០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ពីតូក្យូដល់ហ្វ្រាំងហ្វើត ធនាគារកណ្តាលប្រឈមអតិផរណាស្អិតតាមផ្លូវខុសគ្នា

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ នាំមកនូវទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ពីរពីតំបន់ផ្សេងគ្នា ប៉ុន្តែទាំងពីរសុទ្ធតែលើកឡើងនូវសំណួរតែមួយ៖ តើធនាគារកណ្តាលនឹងឆ្លើយតបយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះអតិផរណាដែលនៅតែស្អិតជាប់លើសគោលដៅ? នៅប្រទេសជប៉ុន ធនាគារកណ្តាលជប៉ុន (Bank of Japan ឬ BOJ) បានចេញផ្សាយលទ្ធផលការស្ទង់មតិ Tankan ត្រីមាសទី៣ ដែលជាការស្ទង់មតិអាជីវកម្មដ៏ធំបំផុត និងត្រូវបានតាមដានយ៉ាងជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់ប្រទេសនេះ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា ទំនុកចិត្តក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មធំៗឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាង៨ឆ្នាំ ជាសញ្ញាមួយទៀតដែលគាំទ្រដល់ជំហរគោលនយោបាយរឹងរួសជាងមុនរបស់ BOJ បន្ទាប់ពីបានឡើងអត្រាការប្រាក់ទៅដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៣១ឆ្នាំកាលពីខែកញ្ញា។

ទន្ទឹមនោះនៅទ្វីបអឺរ៉ុប រឿងផ្ទុយគ្នាទាំងស្រុងកំពុងកើតឡើង។ តួលេខអតិផរណាបឋម (flash estimate) ខែកញ្ញារបស់សេដ្ឋកិច្ចធំៗចំនួនបី — អាល្លឺម៉ង់ ស្ប៉ាញ និងបារាំង — ដែលជាធម្មតាត្រូវបានចេញផ្សាយមុនតួលេខសរុបទូទាំងតំបន់របស់ការិយាល័យស្ថិតិអឺរ៉ុប (Eurostat) ប្រហែលមួយទៅពីរថ្ងៃ បានចេញមកខ្ពស់ជាងការរំពឹងទុករបស់អ្នកវិភាគគ្រប់ប្រទេស។ នេះកើតឡើងខណៈធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប (European Central Bank ឬ ECB) ទើបតែដំឡើងអត្រាការប្រាក់ជាលើកទីពីរក្នុងឆ្នាំនេះដល់២.៥០%កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ហើយកំពុងសង្ឃឹមថា អតិផរណាសរុបឆ្នាំ២០២៦នឹងនៅជិតកម្រិតព្យាករណ៍ផ្លូវការរបស់ខ្លួនត្រឹម៣.០%។

ចំណុចដែលភ្ជាប់ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរនេះចូលគ្នា មិនមែនគ្រាន់តែជារឿងបន្ទាប់គ្នាលើប្រតិទិនសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ។ ទាំងជប៉ុន និងតំបន់អឺរ៉ូកំពុងប្រឈមនឹងកម្លាំងជំរុញអតិផរណាស្រដៀងគ្នា — ជាពិសេសតម្លៃថាមពលដែលទាក់ទងនឹងភាពតានតឹងភូមិសាស្រ្តនយោបាយនៅឆ្នេរសមុទ្រ Hormuz ដែលអត្ថបទក្នុងស៊េរីនេះធ្លាប់បានតាមដានជាប់លាប់ — ប៉ុន្តែកំពុងឆ្លើយតបតាមផ្លូវខុសគ្នាទាំងស្រុង៖ BOJ កំពុងពិចារណាបន្តការឡើងអត្រាការប្រាក់ ខណៈ ECB កំពុងសង្ឃឹមថា ទិន្នផលមូលបត្របំណុលកើនខ្ពស់ ខ្លួនឯងនឹងជួយបន្ធូរសម្ពាធតម្លៃ ដោយមិនចាំបាច់ឡើងអត្រាការប្រាក់បន្ថែមទៀត។ ភាពផ្ទុយគ្នានេះ ជារឿងសំខាន់សម្រាប់វិនិយោគិន និងអ្នកតាមដានគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុសកល។

ហេតុអ្វីរឿងនេះសំខាន់ហួសពីទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសុទ្ធសាធ? ធនាគារកណ្តាលធំៗនៃពិភពលោក — Federal Reserve, ECB និង BOJ — កំពុងដើរតាមផ្លូវខុសគ្នាកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ។ ភាពខុសគ្នានៃទិសដៅអត្រាការប្រាក់រវាងរូបិយវត្ថុធំៗទាំងនេះ ជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើថ្លៃដើមនៃពាណិជ្ជកម្មឆ្លងព្រំដែន លំហូរវិនិយោគមូលធនអន្តរជាតិ និងអត្រាប្តូររូបិយប័ណ្ណដែលសេដ្ឋកិច្ចតូចជាច្រើនទូទាំងពិភពលោកពឹងផ្អែកសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងការបង់សងបំណុលខាងក្រៅ។ នៅពេលសេដ្ឋកិច្ចធំពីរដូចជប៉ុន និងតំបន់អឺរ៉ូ ផ្លាស់ប្តូរទិសដៅគោលនយោបាយក្នុងពេលជិតគ្នា ផលប៉ះពាល់រលកតាមក្រោយរាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅដល់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសកល។

អត្ថបទនេះនឹងបំបែកវិភាគជាដំណាក់កាល៖ ជាដំបូង លទ្ធផលលម្អិតនៃការស្ទង់មតិ Tankan និងសេចក្តីយោបល់ផ្ទៃក្នុងរបស់ BOJ អំពីល្បឿនការឡើងអត្រាការប្រាក់បន្ទាប់ បន្ទាប់មកជាការវិភាគអំពីតួលេខអតិផរណាបឋមរបស់អឺរ៉ុប មូលហេតុនៃការកើនឡើង និងអ្វីដែលវាមានន័យសម្រាប់ ECB មុននឹងបញ្ចប់ដោយការពិនិត្យផលប៉ះពាល់ទៅលើទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសកល។

០២លេខសំខាន់ៗថ្ងៃនេះ

មុននឹងចូលទៅក្នុងព័ត៌មានលម្អិត តារាងខាងក្រោមប្រមូលផ្តុំលេខស្នូលបំផុតទាំងអស់ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការតាមដានថ្ងៃនេះ — ចាប់ពីលទ្ធផល Tankan រហូតដល់អតិផរណាបឋមអឺរ៉ុប និងប្រតិកម្មទីផ្សារ។

០៣Tankan ខែកញ្ញា៖ ទំនុកចិត្តក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មធំៗខ្ពស់បំផុតជាង៨ឆ្នាំ

យោងតាមលទ្ធផលផ្លូវការដែលចេញផ្សាយដោយ Bank of Japan កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១ ខែតុលា ការស្ទង់មតិ Tankan ត្រីមាសទី៣ — ការស្ទង់មតិអាជីវកម្មដ៏ធំបំផុត និងត្រូវបានតាមដានយ៉ាងជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់ប្រទេសជប៉ុន ចុះទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនរាប់ពាន់ទូទាំងប្រទេស — បង្ហាញថា សន្ទស្សន៍ទំនុកចិត្ត (diffusion index) របស់ក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មធំៗឡើងដល់+២៤ពិន្ទុ កើនពី+២២ពិន្ទុកាលពីខែមិថុនា។ នេះជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ ឬជាងប្រាំបីឆ្នាំមកហើយ ទោះបីជាទាបបន្តិចជាងការព្យាករណ៍ទីផ្សារ+២៥ពិន្ទុក៏ដោយ។

ផ្ទុយទៅវិញ សន្ទស្សន៍ក្រុមហ៊ុនមិនមែនផលិតកម្មធំៗ (non-manufacturers) ធ្លាក់ចុះបន្តិចមកត្រឹម+៣៥ពិន្ទុ ពី+៣៧ពិន្ទុកាលពីខែមិថុនា ក៏ទាបជាងការព្យាករណ៍ទីផ្សារ+៣៦ពិន្ទុផងដែរ។ ភាពផ្ទុយគ្នារវាងវិស័យទាំងពីរនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបដែលផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នា៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មនាំចេញទទួលផលប្រយោជន៍ពីតម្រូវការសកលរឹងមាំ និងថ្លៃប្រេងឆៅដែលចាប់ផ្តើមថយចុះ ដែលកាត់បន្ថយចំណាយដឹកជញ្ជូននិងថាមពល ខណៈវិស័យសេវាកម្ម និងលក់រាយក្នុងស្រុកកំពុងមានអារម្មណ៍ពីសម្ពាធការចំណាយគ្រួសារដែលកើនឡើងយឺតៗ និងការកើនឡើងថ្លៃដើមពលកម្មករ។

ទោះជាយ៉ាងណា លទ្ធផលសរុបនៅតែបង្ហាញពីស្ថេរភាព និងសេចក្តីថ្លែងដែលអ្នកវិភាគឲ្យឈ្មោះថា ជា «ការកើនឡើងជាប់ៗគ្នាលើកទីប្រាំមួយ» នៃទំនុកចិត្តអាជីវកម្មធំៗ — និន្នាការវិជ្ជមានជាប់លាប់ដែលផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ BOJ ក្នុងការបន្តផ្លាស់ប្តូរទិសដៅគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុឆ្ពោះទៅរកភាពរឹងរួសជាងមុន បន្ទាប់ពីបានឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយ២៥ចំណុចមូលដ្ឋានកាលពីខែកញ្ញា ដែលជាការឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៣១ឆ្នាំ។

០៤ការវិនិយោគដើមទុន និងការរំពឹងទុកអតិផរណារបស់ក្រុមហ៊ុន

សមាសធាតុមួយទៀតនៃការស្ទង់មតិ Tankan ដែលទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងពីអ្នកវិភាគ គឺផែនការចំណាយដើមទុនសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធ២០២៦ (ចាប់ផ្តើមខែមេសា) របស់ក្រុមហ៊ុនគ្រប់ឧស្សាហកម្ម និងគ្រប់ទំហំ។ ក្រុមហ៊ុនបានរាយការណ៍ផែនការបង្កើនការចំណាយដើមទុន+១១.៣%ធៀបនឹងឆ្នាំមុន — កំណើនខ្លាំង ប៉ុន្តែទាបជាងការព្យាករណ៍ទីផ្សារ+១២.៣%បន្តិច។ លេខនេះសំខាន់ព្រោះការវិនិយោគដើមទុនឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សនៈអាជីវកម្មរយៈពេលវែង មិនមែនគ្រាន់តែជាអារម្មណ៍រយៈពេលខ្លីដូចសន្ទស្សន៍ទំនុកចិត្តទេ — ក្រុមហ៊ុននៅតែត្រៀមបង្ហូរមូលធនចូលទៅក្នុងរោងចក្រ ឧបករណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ទោះបីជាមានភាពមិនច្បាស់លាស់ខាងក្រៅមួយចំនួនក៏ដោយ។

ចំណុចដែលសំខាន់ស្មើគ្នា គឺការរំពឹងទុកអតិផរណារបស់ក្រុមហ៊ុនខ្លួនឯង។ ក្រុមហ៊ុនដែលចូលរួមក្នុងការស្ទង់មតិបានរំពឹងថា អតិផរណានឹងស្ថិតនៅប្រមាណ២.៦%ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំខាងមុខ និង២.៥%ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ — ទាំងពីរកម្រិតនៅតែខ្ពស់ជាងគោលដៅផ្លូវការ២%របស់ BOJ យ៉ាងច្បាស់។ នេះជាសញ្ញាដែល BOJ ចាត់ទុកថាសំខាន់ណាស់៖ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុន និងគ្រួសារចាប់ផ្តើមរំពឹងទុកអតិផរណាខ្ពស់ជាប់លាប់ («de-anchoring») ការកំណត់តម្លៃ និងការចរចាប្រាក់ឈ្នួលនាពេលអនាគតមានទំនោរនឹងឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរំពឹងទុកនោះ ដែលអាចធ្វើឲ្យអតិផរណាពិបាកនឹងបន្ធូរត្រឡប់ទៅកម្រិតគោលដៅវិញ។

នេះក៏ពន្យល់ផងដែរថា ហេតុអ្វីគ្រាន់តែភាពទូរន់ជាទូទៅនៃលទ្ធផល Tankan — ជាជាងលេខណាមួយជាក់លាក់ដែលលើសការរំពឹងទុក — ទើបជាកត្តាគាំទ្រសំខាន់ដល់ភស្តុតាងគាំទ្រការឡើងអត្រាការប្រាក់បន្ថែមទៀត។ BOJ មិនកំពុងឆ្លើយតបនឹងលេខតែមួយនោះទេ ប៉ុន្តែកំពុងសង្កេតមើលរូបភាពសរុប៖ ទំនុកចិត្តផលិតកម្មកើនជាប់ជំហរ ការវិនិយោគដើមទុននៅតែរឹងមាំ និងការរំពឹងទុកអតិផរណាដែលនៅតែលើសគោលដៅ — ទាំងបីជាកត្តាគាំទ្រការបន្តផ្លាស់ប្តូរទិសដៅគោលនយោបាយ។

អ្នកវិភាគឧស្សាហកម្មលើកឡើងថា ផែនការវិនិយោគដើមទុនឆ្នាំនេះទំនោរផ្តោតខ្លាំងទៅលើការពង្រីកសមត្ថភាពផលិតកម្មបន្ទះសៀគ្វី និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាក់ទងនឹងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក៏ដូចជាការធ្វើទំនើបកម្មរោងចក្រនាំចេញ — វិស័យទាំងនេះទទួលផលពីតម្រូវការសកលរឹងមាំ និងថ្លៃដើមវត្ថុធាតុដើមដែលចាប់ផ្តើមធូរស្រាល។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូច និងមធ្យមដែលផ្តោតលើទីផ្សារក្នុងស្រុក បានបង្ហាញភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំងជាងក្នុងការចំណាយដើមទុន ដែលស្របនឹងទិសដៅអារម្មណ៍ទន់ជាងនៅវិស័យមិនមែនផលិតកម្ម។

០៥សេចក្តីយោបល់ BOJ៖ ការជជែកគ្នាផ្ទៃក្នុងស្តីពីល្បឿនការឡើងអត្រា

ទន្ទឹមនឹងលទ្ធផល Tankan BOJ ក៏បានចេញផ្សាយ «សេចក្តីយោបល់សង្ខេប» (Summary of Opinions) ពីកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុខែកញ្ញា ដែលបានសម្រេចដំឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយ២៥ចំណុចមូលដ្ឋានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល៣១ឆ្នាំ។ ឯកសារនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការជជែកគ្នាផ្ទៃក្នុងយ៉ាងសកម្មរវាងសមាជិកគណៈកម្មាធិការ៖ សមាជិកមួយចំនួនបានលើកឡើងថា «អតិផរណាមូលដ្ឋាន (underlying inflation) បានឈានដល់ ឬជិតដល់គោលដៅ២%» ហើយបានជំរុញឲ្យមានការឡើងអត្រាការប្រាក់ «លឿនជាងមុន» ឆ្ពោះទៅរកកម្រិតអព្យាក្រឹត (neutral rate) «ក្នុងពេលឆាប់ៗ»។

ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តនេះមិនមែនឯកច្ឆន្ទទាំងស្រុងទេ។ សមាជិកគណៈកម្មាធិការពីររូបបានបោះឆ្នោតមិនយល់ស្របនឹងការឡើងអត្រាការប្រាក់ខែកញ្ញា គឺលោក Toichiro Asada និងលោកស្រី Ayano Sato ដោយលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភអំពីការចំណាយគ្រួសារដែលនៅតែទន់ខ្សោយ និងអតិផរណាវិស័យសេវាកម្មដែលនៅតែទាបជាងអ្វីចាំបាច់សម្រាប់គាំទ្រការកើនឡើងអត្រាការប្រាក់ជាប់ជំហរ។ ភាពមិនឯកច្ឆន្ទនេះបង្ហាញថា ទោះបីជាទិសដៅទូទៅរបស់ BOJ គឺឆ្ពោះទៅរកភាពរឹងរួសជាងមុន ប៉ុន្តែល្បឿននៃការធ្វើដូច្នេះនៅតែជារឿងដែលមានការជជែកវែកញែកយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងគណៈកម្មាធិការខ្លួនឯង។

ប្រតិកម្មទីផ្សារចំពោះសញ្ញាទាំងនេះមានភាពស្មុគស្មាញ។ បន្ទាប់ពីសេចក្តីយោបល់ត្រូវបានចេញផ្សាយ ពាណិជ្ជករបានចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយការភ្នាល់លើការឡើងអត្រាការប្រាក់ភ្លាមៗនៅខែតុលា ដោយរូបិយប័ណ្ណដុល្លារបានកើនឡើងដល់ប្រមាណ១៥៧.៨៧ យេន។ អ្នកវិភាគភាគច្រើនឥឡូវនេះរំពឹងថា ការឡើងអត្រាការប្រាក់លើកបន្ទាប់នឹងកើតឡើងនៅខែតុលា ឬខែធ្នូ ដោយពេលវេលាជាក់លាក់នៅតែមិនច្បាស់លាស់ — ទិន្នន័យអតិផរណាអាមេរិកដែលទន់ជាងការរំពឹងទុក និងការប្រុងប្រយ័ត្នពីការិយាល័យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន សុទ្ធតែជាកត្តាប្រឆាំងនឹងចលនាលឿនពេក។ ទីផ្សារមូលបត្របំណុលក៏ឆ្លើយតបដែរ៖ ទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋជប៉ុន១០ឆ្នាំបានបិទនៅ៣.១០១%ចុងខែកញ្ញា កើនឡើង១១.២ចំណុចមូលដ្ឋានក្នុងមួយសប្តាហ៍ ស្របតាមទិន្នផលមូលបត្របំណុលសកលដែលកំពុងកើនឡើងជាទូទៅ។ ការសម្រេចចិត្តគោលនយោបាយលើកបន្ទាប់របស់ BOJ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា។

០៦អតិផរណាបឋមតំបន់អឺរ៉ូ៖ អាល្លឺម៉ង់ ស្ប៉ាញ និងបារាំងកើនខ្លាំង

ខណៈ BOJ កំពុងប្រឈមសំណួរអំពីល្បឿនការឡើងអត្រាការប្រាក់ នៅទ្វីបអឺរ៉ុបរឿងផ្ទុយគ្នាទាំងស្រុងកំពុងប្រឈម ECB។ តួលេខអតិផរណាបឋម (flash HICP) ខែកញ្ញា ដែលបានចេញផ្សាយដោយការិយាល័យស្ថិតិជាតិរៀងៗខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៩-៣០ ខែកញ្ញា — មុនតួលេខសរុបទូទាំងតំបន់របស់ Eurostat ដែលធម្មតាចេញផ្សាយមួយទៅពីរថ្ងៃក្រោយមក — បានបង្ហាញការកើនឡើងលើសការរំពឹងទុកនៅគ្រប់សេដ្ឋកិច្ចធំៗទាំងបី។ អាល្លឺម៉ង់ រាយការណ៍អតិផរណា៣.៣%ធៀបនឹងឆ្នាំមុន ខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីខែធ្នូ ២០២៣។ ស្ប៉ាញ រាយការណ៍៤.៩% ខ្ពស់បំផុតតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៣ ដោយស្ថាប័នស្ថិតិជាតិស្ប៉ាញ (INE) បញ្ជាក់ថា មូលហេតុចម្បងមកពីថ្លៃសាំងខ្ពស់ និងថ្លៃកញ្ចប់ទេសចរណ៍ដែលកើនឡើង។ ចំណែកបារាំង រាយការណ៍៣.៤%ធៀបនឹងឆ្នាំមុន (តាមការវាស់ស្ទង់ត្រួតគ្នា ឬ harmonized)។

តួលេខទាំងនេះខុសគ្នាខ្លាំងពីនិន្នាការបន្ធូរអតិផរណា (disinflation) ដែលតំបន់អឺរ៉ូធ្លាប់មានក្នុងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃឆ្នាំ២០២៥។ តាមការចេញផ្សាយផ្លូវការចុងក្រោយរបស់ Eurostat សម្រាប់ខែសីហា អតិផរណាសរុបទូទាំងតំបន់អឺរ៉ូបានឡើងដល់៣.២% កើនពី២.៩%ខែកក្កដា ខណៈអតិផរណាស្នូល (មិនរាប់ថាមពល) ស្ថិតនៅ២.១% ថយចុះបន្តិចពី២.២%ខែមុន។ ប្រទេសជាសមាជិកដែលមានអតិផរណាខ្ពស់បំផុតក្នុងខែសីហា រួមមានរូម៉ានី (៦.៣%) លីទុយអានី (៥.៦%) និងស៊ីប្រុស (៥.២%) ខណៈប្រទេសទាបបំផុតរួមមានស៊ុយអែត (០.៣%) អេស្តូនី (១.៣%) និងឆេគ (១.៥%)។ ប្រសិនបើតួលេខខែកញ្ញា ដែលនឹងចេញផ្សាយជាផ្លូវការដោយ Eurostat នៅថ្ងៃសុក្រទី២ ខែតុលា វេលាម៉ោង០៩:០០ GMT បញ្ជាក់ទិសដៅដែលតួលេខជាតិទាំងបីបង្ហាញ នោះវាទំនងជានឹងកត់ត្រាការកើនឡើងជាប់ៗគ្នាជាខែទីពីររបស់អតិផរណាសរុបទូទាំងតំបន់។

០៧អ្វីជំរុញតម្លៃ៖ ថាមពល ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងសេវាកម្មស្អិត

អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចផ្អែកការកើនឡើងនៃអតិផរណាខែកញ្ញាភាគច្រើនទៅលើកត្តាចម្បងពីរ។ ទីមួយ គឺតម្លៃថាមពល។ ថ្លៃសាំង និងប្រេងឥន្ធនៈបានកើនឡើងដោយសារកម្រិតការផ្គត់ផ្គង់ត្រូវបានរឹតត្បិតដោយភាពតានតឹងភូមិសាស្រ្តនយោបាយនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា — ជាពិសេសការព្រួយបារម្ភជាប់លាប់អំពីចរាចរណ៍តាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលធ្លាប់ត្រូវបានតាមដានជាប់លាប់ក្នុងស៊េរីនេះ — ព្រមទាំងការពន្យារពេលនៃការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងផ្លាស់ប្តូរទៅថាមពលស្អាតនៅទូទាំងទ្វីប។ ស្ថាប័នស្ថិតិស្ប៉ាញបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ថ្លៃសាំង និងថ្លៃកញ្ចប់ទេសចរណ៍ជាកត្តាចម្បងពីរនៃការកើនឡើងនៅប្រទេសនោះ ដែលស្របគ្នានឹងនិន្នាការទូទៅនៅអាល្លឺម៉ង់ និងបារាំង។

ទីពីរ គឺអតិផរណាស្នូល (core inflation) ដែលអ្នកវិភាគពណ៌នាថា «ស្អិតជាប់» (sticky) ជាពិសេសនៅវិស័យសេវាកម្ម ជំរុញដោយតម្រូវការក្នុងស្រុក និងកំណើនប្រាក់ឈ្នួល។ ផ្ទុយពីតម្លៃថាមពលដែលអាចប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សតាមព្រឹត្តិការណ៍ខាងក្រៅ អតិផរណាស្នូលមានទំនោរនឹងផ្លាស់ប្តូរយឺតជាង ហើយពិបាកនឹងបន្ធូរត្រឡប់ទៅកម្រិតទាបវិញ។ នេះជាមូលហេតុដែល ECB តែងតែផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើផ្នែកស្នូលច្រើនជាងផ្នែកថាមពល ទោះបីជាចំនួនចុងក្រោយនៅខែសីហាបង្ហាញថា ការរួមចំណែករបស់វិស័យសេវាកម្មទៅលើអតិផរណាសរុប (១.៤៣ចំណុចភាគរយ) នៅតែលើសពីការរួមចំណែករបស់ថាមពល (១.២៩ចំណុចភាគរយ) ក៏ដោយ។

ចំណុចសំខាន់មួយទៀតដែលត្រូវកត់សម្គាល់ គឺហេតុអ្វីតួលេខជាតិរបស់អាល្លឺម៉ង់ ស្ប៉ាញ និងបារាំង ត្រូវបានចេញផ្សាយមុនតួលេខសរុបរបស់ Eurostat។ ស្ថាប័នស្ថិតិជាតិនីមួយៗប្រមូល និងដំណើរការទិន្នន័យតម្លៃក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ហើយផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលបឋមភ្លាមដែលរួចរាល់ — ជាធម្មតាមួយទៅពីរថ្ងៃមុន Eurostat ដែលត្រូវការប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យពីប្រទេសសមាជិកទាំង២០ ឲ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ជាមុនសិន ទើបអាចគណនាតួលេខទម្ងន់ (weighted) សរុបទូទាំងតំបន់បាន។ ដោយសារអាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងស្ប៉ាញបីប្រទេសនេះសរុបមានទម្ងន់ច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៃសេដ្ឋកិច្ចសរុបតំបន់អឺរ៉ូ តួលេខជាតិរបស់ពួកគេជាធម្មតាផ្តល់សញ្ញាទុកជាមុនយ៉ាងល្អចំពោះទិសដៅនៃតួលេខសរុប ទោះបីជាមិនមែនជាការធានា១០០%ក៏ដោយ។

កត្តាមួយទៀតដែលអ្នកសេដ្ឋកិច្ចវិទូចង់តាមដាន គឺជុំការចរចាប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំឆ្នាំ ដែលជារឿយៗចាប់ផ្តើមប្រហែលខែធ្នូ ដល់ខែមីនា។ ប្រសិនបើសហជីពកម្មករនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងបារាំងទាមទារការកើនប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ ដើម្បីទូទាត់ការបាត់បង់កម្លាំងទិញពីការកើនថ្លៃទំនិញនាពេលកន្លងមក នោះវាអាចបង្កើតជារង្វិលជុំមួយដែលរក្សាអតិផរណាស្នូលឲ្យស្អិតជាប់បន្តទៀតចូលដល់ឆ្នាំ២០២៧ — ហើយនេះជាហានិភ័យដែល ECB តាមដានយ៉ាងជិតស្និទ្ធបំផុតជាងចំណុចណាផ្សេងទៀត។

០៨ECB ក្នុងសម្ពាធ៖ ការព្យាករណ៍៣.០%ប្រឈមហានិភ័យ

តួលេខអតិផរណាជាតិដែលលើសការរំពឹងទុកនេះ កំពុងដាក់សម្ពាធទៅលើការព្យាករណ៍ផ្លូវការរបស់ ECB ដែលធ្លាប់រំពឹងថា អតិផរណាសរុបទូទាំងតំបន់អឺរ៉ូឆ្នាំ២០២៦នឹងនៅត្រឹម៣.០%។ ប្រសិនបើតួលេខខែកញ្ញាបញ្ជាក់ទិសដៅដែលតួលេខជាតិបង្ហាញ នោះមធ្យមភាគប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ទំនងជាលើសពីគោលដៅព្យាករណ៍នេះ — ស្ថានភាពដែលអាចធ្វើឲ្យ ECB ត្រូវពិចារណាឡើងវិញនូវទិសដៅគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន ទោះបីជាទើបតែបានដំឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយជាលើកទីពីរក្នុងឆ្នាំនេះដល់២.៥០%កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញាក៏ដោយ។

ប៉ុន្តែប្រតិកម្មរបស់ ECB មិនសាមញ្ញដូចការឡើងអត្រាការប្រាក់ភ្លាមៗនោះទេ។ សមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិរបស់ ECB លោកស្រី Isabel Schnabel បានលើកឡើងថា ទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងកើនឡើង «អាចជួយបន្ធូរសម្ពាធតម្លៃ» ដោយខ្លួនឯង — មានន័យថា ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុខ្លួនឯង តាមរយៈការកំណត់ថ្លៃខ្ចីប្រាក់ខ្ពស់ជាង អាចជួយធ្វើការងារមួយផ្នែកនៃគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ ដោយមិនចាំបាច់ឲ្យ ECB ដំឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយបន្ថែមទៀតលើសពី២.៥០%បច្ចុប្បន្ននោះទេ។ នេះជាទស្សនៈដែលខុសគ្នាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ពីជំហររបស់ BOJ ដែលកំពុងពិចារណាផ្ទាល់នូវការឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយបន្ថែម។

ប្រតិកម្មទីផ្សាររូបិយប័ណ្ណឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពមិនប្រាកដច្បាស់នេះ៖ EUR/USD បានបិទនៅក្រោម១.១៣៥០ជាប់គ្នាពីរវគ្គជួញដូរ ទោះបីជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលអតិផរណាខាងលើក៏ដោយ — ជាសញ្ញាបង្ហាញថា ទីផ្សារត្រូវការកត្តាជំរុញខ្លាំងជាងទិន្នន័យអតិផរណាតែម្នាក់ឯង ទើបនឹងផ្លាស់ប្តូរទិសដៅអត្រាប្តូរប្រាក់។ ទន្ទឹមនោះ ទីផ្សារអនុវត្តន៍ (derivatives) កំពុងកាត់បន្ថយការភ្នាល់លើការបន្ថយអត្រាការប្រាក់ខ្លាំងៗដែលធ្លាប់រំពឹងទុកពីមុន ដោយអ្នកជួញដូរមួយចំនួនចាប់ផ្តើមកំណត់តម្លៃលើលទ្ធភាពនៃការឡើងអត្រាការប្រាក់បន្ថែមផងដែរ ប្រសិនបើអតិផរណានៅតែបន្តលើសគោលដៅ។ ការសម្រេចចិត្តគោលនយោបាយលើកបន្ទាប់របស់ ECB នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា — មួយថ្ងៃមុនការប្រជុំរបស់ BOJ។ ភាពជិតគ្នានៃកាលបរិច្ឆេទទាំងពីរនេះ នឹងផ្តល់ឱកាសដ៏កម្រមួយឲ្យទីផ្សារប្រៀបធៀបដោយផ្ទាល់នូវរបៀបដែលធនាគារកណ្តាលពីរធំបំផុតនៃពិភពលោកក្រៅពី Federal Reserve កំពុងឆ្លើយតបនឹងបរិយាកាសអតិផរណាស្រដៀងគ្នា ក្នុងរយៈពេលតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។

០៩ផលប៉ះពាល់ទីផ្សារសកល៖ ទិន្នផលមូលបត្របំណុល និងរូបិយប័ណ្ណ

ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរនេះកើតឡើងនៅក្នុងបរិយាកាសដែលទិន្នផលមូលបត្របំណុលសកលកំពុងកើនឡើងយ៉ាងទូលំទូលាយរួចស្រាប់។ ទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិករយៈពេល១០ឆ្នាំបានឡើងដល់៥.៣០៦% ខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០០៧ ខណៈទិន្នផលមូលបត្របំណុលរយៈពេល៣០ឆ្នាំស្ថិតនៅ៥.៦៣៤%។ ទិន្នផលខ្ពស់នៅអាមេរិកមានទំនោរទាញទិន្នផលមូលបត្របំណុលនៅទីផ្សារអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងទៀតឲ្យកើនឡើងតាម — ជាផ្នែកមួយដែលពន្យល់ថាហេតុអ្វីទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋជប៉ុនរយៈពេល១០ឆ្នាំក៏កំពុងកើនឡើងផងដែរ ទោះបីជាជប៉ុននៅតែមានអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយទាបជាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងតំបន់អឺរ៉ូច្រើនក៏ដោយ។

ចំណែកតម្លៃប្រេងឆៅវិញ កំពុងផ្លាស់ទិសដៅផ្ទុយពីអតិផរណា — ប្រេងឆៅ Brent បានធ្លាក់ចុះមកប្រមាណ៩៧ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈ WTI ធ្លាក់ចុះមកប្រមាណ៨៩.៥៧ដុល្លារ ដោយសារចរាចរណ៍នាវាតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz បានកើនឡើងជាថ្មី។ ការធ្លាក់ចុះនេះផ្តល់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ដល់ប្រទេសជប៉ុនដែលនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈស្ទើរតែទាំងអស់ពីក្រៅប្រទេស ហើយជារឿយៗត្រូវបានលើកឡើងជាកត្តាមួយដែលជួយជំរុញភាគហ៊ុនជប៉ុនកើនឡើងផងដែរ រួមជាមួយនឹងលទ្ធផលហិរញ្ញវត្ថុល្អរបស់ក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះសៀគ្វី Micron ដែលបានជំរុញភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជប៉ុនឲ្យកើនឡើងខ្លាំង — Tokyo Electron កើន៤.៧៥% Advantest កើន៧.៥០% និង Kioxia Holdings កើន៤.៤៥%។ សន្ទស្សន៍ Nikkei ២២៥ បានឡើងដល់៦៨,៥៦៧ពិន្ទុ កើនជាង៩.៧%ពីកម្រិតទាបបំផុតខែកញ្ញាត្រឹម៦២,៦២៥ពិន្ទុ ជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា។

ប្រសិនបើថ្លៃប្រេងបន្តធូរស្រាល វាអាចក្លាយជា «ច្រកបន្ធូរសម្ពាធ» រួមសម្រាប់ទាំងពីររឿង — ជួយកាត់បន្ថយចំណាយនាំចូលថាមពលរបស់ជប៉ុន ហើយទន្ទឹមគ្នានោះ ជួយបន្ធូរសម្ពាធតម្លៃថាមពលដែលជាកត្តាចម្បងមួយនៃការកើនឡើងអតិផរណាអឺរ៉ុបផងដែរ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគព្រមានថា ការបន្ធូរថ្លៃប្រេងឆៅត្រូវការរយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍ទើបជ្រាបចូលទៅដល់ថ្លៃលក់រាយចុងក្រោយ ដូច្នេះផលប៉ះពាល់លើតួលេខអតិផរណាផ្លូវការប្រហែលជាមិនទាន់លេចឡើងភ្លាមនៅខែកញ្ញា ឬខែតុលាទេ។

ទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិករយៈពេល១០ឆ្នាំស្ថិតនៅកម្រិត៥.៣០៦%បច្ចុប្បន្ន ជាកម្រិតដែលមិនធ្លាប់ឃើញតាំងពីមុនវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកឆ្នាំ២០០៨។ កម្រិតទិន្នផលខ្ពស់បែបនេះ ជាធម្មតាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរំពឹងទុករបស់ទីផ្សារថា អត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយនឹងនៅកម្រិតខ្ពស់ជាងមុនរយៈពេលយូរជាងការរំពឹងទុកមុន ឬការព្រួយបារម្ភអំពីកម្រិតបំណុលសាធារណៈដែលកំពុងកើនឡើង ឬទាំងពីរក្តី។ សម្រាប់ទីផ្សារភាគហ៊ុន ទិន្នផលមូលបត្របំណុលខ្ពស់តែងតែបង្កើតការប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ដើមទុនវិនិយោគិន ដោយធ្វើឲ្យទ្រព្យសកម្មដែលមានហានិភ័យទាបដូចជាមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាល ទាក់ទាញជាងកាលពីមុន — ដែលជាហេតុផលមួយដែលចលនាឡើងថ្លៃភាគហ៊ុននៅទីផ្សារមួយចំនួន ត្រូវការកត្តាគាំទ្រជាក់លាក់ដូចជាលទ្ធផលហិរញ្ញវត្ថុក្រុមហ៊ុនល្អ ឬព័ត៌មានវិជ្ជមានជាក់លាក់ផ្សេងទៀត ដើម្បីទប់ទល់នឹងសម្ពាធពីទិន្នផលខ្ពស់។

១០អ្វីត្រូវតាមដានបន្ទាប់

ប្រតិទិនសេដ្ឋកិច្ចសប្តាហ៍នេះ និងសប្តាហ៍ក្រោយ មានព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ជាច្រើនដែលនឹងបញ្ជាក់ច្បាស់ថា តើនិន្នាការទាំងពីរនេះនឹងបន្តជាយ៉ាងណា។ ចំណុចជិតបំផុត និងសំខាន់បំផុត គឺតួលេខអតិផរណាសរុបទូទាំងតំបន់អឺរ៉ូខែកញ្ញាជាផ្លូវការ ដែល Eurostat នឹងប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រទី២ ខែតុលា វេលាម៉ោង០៩:០០ GMT។ ប្រសិនបើតួលេខសរុបនេះបញ្ជាក់ទិសដៅដែលតួលេខជាតិរបស់អាល្លឺម៉ង់ ស្ប៉ាញ និងបារាំងបានបង្ហាញ នោះនឹងជាការកើនឡើងជាប់ៗគ្នាជាខែទីពីរនៃអតិផរណាសរុបទូទាំងតំបន់ ជាសញ្ញាដែលអាចជំរុញឲ្យមានការជជែកវែកញែកកាន់តែខ្លាំងអំពីទិសដៅគោលនយោបាយរបស់ ECB។

នៅថ្ងៃតែមួយដែរ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងប្រកាសរបាយការណ៍ការងារពេញលេញ (payrolls) ខែកញ្ញា ដែលជារបាយការណ៍សំខាន់មួយទៀតអាចជះឥទ្ធិពលលើការគណនារបស់ Federal Reserve ហើយដោយប្រយោលលើគោលនយោបាយធនាគារកណ្តាលទូទាំងពិភពលោក ដោយសារទិន្នផលមូលបត្របំណុលអាមេរិកកំពុងជះឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើទិន្នផលសកល ដូចបានលើកឡើងខាងលើ។ ចំពោះប្រទេសជប៉ុន ចំណុចសំខាន់បំផុតដែលនៅសល់គឺកិច្ចប្រជុំគោលនយោបាយរបស់ BOJ ថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ដែលនឹងបង្ហាញថា តើគណៈកម្មាធិការនឹងសម្រេចធ្វើតាមសំឡេងភាគច្រើនដែលចង់ឲ្យមានការឡើងអត្រាការប្រាក់លឿនជាងមុនដែរឬទេ។ ចំណែក ECB មានកិច្ចប្រជុំគោលនយោបាយមួយថ្ងៃមុននោះ គឺថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា។

ចុងក្រោយ ការអភិវឌ្ឍន៍ភូមិសាស្រ្តនយោបាយនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ Hormuz នៅតែជាកត្តាហានិភ័យធំបំផុតមួយដែលអាចបង្វែរទិសដៅនៃរឿងទាំងពីរភ្លាមៗ។ ប្រសិនបើចរាចរណ៍នាវាបន្តកើនឡើង និងថ្លៃប្រេងបន្តធូរស្រាល វានឹងជួយបន្ធូរសម្ពាធអតិផរណានៅទាំងពីរតំបន់ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើភាពតានតឹងកើនឡើងម្តងទៀត តម្លៃថាមពលអាចត្រឡប់ទៅកើនឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលនឹងបន្ថែមសម្ពាធលើធនាគារកណ្តាលទាំងពីរក្នុងពេលតែមួយ។

សម្រាប់អ្នកអានដែលតាមដានស៊េរីនេះជាប្រចាំ ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំគឺ៖ ខណៈកិច្ចប្រជុំ FOMC របស់ Federal Reserve កំពុងនៅឆ្ងាយបន្តិច ធនាគារកណ្តាលពីរផ្សេងទៀតនេះ — BOJ និង ECB — នឹងប្រកាសការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេលប្រមាណមួយខែចាប់ពីថ្ងៃនេះ ហើយទាំងពីរកំពុងប្រឈមសម្ពាធអតិផរណាស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែកំពុងឆ្លើយតបតាមផ្លូវខុសគ្នា។ ភាពផ្ទុយគ្នានេះនឹងនៅតែជាប្រធានបទកណ្តាលមួយ ដែលទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសកលតាមដានចូលដល់ចុងខែតុលា។

១១សំណួរញឹកញាប់

១២ប្រភព

1. Bank of Japan — គេហទំព័រផ្លូវការ (Tankan ត្រីមាសទី៣ និងសេចក្តីយោបល់ខែកញ្ញា ២០២៦)
2. AP via AOL — Japan Business Mood Improves, Tankan Survey Shows
3. InvestingLive — ICYMI: BOJ Opinions and Tankan Both Point to More Rate Hikes
4. Invezz — Here’s Why the Nikkei 225 Index Is Soaring Today (Oct. 1)
5. Vantage Markets — Asian Markets, Bonds, Treasury Yields and the Tankan
6. European Central Bank — គេហទំព័រផ្លូវការ
7. FXStreet — The Euro Slips as Europe’s Biggest Economies Report Hotter Inflation
8. StreamlineFeed — Eurozone Inflation Accelerates as Energy Costs Push September Estimates Higher
9. Eurostat — Annual Inflation Up to 3.2% in the Euro Area (ទិន្នន័យខែសីហា ២០២៦)
10. Eurostat — គេហទំព័រផ្លូវការ (តួលេខបឋមខែកញ្ញា ២០២៦ រំពឹងប្រកាសថ្ងៃទី២ ខែតុលា)
11. គួរដឹង Eksastra — ធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុបដំឡើងអត្រាការប្រាក់ជាលើកទីពីរ ដល់ ២.៥០% (អត្ថបទស៊េរីមុន)
12. គួរដឹង Eksastra — ទំនុកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់អាមេរិកធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតជាង១២ឆ្នាំ (អត្ថបទស៊េរីមុន)

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១២ ប្រភព