ថ្ងៃនេះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ · ៧ តុលា — ថ្ងៃដែលយាន Luna 3 របស់សូវៀត ថតរូបភាពផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ បង្ហាញផ្ទៃដីដែលមិនធ្លាប់មានមនុស្សណាបានឃើញពីមុនមក
ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៩ គឺជាថ្ងៃដែលមនុស្សជាតិឃើញផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។
សេចក្តីផ្តើម
យានស្វែងយល់ Luna 3 របស់សហភាពសូវៀត ដែលបានហោះជុំវិញព្រះច័ន្ទ បានប្រើប្រព័ន្ធថតរូបស្វ័យប្រវត្តិ Yenisey-2 ថតរូបភាពគ្របដណ្តប់ប្រមាណ៧០ភាគរយនៃផ្ទៃខាងឆ្ងាយ ដែលដោយសារឥទ្ធិពលនៃការចាក់សោទំនាញ (tidal locking) រវាងព្រះច័ន្ទនិងផែនដី គ្មានមនុស្សណាម្នាក់ធ្លាប់បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកពីមុនមកឡើយ។ រូបភាពទាំងនោះបានបង្ហាញភូមិសណ្ឋានដ៏ខុសប្លែកគ្នាទាំងស្រុងពីផ្នែកខាងជិត៖ ជាភ្នំភក់ និងរណ្តៅច្រើនស្ទើរតែគ្មានវាលទំនាបងងឹតដូចផ្នែកខាងជិតឡើយ។ អត្ថបទនេះក៏រំឭកព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងទៀតដែលកើតឡើងនៅថ្ងៃដដែលនេះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក—ចាប់ពីការដាក់ឲ្យដំណើរការខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនារបស់ក្រុមហ៊ុន Ford ក្នុងឆ្នាំ១៩១៣ រហូតដល់ការប្រកាសបង្កើតប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ខាងកើតក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩—ដោយផ្អែកលើប្រភពដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ជាច្រើន រួមទាំងកំណត់ត្រាបេសកកម្មរបស់ NASA ឯកសារបណ្ណសាររបស់ Library of Congress និង Encyclopaedia Britannica សម្រាប់ព័ត៌មានជីវប្រវត្តិ។
០១ · រឿងសំខាន់នៃថ្ងៃរឿងសំខាន់នៃថ្ងៃ៖ ការថតរូបភាពផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូង
ព្រះច័ន្ទត្រូវបានចាក់សោទំនាញ (tidal locking) ជាមួយផែនដីអស់រយៈពេលរាប់ពាន់លានឆ្នាំមកហើយ ដែលមានន័យថា ព្រះច័ន្ទបង្វិលជុំវិញអ័ក្សខ្លួនឯង និងបង្វិលជុំវិញផែនដីក្នុងរយៈពេលស្មើគ្នា ដូច្នេះមានតែផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះ (ប្រមាណ៥៩ភាគរយ ដោយសារចលនាបំរួល libration) ដែលងាកមកឯផែនដីជានិច្ច។ ផ្នែកខាងឆ្ងាយមិនធ្លាប់មានមនុស្សណាម្នាក់បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកសោះឡើយ រហូតដល់សម័យអវកាស។ បន្ទាប់ពីសហភាពសូវៀតបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Sputnik 1 ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ និងយាន Luna 2 ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៩ ដែលក្លាយជាវត្ថុសិប្បនិម្មិតដំបូងគេទៅប៉ះនឹងផ្ទៃព្រះច័ន្ទ អ្នករចនាបេសកកម្មអវកាសសូវៀតក្រោមការដឹកនាំរបស់វិស្វករ Sergei Korolev នៃការិយាល័យរចនា OKB-1 បានប្រញាប់រៀបចំបេសកកម្មបន្ទាប់ភ្លាមៗ៖ ការហោះជុំវិញព្រះច័ន្ទដើម្បីថតរូបភាពផ្នែកខាងឆ្ងាយ។ ក្រុមវិស្វករនិងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ រួមទាំងអ្នកគណនាគន្លងអវកាស Mstislav Keldysh ប្រធានបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀត បានរចនាប្រព័ន្ធថតរូបស្វ័យប្រវត្តិឈ្មោះ Yenisey-2 ដែលមានកាមេរ៉ាពីរកែវ AFA-E1 ប្រវែងប្រសព្វ២០០ ម.ម និង៥០០ ម.ម ប្រើខ្សែហ្វីល្មប្រភេទ isochrome ទំហំ៣៥ ម.ម ដែលដើមឡើយត្រូវបានប្រមូលមកពីប៉េងប៉ោងចារកម្មរបស់ CIA ដែលធ្លាក់ចុះនៅសហភាពសូវៀត។ យាន Luna 3 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះនៅថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៩ ម៉ោង០០:៤៣ ម៉ោងសកល ពីមូលដ្ឋានអវកាស Baikonur ក្នុងគន្លងមួយដែលនឹងនាំវាហោះកាត់ជិតប៉ូលខាងជើងព្រះច័ន្ទ រួចទំលាក់ខ្លួនចេញទៅឯផ្នែកខាងឆ្ងាយដែលកំពុងទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅពេលនោះ។
Luna 3 មិនមែនជាការសាកល្បងដំបូងរបស់សូវៀតទេ។ កម្មវិធី Luna ចាប់ផ្តើមតាំងពីខែមករា ឆ្នាំ១៩៥៩ ជាមួយយាន Luna 1 (ហៅក្នុងសារព័ត៌មានសម័យនោះថា «Mechta» មានន័យថា «សុបិន») ដែលហោះកាត់ក្បែរព្រះច័ន្ទដោយមិនប៉ះ ក្លាយជាវត្ថុសិប្បនិម្មិតដំបូងគេចេញផុតពីទំនាញផែនដីទាំងស្រុង។ ការប្រណាំងអវកាសរវាងសហភាពសូវៀតនិងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ បានក្លាយជាកម្លាំងជំរុញដ៏ខ្លាំងក្លា ដោយសារជោគជ័យនីមួយៗនាំមកនូវកិត្តិយសនយោបាយយ៉ាងធំដល់ប្រទេសដែលសម្រេចបានមុន។ ការជ្រើសរើសកាមេរ៉ាពីរកែវ (២០០ ម.ម សម្រាប់ថតទិដ្ឋភាពទូលំទូលាយ និង៥០០ ម.ម សម្រាប់ថតលម្អិត) អនុញ្ញាតឲ្យប្រព័ន្ធ Yenisey-2 ថតបានទាំងផែនទីទូទៅ និងលម្អិតនៃលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗក្នុងពេលតែមួយ។ ភារកិច្ចនេះមានហានិភ័យខ្ពស់ណាស់៖ ការសាកល្បងបេសកកម្មហោះជុំវិញព្រះច័ន្ទមុនៗរបស់សូវៀត ដែលមិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈនៅសម័យនោះ ភាគច្រើនបានបរាជ័យដោយសារបញ្ហាបាញ់បង្ហោះ ឬបញ្ហាទំនាក់ទំនងវិទ្យុ។ ការទទួលបានទាំងរូបភាពនិងសញ្ញាទំនាក់ទំនងត្រឡប់មកវិញដោយជោគជ័យលើ Luna 3 ចាត់ទុកជាការសម្រេចបានលើសពីការរំពឹងទុករបស់ក្រុមវិស្វករផ្ទាល់ផងដែរ។ ដើម្បីធានាថាកាមេរ៉ាទាំងពីរបានតម្រង់ត្រង់ទិសព្រះច័ន្ទឲ្យបានច្បាស់ ក្នុងកំឡុងពេលថតរូបភាព យាន Luna 3 ត្រូវប្រើប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងផ្អែកលើកោសិកាកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ (photocell) ដើម្បីតម្រង់ខ្លួនវាធៀបនឹងព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ដោយសារបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រនាំផ្លូវនៅសម័យនោះ នៅមានទំហំធំពេកនិងសមត្ថភាពមានកម្រិត មិនអាចដំឡើងលើយានអវកាសតូចមួយបានទាំងស្រុងនៅឡើយ។
យាន Luna 3 បានហោះកាត់ចម្ងាយជិតបំផុតពីព្រះច័ន្ទ ត្រឹមតែ៦,២០០គីឡូម៉ែត្រ នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ម៉ោង១៤:១៦ ម៉ោងសកល មុននឹងបន្តហោះទៅឯផ្នែកខាងឆ្ងាយ។ វគ្គថតរូបភាពសំខាន់បានចាប់ផ្តើមនៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ចន្លោះម៉ោង០៣:៣០ដល់០៤:១០ ម៉ោងសកល ខណៈយាននៅចម្ងាយចន្លោះ៦៣,៥០០ដល់៦៦,៧០០គីឡូម៉ែត្រពីផ្ទៃព្រះច័ន្ទ។ ក្នុងរយៈពេលតែ៤០នាទី ប្រព័ន្ធ Yenisey-2 បានថតរូបភាពសរុប២៩សន្លឹក គ្របដណ្តប់ប្រមាណ៧០ភាគរយនៃផ្ទៃខាងឆ្ងាយទាំងមូល។ ខ្សែហ្វីល្មត្រូវបានលាងជាមួយប្រព័ន្ធអភិវឌ្ឍនិងស្ងួតស្វ័យប្រវត្តិដែលដំណើរការក្នុងលក្ខខណ្ឌទំនោរអវកាស មុននឹងត្រូវស្កេនបន្ទាត់តាមបន្ទាត់ ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការបញ្ជូនសញ្ញាវិទ្យុត្រឡប់មកផែនដីវិញ។ ដោយសារបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងនៅសម័យនោះមានកម្រិត ការបញ្ជូនរូបភាពពិតប្រាកដមិនអាចធ្វើបានភ្លាមៗទេ—ក្រុមគ្រប់គ្រងបេសកកម្មត្រូវរង់ចាំដល់ពេលយាន Luna 3 វិលត្រឡប់មកជិតផែនដីវិញម្តងទៀត តាមគន្លងរាងពងក្រពើវែងរបស់វា។
០២ · រឿងសំខាន់នៃថ្ងៃរឿងសំខាន់នៃថ្ងៃ (បន្ត)៖ ការបញ្ជូនរូបភាព និងផលវិបាកលើប្រវត្តិសាស្ត្រតារាវិទ្យា
យាន Luna 3 បន្តហោះឆ្ងាយចេញពីប្រព័ន្ធផែនដី-ព្រះច័ន្ទ ក្នុងគន្លងរាងពងក្រពើវែងមួយ មុននឹងវិលត្រឡប់មកជិតផែនដីវិញនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៩។ ក្នុងកំឡុងពេលនោះ ក្រុមគ្រប់គ្រងភាគដីបានចាប់ផ្តើមទទួលសញ្ញាបញ្ជូនរូបភាពតាមប្រព័ន្ធវិទ្យុ ប៉ុន្តែសញ្ញាមានភាពរំខានខ្លាំង ដោយសារចម្ងាយឆ្ងាយ និងកម្លាំងបញ្ជូនតិចតួចរបស់យាន។ ក្នុងចំណោមរូបភាព២៩សន្លឹកសរុប មានតែមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលអាចទាញយកបានច្បាស់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីវិភាគ ហើយមានតែប្រាំមួយសន្លឹក (រាប់លេខ២៦ ២៨ ២៩ ៣១ ៣២ និង៣៥) ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយជាសាធារណៈជាផ្លូវការជាលើកដំបូង។ ថ្វីត្បិតតែគុណភាពរូបភាពថោកទាបនិងមានគ្រាប់ធញ្ញជាតិច្រើនក៏ដោយ ក៏អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតបានឃើញភ្លាមៗនូវភាពខុសគ្នាដ៏ធំមួយ៖ ខណៈផ្នែកខាងជិតនៃព្រះច័ន្ទ (ដែលមើលឃើញពីផែនដី) មានវាលទំនាបភ្នំភ្លើងងងឹតធំៗហៅថា mare គ្របដណ្តប់ស្ទើរតែមួយភាគបី ផ្នែកខាងឆ្ងាយវិញស្ទើរតែគ្មានវាលទំនាបទាំងនោះទាល់តែសោះ គឺពោរពេញទៅដោយភ្នំភក់ខ្ពស់ៗ និងរណ្តៅរាប់មិនអស់។ ភាពខុសគ្នានេះ ក្រោយមកបានក្លាយជាសំណួរស្រាវជ្រាវធំមួយក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រព្រះច័ន្ទ ដែលទើបតែត្រូវបានពន្យល់ដោយផ្នែកខ្លះនៅចុងទសវត្សរ៍២០១០ តាមរយៈទិន្នន័យទំនាញផែនដីរបស់បេសកកម្ម GRAIL របស់ NASA ដែលបង្ហាញថាសំបកព្រះច័ន្ទផ្នែកខាងឆ្ងាយក្រាស់ជាងផ្នែកខាងជិតគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតបានដាក់ឈ្មោះលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រថ្មីៗជាច្រើន រួមទាំងតំបន់វាលទំនាបធំបំផុតមួយឈ្មោះ Mare Moscoviense (សមុទ្រម៉ូស្គូ) និង Mare Desiderii (សមុទ្រនៃបំណងប្រាថ្នា) ព្រមទាំងរណ្តៅដាក់ឈ្មោះតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងអ្នកនិពន្ធល្បីៗដូចជា Konstantin Tsiolkovsky (ឪពុកទ្រឹស្តីអវកាសរុស្ស៊ី) Jules Verne Marie Curie និង Thomas Edison។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀត បានបោះពុម្ពផ្សាយ «Atlas of the Far Side of the Moon» ជាផែនទីផ្លូវការដំបូងគេនៃផ្នែកខាងឆ្ងាយ ដែលក្រោយមកអង្គការតារាវិទ្យាអន្តរជាតិ (IAU) បានទទួលស្គាល់ឈ្មោះជាច្រើនក្នុងនោះ ជាផ្លូវការ។ ជោគជ័យរបស់ Luna 3 ក៏បានផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តដល់កម្មវិធីអវកាសសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យបង្កើនល្បឿនកម្មវិធីរបស់ខ្លួន៖ បេសកកម្ម Lunar Orbiter (១៩៦៦-១៩៦៧) របស់ NASA ក្រោយមកបានថតរូបភាពគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែពេញលេញនៃផ្នែកខាងឆ្ងាយក្នុងគុណភាពខ្ពស់ជាងច្រើន ជាមូលដ្ឋានផែនទីលម្អិតសម្រាប់ជ្រើសរើសទីតាំងចុះចតដ៏សុវត្ថិភាពនៃកម្មវិធី Apollo។ ចំពោះវិទ្យាសាស្ត្រភូគព្ភសាស្ត្រព្រះច័ន្ទផ្ទាល់ ការរកឃើញថាផ្នែកខាងឆ្ងាយស្ទើរតែគ្មានវាលទំនាបភ្នំភ្លើងធំៗដូចផ្នែកខាងជិត បានក្លាយជាភស្តុតាងដំបូងគេថា ព្រះច័ន្ទមិនមែនជាបាល់ស្ថិតស្មើគ្នាគ្រប់ទិសដៅដូចអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រធ្លាប់សន្មតនោះទេ ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈផ្ទៃខាងក្នុងខុសគ្នារវាងអឌ្ឍគោលទាំងពីរ—សំណួរដែលបន្តជំរុញការស្រាវជ្រាវព្រះច័ន្ទដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
| ១៨ តុលា ១៩៥៩ | ក្រុមគ្រប់គ្រងភាគដីនៅសហភាពសូវៀត ចាប់ផ្តើមទទួលសញ្ញាបញ្ជូនរូបភាពពី Luna 3 |
| ១៩៦០ | បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀត បោះពុម្ព Atlas ផ្នែកខាងឆ្ងាយដំបូងគេ |
| ១៩៦៨ | អវកាសយានិកបេសកកម្ម Apollo 8 ក្លាយជាមនុស្សដំបូងគេឃើញផ្នែកខាងឆ្ងាយដោយផ្ទាល់ភ្នែក |
| ២០១៩ | យាន Chang’e 4 របស់ចិន ចុះចតទន់លើផ្នែកខាងឆ្ងាយជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ |
ដោយសារកម្មវិធីអវកាសសូវៀតរក្សាការសម្ងាត់យ៉ាងតឹងរឹងក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ព័ត៌មានបច្ចេកទេសពេញលេញអំពីបេសកកម្ម Luna 3 ត្រូវបានចេញផ្សាយជាបណ្តើរៗអស់រយៈពេលច្រើនទសវត្សរ៍ ដូច្នេះប្រភពខ្លះកត់ត្រាចំនួនរូបភាពដែលបញ្ជូនបានជោគជ័យខុសគ្នា—ខ្លះថាមានប្រមាណ១៧សន្លឹក ខ្លះទៀតថាមានតែ១២សន្លឹកប៉ុណ្ណោះដែលអាចប្រើការបាន ខណៈមានតែប្រាំមួយសន្លឹកប៉ុណ្ណោះដែលបានចេញផ្សាយជាសាធារណៈ។ អត្ថបទនេះប្រកាន់យកតួលេខ២៩សន្លឹកសរុប ជាចំណុចយោង ព្រោះជាតួលេខដែលឯកសារបណ្ណសាររបស់ NASA NSSDCA ដកស្រង់ជាទូទៅបំផុត។
០៣ · រឿងទីពីរនៃថ្ងៃរឿងទីពីរនៃថ្ងៃ៖ ១៩១៣ — ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនារបស់ក្រុមហ៊ុន Ford
ក្នុងឆ្នាំ១៩០៨ ក្រុមហ៊ុន Ford Motor Company បានចាប់ផ្តើមលក់រថយន្ត Model T ក្នុងតម្លៃប្រមាណ៨៥០ដុល្លារ—ថោកជាងរថយន្តភាគច្រើននៅសម័យនោះ ប៉ុន្តែនៅតែថ្លៃពេកសម្រាប់គ្រួសារជាមធ្យម។ បញ្ហាចម្បងគឺវិធីផលិត៖ កម្មករជាក្រុមតូចៗនៅតែឈរជុំវិញរថយន្តមួយគ្រឿងទាំងមូល ដោយផ្គុំគ្រប់ផ្នែកដោយដៃពីដើមដល់ចប់ ដែលចំណាយពេលប្រមាណ១២ម៉ោងកន្លះក្នុងមួយគ្រឿង។ លោក Henry Ford ចង់ «ធ្វើឲ្យរថយន្តទៅជារបស់សាមញ្ញ» ដែលកម្មកររោងចក្រខ្លួនឯងអាចទិញបាន ដូច្នេះក្រុមវិស្វករបស់គាត់នៅរោងចក្រ Highland Park ក្នុងរដ្ឋ Michigan បានសិក្សាបច្ចេកទេសផលិតកម្មដ៏ធំបំផុតនាសម័យនោះ រួមទាំងខ្សែសង្វាក់ផ្គុំសាច់សត្វរបស់រោងកាត់សាច់ក្នុងទីក្រុង Chicago ដែលឆ្កែផ្គាទុំសាច់ត្រូវផ្លាស់ទីកន្លែងលើកអណ្តាតលើអាកាស ខណៈកម្មករនៅឋិតថេរធ្វើការតែមួយចំណុច។ ក្រុមវិស្វករ Ford បានបញ្ច្រាសគំនិតនេះ៖ ជំនួសឲ្យសាច់សត្វផ្លាស់ទីទៅឯកន្លែងកាត់ ពួកគេឲ្យផ្នែករថយន្តផ្លាស់ទីទៅរកកម្មករវិញ។
នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩១៣ រោងចក្រ Highland Park បានដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនា (moving assembly line) សម្រាប់ផ្គុំរថយន្ត Model T ដោយប្រើខ្សែសង្វាក់ដែកទាញឆ្នាំងរថយន្តឲ្យផ្លាស់ទីបន្តិចម្តងៗកាត់មុខកម្មករនីមួយៗ ដែលម្នាក់ៗទទួលបន្ទុកតែជំហានតូចមួយ ដដែលៗពេញមួយថ្ងៃធ្វើការ។ វិធីនេះកាត់បន្ថយពេលវេលាដែលកម្មករត្រូវដើរឆ្លងកាត់រោងចក្រ និងលុបបំបាត់ការរង់ចាំគ្នាទៅវិញទៅមករវាងក្រុមផ្សេងៗ។ លទ្ធផលគឺគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល៖ ត្រឹមឆ្នាំ១៩១៤ ពេលវេលាផ្គុំឆ្នាំងរថយន្តមួយគ្រឿងធ្លាក់ចុះពី១២ម៉ោងកន្លះ មកនៅត្រឹមប្រមាណ៩៣នាទីប៉ុណ្ណោះ ខណៈប្រើកម្លាំងពលកម្មតិចជាងមុនទៅទៀត។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា ដំណើរការនេះមិនកើតឡើងក្នុងមួយថ្ងៃទេ៖ ខ្សែសង្វាក់ផ្គុំម៉ាស៊ីនម៉ាញេតូ (magneto) ដែលជាផ្នែកតូចមួយនៃប្រព័ន្ធភ្លើងបញ្ឆេះ ត្រូវបានសាកល្បងតាំងពីដើមឆ្នាំ១៩១៣រួចមកហើយ ខណៈខ្សែសង្វាក់ពេញលេញសម្រាប់ផ្គុំឆ្នាំងទាំងមូលបានពង្រីកបន្តិចម្តងៗពេញមួយឆ្នាំ—ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ជាកាលបរិច្ឆេទដែលឯកសារយោងភាគច្រើនកត់ថាជាការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៃខ្សែសង្វាក់ចលនាសម្រាប់ការផ្គុំឆ្នាំងរថយន្តទាំងមូល។
ល្បឿននិងបរិមាណដែលកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុន Ford អាចបន្តបន្ថយតម្លៃលក់ Model T ជាបន្តបន្ទាប់—ពី៨៥០ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ១៩០៨ មកនៅត្រឹមប្រមាណ២៦០ដុល្លារនៅចុងទសវត្សរ៍១៩២០ ធ្វើឲ្យរថយន្តទៅជារបស់ដែលកម្មករធម្មតាអាចទិញបានជាលើកដំបូង។ ប៉ុន្តែការងារដដែលៗលើខ្សែសង្វាក់ក៏បង្កភាពធុញទ្រាន់យ៉ាងខ្លាំង ដែលនាំឲ្យអត្រាកម្មករលាឈប់ការងារកើនឡើងខ្លាំង។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩១៤ ក្រុមហ៊ុន Ford បានប្រកាសកម្មវិធីប្រាក់ឈ្នួល «ប្រាំដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ» ជាការកើនឡើងទ្វេដងនៃប្រាក់ឈ្នួលមធ្យមកម្មករនាសម័យនោះ—ជាយុទ្ធសាស្ត្រធុរកិច្ចដ៏ក្លាហានមួយ ដែលទាំងកាត់បន្ថយអត្រាកម្មករលាឈប់ និងបង្កើនកម្លាំងទិញរបស់កម្មករផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។ គំនិត «Fordism»—ការបញ្ចូលគ្នារវាងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនានិងប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់—ក្រោយមកត្រូវបានយកតម្រាប់តាមដោយឧស្សាហកម្មជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក ចាប់ពីការផលិតយន្តហោះ រហូតដល់គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច។ ក៏ប៉ុន្តែមិនមែនអ្នកទាំងអស់សប្បាយចិត្តជាមួយប្រព័ន្ធនេះទេ៖ កម្មករជាច្រើនត្អូញត្អែរថាការធ្វើតែជំហានតូចមួយដដែលៗពេញមួយថ្ងៃធ្វើឲ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ដូចជាផ្នែកមួយនៃម៉ាស៊ីន ជាជាងជាសិប្បករផ្គុំរថយន្តទាំងមូល—ភាពតានតឹងនេះក្រោយមកបានក្លាយជាប្រធានបទចម្អកនៃភាពយន្ត «Modern Times» របស់ Charlie Chaplin ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦។
០៤ · ព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងទៀតនៅថ្ងៃដដែលព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងទៀតនៅថ្ងៃ ៧ តុលា
កាលបរិច្ឆេទខាងក្រោមប្រកាន់តាមប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ាន (ប្រតិទិនដែលពិភពលោកភាគច្រើនប្រើសព្វថ្ងៃ)។ ព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ១៥៧១ខាងក្រោម កើតឡើងមុនប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ានចាប់ផ្តើមប្រើនៅឆ្នាំ១៥៨២ ដូច្នេះកាលបរិច្ឆេទ «៧ តុលា» សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នោះ ជាកាលបរិច្ឆេទតាមប្រតិទិនជូលីយ៉ានដែលអឺរ៉ុបប្រើនៅសម័យនោះ (ស្មើនឹងប្រមាណថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា តាមប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ានទំនើប)។
ការចម្បាំង Lepanto — កងទ័ពជើងទឹកសម្ព័ន្ធសាសនាគ្រិស្ត Holy League (ស្ប៉ាញ វេនីស រដ្ឋសាសនាចក្រ និងដៃគូផ្សេងទៀត) ក្រោមការដឹកនាំរបស់ John of Austria បានយកឈ្នះកងទ័ពជើងទឹកអុតូម៉ង់ក្នុងឈូងសមុទ្រ Patras សមុទ្រអៀអូនៀន ក្នុងចំណោមកប៉ាល់អុំសរុបប្រមាណ៤៩០គ្រឿងទាំងសងខាង—ចាត់ទុកជាការចម្បាំងធំចុងក្រោយបំផុតរវាងកប៉ាល់ដែលប្រើអុំដេញនៅលោកខាងលិច ដោយប៉ះពាល់ដល់ជីវិតមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ ថ្វីត្បិតតែឥទ្ធិពលយុទ្ធសាស្ត្រយូរអង្វែងនៅមានកម្រិតក៏ដោយ ព្រោះកងទ័ពជើងទឹកអុតូម៉ង់អាចសាងសង់ឡើងវិញបានក្នុងរយៈពេលមិនដល់មួយឆ្នាំ។
ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនារបស់ Ford ចាប់ផ្តើមដំណើរការ — សូមមើលផ្នែក B។
ការប្រកាសបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាល្លឺម៉ង់ (អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត) — តំបន់កាន់កាប់សូវៀតនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការជារដ្ឋឯករាជ្យ ក្រោមឥទ្ធិពលនយោបាយកុម្មុយនិស្ត ដោយមានទីក្រុងខាងកើតប៊ែរឡាំង (East Berlin) ជារដ្ឋធានី—ប្រទេសនេះបានបន្តរហូតដល់ការរួបរួមអាល្លឺម៉ង់ជាថ្មីនៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩០។
Luna 3 ថតរូបភាពផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទ — សូមមើលផ្នែក A។
ប៉ុស្តិ៍ព័ត៌មាន Fox News Channel ចាប់ផ្តើមផ្សាយ — ប៉ុស្តិ៍ព័ត៌មានទូរទស្សន៍ខ្សែកាបនេះ ក្រោយមកក្លាយជាប៉ុស្តិ៍ព័ត៌មានដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនបំផុតមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានផ្លាស់ប្តូររចនាបថនៃការផលិតកម្មវិធីព័ត៌មានតាមទូរទស្សន៍យ៉ាងសំខាន់។
សហរដ្ឋអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តចាប់ផ្តើមវាយប្រហារអាហ្វហ្គានីស្ថាន — ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការយោធាប្រឆាំងអង្គការតាលីបង់ និងអាល់កៃដានៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ជាការចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមដែលបន្តវែងបំផុតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលអូសបន្លាយស្ទើរតែពីរទសវត្សរ៍ រហូតដល់ការដកកងទ័ពទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ២០២១។
ក្រុមប្រដាប់អាវុធ Hamas វាយប្រហារភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែល — ក្រុមប្រដាប់អាវុធ Hamas និងក្រុមប្រដាប់អាវុធប៉ាឡេស្ទីនផ្សេងទៀត បានវាយប្រហារភ្ញាក់ផ្អើលចូលភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែល សម្លាប់ជនស៊ីវិលនិងយោធាប្រមាណ១,២០០នាក់ និងចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំងប្រមាណ២៥០នាក់ តាមតួលេខផ្លូវការអ៊ីស្រាអែល—ជាការចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមក្នុងតំបន់ Gaza ដែលបន្តអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំបន្ទាប់មក។
០៥ · កើត និងស្លាប់នៅថ្ងៃនេះកើត និងស្លាប់នៅថ្ងៃនេះ
🌱 កើតនៅថ្ងៃ ៧ តុលា
- ១៨៨៥ Niels Bohr — រូបវិទូនុយក្លេអ៊ែរដិន ណូបែលរូបវិទ្យា១៩២២
- ១៩៣១ Desmond Tutu — អទិការសាសនាចក្រអង់គ្លីកង់ ណូបែលសន្តិភាព១៩៨៤
- ១៩៥៥ Yo-Yo Ma — អ្នកលេងវីយ៉ូឡុងសែលបារាំង-អាមេរិកាំង
- ១៩៥៩ Simon Cowell — អ្នកផលិតកម្មវិធីទូរទស្សន៍អង់គ្លេស
🕯️ ស្លាប់នៅថ្ងៃ ៧ តុលា
- ១៨៤៩ Edgar Allan Poe — កវីនិងអ្នកនិពន្ធអាមេរិកាំង
- ១៩៥៩ Mario Lanza — តារាចម្រៀងតេណរនិងសម្តែងអាមេរិកាំង
- ២០០៩ Irving Penn — ជាងថតរូបម៉ូតអាមេរិកាំង
- ២០២០ Mario Molina — គីមីវិទូម៉ិកស៊ិក ណូបែលគីមី១៩៩៥
Niels Bohr កើតនៅទីក្រុងកូប៉ិនហាកែន ប្រទេសដាណឺម៉ាក ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨៨៥ ជាកូនប្រុសរបស់សាស្ត្រាចារ្យសរីរវិទ្យា Christian Bohr។ ក្នុងឆ្នាំ១៩១៣ គាត់បានស្នើគំរូអាតូមថ្មីមួយ ដោយផ្សំទ្រឹស្តីកង់ទុមទៅនឹងគំរូនុយក្លេអ៊ែររបស់ Ernest Rutherford ពន្យល់ថាអេឡិចត្រុងអាចគោចរជុំវិញនុយក្លេអ៊ែរតែនៅកម្រិតថាមពលកំណត់ប៉ុណ្ណោះ—ស្នាដៃនេះក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមេកានិចកង់ទុម ហើយនាំមកនូវរង្វាន់ណូបែលរូបវិទ្យាឆ្នាំ១៩២២។ គាត់បានបង្កើតវិទ្យាស្ថាន Niels Bohr Institute ក្នុងទីក្រុងកូប៉ិនហាកែនក្នុងឆ្នាំ១៩២១ ដែលក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិមួយក្នុងចំណោមមជ្ឈមណ្ឌលធំៗបំផុតនៃរូបវិទ្យាកង់ទុម ជាកន្លែងដែលរូបវិទូវ័យក្មេងជាច្រើនដូចជា Werner Heisenberg និង Wolfgang Pauli ធ្លាប់សិក្សានិងធ្វើការ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៣ ខណៈកងទ័ពណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់រៀបចំចាប់ខ្លួនជនជាតិយូដានៅដាណឺម៉ាក Bohr ដែលមានឪពុកជាជនជាតិយូដា ត្រូវរត់គេចទៅប្រទេសស៊ុយអែតដោយទូកនេសាទសម្ងាត់ រួចហោះទៅចក្រភពអង់គ្លេសនិងសហរដ្ឋអាមេរិក ជាកន្លែងដែលគាត់ចូលរួមក្នុងគម្រោង Manhattan Project ក្រោមឈ្មោះក្លែងក្លាយ «Nicholas Baker»។ ក្រោយសង្គ្រាមចប់ គាត់ក្លាយជាសំឡេងសំខាន់មួយក្នុងការតស៊ូមតិឲ្យប្រើថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីសន្តិភាព និងឲ្យមានតម្លាភាពអន្តរជាតិ ដោយសរសេរ «លិខិតបើកចំហទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ» ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៥០។ គាត់ទទួលមរណភាពនៅទីក្រុងកូប៉ិនហាកែន ថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៦២ ត្រឹមតែពីរបីខែក្រោយពេលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ចុងក្រោយអំពីវិវត្តន៍នៃរូបវិទ្យាបរមាណូ។ ក្រៅពីស្នាដៃវិទ្យាសាស្ត្រ Bohr ក៏ត្រូវបានចងចាំចំពោះគោលការណ៍ «ភាពបំពេញបន្ថែមគ្នា» (complementarity)—គំនិតដែលថាបាតុភូតធម្មជាតិមួយអាចយល់បានតាមទស្សនៈពីរផ្សេងគ្នាដែលហាក់ដូចជាផ្ទុយគ្នា ដូចជាពន្លឺដែលមានលក្ខណៈទាំងរលកនិងភាគល្អិតក្នុងពេលតែមួយ—ជាគំនិតដែលបានជះឥទ្ធិពលដល់ទស្សនវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រលើសពីព្រំដែននៃរូបវិទ្យាបរមាណូផ្ទាល់។
០៦ · ហេតុអ្វីនៅតែសំខាន់សព្វថ្ងៃហេតុអ្វីនៅតែសំខាន់សព្វថ្ងៃ
ការស្វែងយល់ផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទ ដែលចាប់ផ្តើមដោយ Luna 3 ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩ បន្តរីកចម្រើនដល់សព្វថ្ងៃ។ ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បេសកកម្ម Artemis II របស់ NASA បានដឹកនាំមនុស្សឲ្យហោះកាត់ផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទដោយផ្ទាល់ភ្នែកជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីកម្មវិធី Apollo—ជាបន្តវេនផ្ទាល់នៃដំណើររុករកដែលចាប់ផ្តើមឡើងកាលពី៦៧ឆ្នាំមុន។ ចិនក៏បានបញ្ជូនយាន Chang’e 4 ចុះចតលើផ្នែកខាងឆ្ងាយក្នុងឆ្នាំ២០១៩ និងយាន Chang’e 6 យកគំរូដីមកវិញក្នុងឆ្នាំ២០២៤—ជាកម្មវិធីទីមួយបង្គប់ដែលទាញយកគំរូពិតពីផ្នែកខាងឆ្ងាយត្រឡប់មកផែនដីវិញ។ អ្នកតារាវិទ្យាបច្ចុប្បន្នក៏កំពុងសិក្សាលទ្ធភាពសាងសង់ទូរទស្សន៍វិទ្យុនៅផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទ ព្រោះទីតាំងនោះការពារពីសំលេងរំខានវិទ្យុពីផែនដីទាំងស្រុង ដែលអាចបើកឲ្យមើលឃើញសញ្ញាចាស់បំផុតនៃសាកលចក្រវាឡ ដែលមិនអាចចាប់បានពីលើផែនដីទាល់តែសោះ។ NASA ខ្លួនឯងធ្លាប់សិក្សាគំនិតទូរទស្សន៍វិទ្យុនៅផ្នែកខាងឆ្ងាយឈ្មោះ FARSIDE ដែលនឹងប្រើមនុស្សយន្តដាក់ខ្សែអង់តែនរាប់រយដុំនៅលើផ្ទៃដី—ជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់មួយថា ដីដែល Luna 3 ធ្លាប់ថតរូបជាលើកដំបូង នៅតែជាកន្លែងសម្រាប់គម្រោងវិទ្យាសាស្ត្រថ្មីៗសព្វថ្ងៃ។ ចំណែកឯខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនារបស់ Ford ក៏បន្តជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃឧស្សាហកម្មផលិតកម្មទំនើបសព្វថ្ងៃ៖ រោងចក្រផលិតរថយន្តអគ្គិសនីទំនើបៗ ប្រើប្រាស់មនុស្សយន្តនិងខ្សែសង្វាក់ស្វ័យប្រវត្តិដែលជាកូនចៅផ្ទាល់នៃគំនិតឆ្នាំ១៩១៣ ខណៈការជជែកវែកញែកអំពីលក្ខខណ្ឌការងារ ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងតួនាទីមនុស្សក្នុងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម នៅតែជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ជាពិសេសនៅពេលមនុស្សយន្តនិងបញ្ញាសិប្បនិម្មិតកាន់តែជំនួសកម្លាំងពលកម្មមនុស្សនៅក្នុងរោងចក្រជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក។ ចំណែកឯស្នាដៃវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ Niels Bohr ក៏បន្តជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃមេកានិចកង់ទុមទំនើប ដែលជាមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រនៃបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រកង់ទុម (quantum computing) ដែលក្រុមហ៊ុនធំៗនិងសាកលវិទ្យាល័យទូទាំងពិភពលោកកំពុងវិនិយោគយ៉ាងច្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន។
ការសិក្សាផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទ ដែលចាប់ផ្តើមឡើងជាមួយរូបភាពគុណភាពទាបរបស់ Luna 3 កំពុងបន្តជាមួយបេសកកម្មមនុស្សរបស់ NASA និងបេសកកម្មយកគំរូដីរបស់ចិន។
គោលការណ៍ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនាឆ្នាំ១៩១៣ នៅតែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃរបៀបផលិតរថយន្តទំនើបស្ទើរតែទាំងអស់នាសព្វថ្ងៃ។
០៧ · ដឹងឬទេ?ដឹងឬទេ?
ឈ្មោះ «សមុទ្រម៉ូស្គូ»។
ក្នុងចំណោមតំបន់វាលទំនាបភ្នំភ្លើងតិចតួចដែលមាននៅផ្នែកខាងឆ្ងាយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតបានដាក់ឈ្មោះមួយថា Mare Moscoviense (សមុទ្រម៉ូស្គូ) ដែលនៅតែជាឈ្មោះផ្លូវការរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ជាមួយនឹងឈ្មោះក្រុមភ្នំនិងរណ្តៅជាច្រើនទៀតដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសូវៀតបានស្នើឡើងជាលើកដំបូង។
យើងឃើញព្រះច័ន្ទមិនពេញ១០០ភាគរយដែរ។
ដោយសារចលនាបំរួល (libration) ក្នុងគន្លងព្រះច័ន្ទ មនុស្សនៅផែនដីអាចមើលឃើញប្រមាណ៥៩ភាគរយនៃផ្ទៃព្រះច័ន្ទសរុប ក្នុងរយៈពេលមួយខែ មិនមែនគ្រាន់តែពាក់កណ្តាលដូចគេគិតទូទៅនោះទេ។
ពីជិត៩០០ដុល្លារ មកនៅតិចជាង៣០០ដុល្លារ។
ក្នុងរយៈពេលមិនដល់២០ឆ្នាំ ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនាបានជួយឲ្យតម្លៃរថយន្ត Model T ធ្លាក់ចុះពី៨៥០ដុល្លារ (១៩០៨) មកនៅត្រឹមតិចជាង៣០០ដុល្លារ (១៩២៥) ថ្វីត្បិតតែថ្លៃប្រេងនិងធាតុផ្សំកើនឡើងក៏ដោយ។
ព្យាករណ៍ការធ្លាក់អាចទាយបានជាមុន។
ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ អាស្តេរ៉ូអ៊ីតតូចមួយឈ្មោះ 2008 TC3 បានធ្លាក់ចូលបរិយាកាសផែនដីនិងផ្ទុះខាងលើប្រទេសស៊ូដង់ ប្រហែល១៩ម៉ោងបន្ទាប់ពីអ្នកតារាវិទ្យា Richard Kowalski រកឃើញវា—ជាលើកដំបូងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលមនុស្សអាចព្យាករណ៍ការធ្លាក់នៃអាស្តេរ៉ូអ៊ីតបានមុនពេលកើតឡើងជាក់ស្តែង។
០៨ · សំណួរញឹកញាប់សំណួរញឹកញាប់
តើ Luna 3 ជាអ្វី ហើយហេតុអ្វីសំខាន់?
Luna 3 ជាយានអវកាសសូវៀត ដែលបានហោះជុំវិញព្រះច័ន្ទក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៩ ហើយថតរូបភាពផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទបានជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយប្រើប្រព័ន្ធថតរូបស្វ័យប្រវត្តិ Yenisey-2 បង្ហាញភូមិសណ្ឋានដែលមិនធ្លាប់មានមនុស្សណាបានឃើញពីមុនមក។ សូមមើលផ្នែក A។
ហេតុអ្វីបានជាមិនដែលមានអ្នកណាឃើញផ្នែកខាងឆ្ងាយពីមុនមក?
ព្រះច័ន្ទត្រូវបានចាក់សោទំនាញ (tidal locking) ជាមួយផែនដី ដូច្នេះមានតែផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះដែលងាកមកឯផែនដីជានិច្ច—ផ្នែកខាងឆ្ងាយមិនអាចមើលឃើញពីលើផែនដីបានទាល់តែសោះ លុះត្រាតែមានយានអវកាសហោះទៅមើលដោយផ្ទាល់។ សូមមើលផ្នែក A។
តើពេលណាដែលខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនារបស់ Ford ចាប់ផ្តើមដំណើរការ?
ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩១៣ នៅរោងចក្រ Highland Park រដ្ឋ Michigan ថ្វីត្បិតតែដំណើរការនេះបានវិវត្តន៍បន្តិចម្តងៗពេញមួយឆ្នាំ ចាប់ពីខ្សែសង្វាក់ផ្គុំម៉ាស៊ីនម៉ាញេតូតូចមួយ រហូតដល់ខ្សែសង្វាក់ពេញលេញសម្រាប់ផ្គុំឆ្នាំងរថយន្តទាំងមូល។ សូមមើលផ្នែក B។
តើខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មចលនាបានផ្លាស់ប្តូរអ្វីខ្លះ?
ពេលវេលាផ្គុំរថយន្តម្តងធ្លាក់ចុះពី១២ម៉ោងកន្លះ មកនៅត្រឹមប្រមាណ៩៣នាទី ជួយឲ្យតម្លៃ Model T ធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈក្រុមហ៊ុន Ford ក៏ត្រូវប្រកាសកម្មវិធីប្រាក់ឈ្នួល «ប្រាំដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ» ដើម្បីទប់ស្កាត់អត្រាកម្មករលាឈប់ការងារខ្ពស់ដែលបណ្តាលមកពីភាពធុញទ្រាន់នៃការងារដដែលៗ។ សូមមើលផ្នែក B។
តើមានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីទៀតកើតឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា?
ការចម្បាំង Lepanto ក្នុងឆ្នាំ១៥៧១ រវាងកងទ័ពជើងទឹកសម្ព័ន្ធសាសនាគ្រិស្តនិងអុតូម៉ង់ ការប្រកាសបង្កើតប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ខាងកើតក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ ការចាប់ផ្តើមផ្សាយប៉ុស្តិ៍ Fox News ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦ ការចាប់ផ្តើមវាយប្រហារអាហ្វហ្គានីស្ថានក្នុងឆ្នាំ២០០១ និងការវាយប្រហារភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែលក្នុងឆ្នាំ២០២៣ សុទ្ធតែកើតឡើងនៅថ្ងៃដដែលនេះ តាមប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរីយ៉ាន។ សូមមើលផ្នែក C។
តើនរណាកើត ឬស្លាប់នៅថ្ងៃទី៧ តុលា ដែលគួរដឹង?
រូបវិទូ Niels Bohr និងអទិការ Desmond Tutu កើតនៅថ្ងៃនេះ ខណៈកវី Edgar Allan Poe ជាងថតរូប Irving Penn និងគីមីវិទូ Mario Molina ស្លាប់នៅថ្ងៃដដែល។ សូមមើលផ្នែក D។
តើហេតុអ្វី Luna 3 នៅតែសំខាន់សព្វថ្ងៃ?
ការស្វែងយល់ផ្នែកខាងឆ្ងាយនៃព្រះច័ន្ទបន្តជាមួយបេសកកម្មមនុស្ស Artemis II របស់ NASA និងបេសកកម្មយកគំរូដីរបស់ចិន ខណៈគោលការណ៍ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មរបស់ Ford នៅតែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការផលិតរថយន្តទំនើប។ សូមមើលផ្នែក E។
តើមានការពិតគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍អ្វីខ្លះទៀត?
ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ អ្នកតារាវិទ្យាបានព្យាករណ៍ជាមុនថាអាស្តេរ៉ូអ៊ីត 2008 TC3 នឹងធ្លាក់ចូលបរិយាកាសផែនដីនិងផ្ទុះខាងលើប្រទេសស៊ូដង់—ជាលើកដំបូងគេដែលការធ្លាក់អាស្តេរ៉ូអ៊ីតត្រូវបានព្យាករណ៍មុនពេលកើតឡើងជាក់ស្តែង។ សូមមើលផ្នែក F។
០៩ · ប្រភពប្រភព
- Luna 3 — NASA NSSDCA Spacecraft Catalog
- Far Side of the Moon (PIA00225) — NASA Image and Video Library
- Over the Moon, Bea (Artemis II) — NASA Image and Video Library
- GRAIL — NASA Science
- Center for Near-Earth Object Studies — NASA/JPL
- Battle of Lepanto — Encyclopaedia Britannica
- Model T — Encyclopaedia Britannica
- Assembly line at Ford’s Highland Park plant — Library of Congress
- Prof. Bohr — Library of Congress
- 1571 print of the Battle of Lepanto — Library of Congress
- Niels Bohr — Biographical, The Nobel Prize
- Desmond Tutu — Biographical, The Nobel Prize
- Mario Molina — Biographical, The Nobel Prize
- East Germany — Encyclopaedia Britannica
- Israel-Hamas War — Encyclopaedia Britannica
- World Cotton Day — Food and Agriculture Organization of the UN
✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១៦ ប្រភព
📅 ថ្ងៃនេះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ · Eksastra
អត្ថបទប្រចាំថ្ងៃ រំឭកព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកតាមកាលបរិច្ឆេទ ជាភាសាខ្មែរ។
អត្ថបទប្រចាំថ្ងៃទាំងអស់ →← ម្សិលមិញ · ៦ តុលាថ្ងៃស្អែក · ៨ តុលា →ថ្ងៃដែលសហភាពសូវៀតបាញ់បង្ហោះ Sputnik 1ថ្ងៃដែល Ford ចាប់ផ្តើមលក់រថយន្ត Model Tអត្ថបទប្រចាំថ្ងៃទាំងអស់