
ហេតុអ្វីទីក្រុងបាងកកនៅតែលិចទឹករាល់ឆ្នាំ? វិទ្យាសាស្ត្រនៃទីក្រុងកំពុងលិច និងវិបត្តិទឹកជំនន់ខែកញ្ញា ២០២៦
នៅចុងខែកញ្ញា ២០២៦ រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសទាំង៥០ស្រុកនៃរាជធានីបាងកកជាតំបន់គ្រោះមហន្តរាយ ក្រោយភ្លៀងធ្លាក់ជិត ៣០០ ម.ម ក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែនេះមិនមែនជាឧប្បត្តិហេតុតែម្តងឡើយ — វាជាផ្នែកនៃវិបត្តិរចនាសម្ព័ន្ធដែលបន្តកកកុញអស់រយៈពេលជាង៤០ឆ្នាំ ចាប់ពីដីទ្រុឌទ្រោម ការបំពេញប្រឡាយ រហូតដល់ការជជែកគ្នាអំពីលទ្ធភាពផ្លាស់ប្តូររាជធានី។
Aស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន៖ ទីក្រុងបាងកកចូលរដូវទឹកជំនន់ម្តងទៀត
ចាប់ពីរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២៤ រហូតដល់ថ្ងៃសៅរ៍ទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ភ្លៀងបានធ្លាក់ជាប់លាប់លើរាជធានីបាងកកជិត ៣០០ ម.ម — មិនមែនជាភ្លៀងធ្លាក់រំពេចមួយរំពេច (flash flood) ដូចធម្មតាទេ ថែមទាំងជាភ្លៀងជាប់លាប់ដែលមិនឈប់សម្រាកអស់ជិតពីរថ្ងៃពេញ។
យោងតាមរបាយការណ៍ព័ត៌មាន រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសទាំង៥០ស្រុករបស់រាជធានីជា «តំបន់គ្រោះមហន្តរាយ» នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៦ កញ្ញា ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអង្គភាពមូលដ្ឋានចាត់វិធានការជាបន្ទាន់។ យោងតាម Khaosod English ទឹកភ្លៀងប្រមាណ ២២៣ លានម៉ែត្រគូប បានធ្លាក់លើផ្នែក Phra Nakhon នៃទីក្រុង ខណៈក្រុងបូមទឹកចេញក្នុងអត្រាកំពូលដល់ ១.២០០ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយវិនាទី។ ផ្លូវជាង៩៣ខ្សែក្លាយជាមិនអាចធ្វើដំណើរបាន សាលារៀនរបស់ក្រុងបាងកកទាំងអស់ត្រូវបានបិទនៅថ្ងៃច័ន្ទទី២៨ ហើយបុគ្គលិកសាលាក្រុងបានធ្វើការពីផ្ទះ ដើម្បីកាត់បន្ថយចរាចរណ៍។
តាមទិន្នន័យ Al Jazeera និង Malay Mail ប្រឡាយសំខាន់ៗជាច្រើន — Khlong Prem Prachakon, Khlong Lat Phrao, Khlong Saen Saep, និង Khlong Prawet Buri Rom — បានឡើងដល់កម្រិត «គ្រោះថ្នាក់» ក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ អភិបាលក្រុងបាងកក លោក Chadchart Sittipunt បាននិយាយថា «ភ្លៀងនៅតែធ្លាក់ជាប់ ហើយប្រឡាយគ្រប់កន្លែងពេញអស់ហើយ» មុននឹងបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២៧ ថាស្ថានភាព «ចាប់ផ្តើមមានស្ថេរភាព» ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវការពេលបូមទឹកជាបន្តទៀត ២-៣ថ្ងៃ។ ក្រុងបានផ្តល់សេវាចតឡានឥតគិតថ្លៃនៅស្ថានីយ៍ MRT មួយចំនួន រហូតដល់ថ្ងៃទី២ ខែតុលា ដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋការពារយានជំនិះ។
ការឆ្លើយតបជាបន្ទាន់ — តួលេខសំខាន់ៗ (Khaosod English)
- មនុស្សនៅជម្រករបស់រដ្ឋ
- ៩៨១ នាក់
- ជម្រកបានបើក
- ២៣៣ កន្លែង (សមត្ថភាព ~១៥.០០០ នាក់)
- អ្នកជំងឺដេកគ្រែជាប់ដែលបានជម្លៀស
- ៣៦ នាក់ ទៅមន្ទីរពេទ្យ
- ផ្លូវមិនអាចធ្វើដំណើរបាន
- យ៉ាងហោចណាស់ ៩៣ខ្សែ
អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មាន Al Jazeera លោក Tony Cheng សង្កេតឃើញថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះខុសពីលំនាំធម្មតា៖ «នេះមិនមែនជាទឹកជំនន់រំពេចទេ នេះជាភ្លៀងខ្លាំងជាប់លាប់ចាប់តាំងពីល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍»។ អ្នកលក់ដូរវ័យ៦៧ឆ្នាំម្នាក់ដែលរស់នៅក្បែរប្រឡាយ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថាស្ថានភាពនេះ «អាក្រក់ជាងជំនន់ឆ្នាំ២០១១ទៅទៀត» — ជាការប្រៀបធៀបគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ព្រោះជំនន់ឆ្នាំ២០១១ជាគ្រោះមហន្តរាយធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃសម័យទំនើប (មើលផ្នែក E)។ ត្រឹមថ្ងៃទី២៧ កញ្ញា ភ្លៀងបានចាប់ផ្តើមស្រាកបន្តិច ខណៈកំពូលភ្លៀង (monsoon trough) ផ្លាស់ទីទៅទិសខាងលិចឆ្ពោះទៅភូមា ប៉ុន្តែប្រឡាយសំខាន់ៗនៅតែក្នុងកម្រិតគ្រោះថ្នាក់។
សំខាន់៖ អត្ថបទនេះមិនកត់ត្រាទិន្នន័យស្លាប់ ឬរបួសពិតប្រាកដសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ខែកញ្ញា ២០២៦ ឡើយ ព្រោះប្រភពព័ត៌មានដែលបានត្រួតពិនិត្យមិនទាន់រាយការណ៍តួលេខទាំងនោះនៅពេលសរសេរអត្ថបទនេះទេ។ លេខដែលបង្ហាញនៅទីនេះទាំងអស់ (ការជម្លៀស ជម្រក ភ្លៀង) ដកស្រង់ផ្ទាល់ពីរបាយការណ៍ដែលដកស្រង់ក្នុងផ្នែកប្រភព។
Bហេតុអ្វីទីក្រុងបាងកកលិចទឹក៖ ភូមិសាស្ត្រ និងដីទ្រុឌទ្រោម
រាជធានីបាងកកត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ១៧៨២ (ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរាមទី១) នៅលើដីសំណប់ទន្លេ (delta) ទន្លេចៅផ្រាយ៉ា — ជាស្រទាប់ដីឥដ្ឋទន់ (soft clay) ដែលបង្កើតឡើងជាច្រើនពាន់ឆ្នាំពីល្បាយកករបស់ទន្លេ។ តាមទិន្នន័យវាស់កម្ពស់ដីទីក្រុង (elevation-check.com) បាងកកមានកម្ពស់ជាមធ្យមប្រហែល ១,៥-២ ម៉ែត្រពីលើផ្ទៃសមុទ្រតែប៉ុណ្ណោះ — ទាបជាងទីក្រុងធំៗភាគច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀតគឺ ដីកំពុងទ្រុឌទ្រោម (land subsidence)។ តាមទិន្នន័យដែលដកស្រង់ដោយ Thailand Construction and Engineering News បាងកកទ្រុឌទ្រោមក្នុងអត្រាជាមធ្យមប្រមាណ ៨,៥ ម.ម ក្នុងមួយឆ្នាំ ជាលទ្ធផលចម្បងបីយ៉ាង៖ ការស្រង់ទឹកក្រោមដីហួសកម្រិត (over-extraction of groundwater) សម្រាប់ឧស្សាហកម្ម និងគ្រួសារ ការជីកយកប្រេងឧស្ម័ន និងទម្ងន់អគារខ្ពស់ៗនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលបន្តកើនឡើងលើដីទន់នេះ។ នៅពេលអត្រាទ្រុឌទ្រោមនេះបូកបញ្ចូលជាមួយកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ អត្រាកម្ពស់ដីធៀបនឹងផ្ទៃសមុទ្រ «ពិត» (relative sea-level rise) របស់បាងកកឡើងដល់ប្រមាណ ៦ ម.ម ក្នុងមួយឆ្នាំ — ខ្ពស់ជាងបីដងធៀបនឹងអត្រាមធ្យមពិភពលោក។
ឧស្សាហកម្ម និងអគារខ្ពស់ស្រង់ទឹកពីស្រទាប់ដីក្រោមបាតដីឥដ្ឋ ធ្វើឲ្យស្រទាប់ដីនោះបង្រួម និងទ្រុឌចុះ។
ការសាងសង់អគារខ្ពស់ និងផ្លូវថ្នល់យ៉ាងច្រើនកើនឡើងលើដីទន់ បន្ថែមសម្ពាធលើស្រទាប់ដីខាងក្រោម។
អាកាសធាតុប្រែប្រួលធ្វើឲ្យទឹកសមុទ្រកើនឡើងទូទាំងពិភពលោក បូកបញ្ចូលជាមួយដីទ្រុឌទ្រោម ធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
ដីសំណប់ទន្លេទន់ជាធម្មជាតិស្រាប់ — ជាមូលដ្ឋានមិនស្ថិតស្ថេរសម្រាប់ទីក្រុងធំមួយចាប់តាំងពីដើមដំបូង។
Cប្រឡាយ «khlong» ដែលបានបំបាត់ និងទីក្រុងដែលលេបយកទឹករបស់ខ្លួនឯង
ក្នុងអតីតកាល បាងកកត្រូវបានស្គាល់ជា «វិនិសអាស៊ី» (Venice of the East) ដោយសារបណ្តាញប្រឡាយ (khlong) រាប់រយខ្សែធ្វើមុខងារជាទាំងផ្លូវដឹកជញ្ជូន ទីផ្សារអណ្តែត និង — សំខាន់បំផុត — ជាប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកធម្មជាតិសម្រាប់ទីក្រុងទាំងមូល។ ប្រឡាយទាំងនេះស្រូបយក និងបញ្ជូនទឹកភ្លៀងទៅកាន់ទន្លេចៅផ្រាយ៉ា ស្រដៀងនឹងសរសៃឈាមរបស់រាងកាយ។
ចាប់ពីទសវត្សរ៍ ១៩៦០-៧០ តទៅ ជាមួយនឹងកំណើនប្រជាជន និងតម្រូវការឡានយន្ត រដ្ឋាភិបាលបានចាប់ផ្តើមបំពេញប្រឡាយជាច្រើនដើម្បីសាងសង់ជាផ្លូវថ្នល់ — ជាពិសេសនៅភាគខាងកើតទីក្រុងដែលឥឡូវក្លាយជាតំបន់រងគ្រោះខ្លាំងបំផុតរាល់ពេលមានទឹកជំនន់ (ដូចផ្នែក A បានលើកឡើង)។ លទ្ធផលគឺ៖ ទីក្រុងបានបាត់បង់សមត្ថភាពស្រូបយកទឹកភ្លៀងធម្មជាតិរបស់ខ្លួន គ្របដណ្តប់ដោយស៊ីម៉ង់ និងកៅស៊ូ (impervious surfaces) ដែលបង្ខំឲ្យទឹកភ្លៀងទាំងអស់ហូរតាមផ្លូវថ្នល់ ស្វែងរកច្រកចេញដ៏កម្រនៅសល់។
ភាគខាងលិចទន្លេ (ធនបុរី) នៅតែរក្សាបណ្តាញប្រឡាយបានច្រើនជាង ដែលជាហេតុផលមួយចំណែកដែលពន្យល់ថាហេតុអ្វីតំបន់នោះមិនសូវទទួលរងគ្រោះខ្លាំងដូចភាគខាងកើត។ ការសិក្សាដោយអ្នកជំនាញផែនការទីក្រុងជាច្រើនចង្អុលបង្ហាញថា ការស្តារ ឬពង្រីកបណ្តាញប្រឡាយឡើងវិញ គឺជាដំណោះស្រាយរយៈពេលវែងមួយ ប៉ុន្តែថ្លៃដើម និងភាពស្មុគស្មាញនៃការជម្លៀសប្រជាជននិងអគាររាប់ពាន់ធ្វើឲ្យវាពិបាកអនុវត្តជាក់ស្តែង។
Dរដូវវស្សា និងឥទ្ធិពលទឹកជោរនៃទន្លេចៅផ្រាយ៉ា
រដូវវស្សានៅប្រទេសថៃមានចាប់ពីប្រហែលខែកក្កដារហូតដល់ខែតុលា ដែលជាពេលដែលទីក្រុងបាងកកទទួលបរិមាណភ្លៀងភាគច្រើននៃឆ្នាំ។ បញ្ហាមិនមែនគ្រាន់តែជាបរិមាណភ្លៀងទេ — វាជាការជួបគ្នារវាងកត្តាបីយ៉ាងក្នុងពេលដំណាលគ្នា៖ (១) ភ្លៀងខ្លាំងលើទីក្រុងផ្ទាល់ (២) ទឹកលើនចេញពីខេត្តខាងលើទន្លេចៅផ្រាយ៉ា (ដូចជា Ayutthaya) ដែលហូរចុះមកបាងកក និង (៣) ជោរខ្ពស់ (high tide) ពីឈូងសមុទ្រថៃ ដែលរុញទឹកប្រៃឡើងលើតាមទន្លេ រារាំងមិនឲ្យទឹកសាបហូរចេញទៅសមុទ្របាន។
នៅពេលកត្តាទាំងបីនេះកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយ — ភ្លៀងខ្លាំង ទឹកលើនពីខាងលើ និងជោរខ្ពស់ — ទឹកមិនអាចហូរចេញបានលឿនគ្រប់គ្រាន់ទេ ដែលបង្កើតជា «ការស្ទះបីជាន់» ដ៏គ្រោះថ្នាក់។ នេះជាមូលហេតុដែលអាជ្ញាធរបាងកកត្រូវតាមដានទាំងព្យាករណ៍ធាតុអាកាស កម្រិតទឹកនៅខេត្តខាងលើ និងតារាងជោរទឹកសមុទ្រ ក្នុងពេលដំណាលគ្នា មិនមែនគ្រាន់តែមើលព្យាករណ៍ភ្លៀងក្នុងក្រុងទេ។
Eជំនន់ឆ្នាំ២០១១៖ ខ្នាតគំរូគ្រោះមហន្តរាយដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន
ជំនន់ទឹកឆ្នាំ២០១១ គឺជាឧបទ្ទវហេតុទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតរបស់ប្រទេសថៃក្នុងសម័យទំនើប — ហើយនៅតែជាឯកសារយោង (benchmark) ដែលអ្នកស្រុកបាងកកប្រៀបធៀបជាមួយរាល់ពេលមានទឹកជំនន់ថ្មី ដូចអ្នកលក់ដូរនៅផ្នែក A បានធ្វើ។
ការដាក់ថង់ខ្សាច់ការពារនៅ Sai Mai, បាងកក — ជំនន់ ២០១១
ប្រឡាយ Saen Saep — មួយក្នុងចំណោមប្រឡាយសំខាន់ៗនៅដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ២០២៦
ទីក្រុងបាងកកសម័យទំនើប — ម្ចាស់ភ្នាក់ងារកសិកម្ម+អគារខ្ពស់លើដីទន់
Fនរណារងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ៖ សហគមន៍ក្រីក្រ សេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍
ទឹកជំនន់មិនប៉ះពាល់ដល់អ្នករស់នៅទីក្រុងបាងកកស្មើគ្នាទេ។ តាមការវិភាគរបស់ World Bank ស្តីពីជំនន់ឆ្នាំ២០១១ សហគមន៍ក្រីក្រ និងកន្លែងតាំងទីលំនៅមិនផ្លូវការ (informal settlements) ជាធម្មតារស់នៅលើដីរបស់អង្គភាពរដ្ឋ ឬម្ចាស់ឯកជនច្រើនប្រភេទ ដោយគ្មានអាសយដ្ឋានផ្លូវការ ឬឯកសារសម្គាល់ខ្លួនត្រឹមត្រូវ — ដែលធ្វើឲ្យពួកគេពិបាកទទួលបានជំនួយផ្លូវការ ឬធានារ៉ាប់រង។ នៅពេលផ្ទះលិចទឹក ពួកគេច្រើនតែងបំណុលបន្ថែមទៀតតាមរយៈអ្នកឲ្យខ្ចីមិនផ្លូវការ ដែលធ្វើឲ្យវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែជ្រៅជាងមុន។ ការស្តារឡើងវិញរបស់សហគមន៍ទាំងនេះទាមទារកិច្ចខិតខំសហគមន៍ជាក់លាក់ (ដូចជាកម្មវិធីរបស់ CODI — Community Organizations Development Institute) ជាជាងគ្រាន់តែពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រង ឬកម្ចីធនាគារធម្មតា។
ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយក៏សំខាន់ផងដែរ។ បាងកកជាមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍ធំបំផុតរបស់ថៃ — វិស័យទេសចរណ៍ជាប្រភពចំណូលដ៏ធំសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ — ហើយផ្លូវលិចទឹក ព្រលានយន្តហោះជាប់គាំង និងការលុបចោលកម្មវិធីទេសចរណ៍សុទ្ធតែជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានភ្លាមៗលើចំណូល។ ក្នុងជំនន់ ២០១១ តំបន់ឧស្សាហកម្មនៅជាយក្រុងខ្លះក៏ត្រូវលិចទឹកផងដែរ ធ្វើឲ្យខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (supply chain) ពិភពលោក — ជាពិសេសផលិតកម្មរថយន្ត និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក — ត្រូវរង្គ្រោះជាច្រើនខែ។ ចំណែកតំបន់កសិកម្មនៅភាគខាងជើង និងភាគកណ្តាលទន្លេចៅផ្រាយ៉ា ដែលទទួលទឹកលើនមុនចូលដល់បាងកក ក៏បាត់បង់ដំណាំស្រូវ និងទិន្នផលកសិកម្មយ៉ាងច្រើនផងដែរ។
Gការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាល និងវិស្វកម្មទប់ស្កាត់ជំនន់
បាងកកបានវិនិយោគលើប្រព័ន្ធការពារជំនន់ជាច្រើនស្រទាប់ ចាប់តាំងពីមុនជំនន់ ២០១១ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន៖
គំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ព្រះបាទភូមិពលអតុលតេជ ដែលប្រៀបធៀបស្រះទឹករក្សាទុកទឹកភ្លៀងបណ្តោះអាសន្នទៅនឹងវិធីដែលស្វាទុកចំណីក្នុងថ្ពាល់ — ប្រឡាយ និងស្រះទឹកបម្រុងស្រូបយកទឹកភ្លៀងលើសកម្រិត រួចទំនុកចេញទៅសមុទ្រនៅពេលកម្រិតទឹកសមុទ្រទាបជាងកម្រិតប្រឡាយ ខណៈទ្វារទឹកបិទពេលទឹកសមុទ្រឡើងខ្ពស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ទឹកប្រៃចូល។
ស្ថានីយ៍បូមទឹកយ៉ាងច្រើនកន្លែងទូទាំងទីក្រុង រួមទាំងស្ថានីយ៍ Bang Ao ប្រើម៉ាស៊ីនធំបូមទឹកចេញពីប្រឡាយផ្ទុកទៅក្នុងទន្លេ ដែលក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ២០២៦ អាចធ្វើការក្នុងអត្រាកំពូលដល់ ១.២០០ m³/វិនាទី។
ដីកកាត់ក្រោមដីធំៗធ្វើមុខងារជា «ផ្លូវហាយវេក្រោមដីសម្រាប់ទឹកជំនន់» បង្ហូរទឹកលឿនពីតំបន់ក្នុងក្រុងទៅកាន់ទន្លេ។ ដីកកាត់ Bang Sue បានប្រកាសត្រៀមខ្លួនប្រហែលឆ្នាំ២០១៧ ជាផ្នែកនៃកម្មវិធីទប់ស្កាត់ជំនន់ «Big Dig» ទីពីររបស់ក្រុង។
តាមរបាយការណ៍ Chiang Rai Times ប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកភាគច្រើនត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ទ្រាំទ្រភ្លៀងអតិបរមា ៦០ ម.ម/ម៉ោង ខណៈព្យុះទំនើបៗឥឡូវអាចផ្តល់ភ្លៀងលើសពី ១០០ ម.ម/ម៉ោង — ធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធចាស់ហួសសមត្ថភាព។
ទោះជាមានការវិនិយោគទាំងនេះ ព្រឹត្តិការណ៍ខែកញ្ញា ២០២៦ បង្ហាញច្បាស់ថា ប្រព័ន្ធនៅតែអាចហួសសមត្ថភាពបានពេលមានភ្លៀងជាប់លាប់លើសពីអ្វីដែលរចនាឡើងដើម — ជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតែឯង ប្រហែលមិនគ្រប់គ្រាន់ទៀតទេ ដោយសារល័ក្ខខ័ណ្ឌអាកាសធាតុកំពុងផ្លាស់ប្តូរលឿនជាងការធ្វើផែនការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។
Hអាកាសធាតុប្រែប្រួល៖ កត្តាបន្ថែមទម្ងន់ដល់វិបត្តិដែលមានស្រាប់
អាកាសធាតុប្រែប្រួលមិនបានបង្កើតបញ្ហារបស់បាងកកទេ — ប៉ុន្តែវាកំពុងបន្ថែមទម្ងន់លើវិបត្តិដែលមានស្រាប់ស្រាប់តាមមធ្យោបាយពីរ៖ ទីមួយ ភ្លៀងខ្លាំងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ (extreme rainfall events) កំពុងកើតញឹកញាប់ និងខ្លាំងជាងមុន ដូចអ្វីដែលបានឃើញនៅខែកញ្ញា ២០២៦ ជាមួយភ្លៀងជិត៣០០ម.ម ក្នុងរយៈពេលតែពីរថ្ងៃ។ ទីពីរ កម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងបន្តិចម្តងៗ បូកបញ្ចូលជាមួយដីទ្រុឌទ្រោមដែលមានស្រាប់ (ផ្នែក B) បង្កើតជាអត្រា «កម្រិតទឹកសមុទ្រធៀបនឹងដីទីក្រុង» ខ្ពស់ជាងអត្រាមធ្យមពិភពលោកយ៉ាងសំខាន់។
អ្នកជំនាញផែនការទីក្រុង និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាកាសធាតុជាច្រើនព្រមានថា ប្រសិនបើនិន្នាការទាំងពីរនេះបន្តគ្មានការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយសំខាន់ៗ ភាគនៃទីក្រុងបាងកកដែលទំនងជាប្រឈមនឹងជំនន់ស្ថិតស្ថេរ ឬការលិចទឹកអចិន្ត្រៃយ៍ អាចនឹងកើនឡើងជាបណ្តើរៗក្នុងទសវត្សរ៍ខាងមុខ — ជាហេតុផលចម្បងដែលរដ្ឋាភិបាលថៃចាប់ផ្តើមពិចារណាយ៉ាងម៉ត់ចត់អំពីជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្រវែងឆ្ងាយ រួមទាំងលទ្ធភាពផ្លាស់ប្តូររាជធានី (មើលផ្នែក I)។
Iតើថៃគួរផ្លាស់ប្តូររាជធានីចេញពីបាងកកដែរឬទេ?
នេះមិនមែនជាការស្មានទេ — វាជាការជជែកជាផ្លូវការមួយដែលបានលើកឡើងដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលផ្ទាល់។ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ២០២៤ លោក Pavich Kesavawong អនុរដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងបរិស្ថាន និងអាកាសធាតុប្រែប្រួលរបស់ថៃ បានលើកឡើងជាផ្លូវការនូវលទ្ធភាពដែលប្រទេសអាចត្រូវពិចារណាផ្លាស់ប្តូររាជធានីចេញពីបាងកក ដោយពន្យល់ថា «ទីក្រុងនេះប្រហែលមិនអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងពិភពលោកតាមផ្លូវកំដៅឡើងបច្ចុប្បន្នបានទេ» (យោង SCMP)។
ត្រូវកត់សម្គាល់ថា នេះនៅតែជាការជជែកកម្រិតដំបូងបំផុត — មិនទាន់មានទីតាំងជំនួសណាមួយត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការទេ ក៏មិនទាន់មានផែនការ ឬកាលវិភាគរបស់រដ្ឋាភិបាលដែរ។ វាជា «អ្វីដែលថៃប្រហែលត្រូវពិចារណា» ជាជាងជាគោលនយោបាយកំពុងអនុវត្ត។ ទោះជាយ៉ាងណា ការលើកឡើងជាផ្លូវការនេះខ្លួនឯងបញ្ជាក់ថា ថ្នាក់ដឹកនាំថៃចាត់ទុកហានិភ័យរបស់បាងកកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីត្រូវពិចារណារហូតដល់ជម្រើសខ្លាំងបំផុតបែបនេះ។
Jប្រៀបធៀប៖ ហ្សាកាតា ទីក្រុងអាស៊ីមួយទៀតដែលកំពុងលិច — និងផ្លាស់ប្តូររាជធានីជាក់ស្តែង
បាងកកមិនមែនជាទីក្រុងសំខាន់តែមួយគត់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលកំពុងជួបបញ្ហាដីទ្រុឌទ្រោមនោះទេ។ ហ្សាកាតា រាជធានីចាស់របស់ឥណ្ឌូនេស៊ី គឺជាឧទាហរណ៍ធ្ងន់ធ្ងរជាងទៅទៀត — ផ្នែកខ្លះនៃទីក្រុងបានទ្រុឌទ្រោមជាង ១៦ហ្វីត (~៥ម៉ែត្រ) ក្នុងរយៈពេល ២៥ឆ្នាំចុងក្រោយ ដោយសារអណ្តូងទឹកខុសច្បាប់រាប់ពាន់កន្លែងស្រូបយកទឹកក្រោមដីហួសកម្រិត។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រមាណ ៤០% នៃទីក្រុងហ្សាកាតាស្ថិតនៅក្រោមកម្រិតទឹកសមុទ្ររួចទៅហើយ ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្យាករថា មួយភាគបួននៃទីក្រុងអាចលិចទឹកទាំងស្រុងត្រឹមឆ្នាំ២០៥០។
ខុសពីថៃ ដែលនៅតែក្នុងដំណាក់កាលជជែកគ្នា ឥណ្ឌូនេស៊ីបានសម្រេចចិត្តសាងសង់រាជធានីថ្មីទាំងស្រុងឈ្មោះ Nusantara នៅលើកោះបូរណេអូ ចម្ងាយប្រមាណ ៨០០ម៉ាយពីហ្សាកាតា។ គម្រោងនេះត្រូវបានស្នើដំបូងឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយថវិកាវិនិយោគសរុបលើសពី ៣៤ ពាន់លានដុល្លារ គោលដៅបញ្ចប់មូលដ្ឋានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗត្រឹមឆ្នាំ២០៤៥។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបង្ហាញអ្វីដែលអាចកើតឡើងចំពោះថៃ ប្រសិនបើការជជែកគ្នាដែលចាប់ផ្តើមឆ្នាំ២០២៤ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍបន្តទៅជាគោលនយោបាយជាក់ស្តែង — ព្រមទាំងបង្ហាញពីទំហំថវិកា និងពេលវេលាដ៏ធំសម្បើមដែលការសម្រេចចិត្តបែបនេះទាមទារ។
Kការយល់ច្រឡំធម្មតា ធៀបនឹងអ្វីដែលភស្តុតាងបង្ហាញ
ហានិភ័យសុខភាពក្រោយជំនន់ — អ្វីដែលអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ព្រមាន
- ជំងឺឆ្លងតាមទឹក
- Leptospirosis — ការសិក្សានៅថៃបានចង្អុលបង្ហាញផ្ទាល់ថាទឹកជំនន់ជាកត្តាហានិភ័យសំខាន់
- ជំងឺឆ្លងតាមមូស
- ជំងឺគ្រុនឈាមឈាមឡើង (dengue) និងជំងឺដទៃទៀត — ទឹកឈប់ជាកន្លែងបង្កាត់មូស
- ជាទូទៅ
- WHO ចេញឯកសារជាទូទៅព្រមានពីហានិភ័យជំងឺឆ្លងកើនឡើងក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ជំនន់ណាមួយ
☕គាំទ្រការងារសរសេររបស់យើង
អត្ថបទស៊ីជម្រៅបែបនេះចំណាយពេលស្រាវជ្រាវ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភពជាច្រើនម៉ោង។ ប្រសិនបើអ្នកឃើញថាវាមានប្រយោជន៍ សូមពិចារណាបរិច្ចាគតូចមួយ ដើម្បីជួយឲ្យយើងបន្តផលិតអត្ថបទប្រកបដោយគុណភាព។
💗 បរិច្ចាគតាម PayWay