រូបភាព៖ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក, F.J. Hooker · ប្រភព៖ PICRYL / បណ្ណសារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក · ស្ថានភាព៖ សាធារណសម្បត្តិ (ស្នាដៃរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក)ថ្ងៃនេះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ · ២៦ កញ្ញា — ថ្ងៃដែលមន្ត្រីសូវៀត ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ សម្រេចមិនរាយការណ៍ការជូនដំណឹងមីស៊ីលក្លែងក្លាយ ហើយប្រហែលជាបានជួយសង្គ្រោះពិភពលោកពីសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ
Serpukhov-15, 1983 · Oko Early-Warning System · 5 Phantom Missiles · Cold War Near-Miss
⚡ សង្ខេបក្នុង ៣០ វិនាទី
នៅរសៀលបន្តិចក្រោយពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៣ ក្នុងបន្ទប់បញ្ជាការសម្ងាត់មួយក្រៅក្រុងម៉ូស្គូ ប្រព័ន្ធព្រមានមីស៊ីលអវកាសរបស់សហភាពសូវៀតបានបន្លឺសញ្ញាថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបាញ់មីស៊ីលអន្តរទ្វីបចំនួន៥គ្រាប់មកកាន់ទឹកដីសូវៀត។ លោកវរសេនីយ៍ទោ ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ ជាមន្ត្រីទទួលបន្ទុកយាមនាថ្ងៃនោះ ត្រូវសម្រេចចិត្តក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីថាតើគួររាយការណ៍ទៅថ្នាក់លើ ដែលអាចនាំឲ្យមានការឆ្លើយតបនុយក្លេអ៊ែរភ្លាមៗ ឬអត់។ ដោយផ្អែកលើវិចារណញាណនិងហេតុផលបច្ចេកទេស គាត់សម្រេចថាសញ្ញានោះជាកំហុសប្រព័ន្ធ ហើយបានរាយការណ៍ថាមិនមែនជាការវាយប្រហារពិតឡើយ។ ក្រោយមក ការស៊ើបអង្កេតបញ្ជាក់ថា ការឆ្លុះនៃពន្លឺថ្ងៃលើពពកកម្ពស់ខ្ពស់បានបំភាន់ផ្កាយរណបឲ្យឃើញដូចជាមីស៊ីលកំពុងបាញ់ចេញ។ សេចក្តីសម្រេចរបស់ពែត្រូវនៅតែជាការសម្ងាត់ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៨ទើបលេចធ្លាយជាសាធារណៈ ហើយបន្តិចម្តងៗគាត់ក៏បានក្លាយជានិមិត្តរូបពិភពលោកនៃពាក្យថា «អ្នកដែលបានសង្គ្រោះពិភពលោក»។ អត្ថបទនេះក៏រំឭកព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដែលកើតឡើងក្នុងថ្ងៃទី២៦ខែកញ្ញា ចាប់ពីការបញ្ចប់ដំណើររុំវិញពិភពលោករបស់ Francis Drake រហូតដល់ការបំផ្ទុះប្រាសាទ Parthenon និងការជជែកតាមទូរទស្សន៍ជាលើកដំបូងរវាង Kennedy និង Nixon ព្រមទាំងកំណើតនិងមរណភាពរបស់មនុស្សល្បីៗជាច្រើននាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយផ្អែកលើប្រភពប័ណ្ណសារនិងស្ថាប័នដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ ព្រមទាំងបញ្ជាក់ច្បាស់នូវចំណុចដែលប្រភពនានានៅតែខ្វែងគំនិតគ្នា។
០១រឿងសំខាន់នៃថ្ងៃ៖ ការជូនដំណឹងមីស៊ីលក្លែងក្លាយនៅ Serpukhov-15
ចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៣ ជាចំណុចដ៏តានតឹងបំផុតមួយនៃសង្គ្រាមត្រជាក់។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Ronald Reagan ទើបតែហៅសហភាពសូវៀតថាជា «អាណាចក្រអាក្រក់» កាលពីខែមីនា ខណៈផែនការដាក់ពង្រាយមីស៊ីល Pershing II និងមីស៊ីលក្រុងឥនហោះនៅអឺរ៉ុបលិចកំពុងធ្វើឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំសូវៀតកាន់តែសង្ស័យ។ តែងតែពីខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨១ ថ្នាក់ដឹកនាំសូវៀតបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការសម្ងាត់ឈ្មោះ RYaN ដើម្បីតាមដានសញ្ញាដំបូងនៃការត្រៀមវាយប្រហារនុយក្លេអ៊ែររបស់អាមេរិក។ គ្រាន់តែ២៥ថ្ងៃមុននេះ គឺថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា កងទ័ពអាកាសសូវៀតបានបាញ់ធ្លាក់ជើងហោះស៊ីវិល Korean Air Lines លេខ០០៧ ធ្វើឲ្យអ្នកដំណើរនិងសមាជិកបុគ្គលិកទាំង២៦៩នាក់ស្លាប់អស់ ដែលកាន់តែបង្កើនភាពតានតឹងអន្តរជាតិ។ ក្នុងខែមីនាដដែលនោះ Reagan ក៏បានប្រកាសផែនការការពារយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Defense Initiative) ដែលសារព័ត៌មានហៅថា «Star Wars» ដែលធ្វើឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំសូវៀតកាន់តែជឿថាអាមេរិកកំពុងត្រៀមលទ្ធភាពវាយប្រហារជាមុន។ ក្នុងបរិយាកាសនេះហើយដែលសហភាពសូវៀតបានដាក់ឲ្យដំណើរការប្រព័ន្ធផ្កាយរណបព្រមានមុនឈ្មោះ Oko ដែលឃ្លាំមើលមូលដ្ឋានបាញ់មីស៊ីលអាមេរិកតាមរយៈកាំរស្មីអ៊ីនហ្វារ៉ាទាំងចាប់កំដៅរបស់ម៉ាស៊ីនរ៉ុក្កែត ដោយផ្កាយរណបទាំងនេះមានគន្លងគោចរខ្ពស់រាងពងក្រពើហៅថា Molniya ដែលអនុញ្ញាតឲ្យឃ្លាំមើលទឹកដីអាមេរិកជាប់រហូតពីមុំមួយខាងលើផ្ទៃពពក។
លោកវរសេនីយ៍ទោ ស្តាំនីស្លាវ យេវក្រាហ្វូវិច ពែត្រូវ អាយុ៤៤ឆ្នាំ កើតនៅឆ្នាំ១៩៣៩ ជាមន្ត្រីវិស្វកម្មនិងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលបានចូលរួមអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធព្រមានទាំងនេះផ្ទាល់ ធ្លាប់បម្រើការនៅមូលដ្ឋានបញ្ជាការ Serpukhov-15 ក្រៅក្រុងម៉ូស្គូ ជាកន្លែងទទួលនិងវិភាគសញ្ញាពីផ្កាយរណប Oko។ ទោះគាត់មិនមែនជាមន្ត្រីនាំមុខធម្មតារបស់ក្រុមនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែយប់នោះគាត់ជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បំផុតដែលកំពុងឈរជើងយាម ហើយទទួលខុសត្រូវពេញលេញលើការសម្រេចចិត្តថាតើសញ្ញាដែលបានទទួលគួររាយការណ៍ទៅមេបញ្ជាការកំពូលឬអត់។ តាមបែបបទប្រតិបត្តិការ ប្រសិនបើប្រព័ន្ធបញ្ជាក់ថាជាការវាយប្រហារពិត នោះព័ត៌មាននេះនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅដល់អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្ត Yuri Andropov ដែលពេលនោះកំពុងឈឺធ្ងន់ដោយសារជំងឺតម្រងនោម ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីសម្រេចថាតើត្រូវឆ្លើយតបនុយក្លេអ៊ែរវិញឬអត់។
ប្រហែលមួយម៉ោងក្រោយពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ស្ថានីយបញ្ជាការបានឮសំឡេងសញ្ញាព្រមាន ហើយអេក្រង់ធំបង្ហាញអក្សរក្រហមថា «ការវាយប្រហារ» ដោយបង្ហាញថាមានមីស៊ីលមួយគ្រាប់កំពុងហោះមកកាន់សហភាពសូវៀត។ ពែត្រូវវិភាគថា ការវាយប្រហារពិតរបស់អាមេរិកគួរតែមានលក្ខណៈធំទូលាយ ប្រើប្រាស់មីស៊ីលរាប់រយគ្រាប់ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីលុបបំបាត់សមត្ថភាពឆ្លើយតបរបស់សូវៀតទាំងស្រុង មិនមែនចាប់ផ្តើមដោយមីស៊ីលតែមួយគ្រាប់ទេ។ ប៉ុន្តែពេលនោះឯង ប្រព័ន្ធក៏បន្តរាយការណ៍មីស៊ីលបន្ថែមមួយ ពីរ បី និងបួនគ្រាប់ទៀត សរុបទាំង៥គ្រាប់ ម្តងម្កាលបង្ហាញនិងបាត់ទៅវិញលើអេក្រង់តាមតំណែងភូមិសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នា។ ខណៈក្រុមការងារភ័យស្លន់ស្លាប់ជុំវិញគាត់ ពែត្រូវត្រូវសម្រេចចិត្តភ្លាមក្នុងស្ថានភាពដែលព័ត៌មានមិនគ្រប់គ្រាន់ ខណៈប្រព័ន្ធរ៉ាដាមេឌីនៅដីមិនអាចបញ្ជាក់ថាមានមីស៊ីលពិតប្រាកដឡើយ បន្ទាប់ពីរង់ចាំជាច្រើននាទី។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រក្រោយមកកត់សម្គាល់ថា ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៣ គឺជាចំណុចកំពូលនៃអ្វីដែលហៅថា «ការភ័យខ្លាចដ៏ធំ» របស់ថ្នាក់ដឹកនាំសូវៀត ដែលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងមួយខែក្រោយមកទៀត ដោយសារការធ្វើសមយុទ្ធយោធា Able Archer 83 របស់ NATO ដែលមន្ត្រីសម្ងាត់សូវៀតមួយចំនួនស្ទើរតែយល់ច្រឡំថាជាការត្រៀមវាយប្រហារពិត។
«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ចម្លែកមួយក្នុងពោះ ខ្ញុំមិនចង់ធ្វើខុសទេ។ ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្ត ហើយនោះជាចុងក្រោយ»។— ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ (សម្ភាសន៍ Washington Post ឆ្នាំ១៩៩៩)
០២រឿងសំខាន់នៃថ្ងៃ (បន្ត)៖ សេចក្តីសម្រេចនិងវាសនារបស់ពែត្រូវ
ជាចុងក្រោយ ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ បានហៅទូរស័ព្ទទៅមន្ត្រីនាំមុខ ហើយប្រកាសថាការជូនដំណឹងនោះជា «កំហុសក្លែងក្លាយ» មិនមែនការវាយប្រហារពិតឡើយ ដោយពឹងផ្អែកលើវិចារណញាណនិងគោលការណ៍ថា ការវាយប្រហារពិតត្រូវតែមានទំហំធំជាងនេះឆ្ងាយ។ ប៉ុន្មាននាទីក្រោយមក រ៉ាដារភូមិសាស្ត្រនៅដីមិនអាចរកឃើញមីស៊ីលពិតណាមួយឡើយ ដែលបញ្ជាក់ថាការសម្រេចចិត្តរបស់គាត់ត្រឹមត្រូវ។ ការស៊ើបអង្កេតជាបន្តបន្ទាប់រកឃើញថា ការឆ្លុះនៃពន្លឺថ្ងៃមួយកម្រិតលើពពកកម្ពស់ខ្ពស់ ស្របគ្នាដោយចៃដន្យជាមួយគន្លងគោចរផ្កាយរណប Molniya របស់ Oko បានធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័របកស្រាយច្រឡំថាជាកំដៅរបស់ការបាញ់មីស៊ីល។ បញ្ហាបច្ចេកទេសនេះក្រោយមកត្រូវបានកែតម្រូវ ដោយបន្ថែមការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយផ្កាយរណបនៅតំណែងឋិតថេរផងដែរ។ ជាបឋម មេទ័ព Yuri Votintsev បានសរសើរសកម្មភាព «ត្រឹមត្រូវ» របស់ពែត្រូវ ហើយសន្យានឹងផ្តល់រង្វាន់។ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង គាត់មិនត្រូវបានផ្តល់រង្វាន់ណាមួយឡើយ ផ្ទុយទៅវិញត្រូវស្តីបន្ទោសដោយសារកំហុសក្នុងការកត់ត្រាកំណត់ហេតុប្រតិបត្តិការណ៍ ដែលពែត្រូវខ្លួនឯងជឿថាជាមធ្យោបាយការពារកិត្តិយសអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលទទួលខុសត្រូវលើកំហុសប្រព័ន្ធ។ ក្រោយមកគាត់ត្រូវផ្ទេរទៅមុខតំណែងតូចជាង មុននឹងលាឈប់មុនអាយុចូលនិវត្តន៍ ហើយធ្លាក់ខ្លួនឈឺផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ។ រឿងទាំងអស់នេះនៅសម្ងាត់ស្ទើរ១៥ឆ្នាំ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៨ ទើបលោក Votintsev លាតត្រដាងជាសាធារណៈជាលើកដំបូង។ បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃកំហុសបច្ចេកទេស វិស្វករបានបន្ថែមលក្ខខណ្ឌតម្រូវឲ្យផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយផ្កាយរណបនៅតំណែងឋិតថេរ (geostationary) មុននឹងសញ្ញាណាមួយអាចទទួលស្គាល់ថាជាការវាយប្រហារពិត ដែលកាត់បន្ថយហានិភ័យកំហុសបែបនេះកើតឡើងម្តងទៀត។ រហូតដល់ចុងជីវិត ពែត្រូវរស់នៅដោយសាមញ្ញនៅផ្ទះល្វែងតូចមួយក្រៅក្រុងម៉ូស្គូ ដោយបដិសេធមិនចាត់ទុកខ្លួនឯងជាវីរបុរស ហើយថ្លែងម្តងហើយម្តងទៀតថា គាត់គ្រាន់តែធ្វើការងាររបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ គាត់ទទួលមរណភាពដោយស្ងប់ស្ងាត់ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧ ខណៈរស់នៅតែម្នាក់ឯងក្នុងទីក្រុងតូចមួយក្បែរម៉ូស្គូ ប៉ុន្តែពិភពលោកទើបដឹងព័ត៌មាននេះស្ទើរ៤ខែក្រោយមក នៅដើមខែកញ្ញា ២០១៧ នៅពេលអ្នកសកម្មភាពនយោបាយអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ឈ្មោះ Karl Schumacher ព្យាយាមទូរស័ព្ទជូនពរខួបកំណើតគាត់ ហើយត្រូវកូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះ Dmitri ប្រាប់ថាឪពុកបានទទួលមរណភាពរួចហើយ។
| ១៩៩៨ | លោក Yuri Votintsev លាតត្រដាងជាសាធារណៈជាលើកដំបូងអំពីសកម្មភាពរបស់ពែត្រូវ ១៥ឆ្នាំក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ |
| ២០០៦–២០១៣ | ពែត្រូវត្រូវអញ្ជើញទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ និងទទួលពានរង្វាន់សន្តិភាព Dresden របស់អាល្លឺម៉ង់ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ជាមួយប្រាក់រង្វាន់ផងដែរ |
| ២០១៤ | ខ្សែភាពយន្តឯកសារ «The Man Who Saved the World» ចាក់បញ្ចាំងជាលើកដំបូង ធ្វើឲ្យសាធារណជនពិភពលោកស្គាល់រឿងរបស់គាត់កាន់តែច្បាស់ |
| ១៩ ឧសភា ២០១៧ | ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ ទទួលមរណភាពដោយស្ងប់ស្ងាត់នៅផ្ទះក្នុងក្រុងតូចមួយក្បែរម៉ូស្គូ ដោយពិភពលោកទើបដឹងព័ត៌មាននេះប៉ុន្មានខែក្រោយ |
| ២០១៨ | វិទ្យាស្ថាន Future of Life ប្រគល់រង្វាន់ Future of Life Award (៥០.០០០ដុល្លារ) ជាកិត្តិយសក្រោយមរណភាព ដល់សកម្មភាពរបស់គាត់ក្នុងឋានៈជា «វីរបុរសអនាមិក» |
០៣រឿងទីពីរនៃថ្ងៃ៖ ១៥៨០ — ការវិលត្រឡប់របស់ Golden Hind
ថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៥៧៧ ក្រុមនាវាចំនួន៥គ្រឿងក្រោមបញ្ជារបស់ Francis Drake បានចេញពីកំពង់ផែ Plymouth ប្រទេសអង់គ្លេស ដោយមានបញ្ជាសម្ងាត់ពីព្រះនាង Elizabeth ទី១ ឲ្យធ្វើដំណើររំដោះទ្រព្យសម្បត្តិពីអាណានិគមអេស្ប៉ាញនៅឆ្នេរប៉ាស៊ីហ្វិកនៃទ្វីបអាមេរិក ជាមួយបេសកកម្មស្វែងរកផ្លូវពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗផងដែរ។ ព្យុះខ្លាំងនៅច្រកសមុទ្រ Magellan នៅត្រើយខាងត្បូងទ្វីបអាមេរិកបានបំផ្លាញនិងបំបែកកងនាវាភាគច្រើន៖ នាវាមួយវិលត្រឡប់អង់គ្លេសវិញ ខ្លះទៀតបាត់បង់ ហើយចុងក្រោយសល់តែនាវាតែមួយគត់ឈ្មោះ Golden Hind ដែលដើមឈ្មោះ Pelican ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះនៅកណ្តាលដំណើរ ដើម្បីគោរពដល់អ្នកឧបត្ថម្ភរបស់ Drake គឺលោក Sir Christopher Hatton ដែលមានសញ្ញាត្រកូលជា «Golden Hind» (សត្វសម្លាចមាស)។ ក្នុងចំណោមព្រឹត្តិការណ៍តានតឹងបំផុតនៃដំណើរនេះ គឺការកាត់ទោសប្រហារជីវិត Thomas Doughty ជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ដែលត្រូវចោទប្រកាន់ថាបះបោរ ដែល Drake ខ្លួនឯងជាអ្នកសម្រេចទោសកាត់ក្បាលនៅឆ្នេរ Patagonia មុនចាប់ផ្តើមឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Magellan ផងដែរ។
Golden Hind បន្តធ្វើដំណើរឡើងទៅភាគខាងជើងតាមឆ្នេរប៉ាស៊ីហ្វិក ចាប់ឈ្លបយកទ្រព្យសម្បត្តិពីតំបន់អាណានិគមអេស្ប៉ាញជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងការចាប់នាវាទ្រព្យ Nuestra Señora de la Concepción ដែលអ្នកកាបនាវាហៅក្រៅផ្លូវការថា Cacafuego ដែលពោរពេញដោយមាស ប្រាក់ និងត្បូងមានតម្លៃច្រើនលើសអ្វីដែល Drake ធ្លាប់រំពឹងទុក។ Drake បន្តហោះឡើងដល់ត្រើយសមុទ្រនាំសព្វថ្ងៃនៃរដ្ឋ California សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលគាត់ដាក់ឈ្មោះថា Nova Albion ហើយអះអាងជាកម្មសិទ្ធិព្រះមហាក្សត្រិយានីអង់គ្លេស ក្រោយពីជួបនិងធ្វើពាណិជ្ជកម្មដំបូងជាមួយប្រជាជនដើមភាគតិចក្នុងតំបន់នោះផងដែរ។ បន្ទាប់មក គាត់បន្តឆ្លងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទៅដល់កោះម្សៅគ្រាប់ Moluccas ក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូនេស៊ីបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីជួញដូរគ្រាប់ម្សៅដ៏មានតម្លៃ មុននឹងឆ្លងកែងសមុទ្រ Cape of Good Hope នៅត្រើយខាងត្បូងទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយត្រឡប់ចូលមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកវិញ។ ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៥៨០ Golden Hind បានចូលកំពង់ផែ Plymouth ជាថ្មី ស្ទើរ៣ឆ្នាំក្រោយចាកចេញ ដោយផ្ទុកពោរពេញទៅដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងចំណេះដឹងភូមិសាស្ត្រថ្មីអំពីមហាសមុទ្រពិភពលោក។
ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៥៨១ ព្រះនាង Elizabeth ទី១ បានយាងទៅលើនាវា Golden Hind នៅ Deptford ជិតទីក្រុងឡុងដ៍ ដើម្បីលើកកិត្តិយសតែងតាំង Drake ជា Sir Francis Drake ធ្វើឲ្យគាត់ក្លាយជាកិត្តិយសអសកម្មរបស់ព្រះមហាក្សត្រិយានីអង់គ្លេស។ ដំណើររបស់គាត់ជាការធ្វើដំណើររុំវិញពិភពលោកលើកទី២ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ បន្ទាប់ពីកងនាវារបស់ Ferdinand Magellan កាលពី១៥១៩–១៥២២ ប៉ុន្តែ Drake ខ្លួនឯងជាមេបញ្ជានាវាដំបូងគេដែលបញ្ចប់ដំណើររុំវិញពិភពលោកទាំងស្រុងដោយខ្លួនឯង ព្រោះ Magellan បានស្លាប់ក្នុងចំណោមដំណើរ ហើយសមភាគីរបស់គាត់ Juan Sebastián Elcano ជាអ្នកនាំកងនាវាឲ្យបញ្ចប់ដំណើរជំនួសវិញ។
រហូតដល់ពេលមកដល់ Plymouth ព្រះនាង Elizabeth ទី១ ក៏មិនទាន់ប្រកាសជាសាធារណៈភ្លាមថាព្រះនាងគាំទ្របេសកកម្មនេះដែរ ព្រោះអង់គ្លេសនិងអេស្ប៉ាញមិនទាន់ធ្វើសង្គ្រាមផ្លូវការគ្នា ហើយសកម្មភាពរបស់ Drake តាមទស្សនៈអេស្ប៉ាញគឺជាការឆក់ប្លន់ធម្មតា។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអេស្ប៉ាញបានទាមទារឲ្យត្រឡប់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់វិញ ប៉ុន្តែព្រះនាងបានបដិសេធ ហើយចំណែកមួយផ្នែកធំនៃទ្រព្យសម្បត្តិនោះក៏ត្រូវបានប្រើដើម្បីសងបំណុលរាជរដ្ឋាភិបាល។ ជម្លោះនេះជាចំណុចមួយក្នុងចំណោមហេតុផលជាច្រើនដែលនាំឲ្យទំនាក់ទំនងអង់គ្លេស-អេស្ប៉ាញកាន់តែធ្លាក់ចុះ រហូតដល់កងនាវាចម្បាំង Spanish Armada វាយប្រហារអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៥៨៨ ដែល Drake ខ្លួនឯងចូលរួមការពារជាមួយផងដែរ។ ក្រោយមកទៀត Drake នៅតែបន្តជីវិតជាមេទ័ពជើងទឹកនិងសមាជិកសភា រហូតដល់គាត់ទទួលមរណភាពដោយជម្ងឺរាគរូសក្នុងឆ្នាំ១៥៩៦ នៅជិតឆ្នេរប្រទេស Panama ហើយត្រូវបញ្ចុះក្នុងតួដែកនិងបោះទៅសមុទ្រតាមប្រពៃណីជើងទឹក។
០៤ព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងទៀតនៅថ្ងៃ ២៦ កញ្ញា
កាលបរិច្ឆេទខាងក្រោមផ្អែកលើប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ានបច្ចុប្បន្ន។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា ក្នុងឆ្នាំ១៥៨០ ប្រទេសអង់គ្លេសនៅតែប្រើប្រតិទិនជូលីយ៉ាន (រហូតដល់ឆ្នាំ១៧៥២ទើបប្តូរមកប្រើហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ាន) ដូច្នេះកាលបរិច្ឆេទ «ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ១៥៨០» ដែលកត់ត្រាដោយប្រភពអង់គ្លេសសម័យនោះ ជាកាលបរិច្ឆេទបែបជូលីយ៉ាន ដែលយឺតជាងហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ានប្រហែល១០ថ្ងៃ។
Golden Hind របស់ Francis Drake ត្រឡប់មកដល់ Plymouth — សូមមើលផ្នែក B។
ប្រាសាទ Parthenon នៅទីក្រុង Athens ត្រូវផ្ទុះខ្លាំង អំឡុងការឡោមព័ទ្ធ Acropolis — កាំភ្លើងធំរបស់កងទ័ពវេនីស ក្រោមបញ្ជាការណ៍របស់ Francesco Morosini ដែលដឹកនាំកងទ័ពចម្រុះពីអូទ្រីស ប៉ូឡូញ និងរដ្ឋសាសនាចក្រ បានបាញ់ត្រូវម្សៅរំសេវដែលកងទ័ពអូតូម៉ង់ផ្ទុកនៅក្នុងប្រាសាទ ធ្វើឲ្យផ្ទុះខ្លាំង ហើយភ្លើងឆេះជាប់ពីរថ្ងៃ បំផ្លាញរចនាសម្ព័ន្ធភាគច្រើនរបស់អគារបុរាណដែលរស់រានពីជាង២.០០០ឆ្នាំ ដែលចុងក្រោយបង្ខំឲ្យកងទ័ពការពារអូតូម៉ង់ត្រូវប្រគល់អាណាព្យាបាល Acropolis ជូនកងទ័ពវេនីស។
នូវែលសេឡង់ក្លាយជា «Dominion» ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស — នាយករដ្ឋមន្ត្រី Joseph Ward អានសេចក្តីប្រកាសនៅមុខសភា ដែលលើកកម្ពស់ឋានៈនូវែលសេឡង់ពីអាណានិគមធម្មតាទៅជា Dominion ដូចកាណាដា ជាការផ្លាស់ប្តូរផ្នែកនិមិត្តរូបជាចម្បង ដើម្បីកុំឲ្យច្រឡំជាមួយ «អាណានិគមតូចតាច» ក្នុងចក្រភព។ ប្រជាជននូវែលសេឡង់អបអរ «ថ្ងៃ Dominion» នេះជាបុណ្យប្រចាំឆ្នាំអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍បន្ទាប់មក។
នាវាដឹកអ្នកដំណើរ RMS Queen Mary ត្រូវបានបញ្ចុះទឹកជាលើកដំបូង — ព្រះមហាក្សត្រិយានី Mary ភរិយា George ទី៥ ជាអ្នកកាត់ខ្សែបញ្ចុះនាវានៅរោងចក្រកសាងនាវា John Brown & Company ក្រុង Clydebank ស្កុតឡែន បន្ទាប់ពីសាងសង់អស់ពេលជិត៤ឆ្នាំកន្លះ មុននឹងនាវានេះក្លាយជាតួសំខាន់ក្នុងការធ្វើដំណើរឆ្លងសមុទ្រអាត្លង់ទិកជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយចុងក្រោយក្លាយជាសារមន្ទីរអណ្តែតទឹកនៅទីក្រុង Long Beach រដ្ឋ California។
ការជជែកតាមទូរទស្សន៍លើកដំបូងរវាងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិក — John F. Kennedy និង Richard Nixon ជជែកគ្នាផ្សាយផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ជាលើកដំបូងក្នុងស្ទូឌីយោក្រុង Chicago មុនកម្មវិធីជជែកសរុប៤លើក ដែលក្រោយមកជាការចាប់ផ្តើមប្រពៃណីនៃការជជែកតាមទូរទស្សន៍ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកសព្វថ្ងៃ។
ការជូនដំណឹងមីស៊ីលក្លែងក្លាយនៅ Serpukhov-15 — សូមមើលផ្នែក A។
ការរញ្ជួយដីនៅតំបន់ Umbria-Marche ប្រទេសអ៊ីតាលី — ការរញ្ជួយដីពីរដងក្នុងព្រឹកតែមួយ (ខ្នាត៥.៧ និង៦.០) ធ្វើឲ្យអគារព្រះវិហារ Basilica of San Francesco ក្នុងទីក្រុង Assisi រលំដំបូល ខណៈមានក្រុមអ្នកឯកទេស៣០នាក់កំពុងត្រួតពិនិត្យខូចខាតពីការរញ្ជួយដីលើកទីមួយ ធ្វើឲ្យក្នុងចំណោមនោះស្លាប់៤នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់សរុប១១នាក់ពាសពេញតំបន់ ខណៈគំនូរជញ្ជាំងបុរាណរបស់ Cimabue ក៏ខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។
ការរញ្ជួយដី Tokachi-oki ក្បែរកោះ Hokkaido ប្រទេសជប៉ុន — ការរញ្ជួយដីខ្នាត៨.៣ ក្រោមសមុទ្រ ម៉ោង៤និង៥០នាទីព្រឹកម៉ោងក្នុងស្រុក បង្កជាមហាទឹកជំនន់ខ្ពស់ជាង៤ម៉ែត្រ និងភ្លើងឆេះធុងស្តុកប្រេងឆៅចំនួនច្រើននៅតំបន់ឧស្សាហកម្ម Tomakomai ធ្វើឲ្យមានអ្នកស្លាប់២នាក់ និងរបួសជិត៨៥០នាក់ ខណៈការខូចខាតសរុបប៉ាន់ស្មានជាង២០០ពាន់លានយេន។
០៥កើត និងស្លាប់នៅថ្ងៃនេះ
🌱 កើតនៅថ្ងៃ ២៦ កញ្ញា
- ១៨៨៨ T.S. Eliot — កវីនិងអ្នកនិពន្ធអង់គ្លេស-អាមេរិកាំង ជើងឯកពានរង្វាន់ Nobel ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រឆ្នាំ១៩៤៨
- ១៨៩៨ George Gershwin — តន្រ្តីករនិងអ្នកនិពន្ធភ្លេងអាមេរិកាំង អ្នកតែងបទ Rhapsody in Blue
- ១៩៤៨ Olivia Newton-John — តារាចម្រៀងនិងសម្តែងអូស្ត្រាលី ល្បីពីភាពយន្ត Grease
- ១៩៨១ Serena Williams — កីឡាការិនីវាយកូនប៊ិចលំដាប់ពិភពលោក ឈ្នះកន្លះម៉ារ៉ាតុងជើងឯកលោក២៣ដង
🕯️ ស្លាប់នៅថ្ងៃ ២៦ កញ្ញា
- ១៨២០ Daniel Boone — អ្នករុករកនិងអ្នកតាំងទីលំនៅដ៏ល្បីនៃទឹកដីអាមេរិកខាងលិច (Kentucky)
- ១៩០២ Levi Strauss — ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនផលិតខោខូវប៊យ Levi’s
- ១៩៣៧ Bessie Smith — ចម្រៀងប្លូស៍ «Empress of the Blues»
- ២០០៨ Paul Newman — តារាសម្តែងនិងអ្នកបង្កើតអង្គការសប្បុរសធម៌ Newman’s Own
ក្នុងចំណោមឈ្មោះខាងលើ រឿងរបស់ Bessie Smith ជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ។ នាងស្លាប់ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ១៩៣៧ បន្ទាប់ពីរថយន្ត Packard ដែលមិត្តភ័ក្តិ Richard Morgan បើកបុករថយន្តដឹកទំនិញមួយនៅផ្លូវហាយវេលេខ៦១ ជិតទីក្រុង Clarksdale រដ្ឋ Mississippi។ គ្រូពេទ្យម្នាក់ដែលកំពុងបើកឡានឆ្លងកាត់បានផ្តល់ជំនួយបឋមភ្លាមៗ មុននឹងនាងត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ G.T. Thomas សម្រាប់ជនជាតិអាហ្វ្រិកកាំង ក្នុងទីក្រុងនោះ ជាកន្លែងដែលនាងទទួលមរណភាព។ រឿងព្រេងមួយដែលរីករាលដាលជាយូរមកហើយថា នាងត្រូវបានបដិសេធមិនព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យសម្រាប់មនុស្សស — ត្រូវបានអ្នកសរសេរជីវប្រវត្តិ Chris Albertson និងសាក្សីនាទីនោះបដិសេធយ៉ាងច្បាស់ថាមិនពិត។ ទោះជាយ៉ាងណា រឿងព្រេងនេះនៅតែត្រូវលើកឡើងម្តងហើយម្តងទៀតតាមរយៈស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រនិងភាពយន្តជាច្រើន រួមទាំងរឿងល្ខោនរបស់ Edward Albee ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩ បង្ហាញពីរបៀបដែលរឿងព្រេងអាចរស់រានយូរជាងការពិតប្រវត្តិសាស្ត្រ។
០៦ហេតុអ្វីនៅតែសំខាន់សព្វថ្ងៃ
ជិត៤ទសវត្សរ៍ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ Serpukhov-15 ហានិភ័យនុយក្លេអ៊ែរនៅតែជាបញ្ហាបន្ទាន់សព្វថ្ងៃ។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៃទស្សនាវដ្តី Bulletin of the Atomic Scientists បានកំណត់ម៉ោង Doomsday Clock ថានៅសល់តែ៨៥វិនាទីមុនពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ជិតបំផុតដែលធ្លាប់មានពីមុនមក ដោយលើកឡើងពីភាពតានតឹងរវាងប្រទេសមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ បញ្ចប់សន្ធិសញ្ញា New START និងហានិភ័យបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗដូចជាការដាក់ AI ចូលក្នុងប្រព័ន្ធការពារជាតិ។ រឿងរបស់ ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ ត្រូវបានស្ថាប័នដូចជា Nuclear Threat Initiative និងវិទ្យាស្ថាន Future of Life លើកយកមកបង្រៀនម្តងហើយម្តងទៀត ជាឧទាហរណ៍អំពីសារៈសំខាន់នៃការវិនិច្ឆ័យរបស់មនុស្សនៅពេលប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិអាចខុសឆ្គង — មេរៀនកាន់តែពាក់ព័ន្ធក្នុងសម័យដែលការសម្រេចចិត្តយោធាកាន់តែពឹងផ្អែកលើកុំព្យូទ័រនិង AI។ សន្ធិសញ្ញាកាត់បន្ថយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ New START រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី ដែលធ្លាប់ជាមូលដ្ឋានច្បាប់ចម្បងកំណត់ចំនួនអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្រ ក៏ជិតផុតកំណត់ ធ្វើឲ្យអ្នកជំនាញកាន់តែព្រួយបារម្ភថា ពិភពលោកអាចវិលត្រឡប់ទៅរកសម័យប្រណាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយគ្មានច្បាប់តម្រូវណាមួយសោះ ដូចនៅសម័យរបស់ពែត្រូវដែរ។
ចំណែកឯដំណើររុំវិញពិភពលោករបស់ Drake កំណត់គំរូជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការធ្វើផែនទីនិងការធ្វើដំណើរសមុទ្រសកលដែលនៅតែបន្តរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ការប្រណាំងនាវាក្តោបល្បឿនលឿនជុំវិញពិភពលោក ដូចជា Vendée Globe ដែលរៀបចំម្តងរៀងរាល់៤ឆ្នាំ ជាបន្តវេនចម្រៀងនៃស្មារតីរុករកតែម្នាក់ឯងដែល Drake ចាប់ផ្តើមកាលពីជិត៤៥០ឆ្នាំមុន ថ្វីត្បិតបច្ចេកវិទ្យារុករកបានផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងទៅជាផ្កាយរណបនិង GPS ជំនួសអំបូរនិងផែនទីក្រដាសសម័យបុរាណ។ កំពង់ផែ Plymouth ខ្លួនឯងនិងសារមន្ទីរជាតិផ្នែកសមុទ្រនៅទីនោះ ព្រមទាំងកប៉ាល់ចម្លងទំហំពិតរបស់ Golden Hind ដែលចតជាកន្លែងទស្សនាអចិន្ត្រៃយ៍សម្រាប់សាធារណជននៅតំបន់ Bankside ក្រុងឡុងដ៍ នៅតែរក្សានិងចង្អុលបង្ហាញអំពីដំណើររបស់ Golden Hind ជាមោទនភាពជាតិអង់គ្លេសរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃ ថ្វីត្បិតគាត់ក៏ត្រូវបានចងចាំក្នុងលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ព្រោះជីវិតដំបូងរបស់ Drake ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរទាសករជាមួយសាច់ញាតិគាត់ឈ្មោះ John Hawkins ផងដែរ ដែលធ្វើឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រករសព្វថ្ងៃវាយតម្លៃមរតករបស់គាត់ដោយផ្អែកលើទាំងភាពជាវីរបុរសរុករក និងផ្នែកងងឹតនៃការជួញដូរមនុស្សផងដែរ។
០៧ដឹងឬទេ?
ថ្លៃចាប់ខ្លួន២០.០០០ Ducat
ស្តេចអេស្ប៉ាញ Philip ទី២ បានប្រកាសផ្តល់រង្វាន់២០.០០០ Ducat (ស្មើប៉ុន្មានលានដុល្លារបច្ចុប្បន្ន) ដល់អ្នកណាចាប់ខ្លួន Drake ដែលពួកគេហៅថា «El Draque» ឬ «នាគ»។
ពន្លឺថ្ងៃលើពពកបំភាន់ផ្កាយរណប
ការឆ្លុះនៃពន្លឺថ្ងៃលើពពកកម្ពស់ខ្ពស់ ស្របគ្នាដោយចៃដន្យជាមួយគន្លងគោចរផ្កាយរណប Molniya បានធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធ Oko «ឃើញ» មីស៊ីលចំនួន៥គ្រាប់ដែលមិនមានពិតឡើយ។
ជាង២.១៥០ឆ្នាំមុននឹងបានផ្ទុះ
ប្រាសាទ Parthenon សាងសង់ចន្លោះឆ្នាំ៤៤៧-៤៣២ មុនគ.ស ហើយឋិតជាព្រះវិហារ បន្ទាប់មកជាម៉ោស្កេ អស់រយៈពេលជាង២.១៥០ឆ្នាំ មុននឹងផ្ទុះខ្លាំងក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែពីរថ្ងៃឆ្នាំ១៦៨៧។
ពី៧នាទីទៅ៨៥វិនាទី
កាលដែល Bulletin of the Atomic Scientists បង្កើត Doomsday Clock ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧ ម៉ោងកំណត់ត្រូវបានកំណត់ត្រឹម៧នាទីមុនពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ប៉ុន្តែដល់ខែមករា ២០២៦ ម៉ោងនេះកិតត្រឹមតែ៨៥វិនាទី ជិតបំផុតដែលធ្លាប់មានពីមុនមក។
០៨សំណួរញឹកញាប់
តើអ្វីទៅជាព្រឹត្តិការណ៍ Serpukhov-15?
ជាព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ១៩៨៣ ដែលប្រព័ន្ធព្រមានផ្កាយរណបសូវៀត Oko រាយការណ៍ក្លែងក្លាយថាមានមីស៊ីលអន្តរទ្វីប៥គ្រាប់ពីអាមេរិកកំពុងហោះមក ហើយមន្ត្រី ស្តាំនីស្លាវ ពែត្រូវ សម្រេចថាមិនរាយការណ៍ទៅថ្នាក់លើ។ សូមមើលផ្នែក A។
តើហេតុអ្វីបានជាពែត្រូវជឿថាមិនមែនជាការវាយប្រហារពិត?
គាត់ស្មានថា ការវាយប្រហារពិតត្រូវតែមានលក្ខណៈធំទូលាយ ប្រើមីស៊ីលរាប់រយគ្រាប់ក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនចាប់ផ្តើមតែមួយគ្រាប់ទេ ហើយរ៉ាដារនៅដីក៏មិនអាចបញ្ជាក់បានដែរ។ សូមមើលផ្នែក A។
តើហេតុអ្វីរឿងនេះនៅសម្ងាត់រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៨?
ព័ត៌មាននេះជាការសម្ងាត់យោធាសូវៀត ហើយពែត្រូវខ្លួនឯងក៏មិនធ្លាប់និយាយច្រើនអំពីវាដែរ រហូតដល់មេទ័ព Yuri Votintsev លាតត្រដាងជាសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨។ សូមមើលផ្នែក A។
តើ Francis Drake បញ្ចប់ដំណើររុំវិញពិភពលោកយ៉ាងដូចម្តេច?
គាត់ចេញដំណើរជាមួយនាវា៥គ្រឿងឆ្នាំ១៥៧៧ ប៉ុន្តែសល់តែ Golden Hind ដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Magellan ឆ្នេរប៉ាស៊ីហ្វិក កោះម្សៅគ្រាប់ និង Cape of Good Hope មុនត្រឡប់ Plymouth វិញថ្ងៃទី២៦ខែកញ្ញា ១៥៨០។ សូមមើលផ្នែក B។
តើហេតុអ្វីប្រាសាទ Parthenon ត្រូវបានផ្ទុះខ្លាំង?
កងទ័ពអូតូម៉ង់ដែលការពារ Acropolis បានផ្ទុកម្សៅរំសេវក្នុងប្រាសាទ ហើយកាំភ្លើងធំរបស់កងទ័ពវេនីសក្រោមបញ្ជា Francesco Morosini បានបាញ់ត្រូវវាដោយចៃដន្យ ធ្វើឲ្យផ្ទុះខ្លាំង។ សូមមើលផ្នែក C។
តើអ្នកណាខ្លះកើត ឬស្លាប់ថ្ងៃទី២៦ខែកញ្ញា?
អ្នកកើតរួមមាន T.S. Eliot (កវី), George Gershwin (តន្រ្តីករ), Olivia Newton-John (តារាចម្រៀង) និង Serena Williams (កីឡាការិនី)។ អ្នកស្លាប់រួមមាន Daniel Boone (អ្នករុករក), Levi Strauss (ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនខោខូវប៊យ), Bessie Smith (ចម្រៀងប្លូស៍) និង Paul Newman (តារាសម្តែង)។ សូមមើលផ្នែក D។
តើហេតុអ្វីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះនៅតែសំខាន់សព្វថ្ងៃ?
ព្រឹត្តិការណ៍ Serpukhov-15 នៅតែជាមេរៀនស្តីពីតុល្យភាពរវាងវិចារណញាណមនុស្សនិងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិ ខណៈដំណើររុំវិញពិភពលោករបស់ Drake ដាក់មូលដ្ឋានគំនិតឲ្យការធ្វើផែនទីនិងបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មសកលសព្វថ្ងៃ។ សូមមើលផ្នែក E។
តើថ្ងៃទី២៦ខែកញ្ញាទាក់ទងនឹងទិវាអន្តរជាតិអ្វី?
អង្គការសហប្រជាជាតិកំណត់ថ្ងៃនេះជាទិវាអន្តរជាតិសម្រាប់ការលុបបំបាត់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង ដែលភ្ជាប់យ៉ាងផ្ទាល់ជាមួយប្រធានបទព្រឹត្តិការណ៍ Serpukhov-15។ សូមមើលផ្នែក A និងផ្នែក E។
០៩ប្រភពឯកសារយោង
- Arms Control Association — The Man Who “Saved the World” Dies at 77
- HISTORY — The Man Who Helped Avert Nuclear Armageddon
- Bulletin of the Atomic Scientists — 2026 Doomsday Clock Statement
- Future of Life Institute — Future of Life Award
- HISTORY — Francis Drake Circumnavigates the Globe
- Library of Congress — The Famous Voyage: Circumnavigation 1577-1580
- HISTORY — 10 Things You May Not Know About Francis Drake
- GreekReporter — September 26, 1687: When the Venetians Bombarded the Parthenon
- History Today — The Parthenon is Blown Up
- NZ History (Manatū Taonga) — Dominion Status
- The British Newspaper Archive Blog — The Launch of the Queen Mary, Clydebank, 26 September 1934
- HISTORY — First Kennedy-Nixon Televised Debate
- JFK Presidential Library — First Kennedy-Nixon Debate, 26 September 1960
- IISEE — Tokachi-oki Earthquake of September 26, 2003
- Italian Civil Protection Department — Umbria and Marche Earthquake, 1997
- Mississippi Encyclopedia — Death of Bessie Smith
📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។
✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១៦ ប្រភព
📚 យោធា និងសន្តិសុខ · គួរដឹង Eksastra
អត្ថបទចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅជាភាសាខ្មែរ ផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
យោធា និងសន្តិសុខ ទាំងអស់ →← ម្សិលមិញ · ២៥ កញ្ញាថ្ងៃស្អែក · ២៧ កញ្ញា →Magellan ចាប់ផ្តើមដំណើររុំវិញពិភពលោក (២០ កញ្ញា)នូវែលសេឡង់ផ្តល់សិទ្ធិឆ្នោតដល់ស្ត្រី (១៩ កញ្ញា)អត្ថបទប្រចាំថ្ងៃទាំងអស់