០១និយមន័យមូលដ្ឋាន៖ ជនភៀសខ្លួន អ្នកសុំសិទ្ធិជម្រក និងអន្តោប្រវេសន៍សេដ្ឋកិច្ច

ច្បាប់អន្តរជាតិញែកចំណាត់ថ្នាក់មនុស្សឆ្លងព្រំដែនចេញជាបីប្រភេទ ដោយសិទ្ធិការពារខុសគ្នាភ្ជាប់ជាមួយនីមួយៗ — ថ្វិត្បិតតែការនិយាយប្រចាំថ្ងៃច្រើនតែលាយបញ្ចូលគ្នាទាំងបី។ មូលដ្ឋានច្បាប់គឺ អនុសញ្ញាទាក់ទងនឹងស្ថានភាពជនភៀសខ្លួន ១៩៥១ ដែលអង្គការសហប្រជាជាតិអនុម័តនៅហ្សឺណែវ ថ្ងៃទី ២៨ កក្កដា ១៩៥១ ក្រោយបទពិសោធន៍ការភៀសខ្លួនធំសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២។ មាត្រា ១A(២) កំណត់និយមន័យ «ជនភៀសខ្លួន» ថាជាបុគ្គលមាន «ការភ័យខ្លាចមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់អំពីការបៀតបៀន» ដោយសារជាតិសាសន៍ សាសនា សញ្ជាតិ ក្រុមសង្គមជាក់លាក់ ឬមតិនយោបាយ ហើយស្ថិតក្រៅប្រទេសដើមកំណើត ដោយមិនអាចស្វែងរកកិច្ចការពារពីរដ្ឋាភិបាលខ្លួនបានទៀត។ អនុសញ្ញាដើមកម្រិតវិសាលភាពត្រឹមតែ «ព្រឹត្តិការណ៍មុនថ្ងៃទី ១ មករា ១៩៥១» ក្នុងអឺរ៉ុប — ពិធីសារ ១៩៦៧ ដកចោលដែនកំណត់ភូមិសាស្ត្រ/ពេលវេលានេះ ធ្វើឱ្យក្របខ័ណ្ឌនេះអនុវត្តជាសកលបានតាមរយៈ UNHCR។

គោលការណ៍ស្នូលមួយគឺ ការមិនបញ្ជូនត្រឡប់ (non-refoulement, មាត្រា ៣៣) — ហាមរដ្ឋមិនឱ្យបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនត្រឡប់ទៅកន្លែងដែលជីវិត ឬសេរីភាពគេប្រឈមហានិភ័យ។ UNHCR ចាត់ទុកគោលការណ៍នេះជាផ្នែកនៃច្បាប់ទំនៀមទម្លាប់អន្តរជាតិដែលចងជាប់រដ្ឋទាំងអស់ សូម្បីរដ្ឋមិនចុះហត្ថលេខាក៏ដោយ — ជាការអះអាងផ្លូវការរបស់ UNHCR ខ្លួនឯង មិនមែនទស្សនៈដែលរដ្ឋសមាជិកទាំងអស់ទទួលយកជាឯកច្ឆន្ទនោះទេ។ បច្ចុប្បន្នមានរដ្ឋចំនួន ១៤៩ ជាភាគីនៃអនុសញ្ញា និង/ឬពិធីសារនេះ។

០២UNHCR៖ អាណត្តិ ថវិកា ភាពជាអ្នកដឹកនាំថ្មី និងតួនាទីស្របគ្នារបស់ IOM

UNHCR (ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន) បង្កើតឡើងឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយមានអាណត្តិពីរ៖ ការការពារអន្តរជាតិដល់ជនភៀសខ្លួន និងការស្វែងរក«ដំណោះស្រាយយូរអង្វែង»។ ស្ថាប័ននេះទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពពីរដង (១៩៥៤ និង ១៩៨១)។ ថ្ងៃទី ១ មករា ២០២៦ លោក Barham Salih អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់ ចាប់តំណែងជាឧត្តមស្នងការថ្មី បន្តពីលោក Filippo Grandi ដែលអាណត្តិ ១០ ឆ្នាំ (ចាប់ពីមករា ២០១៦) បានបញ្ចប់ថ្ងៃទី ៣១ ធ្នូ ២០២៥ — តាមសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការរបស់ UNHCR។ លោក Grandi សរសើរថាលោក Salih «នាំមកបទពិសោធន៍សេវាកម្មសាធារណៈកម្រិតខ្ពស់» ហើយមកពី «ប្រទេសទើបនឹងឆ្លងកាត់ជម្លោះ ការបៀតបៀន និងការភៀសខ្លួន» ដោយផ្ទាល់។

ថវិកា UNHCR ស្ទើរតែទាំងស្រុងអាស្រ័យលើវិភាគទានស្ម័គ្រចិត្តពីរដ្ឋាភិបាល និងម្ចាស់ជំនួយឯកជន មិនមកពីថវិកាធម្មតារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទេ។ ថវិកាអំពាវនាវសកលឆ្នាំ ២០២៦ សរុប $៨,៥០៤ ពាន់លានដុល្លារ — ថយចុះប្រមាណ ២០% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន — ដើម្បីគាំទ្រប្រជាជនប្រមាណ ១៣៦ លាននាក់។ ការផ្តោតជំនួយចេញពីម្ចាស់ជំនួយចំនួនតូច (ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក) ធ្វើឱ្យថវិកាងាយរងផលប៉ះពាល់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋតែមួយ — លម្អិតបន្ថែមនៅផ្នែក I។

IOM (អង្គការអន្តោប្រវេសន៍អន្តរជាតិ) បង្កើតឆ្នាំ ១៩៥១ ដូចគ្នា ក្នុងបរិបទឆ្លើយតបចលនាអន្តោប្រវេសន៍ធំនៅអឺរ៉ុប។ បច្ចុប្បន្នមានរដ្ឋសមាជិក ១៧៤ និងអ្នកសង្កេតការណ៍ ៨ ហើយបានក្លាយជាអង្គការពាក់ព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិចាប់ពីខែកញ្ញា ២០១៦។ ខុសពី UNHCR ដែលមានអាណត្តិការពារជនភៀសខ្លួនជាក់លាក់ IOM គ្របដណ្តប់ប្រភេទអន្តោប្រវេសន៍ទូលំទូលាយជាង — កម្មករអន្តោប្រវេសន៍ ជនរងគ្រោះជួញដូរមនុស្ស និងអ្នកវិលត្រឡប់ — ប៉ុន្តែគ្មានអាណត្តិត្រួតពិនិត្យផ្លូវច្បាប់ស្រដៀង UNHCR ឡើយ។

០៣វិបត្តិភៀសខ្លួនធំៗតាមតួលេខ UNHCR ចុងឆ្នាំ ២០២៥

តាមរបាយការណ៍ Global Trends របស់ UNHCR ចេញផ្សាយថ្ងៃទី ១១ មិថុនា ២០២៦ (គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៥) ចំនួនប្រជាជនភៀសខ្លួនដោយបង្ខំសរុបលើពិភពលោកមាន ១១៧,៨ លាននាក់ — ថយចុះ ៥,៤ លាននាក់ (៤%) ពី ១២៣,២ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំមុន — ការថយចុះប្រចាំឆ្នាំដំបូងគេក្នុងរយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍។ ក្នុងចំណោមនោះ មានជនភៀសខ្លួនសរុប ៤១,៦ លាននាក់ (រួម ៦ លាននាក់ជាជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនក្រោមអាណត្តិ UNRWA ខណៈ ៣៥,៦ លាននាក់ក្រោមអាណត្តិ UNHCR) IDP ៦៨,៧ លាននាក់ អ្នកសុំសិទ្ធិជម្រករង់ចាំសម្រេច ៩ លាននាក់ និងជនគ្មានសញ្ជាតិប្រមាណ ៤,៥ លាននាក់។ UNHCR ពន្យល់ការថយចុះនេះថាកើតចេញពី «ការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃការវិលត្រឡប់» នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន កុងហ្គោ ស៊ូដង់ និងស៊ីរី ប៉ុន្តែបញ្ជាក់ថា ការវិលត្រឡប់ជាច្រើនកើតឡើង «ក្រោមកាលៈទេសៈមិនអំណោយផល» — មិនមែនស្ម័គ្រចិត្ត ឬមានសុវត្ថិភាពពេញលេញនោះទេ។

ប្រទេសកំណើតប្រាំមួយបង្កើតជា «ប្រាំពីរនាក់ក្នុងចំណោមជនភៀសខ្លួនដប់នាក់» លើពិភពលោក តាមពាក្យសម្តី UNHCR ខ្លួនឯង៖

០៤ប្រទេសទទួលភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ — ភាគច្រើនមិនមែនប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់

តាមទិន្នន័យឆមាសទី ១ ២០២៥ របស់ UNHCR Refugee Data Finder ប្រទេសទទួលច្រើនជាងគេគឺ អាល្លឺម៉ង់ និងទួរគី (~២,៧ លាននីមួយៗ) អ៊ីរ៉ង់ (~២,៥ លាន) អ៊ូហ្គង់ដា (~១,៩ លាន) ប៉ាគីស្ថាន (~១,៥ លាន) ឆាដ (~១,៤ លាន) បង់ក្លាដែស អេត្យូពី និងប៉ូឡូញ (~១ លាននីមួយៗ)។ គួរកត់សម្គាល់ថា ស៊ូដង់ខ្លួនឯង — ថ្វិត្បិតជាប្រទេសកំណើតធំបំផុតមួយសម្រាប់ IDP — នៅតែជាប្រទេសទទួលភៀសខ្លួនផងដែរ (~៨៣២.០០០ នាក់ ភាគច្រើនពីស៊ូដង់ខាងត្បូង/កុងហ្គោ) បង្ហាញថាប្រទេសមួយអាចជាទាំងប្រភព និងកន្លែងទទួលក្នុងពេលតែមួយ។

តាមរបាយការណ៍ផ្លូវការ UNHCR ៦៨% នៃជនភៀសខ្លួនពិភពលោករស់នៅក្នុងប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យម ខណៈ ៦៥% រស់នៅជិតខាងប្រទេសដើមកំណើត។ UNHCR និងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនដកស្រង់តួលេខនេះជាប្រចាំ ដើម្បីលើកអំណះអំណាងថា «បន្ទុក» ថែទាំជនភៀសខ្លួនធ្លាក់ធ្ងន់លើប្រទេសក្រីក្រ មិនមែនប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់ដូចការជជែកគ្នាក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសទាំងនោះលើកឡើងនោះទេ — ទាក់ទងផ្ទាល់ទៅនឹងផ្នែក H។

០៥ដំណោះស្រាយយូរអង្វែងបី និងគម្លាតការតាំងទីលំនៅឡើងវិញ

អាណត្តិ UNHCR កំណត់ «ដំណោះស្រាយយូរអង្វែង» បីប្រភេទ៖ ការវិលត្រឡប់ដោយស្ម័គ្រចិត្ត ទៅប្រទេសដើម ការធ្វើសមាហរណកម្មក្នុងស្រុក ក្នុងប្រទេសដំបូងដែលទទួល និង ការតាំងទីលំនៅឡើងវិញ ទៅប្រទេសទីបី។ ការវិលត្រឡប់មានចំនួនធំបំផុតជានិច្ច — ៤,៤ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ តាមទិន្នន័យផ្នែក C — ប៉ុន្តែ UNHCR ធ្លាប់បញ្ជាក់ថាមិនមែនទាំងអស់សុទ្ធតែស្ម័គ្រចិត្ត និងមានសុវត្ថិភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយឡើយ។

ការធ្វើសមាហរណកម្មក្នុងស្រុកពិបាកវាស់ស្ទង់ជាតួលេខសកលតែមួយ ប៉ុន្តែឧទាហរណ៍ដែល UNHCR លើកឡើងជា «អនុវត្តល្អ» គឺ ស្ថានភាពការពារបណ្តោះអាសន្ន (ETPV) របស់កូឡុំប៊ី បង្កើតឡើងឆ្នាំ ២០២១ សម្រាប់ជនចំណាកស្រុកវេណេស៊ុយអេឡា — រំពឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ជនវេណេស៊ុយអេឡាជាង ១,៨ លាននាក់ តាមរយៈការស្នាក់នៅស្របច្បាប់ ១០ ឆ្នាំ ឯកសារអត្តសញ្ញាណ សុខាភិបាល ការអប់រំ និងការងារផ្លូវការ។ ឧទាហរណ៍មួយទៀតគឺគោលនយោបាយ «ពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង» របស់អ៊ូហ្គង់ដា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យជនភៀសខ្លួនមានសេរីភាពធ្វើដំណើរ សិទ្ធិការងារ និងដីធ្លីខ្លះ — លើកសរសើរជាញឹកញាប់ដោយអង្គការស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិ ខណៈអង្គការមួយចំនួន (Refugees International) កត់សម្គាល់ថាគំរូនេះកំពុងទទួលរងសម្ពាធធ្ងន់ធ្ងរដោយសារកង្វះថវិកា និងអ្នកមកដល់ថ្មីច្រើនផងដែរ។

០៦កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តោប្រវេសន៍ខាងក្រៅរបស់សហភាពអឺរ៉ុប៖ ទួរគី និងទុយនីស៊ី

ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៦ សហភាពអឺរ៉ុប និងប្រទេសសមាជិកខ្លះបានចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេស «ទីបី» ក្រៅសហភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយការមកដល់ដោយខុសច្បាប់ តាមរយៈបញ្ចូលគ្នារវាងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់គ្រងព្រំដែន — ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិហៅវិធីសាស្ត្រនេះថា «ការផ្ទេរខាងក្រៅ» (externalization)។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម EU-ទួរគី (១៨ មីនា ២០១៦)៖ ទួរគីព្រមព្រៀង «ចាត់វិធានការចាំបាច់ទាំងអស់ដើម្បីបញ្ឈប់ការធ្វើដំណើរខុសច្បាប់ពីទួរគីទៅកោះក្រិក»។ សហភាពអឺរ៉ុបសន្យាថវិកា ៦ ពាន់លានអឺរ៉ូ ដើម្បីកែលម្អលក្ខខណ្ឌមនុស្សធម៌សម្រាប់ជនភៀសខ្លួននៅទួរគី ព្រមទាំងដំណើរឥតទិដ្ឋាការដល់ពលរដ្ឋទួរគី (មិនដែលអនុវត្តពេញលេញ)។ យន្តការស្នូលគឺ «មួយចំពោះមួយ»៖ រាល់ជនស៊ីរីម្នាក់ត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់ សហភាពអឺរ៉ុបទទួលជនស៊ីរីម្នាក់ដែលរង់ចាំក្នុងទួរគី។ ជាក់ស្តែងមានតែ ២.១៤០ នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់ ដោយផ្នែកមួយដោយសារតុលាការក្រិកកាត់ថាទួរគីមិនតែងតែជា«ប្រទេសទីបីមានសុវត្ថិភាព»ទេ ខណៈជនស៊ីរីប្រមាណ ៣២.៤៧២ នាក់ត្រូវបានតាំងទីលំនៅឡើងវិញពីទួរគីទៅសហភាពអឺរ៉ុប។ IRC កត់ត្រាថា គោលនយោបាយឃុំខ្លួននៅកោះក្រិកបង្ក «ការឈឺចាប់មិនអាចវាស់វែងបាន» ចំពោះសុខភាពរាងកាយ និងផ្លូវចិត្តអ្នកសុំសិទ្ធិជម្រក ហើយក្រោយក្រិកកំណត់ថាទួរគី «មានសុវត្ថិភាព» សម្រាប់សញ្ជាតិប្រាំក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ពាក្យសុំ ៤៧% ត្រូវបានច្រានចោលដោយមិនបានពិនិត្យខ្លឹមសារបុគ្គល។ ភាគីទួរគីខាងខ្លួនធ្លាប់ត្អូញត្អែរជាសាធារណៈថាថវិកាដែលសន្យាមិនត្រូវបានផ្តល់គ្រប់គ្រាន់។

អនុស្សរណៈយោគយល់ EU-ទុយនីស៊ី (កក្កដា ២០២៣)៖ សហភាពអឺរ៉ុបសន្យា ១០៥ លានអឺរ៉ូសម្រាប់ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងព្រំដែន បូក ១៥០ លានអឺរ៉ូជាជំនួយថវិកាដោះស្រាយអតិផរណា និង ៩០០ លានអឺរ៉ូជាជំនួយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដាក់លក្ខខណ្ឌលើកិច្ចព្រមព្រៀង IMF។ ទុយនីស៊ីព្រមព្រៀងប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស ធ្វើប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះក្នុងទឹកដីសមុទ្ររបស់ខ្លួន និងទទួលពលរដ្ឋខ្លួនឯងវិញ — ប៉ុន្តែខុសពីទួរគី ទុយនីស៊ីបដិសេធមិនព្រមទទួលជនចំណាកស្រុកមិនមែនជាតិខ្លួន។ Amnesty International រិះគន់ថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះធ្វើឱ្យ «សហភាពអឺរ៉ុបជាដៃគូជាមួយការរំលោភបំពានលើអ្នកសុំសិទ្ធិជម្រក» ខណៈអភិបាលការិយាល័យអឺរ៉ុបចោទសួរជាសាធារណៈថាតើមានការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់សិទ្ធិមនុស្សមុនចុះហត្ថលេខាដែរឬទេ។

សហភាពអឺរ៉ុប និងអ៊ីតាលីក៏ផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ/បច្ចេកទេសដល់អាជ្ញាធរឆ្នេរសមុទ្រលីប៊ីដែរ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងកាត់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ — Human Rights Watch ធ្លាប់រិះគន់ជំនួយនេះដោយលើកឡើងរបាយការណ៍រំលោភបំពាននៅមណ្ឌលឃុំខ្លួនលីប៊ី ខណៈសហភាពអឺរ៉ុបបញ្ជាក់គោលដៅកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកស្លាប់ក្នុងសមុទ្រ។

០៧ការភៀសខ្លួនដោយសារអាកាសធាតុ៖ ស្ថានភាពច្បាប់នៅតែមិនទាន់ច្បាស់លាស់

តាមរបាយការណ៍ Global Report on Internal Displacement ២០២៦ របស់ IDMC មានមនុស្ស ៨២,២ លាននាក់កំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពភៀសខ្លួនក្នុងស្រុកគិតត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៥ — ខ្ពស់ជាងគេលើកទីពីរធ្លាប់មានកត់ត្រា។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ព្រឹត្តិការណ៍ភៀសខ្លួនថ្មីៗពាក់ព័ន្ធជម្លោះមានចំនួន ៣២,៣ លាន (កើន ៦០%) ខណៈពាក់ព័ន្ធគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិមានចំនួន ២៩,៩ លាន (ថយ ៣៥%) — លើកដំបូងដែលជម្លោះលើសគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិជាមូលហេតុនាំមុខ។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកច្បាប់៖ អនុសញ្ញា ១៩៥១ តម្រូវឱ្យបុគ្គលនោះឆ្លងកាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិ និងភ័យខ្លាចការបៀតបៀនចំពោះមូលហេតុជាក់លាក់ប្រាំ។ អ្នកភៀសខ្លួនចេញពីគ្រោះមហន្តរាយ ឬការចុះខ្សោយបរិស្ថានយឺតៗ មិនចូលនិយមន័យនេះទេ — ជាពិសេសព្រោះកើតឡើងក្នុងប្រទេសតែមួយ មិនឆ្លងកាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិសោះឡើយ។ គ្មានច្បាប់អន្តរជាតិណាមួយបង្កើតចំណាត់ថ្នាក់ «ជនភៀសខ្លួនអាកាសធាតុ» ជាផ្លូវការនោះទេ។

០៨ការជជែកគ្នាគោលនយោបាយ៖ សន្តិសុខព្រំដែន ធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រផ្អែកលើសិទ្ធិមនុស្ស

រដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នអន្តរជាតិផ្សេងគ្នាបានថ្លែងជំហរខុសគ្នាខ្លាំងអំពីរបៀបគ្រប់គ្រងអន្តោប្រវេសន៍ — អត្ថបទនេះរាយការណ៍ជំហររបស់ភាគីនីមួយៗតាមអ្វីដែលពួកគេខ្លួនឯងបានថ្លែង ដោយមិនវិនិច្ឆ័យថាភាគីណាត្រឹមត្រូវនោះទេ។

ចំហៀងផ្តោតលើសន្តិសុខព្រំដែន៖ សហរដ្ឋអាមេរិកកំណត់ដែនកំណត់ការទទួលជនភៀសខ្លួនឆ្នាំសារពើពន្ធ ២០២៦ត្រឹមតែ ៧.៥០០ នាក់ — ថយ ៩៤% ពី ១២៥.០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំមុន — ដោយអង្គការជំនួយកត់សម្គាល់ថាកន្លែងភាគច្រើនត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់ជនជាតិអាហ្វ្រិកកានស៍ (Afrikaners) មកពីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ខុសពីលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យមិនរើសអើងជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ រដ្ឋាភិបាលមិនបានចេញផ្សាយហេតុផលជាសាធារណៈទេ។ ខាងសហភាពអឺរ៉ុប សភាអឺរ៉ុបអនុម័តលក្ខន្តិកៈត្រឡប់ថ្មី (២៦ មីនា ២០២៦ សម្លេង ៣៨៩-២០៦-៣២) បន្ថែមអំណាចឃុំខ្លួន «មជ្ឈមណ្ឌលត្រឡប់» នៅប្រទេសទីបី និងហាមចូលរហូតដល់ ១០ ឆ្នាំ។ EU Pact ចាប់អនុវត្តខែមិថុនា ២០២៦ ស្តង់ដារត្រួតពិនិត្យព្រំដែន និងពង្រីកទិន្នន័យជីវមាត្រដល់កុមារអាយុ ៦ ឆ្នាំឡើង។ អ្នកនាំពាក្យ UNHCR Kathryn Porteous ថ្លែងកង្វល់ថាកញ្ចប់នេះ «ស្រដៀងការអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍អាមេរិក (ICE)»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី Giorgia Meloni បន្តជំរុញមណ្ឌលនៅអាល់បានី ថ្វិត្បិតតែតុលាការក្នុងស្រុក និង ECJ ចេញសាលក្រមទាស់ច្រើនដង — អះអាងថាគម្រោងពង្រឹងព្រំដែន ខណៈហៅសាលក្រម ECJ ថាជា «ការជ្រៀតជ្រែកលើសហ៊ុន»។

ចំហៀងផ្តោតលើសិទ្ធិមនុស្ស៖ UNHCR ថ្លែងជាប្រចាំថា នីតិវិធីសិទ្ធិជម្រកបុគ្គល និងគោលការណ៍មិនបញ្ជូនត្រឡប់ត្រូវរក្សាទុកមិនថាកន្លែងណា ព្រមានថាការផ្ទេរដំណើរការទៅប្រទេសទីបីបង្កហានិភ័យដល់ដំណើរការត្រឹមត្រូវច្បាប់។ Amnesty International និង Human Rights Watch បន្តរិះគន់កិច្ចព្រមព្រៀងផ្ទេរខាងក្រៅដូចផ្នែក F។ រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ីលើកតម្កើងកម្មវិធី ETPV ជាគំរូ«មនុស្សធម៌» ខណៈអ៊ូហ្គង់ដាបន្តការពារគោលនយោបាយសិទ្ធិការងារ/សេរីភាពធ្វើដំណើររបស់ខ្លួនជា «គំរូពិភពលោក» ថ្វិត្បិតទទួលស្គាល់ថាកំពុងតានតឹងធនធានក៏ដោយ។ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនដែលទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ (មើលផ្នែក D) បន្តលើកឡើងថា ការឆ្លើយតបសន្តិសុខព្រំដែនតឹងរ៉ឹងជាងមុន គួរភ្ជាប់ជាមួយការចែករំលែកបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែច្រើន មិនមែនត្រឹមតែការបិទព្រំដែនប៉ុណ្ណោះទេ។

០៩គម្លាតថវិកា និងសម្ពាធប្រតិបត្តិការមនុស្សធម៌

ដូចរៀបរាប់ផ្នែក B ថវិកាអំពាវនាវសកលរបស់ UNHCR ឆ្នាំ ២០២៦ សរុប $៨,៥០៤ ពាន់លានដុល្លារ — ថយចុះប្រមាណ ២០% ពីឆ្នាំមុន — ដើម្បីគាំទ្រមនុស្ស ១៣៦ លាននាក់។ ការសន្យាឧបត្ថម្ភពីម្ចាស់ជំនួយដំបូងសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ សរុប $១,៥ ពាន់លាន (រដ្ឋាភិបាល $១,១៦១ ពាន់លាន បូកថវិកាដៃគូជាតិ/វិស័យឯកជន $៣៥០ លាន) — គ្របដណ្តប់ត្រឹមប្រមាណ ១៨%ប៉ុណ្ណោះនៃតម្រូវការទាំងមូលនៅចំណុចនោះក្នុងវដ្តអំពាវនាវ។ សមាមាត្រថវិកា«មិនកំណត់ប្រើប្រាស់ជាក់លាក់»ដែលផ្តល់ភាពបត់បែនច្រើនបំផុតធ្លាក់ចុះពី ~៣៤% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ មកត្រឹម ១៧% — មានន័យថាថវិកាកាន់តែច្រើនត្រូវចងភ្ជាប់ជាមួយប្រទេស ឬគោលបំណងជាក់លាក់ រឹតបន្តឹងលទ្ធភាពឆ្លើយតបរហ័សនឹងវិបត្តិមិនសូវមានការចាប់អារម្មណ៍ពីសារព័ត៌មាន។

តាមរបាយការណ៍ដែល Reuters ដកស្រង់ចេញពីទិន្នន័យ UNHCR ខ្លួនឯង សហរដ្ឋអាមេរិកជាម្ចាស់ជំនួយធំបំផុតរបស់ UNHCR ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ដោយផ្តល់ $៨៦៨ លាន ស្មើប្រមាណមួយភាគបួននៃវិភាគទានសរុប — ខណៈថវិកាប្រើប្រាស់បានសរុបធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៣០% ធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤។ ការផ្តោតជំនួយចេញពីម្ចាស់ជំនួយចំនួនតូចបែបនេះ ធ្វើឱ្យប្រតិបត្តិការ UNHCR រងហានិភ័យខ្ពស់ពីការសម្រេចចិត្តគោលនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋតែមួយ។

១០អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត

• តើដែនកំណត់ទទួលជនភៀសខ្លួនអាមេរិកឆ្នាំ ២០២៦ (៧.៥០០ នាក់ ភាគច្រើនសម្រាប់អាហ្វ្រិកកានស៍) នឹងអនុវត្តតាមការរាយការណ៍ដែរឬទេ ហើយបណ្តឹងតុលាការទាក់ទងនឹងការផ្អាកកម្មវិធីនេះនឹងសម្រេចយ៉ាងណា។
• តើ EU Pact ដែលចាប់អនុវត្តខែមិថុនា ២០២៦ អាចអនុវត្តរលូនក្នុងរដ្ឋសមាជិកទាំង ២៧ ដែរឬទេ ជាពិសេសយន្តការ«មជ្ឈមណ្ឌលត្រឡប់»នៅប្រទេសទីបី។
• តើមណ្ឌលដំណើរការជនចំណាកស្រុកអ៊ីតាលី-អាល់បានីនឹងបន្តដំណើរការបានដែរឬទេ ក្រោយការត្រួតពិនិត្យបន្ថែមពី ECJ ដោយពិចារណាលើភាពខុសគ្នាថ្លៃដើម (១៥៣.០០០ ធៀបនឹង ២១.០០០ អឺរ៉ូក្នុងស៊ីស៊ីលី)។
• តើថវិកាអំពាវនាវ UNHCR ២០២៦ នឹងបិទជិតគោលដៅ $៨,៥០៤ ពាន់លាន ឬធ្លាក់ចុះម្តងទៀតដូចលំនាំ ២០២៥ ដែលខ្វះប្រមាណ ៣០%។
• តើស្ថាប័នអន្តរជាតិណានឹងផ្លាស់ទីទៅរកនិយមន័យច្បាប់ច្បាស់លាស់ជាងសម្រាប់អ្នកភៀសខ្លួនអាកាសធាតុឆ្លងព្រំដែន បន្តពីគោលការណ៍ Teitiota និងសម្ពាធពីរដ្ឋកោះតូចៗដែរឬទេ។
• តើទិសដៅដឹកនាំរបស់លោក Barham Salih នៅ UNHCR នឹងផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រភ្នាក់ងារនេះយ៉ាងណា ដោយផ្អែកលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកអំពីតម្រូវការ«ផ្លាស់ប្តូរគំរូ»។

១១សំណួរញឹកញាប់

១២ប្រភព (Sources)

1. អនុសញ្ញាជនភៀសខ្លួន ១៩៥១ — UNHCR US
2. តួលេខទូទៅ (Figures at a Glance) — UNHCR
3. Global Trends Report — Forced Displacement in 2025 — UNHCR (មិថុនា ២០២៦)
4. ចំនួនជនភៀសខ្លួនធ្លាក់ចុះលើកដំបូងក្នុងមួយទសវត្សរ៍ — UN News (មិថុនា ២០២៦)
5. Grandi welcomes election of Barham Salih — UNHCR
6. US mulls cutting ties with UN refugee agency — The Times of Israel / Reuters
7. International Organization for Migration — ទិដ្ឋភាពទូទៅ — Wikipedia
8. ថវិកាដំបូង ២០២៦ លើសពី $១ ពាន់លាន តែគម្លាតរីកធំ — UNHCR
9. ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសទទួលភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ — Mappr (មិថុនា ២០២៦)
10. UNHCR estimates 2.5 million need resettlement in 2026 — USA for UNHCR
11. Colombia — Temporary Protection Statute for Venezuelans — Global Compact on Refugees / UNHCR
12. Delivering on Uganda’s Refugee Model — Refugees International
13. EU-Turkey deal / EU Pact on Migration and Asylum — International Rescue Committee
14. The EU-Tunisia Memorandum of Understanding — TIMEP
15. EU court rebukes Italy over migrant transfers to Albania — Euronews (សីហា ២០២៥)
16. Europe tightens return rules — Parliament vote — VisaVerge (មីនា ២០២៦)
17. Refugee Cap Set at Record Low for FY 2026 — Global Refuge
18. Conflict and violence become leading driver of internal displacement — Norwegian Refugee Council / IDMC
19. Historic UN Human Rights case opens door to climate change asylum claims — OHCHR (មករា ២០២០)
20. Kampala Convention — ទិដ្ឋភាពទូទៅ — Wikipedia

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។