ថ្លៃចុះ ៩០% ក្នុង ១០ ឆ្នាំ — ហេតុអ្វីថ្ពល់ Solar បង្វែរប្រព័ន្ធថាមពលពិភពលោក?
ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ ២០២៣ ថ្លៃ Solar Panel ចុះជាង ៩០% — ការផ្លាស់ប្ដូរដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថាមពល។ អត្ថបទនេះ ពន្យល់ហេតុផល ទិន្នន័យពិតប្រាកដ ហើយនឹងមេរៀនសម្រាប់កម្ពុជា។
១. ការធ្លាក់ចុះ ៩០% — ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថាមពល មិនធ្លាប់មានបច្ចេកវិទ្យាណាមួយ ធ្លាក់ថ្លៃលឿន និងខ្លាំងខ្លា ដូចជា Solar PV (Photovoltaic) ឡើយ។ យោងតាម International Energy Agency (IEA) ថ្លៃ Utility-Scale Solar PV ចុះពី ០.៤០ ដុល្លារ/kWh ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ មក ០.០៤ ដុល្លារ/kWh ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ — ជាការធ្លាក់ ៩០% ក្នុងរយៈពេលត្រឹម ១៣ ឆ្នាំ។
ទិន្នន័យពី Lazard’s Levelized Cost of Energy Analysis (LCOE) ឆ្នាំ ២០២៣ បង្ហាញថា ថ្លៃ Solar ឥឡូវ ស្ថិតនៅ ២៤–៩៦ ដុល្លារ/MWh ជាមធ្យម ប្រហែល ៤៩ ដុល្លារ/MWh — ថោកជាង ប្រេង ឬ ធ្យូងថ្ម ២ ទៅ ៣ ដង។ Solar ឈ្នះ ពីតម្លៃទីផ្សារ ដោយខ្លួនឯង។
ឆ្នាំ ២០២២ IRENA (International Renewable Energy Agency) រាយការណ៍ថា សមត្ថភាព Solar ពិភពលោក បានដល់ ១ Terawatt (TW) — ១,០០០,០០០ Megawatt — ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ តួលេខនោះ ឡើងដល់ ១.៦ TW ហើយ IEA ព្យាករ ថា Solar ដំឡើងថ្មី ២ TW ក្នុង ១ ឆ្នាំ ២០២៤។
២. Swanson’s Law — ច្បាប់ការចុះថ្លៃ Solar
Swanson’s Law គឺជាការសង្កេត ស្រដៀង Moore’s Law ក្នុងថាមពល ដោយ Richard Swanson ស្ថាបនិក SunPower Corporation។ ច្បាប់នេះ ពន្យល់ថា រាល់ ពេលដែល Cumulative Production ទ្វេដង ថ្លៃ Solar PV ចុះ ២០%។ ការណ៍នេះ ទៀងទាត់ ប្រហែល ២ ឆ្នាំម្ដង — ហើយបន្ត ចាប់តាំងពី ១៩៧០ ម្ល៉េះ។
IEA ២០២៤ បញ្ជាក់ Swanson’s Law បន្ត — ថ្លៃ Module Solar ចុះ ១២% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ហើយ ២០% ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ — ធ្វើឱ្យ ១ Watt Solar Panel ស្ថិតក្រោម ០.២ ដុល្លារ ជាលើកដំបូង។
📅 ប្រវត្តិ Solar — ចំណុចធំៗ
- ១៩៥៤: Bell Labs ផ្ដើម Solar Cell ដំបូង — ប្រសិទ្ធភាព ៦% ថ្លៃ ១,០០០ ដុល្លារ/Watt
- ១៩៧៣: Oil Crisis ជំរុញការស្រាវជ្រាវ Solar ជាលើកដំបូង
- ទសវត្ស ២០០០: Germany ដឹកនាំ Feed-in Tariff — Subsidy ជំរុញ Installation
- ២០១០: ថ្លៃ ០.៤០ ដុល្លារ/kWh — ថ្លៃជាង Grid ធ្យូងថ្ម ៣ ដង
- ២០១៥: ចិន ចាប់ផ្ដើម Mass Manufacturing — ផ្លាស់ប្ដូរទីផ្សារ Solar
- ២០២២: ១ TW ពិភពលោក — Milestone ប្រវត្តិសាស្ត្រ
- ២០២៣: Solar ជាប្រភពថ្ពល់ ថ្មី #1 ទូទាំងពិភពលោក (IEA)
- ២០២៦: ការ Install ២+ TW/year — ជំនួសថ្ពល់ ធ្យូងថ្ម
៣. ចិន និង Mass Manufacturing
ប្រទេសចិន ដើរតួជា Engine ចម្បង នៅពីក្រោយ ការធ្លាក់ ៩០% នេះ។ ចាប់ពី ឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០២៣ ចិន ក្លាយ ជា ប្រទេស ផ្ដល់ Solar Panel ច្រើន ជាង ៨០% នៃ Supply ពិភពលោក — យោង Bloomberg New Energy Finance (BNEF)។
ឆ្នាំ ២០២២ ចិន Install Solar ថ្មី ១០០+ GW ក្នុង ១ ឆ្នាំ — ស្មើ នឹង ការ Install Solar ដែល US ប្រមូលផ្ដុំ ២០ ឆ្នាំ។ ឆ្នាំ ២០២៣ ចិន Install ១១០ GW ហើយ ២០២៤ ដល់ ១៥០+ GW ក្នុង ១ ឆ្នាំ។
| ប្រភពថាមពល | LCOE ២០១០ ($/MWh) | LCOE ២០២៣ ($/MWh) | ប្រែប្រួល |
|---|---|---|---|
| Solar PV (Utility) | $359 | $49 | ▼ ៨៦% |
| Wind Onshore | $135 | $50 | ▼ ៦៣% |
| Wind Offshore | $188 | $84 | ▼ ៥៥% |
| ធ្យូងថ្ម (Coal) | $111 | $78 | ▼ ៣០% |
| Nuclear | $123 | $141 | ▲ ១៥% |
| ឧស្ម័ន (CCGT) | $83 | $72 | ▼ ១៣% |
ប្រភព: Lazard LCOE Analysis v16.0 (2023)
៤. Solar ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ — វៀតណាម ថៃ និងកម្ពុជា
វៀតណាម ជាករណីសិក្សាដ៏ល្អ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ ២០២២ វៀតណាម Install Solar ១០+ GW ក្នុងពេល ២ ឆ្នាំ ដោយប្រើ Feed-in Tariff។ ប៉ុន្តែ ការពន្លឿនហួស Grid Capacity ធ្វើឱ្យ Curtailment — ថ្ពល់ Solar ត្រូវ Waste — ឡើងខ្ពស់។ មេរៀន ចម្បង ៖ ត្រូវការ Grid Upgrade និង Storage ស្របជាមួយ។
កម្ពុជា ស្ថាបនា Solar Farm ២០០ MW ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ឆ្នាំ ២០២២ ។ ADB Financing Solar ១០០ MW ថ្មី ២០២៣ ។ ផែនការ PDP ២០២៣–២០៣៥ ចង់ Solar ២ GW ។ ភ្ជាប់ Solar ត្រូវដោះ Grid Stability ជាចម្បង។
៥. Solar ២០២៥–២០៣០ — ការព្យាករ IEA
IEA World Energy Outlook ២០២៣ ព្យាករថា Solar នឹងក្លាយជាប្រភពថ្ពល់ #1 ក្នុងពិភពលោក ត្រឹម ២០៣៣។ ក្នុង Announced Pledges Scenario Solar ផ្ដល់ ២,600 GW ២០៣០ — ២ ដង ២០២២ ។ Net Zero Scenario ត្រូវការ ៤,០០០ GW។
BNEF ២០២៤ ព្យាករ ថ្លៃ Solar Panel ២០៣០ ប្រហែល ០.១ USD/Watt — Solar + Battery Home System ២០៣០ ប្រហែល ០.០៥ USD/kWh — ថោកជាង Grid។
📚 ប្រភពយោង
- IEA — Renewables 2023: IEA Market Update
- Lazard — Levelized Cost of Energy Analysis v16.0 (2023)
- IRENA — Renewable Power Generation Costs in 2022
- BloombergNEF — Battery Pack Prices Fall to Record Low (2023)
- IEA — World Energy Outlook 2023
