន្ត្រីកងកម្លាំងពិសេសរុស្ស៊ី ដោយទទួលហិរញ្ញប្បទានពីលោក Yevgeny Prigozhin។ ខុសពី EO ឬ Blackwater ដែលប្រតិបត្តិការក្រោមកិច្ចសន្យារដ្ឋាភិបាលបើកចំហ Wagner ត្រូវបានពិពណ៌នាថាដំណើរការក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ខ្លាំងជាង ដោយគ្មានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការពីរុស្ស៊ីអស់ជាច្រើនឆ្នាំ។

តាមរបាយការណ៍ UN Panel of Experts ស្តីពី CAR និងម៉ាលី ព្រមទាំង OHCHR (តុលា ២០២១) ក្រុម Wagner ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ រួមមានការសម្លាប់រង្គាល និងការចាប់ជំរិត។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុសហរដ្ឋអាមេរិក (OFAC) បានប្រកាសកំណត់ក្រុម Wagner ជា “អង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនសំខាន់” ថ្ងៃទី ២៦ មករា ២០២៣ ដោយលើកឡើងពី “ការសម្លាប់រង្គាល ការចាប់រំលោភ និងការចាប់ជំរិតកុមារ” ព្រមទាំងទណ្ឌកម្មបុគ្គល ៨ នាក់ អង្គភាព ១៦។

ក្រុម Wagner ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ (តាមរបាយការណ៍ភាគីជម្លោះនានា និង ACLED) ថាមានតួនាទីនៅស៊ីរី លីប៊ី និងអ៊ុយក្រែន ចាប់ពី ២០១៤ — ជាការចោទប្រកាន់ដែលមានការឆ្លើយតបខុសៗគ្នាពីភាគីជម្លោះ។ ក្រោយលោក Prigozhin ដឹកនាំបះបោរខ្លីនៅមិថុនា ២០២៣ គាត់ស្លាប់ក្នុងគ្រោះថ្នាក់យន្តហោះនៅ Tver Oblast ថ្ងៃទី ២៣ សីហា ២០២៣ — ចំណុចផ្លាស់ប្តូរសំខាន់តាមអ្នកសង្កេតការណ៍។

តាមការចុះផ្សាយ The New York Times, Le Monde, BBC, Reuters ក្រោយការស្លាប់របស់ Prigozhin ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធថ្មី ហៅថា “Africa Corps” ដើម្បីទទួលបន្ទុកប្រតិបត្តិការភាគច្រើនរបស់ Wagner នៅអាហ្វ្រិក ក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់របស់រដ្ឋកាន់តែច្បាស់។ Africa Corps ត្រូវបានរាយការណ៍ថាមានវត្តមាននៅម៉ាលី ប៊ូគីណាហ្វាសូ នីហ្សេរីយ៉ា CAR និងលីប៊ី ដោយ Wagner ខ្លួនឯង ដកចេញជាផ្លូវការពីម៉ាលីនៅមិថុនា ២០២៥ ខណៈអតីតមេដឹកនាំមួយចំនួនផ្ទេរខ្លួនទៅ Africa Corps។ ការវិភាគទាំងអស់នេះផ្អែកលើការចុះផ្សាយពីភាគីខាងក្រៅ — មិនមែនការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការពីរុស្ស៊ីនោះទេ។

០៩ទំហំសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្ម៖ ការប៉ាន់ស្មានពីក្រុមហ៊ុនវិភាគទីផ្សារ

ដោយសារ PMSC ភាគច្រើនជាក្រុមហ៊ុនឯកជនមិនតម្រូវឲ្យបង្ហាញព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុជាសាធារណៈ ការប៉ាន់ស្មានទំហំទីផ្សារឧស្សាហកម្មនេះ ខុសគ្នារវាងក្រុមហ៊ុនវិភាគនីមួយៗ អាស្រ័យលើវិធីសាស្ត្រ និងវិសាលភាពសេវាកម្មដែលរាប់បញ្ចូល។

ទោះបីជាចំនួនខុសគ្នាខ្លះក៏ដោយ ក្រុមហ៊ុនវិភាគទាំងពីរព្រមព្រៀងគ្នាលើទិសដៅទូទៅ៖ ទីផ្សាររីកចម្រើនក្នុងអត្រាមធ្យមប្រមាណ ៥,៦-៥,៨% ក្នុងមួយឆ្នាំ ជំរុញដោយតម្រូវការសន្តិសុខសាជីវកម្មកើនឡើងក្នុងតំបន់ហានិភ័យខ្ពស់ និងសន្តិសុខហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល/ធនធានធម្មជាតិ។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា ការប៉ាន់ស្មានទាំងនេះរួមបញ្ចូលសេវាកម្មសន្តិសុខពាណិជ្ជកម្មធម្មតា (ការពារអគារ ការដឹកជញ្ជូនប្រាក់) មិនមែនត្រឹមតែផ្នែកជិតកម្រិតយោធាដូចនៅផ្នែក C, G, H នោះទេ។

១០ការកែទម្រង់បទប្បញ្ញត្តិ៖ ក្រមប្រតិបត្តិអន្តរជាតិ និង ICoCA

ស្របជាមួយឯកសារម៉ុងត្រូ (ផ្នែក E) ដែលផ្តោតលើកាតព្វកិច្ចរដ្ឋ ដំណើរការដាច់ដោយឡែកមួយទៀត ផ្តោតលើអាកប្បកិរិយាក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ បានបញ្ចប់ជា “ក្រមប្រតិបត្តិអន្តរជាតិសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មសន្តិសុខឯកជន” (ICoC) ដែលបានទទួលយកនៅសន្និសីទបញ្ចប់ខែកញ្ញា ២០១០ ក្រុងហ្សឺណែវ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់រដ្ឋាភិបាលស្វីស ដោយមានក្រុមហ៊ុនចុះហត្ថលេខាដើម ៥៨ — កើនដល់ ៦៥៩ ត្រឹមមិថុនា ២០១៣។

ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការអនុវត្ត សមាគមក្រមប្រតិបត្តិអន្តរជាតិ (ICoCA) ត្រូវបានបង្កើតជាផ្លូវការនៅខែកញ្ញា ២០១៣ ជាអង្គការត្រួតពិនិត្យផ្អែកលើសមាសភាពបីភាគី — រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនសមាជិក និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល។ តាមទិន្នន័យ ICoCA ខ្លួនឯង (តុលា ២០២២) សមាគមមានសមាជិកក្រុមហ៊ុន ១១៣ រដ្ឋាភិបាល ៧ (ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស ស្វីស) និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ៤៩ — ចំនួនបន្តកើនឡើងតាមរបាយការណ៍ ICoCA រហូតដល់ ២០២៦។

• Due Diligence: ត្រួតពិនិត្យប្រវត្តិក្រុមហ៊ុនមុនទទួលជាសមាជិក
• Monitoring: តាមដានការអនុលោមតាមក្រមប្រតិបត្តិ
• Grievance Mechanism: ទទួល និងដោះស្រាយបណ្តឹងប្រឆាំងសមាជិក

• មិនមែនច្បាប់ចង់ជាប់កាតព្វកិច្ច៖ ការចូលរួមនៅតែជាការស្ម័គ្រចិត្ត
• មិនមានអំណាចផ្តន្ទាទោសព្រហ្មទណ្ឌ៖ ទណ្ឌកម្មខ្ពស់បំផុតគឺការផ្អាក/ដកសមាជិកភាព

ការជជែកថាតើគួររក្សាគំរូស្ម័គ្រចិត្តនេះ ឬឈានទៅឧបករណ៍ចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចដូចផ្នែក F ជាចំណុចស្នូលនៃជម្លោះគោលនយោបាយបច្ចុប្បន្ន — ដែលអត្ថបទនេះនឹងបូកសរុបនៅផ្នែក K។

១១សំណួរនៅសេសសល់៖ ការយល់ច្រឡំទូទៅ និងជជែកគោលនយោបាយ

ការសន្ទនាសាធារណៈអំពី PMSC ជាញឹកញាប់ច្រឡំគំនិតជាមូលដ្ឋានមួយចំនួន។ ខាងក្រោមនេះជាការកែតម្រូវ ដោយផ្អែកលើអ្វីដែលបានបង្ហាញរួចហើយពីលើ៖

• មិនមែនការពិត៖ “បុគ្គលិក PMSC ភាគច្រើន ជាទាហានឈ្នួលតាមផ្លូវច្បាប់”
• មិនមែនការពិត៖ “ឯកសារម៉ុងត្រូជាសន្ធិសញ្ញាចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចដូចអនុសញ្ញាហ្សឺណែវ”
• មិនមែនការពិត៖ “ICoCA មានអំណាចផ្តន្ទាទោសក្រុមហ៊ុនល្មើសច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌដោយផ្ទាល់”

• ជាការពិត៖ តាមមាត្រា ៤៧ បុគ្គលិកភាគច្រើនបរាជ័យលក្ខខណ្ឌយ៉ាងហោចណាស់មួយក្នុងចំណោមប្រាំមួយ (ភាគច្រើនជាលក្ខខណ្ឌសញ្ជាតិ ឬការចូលរួមប្រយុទ្ធផ្ទាល់) — ដូច្នេះមិនចាត់ថ្នាក់ជាទាហានឈ្នួលទេ (ផ្នែក D)
• ជាការពិត៖ ឯកសារម៉ុងត្រូខ្លួនឯងបញ្ជាក់ថាមិនចង់ជាប់កាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ — គ្រាន់តែចងក្រងច្បាប់ដែលមានស្រាប់ឡើងវិញ (ផ្នែក E)
• ជាការពិត៖ ICoCA អាចត្រួតពិនិត្យ ទទួលបណ្តឹង និងផ្អាក/ដកសមាជិកភាពប៉ុណ្ណោះ — មិនមែនតុលាការព្រហ្មទណ្ឌទេ (ផ្នែក J)

ចំណុចដែលនៅតែជាជម្លោះគោលនយោបាយ គឺថាតើគំរូបច្ចុប្បន្ន — លាយច្បាប់ជាតិ ក្របខ័ណ្ឌមិនចង់ជាប់កាតព្វកិច្ច (ម៉ុងត្រូ, ICoC) និងសេចក្តីព្រាងអនុសញ្ញាមិនទាន់អនុម័ត — គ្រប់គ្រាន់ធានាទំនួលខុសត្រូវក្នុងករណីល្មើសសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរដូចផ្នែក G, H ដែរឬទេ។ អ្នកគាំទ្រឧបករណ៍ថ្មី អះអាងថាមានតែច្បាប់ថ្មីទើបបិទចន្លោះនេះបាន ខណៈអ្នកគាំទ្រគំរូបច្ចុប្បន្ន អះអាងថាឧបករណ៍ថ្មីនឹងត្រួតគ្នា និងធ្វើឲ្យការចរចាយឺតជាង។ អត្ថបទនេះមិនកាត់សេចក្តីទេ។

១២សំណួរញឹកញាប់

១៣ប្រភព

1. ICRC — The Montreux Document on PMSCs
2. Montreux Document Forum (DCAF) — participating states
3. Swiss FDFA — The Montreux Document
4. ICRC — Additional Protocol I to the Geneva Conventions (1977)
5. UN Treaty Collection — Mercenary Convention (1989)
6. OHCHR — Working Group on the use of mercenaries
7. OHCHR — expert group calls for regulation of PMSCs (2013)
8. UN Digital Library — draft PMSC convention (A/HRC/15/25)
9. Private Security Monitor (Univ. of Denver) — UN Working Group
10. US DOJ — Blackwater guard convicted, 2007 Nisur Square
11. GlobalSecurity.org — Executive Outcomes
12. US Treasury — sanctions on the Wagner Group (2023)
13. OHCHR — Wagner Group harassing civilians in CAR (2021)
14. UN News — Mali: probe into Wagner Group’s alleged crimes (2023)
15. Foreign Policy — Africa Corps takes over from Wagner (2024)
16. International Code of Conduct Association (ICoCA)
17. Custom Market Insights — PMSC market, 2034 forecast
18. Zion Market Research — PMSC market size & share

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១៨ ប្រភព