០១ · ហេតុអ្វីពេលនេះហេតុអ្វីសំណួរ «បញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េ» ត្រឡប់មកវិញ?

នៅថ្ងៃទី២៣ កញ្ញា ២០២៦ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក លី ជេមយ៉ុង (Lee Jae-myung) បានថ្លែងនៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៨១ ថា លោកសង្ឃឹមថា «កិច្ចសន្ទនារវាងកូរ៉េខាងជើង និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលផ្អាកយូរមកហើយ អាចចាប់ផ្ដើមឡើងវិញដោយមិនបង្អង់» (UPI)។ ប្រាំថ្ងៃមុននោះ ក្នុងពិធីរំលឹកខួបលើកទី៨ នៃសេចក្ដីប្រកាសរួមព្យុងយ៉ាងឆ្នាំ ២០១៨ លោកបានប្ដេជ្ញាថា នឹងខិតខំប្រែក្លាយបទឈប់បាញ់ឆ្នាំ ១៩៥៣ ទៅជាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ (The Korea Times)។

ប៉ុន្តែបរិយាកាសឆ្នាំ ២០២៦ ខុសឆ្ងាយពីឆ្នាំ ២០១៨។ មានកត្តាបួនយ៉ាងដែលធ្វើឱ្យប្រធានបទនេះក្ដៅគគុកម្ដងទៀត៖

• រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីរបស់កូរ៉េខាងជើង៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលអនុម័តនៅខែមីនា ២០២៦ ហើយបង្ហាញជាសាធារណៈនៅដើមខែឧសភា បានលុបគោលដៅបង្រួបបង្រួមជាតិចេញទាំងស្រុង ហើយកំណត់ទឹកដីរបស់ខ្លួនត្រឹមខាងជើងខ្សែបទឈប់បាញ់ (KEI)។
• ការសាកល្បងអាវុធបន្ត៖ មួយថ្ងៃមុនសុន្ទរកថារបស់លោក Lee កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងមីស៊ីលអ៊ីពែរសូនិក (hypersonic) ដែលបានកែលម្អ (UPI)។
• ការបើកទ្វាររបស់ Trump៖ នៅថ្ងៃទី១៨ សីហា ២០២៦ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយថា លោក Kim Jong Un បានឆ្លើយតបនឹងសំណើរបស់លោកសម្រាប់ការសន្ទនា ហើយហៅវាថា «វិជ្ជមានណាស់»។ មួយថ្ងៃមុននោះ លោកបានបញ្ជាឱ្យបន្ថយសមយុទ្ធយោធារួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង (Al Jazeera)។
• អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ៖ ឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ព្យុងយ៉ាងកាន់តែធំឡើង ហើយលោក Kim បានប្រកាសថា ការបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរមិនមែនជាប្រធានបទចរចាទេ។

មានដៃមួយកំពុងគោះទ្វារសម្រាប់កិច្ចចរចារវាងកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកម្ដងទៀត។— លោក Lee Jae-myung ថ្ងៃទី១៨ កញ្ញា ២០២៦ (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ The Korea Times

ការវិភាគសំណួរ «ហេតុអ្វីសង្គ្រាមមិនទាន់បញ្ចប់?» មិនមែនជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រសុទ្ធសាធទេ។ ចម្លើយរបស់វាពន្យល់ពីមូលហេតុដែលឧបទ្វីបកូរ៉េនៅតែជាតំបន់ដែលមានកងទ័ពប្រមូលផ្ដុំច្រើនបំផុតមួយលើពិភពលោក ហេតុអ្វីអាមេរិកនៅតែមានទាហានរាប់ម៉ឺននាក់នៅទីនោះ និងហេតុអ្វីកិច្ចប្រជុំកំពូលរាប់ដងមិនអាចបិទជំពូកនេះបាន។

០២ · ១៩៥០–១៩៥៣សង្គ្រាមដែលបែងចែកជាតិមួយជាពីរ

នៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ក្រោយជប៉ុនចុះចាញ់ ឧបទ្វីបកូរ៉េត្រូវបានបែងចែកនៅខ្សែស្របទី៣៨ រវាងកងកម្លាំងកាន់កាប់របស់សហភាពសូវៀតនៅខាងជើង និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅខាងត្បូង។ នៅឆ្នាំ ១៩៤៨ រដ្ឋពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នាត្រូវបានបង្កើតឡើង៖ សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (ខាងត្បូង) និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ (ខាងជើង) ដែលរដ្ឋនីមួយៗអះអាងថាជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់តែមួយគត់នៃកូរ៉េទាំងមូល (Wikipedia)។

នៅថ្ងៃទី២៥ មិថុនា ១៩៥០ កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងបានឆ្លងកាត់ខ្សែស្របទី៣៨។ នៅថ្ងៃដដែល ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN បានអនុម័តសេចក្ដីសម្រេចលេខ ៨២ ថ្កោលទោសការឈ្លានពាន។ សេចក្ដីសម្រេចលេខ ៨៣ (២៧ មិថុនា) និងលេខ ៨៤ (៧ កក្កដា) បានអនុញ្ញាតជំនួយយោធា និងបង្កើតកងបញ្ជាការរួមក្រោមការដឹកនាំរបស់អាមេរិក។ សហភាពសូវៀតកំពុងធ្វើពហិការក្រុមប្រឹក្សា ដូច្នេះមិនបានប្រើសិទ្ធិវេតូទេ។ ចុងឆ្នាំ ១៩៥០ ចិនបានបញ្ជូន «កងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តប្រជាជន» ចូលធ្វើសង្គ្រាម ហើយសមរភូមិបានជាប់គាំងនៅជិតខ្សែស្របទី៣៨ អស់រយៈពេលពីរឆ្នាំ។

ប្រភព៖ តួលេខតាមភាគី ពី Wikipedia (Korean War) ដែលដកស្រង់ពីប្រភពផ្លូវការ និងការសិក្សាផ្សេងៗ។ សព្វវចនាធិប្បាយ Britannica ប៉ាន់ស្មានថា ជីវិតយ៉ាងតិច ២,៥ លាននាក់ត្រូវបានបាត់បង់ក្នុងសង្គ្រាមនេះ។

ការវិភាគចំណុចសំខាន់គឺ សង្គ្រាមនេះបានបញ្ចប់ដោយគ្មានអ្នកឈ្នះ។ ខ្សែព្រំដែនក្រោយសង្គ្រាមស្ថិតនៅជិតកន្លែងដែលវាចាប់ផ្ដើម។ ភាគីទាំងពីរនៃឧបទ្វីបនៅតែអះអាងសិទ្ធិលើទឹកដីទាំងមូល ហើយនេះជាមូលហេតុដែលពិបាកសរសេរសន្ធិសញ្ញាមួយ ដែលភាគីទាំងអស់អាចទទួលយកបាន។

០៣ · ១៩៥៣បទឈប់បាញ់ ២៧ កក្កដា ១៩៥៣៖ អ្វីដែលវាបានធ្វើ និងមិនបានធ្វើ

ការចរចាបានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១០ កក្កដា ១៩៥១ នៅក្រុងកេសុង (Kaesong) ហើយក្រោយមកបានផ្លាស់ទៅភូមិផានមុនជុំ (Panmunjom)។ យោងតាមកងបញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNC) មានកិច្ចប្រជុំចំនួន ១៥៨ ដង មុនពេលភាគីទាំងពីរព្រមចុះហត្ថលេខា ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជា «បទឈប់បាញ់ដែលចរចាយូរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ» (UNC)។

ឧបសគ្គធំបំផុតគឺការប្រគល់អ្នកទោសសង្គ្រាម។ ទាហានចិន និងកូរ៉េខាងជើងជាច្រើនដែលត្រូវចាប់ខ្លួន មិនចង់ត្រឡប់ទៅខាងជើងវិញទេ ហើយរឿងនេះមិនអាចទទួលយកបានសម្រាប់ទីក្រុងប៉េកាំង និងព្យុងយ៉ាង។ ទីបំផុត គណៈកម្មការអព្យាក្រឹតសម្រាប់ការប្រគល់អ្នកទោសត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយទាហានកុម្មុយនិស្តជាង ២២ ០០០ នាក់បានបដិសេធមិនត្រឡប់ទៅវិញ (Wikipedia)។

• អ្នកចុះហត្ថលេខា៖ ឧត្តមសេនីយ៍ទោ William Harrison Jr. និងឧត្តមសេនីយ៍ Mark W. Clark ខាង UNC។ ខាងម្ខាងទៀតមាន ឧត្តមសេនីយ៍ Nam Il លោក គីម អ៊ីលស៊ុង (Kim Il Sung) និងឧត្តមសេនីយ៍ចិន ប៉េង តឺហ្វាយ (Peng Dehuai)។ បទឈប់បាញ់ចូលជាធរមាននៅម៉ោង ២២:០០ យប់ថ្ងៃដដែល។
• កូរ៉េខាងត្បូងនៅក្រៅ៖ ប្រធានាធិបតី ស៊ីងម៉ាន់ រី (Syngman Rhee) បានបដិសេធមិនចុះហត្ថលេខា ព្រោះលោកមិនព្រមទទួលស្គាល់ការបរាជ័យក្នុងការបង្រួបបង្រួមកូរ៉េដោយកម្លាំង។
• ខ្សែបន្ទាត់ និង DMZ៖ ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនយោធា (MDL) ត្រូវបានគូសតាមខ្សែសមរភូមិ។ ភាគីនីមួយៗដកថយ ២ គីឡូម៉ែត្រ បង្កើតបានតំបន់គ្មានយោធាទទឹង ៤ គីឡូម៉ែត្រ និងប្រវែងប្រហែល ២៤១ គីឡូម៉ែត្រ (UNC)។
• យន្តការត្រួតពិនិត្យ៖ គណៈកម្មការបទឈប់បាញ់យោធា (MAC) និងគណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យនៃប្រទេសអព្យាក្រឹត (NNSC) ដែលមានឆេកូស្លូវ៉ាគី ប៉ូឡូញ ស៊ុយអែត និងស្វីស។

គំនូសពន្យល់សាមញ្ញដោយ Eksastra — មិនមែនជាផែនទីផ្លូវការ ហើយមិនតាមមាត្រដ្ឋានពិតទេ។ តួលេខពី UNC។

ការវិភាគបទឈប់បាញ់ជាកិច្ចព្រមព្រៀងយោធា ដែលចុះហត្ថលេខាដោយមេបញ្ជាការកងទ័ព មិនមែនដោយរដ្ឋាភិបាលទេ។ វាបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធ ប៉ុន្តែមិនបានដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយ ដូចជាការទទួលស្គាល់គ្នាទៅវិញទៅមក ព្រំដែនសមុទ្រ ឬវត្តមានកងទ័ពបរទេសឡើយ។ អត្ថបទរបស់វាផ្ទាល់បានផ្ដល់អនុសាសន៍ឱ្យមានសន្និសីទនយោបាយក្នុងរយៈពេលបីខែ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនោះ។

០៤ · ១៩៥៤ និងក្រោយមកហេតុអ្វីមិនដែលមានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព?

សន្និសីទនយោបាយដែលបទឈប់បាញ់បានគ្រោងទុក ត្រូវបានបើកនៅទីក្រុងហ្សឺណែវក្នុងខែមេសា ១៩៥៤ យឺតជាងកាលកំណត់ប្រហែលប្រាំមួយខែ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក ចូវ អេនឡាយ (Zhou Enlai) បានស្នើឱ្យមានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពកូរ៉េ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក John Foster Dulles មិនបានទទួលយកសំណើនោះទេ។ សន្និសីទបានបញ្ចប់ដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀង (Wikipedia)។

ចាប់ពីពេលនោះមក បទឈប់បាញ់បានក្លាយជា «ស្ថាបត្យកម្មសន្តិសុខ» បណ្ដោះអាសន្នដែលស្ថិតស្ថេរយូរបំផុតមួយ។ មូលហេតុដែលវាមិនត្រូវបានជំនួស អាចចែកជាបួនក្រុម៖

• សង្គ្រាមត្រជាក់៖ ភាគីនីមួយៗមានសម្ព័ន្ធមិត្តធំៗនៅពីក្រោយ ហើយគ្មានភាគីណាចង់ទទួលស្គាល់ភាពស្របច្បាប់របស់ភាគីម្ខាងទៀតទេ។
• បញ្ហាភាគី៖ អ្នកចុះហត្ថលេខាលើបទឈប់បាញ់គឺ UNC (ដឹកនាំដោយអាមេរិក) កូរ៉េខាងជើង និងចិន។ កូរ៉េខាងត្បូងមិនមែនជាភាគីផ្លូវការទេ ហើយព្យុងយ៉ាងធ្លាប់ប្រើចំណុចនេះដើម្បីទាមទារចរចាតែជាមួយវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុណ្ណោះ (CRS)។
• ព្រំដែនសមុទ្រ៖ បទឈប់បាញ់មិនបានកំណត់ព្រំដែននៅសមុទ្រលឿងទេ។ ខ្សែ Northern Limit Line (NLL) ត្រូវបានគូសដោយ UNC នៅខែសីហា ១៩៥៣ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងមិនទទួលស្គាល់ (Wikipedia)។
• ការបដិសេធបទឈប់បាញ់៖ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថា នឹងលែងគោរពបទឈប់បាញ់នៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ១៩៩៦ ២០០៣ ២០០៦ ២០០៩ និង ២០១៣ ប៉ុន្តែការប្រយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំមិនបានកើតឡើងវិញទេ។

ក្នុងរយៈពេល ៧ ទសវត្សរ៍ «សន្តិភាពដែលគ្មានសន្តិភាព» នេះ បានឃើញការប៉ះទង្គិចជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ ២០១០ នាវាចម្បាំង Cheonan របស់កូរ៉េខាងត្បូងបានលិច ហើយនាវិក ៤៦ នាក់បានស្លាប់។ ការស៊ើបអង្កេតអន្តរជាតិបានចោទប្រកាន់កូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែព្យុងយ៉ាងបដិសេធ។ នៅឆ្នាំដដែល កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់កាំភ្លើងធំប្រហែល ១៧០ គ្រាប់ទៅលើកោះ Yeonpyeong ហើយសម្លាប់ជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ៤ នាក់ (Wikipedia)។

ការវិភាគដោយសារបទឈប់បាញ់ដំណើរការ «ល្អគ្រប់គ្រាន់» ក្នុងការការពារសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ ភាគីធំៗមិនមានសម្ពាធខ្លាំងក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយពេញលេញទេ។ ចំណែកឯសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពវិញ តម្រូវឱ្យដោះស្រាយបញ្ហាដែលពិបាកជាងការឈប់បាញ់ច្រើនដង។

០៥ · ពេលវេលាការប៉ុនប៉ងរកសន្តិភាព៖ ពីក្ដីសង្ឃឹមឆ្នាំ ២០១៨ ដល់ «រដ្ឋអរិភាពពីរ»

០៦ · នុយក្លេអ៊ែរកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ៖ ហេតុអ្វីវាផ្លាស់ប្ដូរសមីការទាំងមូល

កូរ៉េខាងជើងបានដកខ្លួនចេញពីសន្ធិសញ្ញាមិនរីកសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT) នៅឆ្នាំ ២០០៣ ហើយបានធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី៩ តុលា ២០០៦។ ឆ្នាំ ២០២២ វាបានអនុម័តច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវាយប្រហារនុយក្លេអ៊ែរដោយស្វ័យប្រវត្តិ ប្រសិនបើថ្នាក់ដឹកនាំ ឬប្រព័ន្ធបញ្ជាត្រូវបានវាយប្រហារ ហើយនៅឆ្នាំ ២០២៣ បានបញ្ចូលស្ថានភាពនុយក្លេអ៊ែរទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ (Wikipedia)។

SIPRI ប៉ាន់ស្មាននៅខែមិថុនា ២០២៦ ថា កូរ៉េខាងជើង «អាចបានដំឡើងក្បាលគ្រាប់សរុបប្រហែល ៦០» ខណៈចំនួនក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរទូទាំងពិភពលោកមាន ១២ ១៨៧ គិតត្រឹមខែមករា ២០២៦ (Al Jazeera)។ កូរ៉េខាងជើងក៏បានអភិវឌ្ឍមីស៊ីលផ្លោងឆ្លងទ្វីប (ICBM) ជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា Hwasong-17 ដល់ Hwasong-20។

ប្រសិនបើសហរដ្ឋអាមេរិកបោះបង់ការឈ្លក់វង្វេងមិនសមហេតុផល ក្នុងការធ្វើឱ្យយើងគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ ហើយទទួលស្គាល់ការពិត… គ្មានហេតុផលណាដែលយើងមិនអង្គុយចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកទេ។— លោក Kim Jong Un នៅសភាប្រជាជនកំពូល ខែកញ្ញា ២០២៥ (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ Al Jazeera តាម KCNA

ទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ីក៏បានពង្រឹងទីតាំងរបស់ព្យុងយ៉ាងដែរ។ ក្រោយសន្ធិសញ្ញាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយខែមិថុនា ២០២៤ កូរ៉េខាងជើងបានបញ្ជូនបុគ្គលិកយោធាជាង ១៦ ០០០ នាក់ទៅរុស្ស៊ីតាំងពីខែតុលា ២០២៤ និងគ្រាប់កាំភ្លើងធំជាង ១៥ លានគ្រាប់ ដោយទទួលបានប្រេង ស្បៀង និងបច្ចេកវិទ្យាយោធាជាថ្នូរ (Chatham House)។

ការវិភាគក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៩០ និង ២០០០ ការចរចាផ្ដោតលើ «សន្តិភាពជាថ្នូរនឹងការបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរ»។ សព្វថ្ងៃ ព្យុងយ៉ាងមានអាវុធដែលវាចាត់ទុកថាជាការធានាការរស់រានមានជីវិតរបស់របប ហើយមានដៃគូធំគឺរុស្ស៊ី។ នេះធ្វើឱ្យកម្លាំងចរចារបស់វាខ្លាំងជាងពេលណាទាំងអស់ ហើយសម្ពាធដើម្បីទទួលយកសន្ធិសញ្ញាតាមលក្ខខណ្ឌរបស់លោកខាងលិចកាន់តែតិច។

០៧ · សន្ធិសញ្ញាតើសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពពិតប្រាកដត្រូវការអ្វីខ្លះ?

របាយការណ៍របស់សេវាស្រាវជ្រាវសភាអាមេរិក (CRS) ឆ្នាំ ២០១៨ បានរៀបរាប់បញ្ហាជាច្រើន ដែលសន្ធិសញ្ញាណាមួយត្រូវតែដោះស្រាយ (CRS R45169)៖

• អ្នកណាជាភាគី? ភាគីចុះហត្ថលេខាលើបទឈប់បាញ់ (អាមេរិក/UNC ចិន កូរ៉េខាងជើង) ខុសពីភាគីដែលពាក់ព័ន្ធពិតប្រាកដ ដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន និងរុស្ស៊ី។ កូរ៉េខាងជើងចូលចិត្តចរចាទ្វេភាគីជាមួយអាមេរិក ខណៈអាមេរិកតែងទទូចឱ្យមានភាគីច្រើន។
• អនាគតរបស់ UNC៖ UNC ជាអ្នកដឹកនាំការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ (UNC)។ កូរ៉េខាងជើងចាត់ទុក UNC ជា «ឧបករណ៍របស់យោធាអាមេរិក» ហើយចង់ឱ្យវារំលាយ។
• កងទ័ពអាមេរិក៖ ព្យុងយ៉ាងទាមទារជាប្រវត្តិឱ្យអាមេរិកដកទ័ព ខណៈសេអ៊ូលចង់រក្សាសម្ព័ន្ធភាព និងវត្តមានទ័ពអាមេរិក។
• លំដាប់លំដោយ៖ តើការបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរត្រូវមកមុន ក្រោយ ឬស្របពេលជាមួយសន្ធិសញ្ញា? ចិនគាំទ្រការចរចា «ពីរផ្លូវស្របគ្នា»។
• ព្រំដែន និងការទទួលស្គាល់៖ ខ្សែ NLL នៅសមុទ្រ និងសំណួរថា តើរដ្ឋទាំងពីរទទួលស្គាល់គ្នាជារដ្ឋឯករាជ្យដែរឬទេ។
• ការផ្ដល់សច្ចាប័ន៖ សន្ធិសញ្ញាផ្លូវការទំនងជាត្រូវការការយល់ព្រមពីព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក។

ការវិភាគដោយសារបញ្ហាទាំងនេះ ទើបមានការស្នើ «សេចក្ដីប្រកាសបញ្ចប់សង្គ្រាម» ជាជំហានដំបូង ប៉ុន្តែសូម្បីជំហាននេះក៏មិនទាន់សម្រេចបាន។

០៨ · អ្នកពាក់ព័ន្ធភាគីនីមួយៗចង់បានអ្វី?

ការវិភាគគោលដៅរបស់ភាគីនានាមិនត្រូវគ្នាទាល់តែសោះ។ អាមេរិកចង់បានការបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរជាមុន ខណៈកូរ៉េខាងជើងចង់បានការទទួលស្គាល់នុយក្លេអ៊ែរជាមុន។ រុស្ស៊ី ដែលឥឡូវជាសម្ព័ន្ធមិត្តយោធារបស់ព្យុងយ៉ាង បន្ថែមកត្តាថ្មីមួយដែលមិនមាននៅឆ្នាំ ២០១៨។

០៩ · បន្ទាប់ពីនេះសេណារីយ៉ូ និងអ្វីដែលត្រូវតាមដាន

• ការជួប Trump–Kim៖ តើមានការប្រកាសកិច្ចប្រជុំកំពូលថ្មី ឬការឆ្លើយតបជាផ្លូវការពីព្យុងយ៉ាងដែរឬទេ?
• សមយុទ្ធយោធា៖ ការកាត់បន្ថយសមយុទ្ធរួមអាមេរិក–កូរ៉េខាងត្បូង និងប្រតិកម្មរបស់ព្យុងយ៉ាង។
• ការធ្វើតេស្តអាវុធ៖ មីស៊ីលអ៊ីពែរសូនិក ICBM និងសញ្ញានៃការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ។
• អ័ក្សព្យុងយ៉ាង–ម៉ូស្គូ៖ ការបញ្ជូនទ័ព និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាយោធា។

១០ · FAQសំណួរដែលសួរញឹកញាប់

១១ · ប្រភពប្រភពឯកសារយោង និងរូបភាព

1. United Nations Command — 1951–1953: Armistice Negotiations
2. Wikipedia — Korean Armistice Agreement
3. Wikipedia — Korean War
4. Encyclopaedia Britannica — Korean War
5. U.S. Embassy — Joint Statement of President Trump and Chairman Kim Jong Un at the Singapore Summit (12.06.2018)
6. Congressional Research Service — A Peace Treaty with North Korea? (19.04.2018)
7. The Diplomat — At UN, Moon Again Calls for Declaration to End the Korean War (09.2021)
8. Al Jazeera — North Korea’s Kim says open to US talks if denuclearisation demands dropped (22.09.2025)
9. Korea Economic Institute of America — North Korea’s New Constitution Buries the Reunification Project (21.05.2026)
10. Al Jazeera — Nuclear risks rise as powers expand and modernise arsenals: SIPRI (08.06.2026)
11. Chatham House — North Korea’s military partnership with Russia has consequences far beyond Ukraine (09.09.2026)
12. UPI — South Korea’s Lee presses for U.S.-North Korea talks at U.N. (23.09.2026)

📷 ឥណទានរូបភាព

រូបភាពទាំង ៦ ក្នុងអត្ថបទនេះ មកពី Wikimedia Commons៖ U.S. Department of Defense — F. Kazukaitis, U.S. Navy (Public domain) · Korea.net / Korean Culture and Information Service — Jeon Han (CC BY-SA 2.0) · calflier001 (CC BY-SA 2.0) · Travis Wise (CC BY 2.0) · Shealeah Craighead, The White House (Public domain) · MCCS Spike Call, U.S. Navy (Public domain)។ តារាង គំនូស និងគំនូសពន្យល់ DMZ រៀបចំដោយ Eksastra។ ចុចលើរូបភាពណាមួយ ដើម្បីមើលទំហំធំ។