០១ · មូលដ្ឋានទីចុះចតថ្មីនៅសេតវិមាន ជាអ្វី?

នៅរសៀលថ្ងៃចន្ទ ទី២១ កញ្ញា ២០២៦ លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានកាត់ខ្សែបូសម្ពោធទីចុះចតឧទ្ធម្ភាគចក្រ (helipad) ថ្មី នៅសួនខាងត្បូង (South Lawn) នៃសេតវិមាន។ បន្ទាប់មក លោកបានឡើងជិះឧទ្ធម្ភាគចក្រ Marine One ពីទីចុះចតនោះ ទៅកាន់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Joint Base Andrews ដើម្បីបន្តដំណើរទៅទីក្រុងញូវយ៉ក ចូលរួមមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ។ នេះជាការប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការលើកដំបូងរបស់ទីចុះចតនេះ។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលបានចេញផ្សាយ ទីចុះចតនេះមានលក្ខណៈសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

• ទំហំ៖ រាងមូល អង្កត់ផ្ចិត ១០០ ហ្វីត (ប្រហែល ៣០ ម៉ែត្រ)។
• សម្ភារៈ៖ ថ្មក្រានីតកម្រាស់ ៤ អ៊ីញ (ប្រហែល ១០ សង់ទីម៉ែត្រ) យកពីរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ហើយមានត្រារបស់ប្រធានាធិបតីឆ្លាក់នៅកណ្ដាល។
• ផ្លូវដើរ៖ ផ្លូវដើរធ្វើពីថ្មក្រានីត តភ្ជាប់ទីចុះចតទៅនឹងច្រកចូលបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវការទូត (Diplomatic Reception Room) នៃសេតវិមាន។
• ថ្លៃដើម៖ ប្រហែល ៥–៦ លានដុល្លារ ដែលក្រុមហ៊ុនផលិតឧទ្ធម្ភាគចក្រ Sikorsky ជាអ្នកចេញ។

ចំណុចដែលគួរកត់សម្គាល់គឺ ទីចុះចតនេះមិនមែនធ្វើឡើងដើម្បីតុបតែងលម្អតែប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាបច្ចេកទេសមួយ ដែលបានរារាំងឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រធានាធិបតីជំនាន់ថ្មី មិនឱ្យប្រើប្រាស់សួនខាងត្បូងជាប្រចាំ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ដើម្បីយល់ពីបញ្ហានេះ យើងត្រូវត្រឡប់ទៅមើលប្រវត្តិ។

០២ · ប្រវត្តិជិត ៧០ ឆ្នាំនៃការចុះចតលើស្មៅ

នៅថ្ងៃទី១២ កក្កដា ១៩៥៧ លោកប្រធានាធិបតី Dwight D. Eisenhower បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំបូងគេ ដែលហោះហើរដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រ។ លោកបានចេញដំណើរពីសេតវិមាន ដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រតូចមួយប្រភេទ Bell H-13J។ គោលបំណងនៃការប្រើឧទ្ធម្ភាគចក្រ គឺដើម្បីដឹកប្រធានាធិបតីបានរហ័ស ទៅកាន់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស ឬទីតាំងសុវត្ថិភាពផ្សេងទៀត ក្នុងករណីមានអាសន្ន។

ចាប់ពីពេលនោះមក ឧទ្ធម្ភាគចក្ររបស់ប្រធានាធិបតី ដែលប្រើសញ្ញាហៅថា «Marine One» ពេលប្រធានាធិបតីជិះ បានក្លាយជារូបភាពដ៏ល្បីមួយនៃសេតវិមាន។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយកងអនុសេនាតូចឧទ្ធម្ភាគចក្រម៉ារីនទី១ (HMX-1) នៃកងម៉ារីនអាមេរិក។ អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ អាកាសយានិកម៉ារីនបានប្រើវិធីសាមញ្ញបំផុត៖ ដាក់ចានដែករាងមូលនៅលើស្មៅ ជាសញ្ញាសម្គាល់កន្លែងចុះចត។ វិធីនេះដំណើរការល្អ សម្រាប់ឧទ្ធម្ភាគចក្រស្រាលជាង ដូចជា VH-3D Sea King ដែលបម្រើការតាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៨ និង VH-60N White Hawk។

ទោះជាយ៉ាងណា វិធីនេះមានដែនកំណត់។ យោងតាមទស្សនាវដ្ដីយោធា The War Zone ពេលខ្លះអាកាសយានិកចុះចតមិនចំចានដែក ហើយធ្វើឱ្យស្មៅជុំវិញរហែក។ ប៉ុន្តែបញ្ហាពិតប្រាកដ បានលេចឡើងនៅពេលឧទ្ធម្ភាគចក្រជំនាន់ថ្មីមកដល់។

០៣ · ឫសគល់បញ្ហាVH-92A៖ ឧទ្ធម្ភាគចក្រដែលខ្លាំងពេកសម្រាប់ស្មៅ

នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៤ ក្រុមហ៊ុន Sikorsky (ក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Lockheed Martin) បានឈ្នះកិច្ចសន្យាផលិតឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រធានាធិបតីជំនាន់ថ្មី VH-92A Patriot ដែលជាកំណែយោធានៃឧទ្ធម្ភាគចក្រស៊ីវិល Sikorsky S-92។ កម្មវិធីនេះមានឧទ្ធម្ភាគចក្រសរុប ២៣ គ្រឿង ហើយថ្លៃដើមសរុបប្រហែល ៥ ពាន់លានដុល្លារ។

បញ្ហាបានលេចឡើងក្នុងការសាកល្បងនៅថ្ងៃទី២២ កញ្ញា ២០១៨ នៅពេល VH-92A ចុះចតនៅសួនខាងត្បូងសេតវិមាន។ កម្ដៅពីផ្សែងម៉ាស៊ីន និងពីម៉ាស៊ីនថាមពលជំនួយ (APU) បានធ្វើឱ្យស្មៅឆេះ។ នៅខែមិថុនា ២០២០ ការិយាល័យគណនេយ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក (GAO) បានសរសេរក្នុងរបាយការណ៍ថា កម្ដៅនេះ «នៅតែបន្តធ្វើឱ្យខូចខាតស្មៅ ក្នុងលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន»។

លទ្ធផលគឺ ឧទ្ធម្ភាគចក្រដ៏ទំនើបនេះ ត្រូវបានកំណត់ឱ្យចុះចតតែលើផ្ទៃរឹងប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Military.com នៅខែមេសា ២០២៤ VH-92A នៅតែមិនទាន់ដឹកប្រធានាធិបតីនៅឡើយទេ ហើយដឹកតែមន្ត្រីសេតវិមាន និងភ្នាក់ងារសេវាសម្ងាត់ប៉ុណ្ណោះ។ វាទើបតែហោះហើរជា Marine One ជាលើកដំបូងជាមួយលោកប្រធានាធិបតី Joe Biden នៅថ្ងៃទី១៩ សីហា ២០២៤។ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងនោះ វាក៏នៅតែមិនអាចចុះចតលើស្មៅនៃសួនខាងត្បូងជាប្រចាំបានដែរ។

លោក ត្រាំ ពិពណ៌នាបញ្ហានេះតាមរបៀបរបស់លោក៖ ឧទ្ធម្ភាគចក្រថ្មី «មានកម្លាំងខ្លាំងជាងប្រហែល ២ ដងកន្លះ» បើធៀបនឹងឧទ្ធម្ភាគចក្រមុន ហើយវា «មិនមែនគ្រាន់តែធ្វើឱ្យស្មៅប្រែពណ៌ទេ តែវាដកស្មៅចេញទាំងស្រុង»។

គំនូសខាងលើជាគំនូសពន្យល់សាមញ្ញ ដែលរៀបចំដោយ Eksastra ដើម្បីបង្ហាញគោលការណ៍ — មិនមែនជាគំនូសបច្ចេកទេសផ្លូវការទេ។

០៤ · សំណួរចម្បងហេតុអ្វីទើបតែសាងសង់នៅពេលនេះ?

បញ្ហាស្មៅឆេះត្រូវបានគេដឹងតាំងពីឆ្នាំ ២០១៨ ហើយ GAO បានរាយការណ៍ម្ដងទៀតក្នុងឆ្នាំ ២០២០។ យោងតាម Military.com ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ មន្ត្រីសេតវិមានម្នាក់ថែមទាំងនិយាយថា ការដោះស្រាយបញ្ហានេះ «ជាគោលដៅផ្អែកលើព្រឹត្តិការណ៍ មិនមែនផ្អែកលើពេលវេលាទេ»។ ដូច្នេះ ហេតុអ្វីបានជាទីចុះចតអចិន្ត្រៃយ៍ ទើបតែលេចឡើងនៅឆ្នាំ ២០២៦? ការស្រាវជ្រាវរបស់ Eksastra បង្ហាញពីកត្តាប្រាំ ដែលកើតឡើងព្រមគ្នានៅពេលនេះ៖

ការវិភាគសរុបមក បញ្ហាបច្ចេកទេសមានជាយូរមកហើយ។ អ្វីដែលផ្លាស់ប្ដូរនៅឆ្នាំ ២០២៦ គឺ៖ មានតម្រូវការបន្ទាន់ (VH-3D ចូលនិវត្តន៍) មានប្រាក់ (Sikorsky) មានឆន្ទៈនយោបាយ (លោក ត្រាំ) និងមានថ្ងៃផុតកំណត់ (ទស្សនកិច្ចលោក ស៊ី)។ នៅពេលកត្តាទាំងបួននេះកើតឡើងព្រមគ្នា គម្រោងដែលជាប់គាំងជិត ៨ ឆ្នាំ ក៏បានសម្រេចក្នុងរយៈពេលតែមួយរដូវ។

០៥ · ដំណើរការពីការសាកល្បងឆ្នាំ ២០១៨ ដល់ការសម្ពោធឆ្នាំ ២០២៦

ការកែសាងឡើងវិញនៅខែសីហា ជាចំណុចដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ ផ្ទៃនៃសួនខាងត្បូងមិនរាបស្មើទេ ហើយគ្រឹះដំបូងត្រូវបានធ្វើតាមជម្រាលធម្មជាតិនោះ។ លោក ត្រាំ ចង់ឱ្យទីចុះចតរាបស្មើ ដែលធ្វើឱ្យការងារយឺតប្រហែលមួយសប្ដាហ៍កន្លះ។ សម្រាប់ឧទ្ធម្ភាគចក្រ ផ្ទៃរាបស្មើមានសារៈសំខាន់ផ្នែកសុវត្ថិភាព ព្រោះការចុះចតលើផ្ទៃទេរ អាចបង្កើនហានិភ័យនៃការក្រឡាប់។

ហត្ថលេខារបស់លោក ត្រាំ និងរបស់អ្នកដឹកនាំគម្រោង ត្រូវបានដាក់នៅខាងក្រោយរូបឥន្ទ្រីនៃត្រាប្រធានាធិបតី ហើយនឹងលាក់ពីការមើលឃើញ ក្រោយពេលសាងសង់រួច។ លោក ត្រាំ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «វាគួរឱ្យរំភើបណាស់ ហើយខ្ញុំគិតថា វានឹងនៅទីនេះយូរណាស់»។

០៦ · ប្រៀបធៀបស្មៅ និងចានដែក ធៀបនឹងថ្មក្រានីត

លោក ត្រាំ បានពិពណ៌នាថ្មក្រានីតថាជា «ថ្មដែលរឹងមាំបំផុត» ហើយថាវាអាចនៅបាន «មួយលានឆ្នាំ»។ ការវិភាគទាំងនេះជាពាក្យសម្ដីផ្សព្វផ្សាយ ដែលមិនទាន់មានការផ្ទៀងផ្ទាត់ឯករាជ្យទេ ប៉ុន្តែថ្មក្រានីតពិតជាសម្ភារៈរឹងមាំ និងធន់នឹងកម្ដៅ ដែលគេប្រើជាទូទៅសម្រាប់សំណង់យូរអង្វែង។

០៧ · ការទូតការបង្ហាញជូនលោក ស៊ី ជីនពីង

នៅថ្ងៃទី២៤ កញ្ញា ២០២៦ ក្រោយកិច្ចពិភាក្សារយៈពេល ៩០ នាទីនៅការិយាល័យ Oval Office លោក ត្រាំ បាននាំលោក ស៊ី ជីនពីង ទៅមើលឧទ្ធម្ភាគចក្រ Marine One ដែលចតលើទីចុះចតថ្មី។ ឧទ្ធម្ភាគចក្រមិនបានហោះទេ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារ AP លោក ត្រាំ បាននិយាយថា លោក ស៊ី «ចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើថ្មក្រានីត» ហើយថា លោក ស៊ី «ជាអ្នកជំនាញខាងថ្ម»។ លោក ត្រាំ ក៏បាននាំលោក ស៊ី ទៅមើលការដ្ឋានសាលពិធីធំ ដែលកំពុងសាងសង់ជំនួសស្លាបខាងកើតផងដែរ។

ការវិភាគចំពោះលោក ត្រាំ ទីចុះចតនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ។ វាក៏ជាឧបករណ៍នៃ «ការទូតតាមរយៈពិធី» ផងដែរ ដូចការស្វាគមន៍លោក ស៊ី នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស (សូមអាន៖ ហេតុអ្វីអាមេរិកយកមូលដ្ឋានទ័ពទទួលលោក Xi?)។ ទោះជាយ៉ាងណា ការវិភាគជាច្រើនបានកត់សម្គាល់ថា ទស្សនកិច្ចនេះមានពិធីច្រើន ប៉ុន្តែលទ្ធផលជាក់ស្ដែងតិច (សូមអាន៖ អត្ថប្រយោជន៍ និងគុណវិបត្តិនៃទស្សនកិច្ចលោក ស៊ី)។

០៨ · ការវាយតម្លៃអត្ថប្រយោជន៍ និងការរិះគន់

ការវិភាគការជជែកវែកញែកនេះ មិនមែនផ្ដោតលើថា តើត្រូវការទីចុះចតឬអត់នោះទេ ព្រោះបញ្ហាបច្ចេកទេសមានពិតប្រាកដ ហើយបានអូសបន្លាយតាំងពីរដ្ឋបាលមុនៗ។ ចំណុចដែលគេជជែកគ្នា គឺរបៀបធ្វើ៖ ល្បឿនលឿនពេក ការពឹងលើថវិកាពីក្រុមហ៊ុនឯកជន និងការរចនាបែបអធិកអធម។

០៩ · បន្ទាប់ពីនេះអ្វីនឹងកើតឡើងបន្ទាប់?

• VH-3D Sea King គ្រោងចូលនិវត្តន៍ទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ធ្វើឱ្យ VH-92A ក្លាយជាឧទ្ធម្ភាគចក្រចម្បងរបស់ប្រធានាធិបតី។
• VH-60N White Hawk នឹងបន្តហោះហើររហូតដល់យ៉ាងហោចណាស់ឆ្នាំ ២០៣០ ព្រោះវាដំណើរការល្អនៅតំបន់ក្ដៅ និងខ្ពស់ ហើយពេលខ្លះអាចលេចមុខនៅសួនខាងត្បូង។
• ការកែលម្អ VH-92A នៅតែបន្ត៖ កងទ័ពជើងទឹកបានផ្ដល់ថវិកាប្រហែល ១០៧,៣ លានដុល្លារ ដើម្បីអភិវឌ្ឍស្លាបចក្រថ្មី ដែលគ្រោងបញ្ចប់នៅខែមីនា ២០៣១។
• ការត្រួតពិនិត្យពីសភា៖ សំណួរអំពីការបរិច្ចាគពីក្រុមហ៊ុនម៉ៅការ ទំនងជានឹងបន្តត្រូវបានលើកឡើង ជាពិសេសនៅពេលមានគម្រោងសំណង់ផ្សេងទៀតនៅសេតវិមាន ដូចជាសាលពិធីធំ។

១០ · FAQសំណួរដែលសួរញឹកញាប់

១១ · ប្រភពប្រភពឯកសារយោង និងរូបភាព

1. ABC News — Trump building granite helipad on White House South Lawn (06.07.2026)
2. Fortune — Trump is building a helipad with ‘carved granite’ White House seal (07.07.2026)
3. TIME — Trump’s New White House Helipad Project Labeled a ‘Joke’ by Democrat Lawmaker (07.07.2026)
4. ABC News — Trump shows off multimillion-dollar White House helipad and adds his signature (19.08.2026)
5. The War Zone — Marine One VH-92A Makes First Operational Use Of New White House Helipad
6. MiGFlug — VH-92A Marine One Opens the White House’s New Granite Helipad
7. AP / ABC News — Trump relishes showing Xi his Marine One chopper and new White House helipad (24.09.2026)
8. Military.com — New Marine One Helicopters Aren’t Allowed to Carry the President Because They Could Scorch the Lawn (27.04.2024)
9. Wikipedia — White House helipad
10. Wikipedia — Sikorsky VH-92 Patriot
11. This Day in Aviation — 12 July 1957 (លោក Eisenhower ហោះហើរដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រ)

📷 ឥណទានរូបភាព

រូបភាពទាំង ១១ ក្នុងអត្ថបទនេះ មកពី Wikimedia Commons៖ The White House (Public domain) — Molly Riley (២ សន្លឹក) · Joyce N. Boghosian (២ សន្លឹក) · រូបថតផ្លូវការសេតវិមាន (២ សន្លឹក) · U.S. Marine Corps (Public domain) — Sgt. Hunter Helis · PHC C.M. Fitzpatrick · G. Edward Johnson (CC BY 4.0, ២ សន្លឹក) · Dan McCue (CC BY 4.0)។ គំនូសប្រៀបធៀប និងតារាង ត្រូវបានរៀបចំដោយ Eksastra។ ចុចលើរូបភាពណាមួយ ដើម្បីមើលទំហំធំ។