របៀបកំណត់គម្លាតស្រាវជ្រាវ (Research Gap)
រកឃើញ អ្វីដែលនៅខ្វះ ក្នុងចំណេះដឹង — ចំណុចដែលធ្វើឱ្យការសិក្សារបស់អ្នកថ្មី និងសក្តិសម
Literature Review បានបង្ហាញនូវអ្វីដែលគេដឹង។ ឥឡូវនេះ យើងរកមើល «អ្វីដែលនៅខ្វះ»។ តើគម្លាតស្រាវជ្រាវជាអ្វី ហើយរកវាឃើញយ៉ាងណា? អ្នកនឹងរៀនពីប្រភេទគម្លាត និងរបៀបបង្ហាញវាឱ្យបានច្បាស់។
គម្លាតច្បាស់ គឺជាហេតុផលដ៏ខ្លាំងបំផុត ដែលធ្វើឱ្យការសិក្សារបស់អ្នកសក្តិសម។
គម្លាតស្រាវជ្រាវ គឺជាចន្លោះក្នុងចំណេះដឹង — អ្វីដែលនៅខ្វះ មិនទាន់ច្បាស់ ឬផ្ទុយគ្នា ក្នុងការសិក្សាដែលមានស្រាប់។ វាជាចំណុចដែលការសិក្សារបស់អ្នកនឹងបំពេញ។ គម្លាតល្អ ផ្អែកលើភស្តុតាងពីឯកសារ មិនមែនលើការសន្មត។
ហេតុអ្វីគម្លាតស្រាវជ្រាវសំខាន់?
គម្លាតស្រាវជ្រាវ (Research Gap) គឺជាហេតុផល ដែលធ្វើឱ្យការសិក្សារបស់អ្នកថ្មី និងសក្តិសម។ បើគ្មានគម្លាត ការសិក្សាគ្រាន់តែធ្វើម្តងទៀតនូវអ្វីដែលគេដឹងស្រាប់។
គម្លាតភ្ជាប់ Literature Review (ផ្នែកមុន) ទៅនឹងបញ្ហា គោលបំណង និងសំណួររបស់អ្នក។ វាបង្ហាញច្បាស់ថា ការសិក្សារបស់អ្នកបន្ថែមអ្វីថ្មី។
គណៈកម្មការ និងអ្នកអាន តែងតែសួរ «ហេតុអ្វីការសិក្សានេះចាំបាច់?» — គម្លាតច្បាស់ គឺជាចម្លើយ។
គ្មានគម្លាត គ្មានហេតុផល — ការសិក្សាដែលគ្មានគម្លាត គ្រាន់តែនិយាយឡើងវិញ។
តើគម្លាតស្រាវជ្រាវជាអ្វី?
និយមន័យ៖ គម្លាតស្រាវជ្រាវ គឺជាចំណុចជាក់លាក់ ក្នុងចំណេះដឹង ដែលនៅខ្វះ មិនច្បាស់ ឬផ្ទុយគ្នា ហើយការសិក្សារបស់អ្នកអាចបំពេញ។
គម្លាតល្អ មានលក្ខណៈ ៤ យ៉ាង៖ ផ្អែកលើភស្តុតាង (ពីឯកសារ); ជាក់លាក់ (មិនទូលាយ); អាចបំពេញបាន (ដោយការសិក្សារបស់អ្នក); និង សក្តិសម (ការបំពេញវាមានតម្លៃ)។
ការយល់ច្រឡំ៖ និយាយថា «គ្មាននរណាសិក្សា X» — ជាញឹកញាប់ខុស ព្រោះមិនបានស្វែងរកគ្រប់គ្រាន់។ គម្លាតពិត គឺច្បាស់លាស់ និងតូចជាង — ដូចជា ផ្នែកជាក់លាក់ ឬក្រុមជាក់លាក់ ដែលមិនទាន់សិក្សា។
ប្រភេទគម្លាត ៥ យ៉ាង
គម្លាតមានច្រើនប្រភេទ។ ការដឹងប្រភេទ ជួយអ្នកបង្ហាញវាឱ្យបានច្បាស់៖
| ប្រភេទ | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ (អព្យាក្រឹត) |
|---|---|---|
| គម្លាតភស្តុតាង (Evidence) | លទ្ធផលផ្ទុយគ្នា | ការសិក្សាខ្លះថា X ខ្លះថាផ្ទុយ — ត្រូវការការបញ្ជាក់ |
| គម្លាតចំណេះដឹង (Knowledge) | មិនទាន់សិក្សា | ប្រធានបទមួយ មិនទាន់មានការសិក្សាច្បាស់ |
| គម្លាតប្រជាជន (Population) | ក្រុមមួយមិនទាន់សិក្សា | សិក្សាតែមនុស្សពេញវ័យ មិនមែនយុវវ័យ |
| គម្លាតវិធី (Method) | ត្រូវការវិធីថ្មី | ការសិក្សាមុនប្រើតែការស្ទង់មតិ មិនមានការសម្ភាសន៍ |
| គម្លាតបរិបទ (Context) | បរិបទមិនទាន់សិក្សា | មិនមានការសិក្សាក្នុងបរិបទនៃការរៀនអនឡាញ |
របៀបរកគម្លាត
គម្លាតលេចចេញពី Literature Review — មិនមែនពីការស្មាន។ ស្វែងរក ៣ សញ្ញាសំខាន់៖
(១) លទ្ធផលផ្ទុយគ្នា — ពេលការសិក្សាខ្លះផ្ទុយនឹងខ្លះទៀត គឺមានគម្លាតភស្តុតាង។ (២) ការណែនាំ «ការសិក្សាអនាគត» — អ្នកនិពន្ធជាច្រើនបញ្ចប់អត្ថបទដោយណែនាំអ្វីដែលគួរសិក្សាបន្ត។ (៣) ក្រុម ឬបរិបទដែលមិនទាន់សិក្សា — សម្គាល់នរណា ឬកន្លែងណា ដែលឯកសារមិនទាន់គ្របដណ្តប់។
ពេលរកឃើញ សូមសរសេរគម្លាតជាប្រយោគច្បាស់ ដោយផ្អែកលើភស្តុតាង — រួចភ្ជាប់វាទៅនឹងសំណួររបស់អ្នក។
ផលប៉ះពាល់ដល់គម្រោងស្រាវជ្រាវទាំងមូល
គម្លាត គឺជា «ស្នូល» នៃសារៈសំខាន់។ វាប្រាប់ច្បាស់ថា ហេតុអ្វីការសិក្សារបស់អ្នកគួរធ្វើ ហើយវាកំណត់ វិសាលភាពនៃគោលបំណង និងសំណួររបស់អ្នក។
បើគ្មានគម្លាតច្បាស់ ការសិក្សាពិបាកនឹងបង្ហាញតម្លៃ។ ផ្ទុយទៅវិញ គម្លាតរឹងមាំ ផ្តល់ហេតុផលដែលធ្វើឱ្យ សេចក្តីសន្និដ្ឋាន និងការរួមចំណែករបស់អ្នក មានទម្ងន់។
ករណីសិក្សាខ្លី
ស្ថានភាព៖ ក្រុមសិក្សាពិនិត្យឯកសារ ស្តីពីការលើកទឹកចិត្តនិស្សិតក្នុងថ្នាក់រៀនអនឡាញ។
ដោយសំយោគ ពួកគេឃើញថា ការសិក្សាភាគច្រើនធ្វើលើថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា និងលើក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ប៉ុន្តែស្ទើរតែគ្មានការសិក្សាលើសិស្សវ័យក្មេង — នេះជា គម្លាតប្រជាជន។
គម្លាតនេះ ច្បាស់ ផ្អែកលើភស្តុតាង និងអាចបំពេញបាន — ដែលធ្វើឱ្យការសិក្សារបស់ពួកគេមានតម្លៃ និងថ្មី។
ខណៈការសិក្សាមុនៗ បានពិនិត្យ [វិស័យ/ក្រុម A] ការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះ [គម្លាត៖ ក្រុម/បរិបទ/វិធី] នៅមានកម្រិត។ ដូច្នេះ ការសិក្សានេះបំពេញគម្លាតនោះ ដោយ [ការរួមចំណែក]។
| ពាក្យ (Term) | អត្ថន័យសាមញ្ញ | ហេតុអ្វីសំខាន់ |
|---|---|---|
| គម្លាតស្រាវជ្រាវ (Research Gap) | ចន្លោះក្នុងចំណេះដឹង ដែលនៅខ្វះ | ផ្តល់ហេតុផល និងភាពថ្មី |
| គម្លាតភស្តុតាង (Evidence Gap) | លទ្ធផលផ្ទុយ ត្រូវការការបញ្ជាក់ | បង្ហាញតម្រូវការសិក្សាបន្ថែម |
| គម្លាតចំណេះដឹង (Knowledge Gap) | ប្រធានបទមិនទាន់សិក្សា | បើកវិស័យថ្មី |
| គម្លាតប្រជាជន (Population Gap) | ក្រុមមួយមិនទាន់សិក្សា | ពង្រីកការអនុវត្ត |
| គម្លាតបរិបទ (Context Gap) | បរិបទ ឬទីកន្លែងមិនទាន់សិក្សា | បន្ថែមភាពពាក់ព័ន្ធ |
| កំហុសទូទៅ | របៀបកែឱ្យប្រសើរ |
|---|---|
| អះអាងគម្លាត ដោយគ្មានភស្តុតាង | បង្ហាញពីឯកសារ ថាគម្លាតនេះមានពិត។ |
| «គ្មាននរណាសិក្សា» (ច្រើនខុស) | ស្វែងរកឱ្យបានទូលំទូលាយ មុននឹងអះអាង។ |
| គម្លាតធំ ឬទូលាយពេក | បង្រួមឱ្យជាក់លាក់ និងអាចបំពេញបាន។ |
| មិនភ្ជាប់គម្លាតនឹងការសិក្សា | បង្ហាញថា ការសិក្សារបស់អ្នកបំពេញគម្លាតយ៉ាងណា។ |
| ច្រឡំគម្លាតនឹងបញ្ហា | គម្លាត = អ្វីនៅខ្វះក្នុងចំណេះដឹង; បញ្ហា = ស្ថានភាពពិត។ |
ចំណុចគួរចងចាំ
សំណួរសម្រាប់អ្នកអាន
- តើគម្លាតអ្វី ដែលអ្នករកឃើញពី Literature Review?
- តើវាជាប្រភេទណា (ភស្តុតាង ចំណេះដឹង ប្រជាជន វិធី បរិបទ)?
- តើការសិក្សារបស់អ្នកបំពេញគម្លាតនោះយ៉ាងណា?
មានគម្លាតច្បាស់ហើយ តើពន្យល់វាដោយ «ទ្រឹស្តី» យ៉ាងណា?
ការសិក្សាដ៏រឹងមាំ ឈរលើគ្រឹះទ្រឹស្តី។ នៅផ្នែកបន្ទាប់ យើងនឹងរៀនពី ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី និងគំនិត (theoretical & conceptual framework) — របៀបជ្រើស និងប្រើទ្រឹស្តី ដើម្បីណែនាំការសិក្សា។
ផ្នែកទី ៩៖ ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី និងគំនិត →ឯកសារយោង
ស៊េរីពេញលេញ · វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ
ស៊េរីនេះមាន ២៤ ផ្នែក ដែលដឹកនាំអ្នកជំហានម្តងមួយៗ ពីមូលដ្ឋាន ដល់ការសរសេរជំពូកវិធីសាស្ត្រ។ មើលផ្នែកទាំង ២៤ →
