PKK (Kurdistan Workers’ Party) — តើពួកគេជានរណា?
ឈ្មោះរបស់ពួកគេគ្រាន់តែមានន័យថា «បក្សកម្មករកួរឌីស្ថាន» — ប៉ុន្តែសង្គ្រាមប្រដាប់អាវុធជាង៤ទសវត្សរ៍ជាមួយទួរគីបានធ្វើឱ្យមានអ្នកស្លាប់រាប់ម៉ឺននាក់។ ឥឡូវនេះ ក្រុមនេះកំពុងធ្វើអ្វីដែលកម្រមានក្រុមប្រយុទ្ធណាធ្លាប់ធ្វើ៖ ប្រកាសរំលាយខ្លួនឯង ហើយចាប់ផ្តើមបំផ្លាញអាវុធ — ជាដំណើរការប្រវត្តិសាស្ត្រដែលនៅមិនទាន់ចប់សព្វគ្រប់នៅឡើយទេ។
Aទិដ្ឋភាពទូទៅ
PKK ឬ Partiya Karkerên Kurdistanê (បក្សកម្មករកួរឌីស្ថាន) ជាចលនាជនជាតិកួរឌីនិយមម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយម បង្កើតឡើងឆ្នាំ ១៩៧៨ ក្នុងគោលបំណងដើមបង្កើតរដ្ធកួរឌីឯករាជ្យនៅភាគអាគ្នេយ៍ទួរគី។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៤ ក្រុមនេះបានធ្វើសង្គ្រាមបះបោរប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងរដ្ធទួរគីជាបន្តបន្ទាប់អស់រយៈពេលជាង ៤ ទសវត្សរ៍ — ជម្លោះដែលធ្វើឱ្យមានអ្នកស្លាប់ប៉ាន់ស្មានលើសពី ៤ម៉ឺននាក់តាមតួលេខដែលត្រូវបានលើកឡើងញឹកញាប់បំផុត (ទោះកំពុងជជែកវែកញែក)។
ក្រោយអ្នកស្ថាបនិក Abdullah Öcalan ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៩៩៩ មនោគមវិជ្ជារបស់ PKK បានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង — ពីជនជាតិនិយមបំបែកខ្លួនទៅជា «ប្រជាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ» (democratic confederalism) ដែលច្រានចោលគំនិតបង្កើតរដ្ធឯករាជ្យ ហើយផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបែបមូលដ្ធាន សមភាពយេនឌ័រ និងចីរភាពបរិស្ថាននៅក្នុងព្រំដែនរដ្ធដែលមានស្រាប់។
ព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានសារៈសំខាន់ប្រវត្តិសាស្ត្រពិតប្រាកដកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ — ផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយ CNN, Al Jazeera, RAND និង New Arab — នៅពេល PKK ប្រកាសរំលាយខ្លួនឯង (១២ ឧសភា ២០២៥) ហើយចាប់ផ្តើមដំណើរការបំផ្លាញអាវុធនិមិត្តសញ្ញា (១១ កក្កដា ២០២៥) ជាផ្នែកនៃដំណើរការសន្តិភាពជាមួយទួរគី ដោយទួរគីបានអនុម័តច្បាប់ក្របខ័ណ្ធច្បាប់សម្រាប់ការវិលត្រលប់អតីតអ្នកប្រយុទ្ធនៅខែសីហា ២០២៦ — ប៉ុន្តែគិតត្រឹមខែកញ្ញា ២០២៦ ដំណើរការនេះនៅតែមិនទាន់ចប់សព្វគ្រប់ និងនៅមានវិវាទបន្ត ដោយភ្ជាប់ជាប់ទៅនឹងសំណួរដែលនៅមិនទាន់ដោះស្រាយអំពីការឃុំខ្លួន Öcalan ខ្លួនឯង។
ពត៌មានសង្ខេប
- ឈ្មោះខ្លួនឯង
- Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) — បក្សកម្មករកួរឌីស្ថាន
- ស្ថាបនិក
- Abdullah Öcalan និងក្រុមអ្នកសិក្សា/សកម្មជនកួរឌីមួយចំនួនតូច
- ឆ្នាំបង្កើត
- ២៧ វិច្ឆិកា ១៩៧៨ ជិតភូមិ Fis ខេត្ត Diyarbakır ទួរគី
- ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន (២០២៦)
- ប្រកាសរំលាយខ្លួនឯង ២០២៥ កំពុងបំផ្លាញអាវុធ — ដំណើរការនៅមិនទាន់ចប់ ភ្ជាប់ជាមួយករណី Öcalan
- Öcalan បច្ចុប្បន្ន
- នៅតែជាប់ឃុំឃាំងលើកោះ İmralı ចាប់តាំងពី ១៩៩៩
- ប្រភពផ្លូវការ
- en.wikipedia.org/wiki/Kurdistan_Workers%27_Party
អត្ថបទនេះពន្យល់ពីប្រវត្តិឈ្មោះ ដើមកំណើត អ្នកដឹកនាំ មនោគមវិជ្ជា កាលប្បវត្តិ រចនាសម្ព័ន្ធអំណាច ការទទួលស្គាល់ជាភេរវករអន្តរជាតិ ព្រមទាំងដំណើរការសន្តិភាព-ការរំលាយខ្លួនកំពុងបន្ត ២០២៥–២០២៦ — ដោយផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន គិតត្រឹមខែកញ្ញា ២០២៦។ អត្ថបទនេះក៏ជាការបន្តពីស៊េរី «តើពួកគេជានរណា?» ដែលបានពន្យល់រួចហើយអំពី អាយអេស (ISIS) និង អាល់កៃដា (Al-Qaeda)។
Bឈ្មោះ «PKK» — មកពីណា?
PKK ជាអក្សរកាត់ភាសាកួរឌីនៃ Partiya Karkerên Kurdistanê — ប្រែថា «បក្សកម្មករកួរឌីស្ថាន»។ ឈ្មោះនេះឆ្លុះបញ្ចាំងច្បាស់លាស់ពីទស្សនវិស័យស្ថាបនាដើមរបស់ក្រុមនេះ៖ ការផ្សំរវាងមនោគមវិជ្ជាម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយម («បក្សកម្មករ») ជាមួយជនជាតិនិយមកួរឌី («កួរឌីស្ថាន»)។
ការជ្រើសរើសពាក្យ «កម្មករ» មិនមែនចៃដន្យទេ — PKK ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៧០ បានលេចចេញពីចលនាឆវ្វើងអតិរូបនិយមរបស់និស្សិតទួរគី ដែលបញ្ចូលគ្នារវាងវិភាគវណ្ណៈម៉ាក្សនិយម និងក្តីអន្តរាយជនជាតិកួរឌីលើសមភាព ភាសា និងសិទ្ធិនយោបាយក្នុងរដ្ធទួរគី។ ក្រោយឆ្នាំ ១៩៩៩ ខណៈមនោគមវិជ្ជារបស់ក្រុមផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងទៅជា «ប្រជាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ» ឈ្មោះ «PKK» នៅតែរក្សាទុកជាអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្រ ទោះមនោគមវិជ្ជាដើមម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមតឹងរ៉ឹងលែងឆ្លុះបញ្ចាំងពីនយោបាយបច្ចុប្បន្នរបស់ចលនាទៀតហើយ។
Cដើមកំណើត — ពីនិស្សិតឆវ្វើងដល់ចលនាបះបោរ
PKK ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៨ ដោយ Abdullah Öcalan និងក្រុមអ្នកសកម្មជន/និស្សិតកួរឌីឆវ្វើងតូចមួយ — យោងតាមរបាយការណ៍ជាច្រើន ការប្រជុំស្ថាបនាកើតឡើងជិតភូមិ Fis (Ziyaret) ស្រុក Lice ខេត្ត Diyarbakır ភាគអាគ្នេយ៍ទួរគី។ ចលនានេះលេចចេញពីបរិយាកាសនយោបាយឆវ្វើងសកលនៃទួរគីទសវត្សរ៍ ១៩៧០ ដែលបញ្ចូលគ្នាជាមួយក្តីអន្តរាយជនជាតិកួរឌីលើការបដិសេធភាសា វប្បធម៌ និងសិទ្ធិនយោបាយក្នុងរដ្ធទួរគី។
ឆ្នាំ ១៩៧៩ Öcalan រត់គេចទៅស៊ីរី ហើយចាប់ផ្តើមកសាងមូលដ្ធានប្រតិបត្តិការនៅជ្រលងភ្នំ Bekaa (លីបង់) ក្រោមការអត់ធ្មត់របស់រដ្ធាភិបាលស៊ីរី។ ថ្ងៃទី ១៥ សីហា ១៩៨៤ PKK បានបើកឆាកសង្គ្រាមប្រដាប់អាវុធជាផ្លូវការប្រឆាំងកងទ័ព/រដ្ធទួរគី — ជាចំណុចចាប់ផ្តើមជម្លោះដែលបន្តអស់ជាង ៤ ទសវត្សរ៍។
Dស្ថាបនិក និងអ្នកដឹកនាំ
ខុសពីក្រុមប្រយុទ្ធជាច្រើនផ្សេងទៀត PKK រក្សាការដឹកនាំរួមតែម្នាក់ដ៏ខ្លាំងក្លាតាំងពីដើមរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ — សូម្បីជាច្រើនទសវត្សរ៍ក្រោយស្ថាបនិកត្រូវជាប់ឃុំឃាំង។
កើតឆ្នាំ ១៩៤៨ ជាស្ថាបនិកចម្បង និងអ្នកដឹកនាំមនោគមវិជ្ជាពេញមួយជីវិតរបស់ PKK (ត្រូវបានហៅដោយអ្នកគាំទ្រថា «Apo»)។ រត់គេចពីទួរគីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដឹកនាំសង្គ្រាមបះបោរភាគច្រើនពីមូលដ្ធានស៊ីរី/ជ្រលងភ្នំ Bekaa។ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយស៊ើបការណ៍ទួរគី (MİT) នៅទីក្រុង Nairobi ប្រទេសកេនយ៉ា ខែកុម្ភៈ ១៩៩៩ — ជាប្រតិបត្តិការដែលរបាយការណ៍ជាច្រើនអះអាងថាទទួលបានជំនួយស៊ើបការណ៍ពីប្រទេសមួយចំនួនទៀត។
ត្រូវបានផ្តន្ធាទោសប្រហារជីវិត (បន្ធូរបន្ថយទៅជាជាប់ឃុំឃាំងអស់មួយជីវិត ក្រោយទួរគីលុបចោលទោសប្រហារជីវិត) ជាប់ឃុំតែម្នាក់ឯងលើកោះ İmralı ក្នុងសមុទ្រ Marmara តាំងពីនោះមក។ ទោះជាប់ឃុំ គាត់នៅតែរក្សាសិទ្ធិអំណាចនិមិត្តសញ្ញា/មនោគមវិជ្ជាដ៏ធំធេងលើ PKK — សំបុត្រគាត់ខែកុម្ភៈ ២០២៥ ជាចំណុចចាប់ផ្តើមផ្ទាល់នៃដំណើរការរំលាយបក្សឆ្នាំ ២០២៥។
សមាជិកកម្រិតដឹកនាំដើមដំបូងម្នាក់របស់ PKK ស្លាប់ក្នុងគុក Diyarbakır ឆ្នាំ ១៩៨២ — ត្រូវបានចាត់ទុកជាតួយ៉ាងវីរជនក្នុងចលនាកួរឌីនិយម។
ក្លាយជាមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃរចនាសម្ព័ន្ធ KCK/PKK ក្នុងទសវត្សរ៍ក្រោយៗមក — ជាសំឡេងសំខាន់ក្នុងការនិយាយជំនួសចលនាអំឡុងដំណើរការរំលាយបក្ស ២០២៥–២០២៦។ គិតត្រឹម ២០២៦ ការឃុំខ្លួន Öcalan ដដែលនៅតែជាចំណុចកំណត់ភាគច្រើនដែលពួកគេលើកឡើងថាមូលហេតុនៃការមិនទាន់បំពេញការដោះអាវុធពេញលេញ។
Eមនោគមវិជ្ជា — ពីជនជាតិនិយមទៅ «ប្រជាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ»
ចាប់ពីការបង្កើតឆ្នាំ ១៩៧៨ រហូតដល់ចុងទសវត្សរ៍ ១៩៩០ PKK កាន់មនោគមវិជ្ជាម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមទទឹងទទឹង — ដឹកនាំដោយបក្សបដិវត្តន៍ ជនជាតិនិយមកួរឌីបំបែកខ្លួន ដោយមានគោលដៅច្បាស់លាស់ក្នុងការបង្កើតរដ្ធកួរឌីឯករាជ្យ រួមផ្សំពីផ្នែកខ្លះនៃទួរគី។
ក្រោយ Öcalan ត្រូវបានចាប់ខ្លួនឆ្នាំ ១៩៩៩ និងឆ្នាំវែងក្នុងគុកដែលគាត់អាន/សរសេរយ៉ាងទូលំទូលាយ មនោគមវិជ្ជារបស់ PKK បានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង — ឆ្ពោះទៅ «ប្រជាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ» (democratic confederalism) — ទស្សនវិជ្ជាមួយដែល Öcalan បង្កើតឡើងដោយផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើគំនិតរបស់អ្នកទ្រឹស្តីនិយមអនាធិបតេយ្យ/ testament ក្រុងស្វ័យភាពជនជាតិអាមេរិក Murray Bookchin — ស្តីពីសហគមន៍ស្វ័យភាព ប្រជាធិបតេយ្យផ្ទាល់ក្នុងកម្រិតមូលដ្ធាន បញ្ចូលជាមួយស្ត្រីនិយមរ៉ាឌីកាល់ («jineolojî») និងពហុជាតិសាសន៍និយម។
ទស្សនវិជ្ជានេះច្រានចោលគំរូរដ្ធជាតិបែបប្រពៃណី — រួមទាំងគំនិតរដ្ធកួរឌីឯករាជ្យ — ដើម្បីគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ធាន សមភាពយេនឌ័រ និងចីរភាពបរិស្ថាននៅក្នុងព្រំដែនរដ្ធដែលមានស្រាប់។ គំនិតនេះត្រូវបានអនុវត្តជាក់ស្តែងបំផុតនៅក្នុងរដ្ធបាលស្វ័យភាពកួរឌីនៅភាគខាងជើងស៊ីរី (Rojava/AANES) ដែលទាញយកមនោគមវិជ្ជានេះដោយផ្ទាល់ ទោះជាបដិសេធការបញ្ជាការជាផ្លូវការពី PKK ក៏ដោយ។ ការវិវត្តន៍មនោគមវិជ្ជានេះមានសារៈសំខាន់ខាងបញ្ញា — ជួយពន្យល់ថាហេតុអ្វីការបំបែកទឹកដីពេញលេញមិនមែនជាគោលដៅចុងក្រោយនៃការរំលាយបក្សឆ្នាំ ២០២៥ ទេ — ដំណើរការនោះត្រូវបានផ្តោតលើសិទ្ធិកួរឌី/ការបញ្ចូលប្រជាធិបតេយ្យក្នុងទួរគី មិនមែនរដ្ធឯករាជ្យទេ។
Fកាលប្បវត្តិសង្ខេប
Gរចនាសម្ព័ន្ធអំណាច
ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ PKK រៀបចំជាមួយផ្នែកនយោបាយ និងផ្នែកប្រដាប់អាវុធហៅថា HPG (Hêzên Parastina Gel / កងកម្លាំងការពារប្រជាជន) បូករួមជាមួយបណ្តាញអង្គការគាំទ្រ/ជួរមុខនៅអឺរ៉ុប និងសហគមន៍ជនអន្តោប្រវេសន៍។
ចាប់តាំងពីកណ្តាលទសវត្សរ៍ ២០០០ រចនាសម្ព័ន្ធឆ័ត្រធំជាងហៅថា KCK (សហភាពសហគមន៍កួរឌីស្ថាន) ភ្ជាប់ PKK (ផ្តោតលើទួរគី) ជាមួយបក្សបងប្អូនតំណាងចលនាកួរឌីនៅអ៊ីរ៉ង់ (PJAK) អ៊ីរ៉ាក់ និងស៊ីរី។ តំបន់មូលដ្ធាន/ទីស្នាក់ការចម្បងអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ គឺភ្នំ Qandil ដែលនៅចន្លោះព្រំដែនអ៊ីរ៉ាក់-អ៊ីរ៉ង់ ក្នុងតំបន់កួរឌីស្ថានអ៊ីរ៉ាក់ — ស្ថិតក្រៅការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ពីរដ្ធាភិបាលកណ្តាលអ៊ីរ៉ាក់ភាគច្រើន។
Hទឹកដី — គ្មានរដ្ធកាន់កាប់ថេរ តែមានមូលដ្ធានយុទ្ធសាស្ត្រ
PKK មិនដែលកាន់កាប់/គ្រប់គ្រងទឹកដីថេរជា «រដ្ធ» ណាមួយឡើយ — ដំណើរការជាកងកម្លាំងគូរីឡា/បះបោរជាចម្បងពេញខេត្តភាគអាគ្នេយ៍ទួរគីភាគច្រើនប្រជាជនកួរឌី ដោយមានមូលដ្ធាន/ជំរំបណ្តុះបណ្តាល/ការវត្តមានថ្នាក់ដឹកនាំនៅភ្នំ Qandil នៃតំបន់កួរឌីស្ថានអ៊ីរ៉ាក់ (ជិតព្រំដែនអ៊ីរ៉ង់)។
ទំនាក់ទំនងជាមួយ YPG/SDF — ចំណុចវិវាទសំខាន់
- ទស្សនៈទួរគី
- ចាត់ទុក YPG/PYD ស៊ីរី (ផ្នែកសំខាន់នៃ SDF ដែលអាមេរិកគាំទ្រ) ថាជាសាខាស៊ីរីរបស់ PKK/KCK
- ទស្សនៈ YPG/SDF & សហរដ្ធអាមេរិក
- អះអាងជាអង្គការឯករាជ្យដាច់ដោយឡែក — មិនស្គាល់ការតភ្ជាប់ជាផ្លូវការ
- ស្ថានភាព
- ជាប្រធានបទវិវាទពិតប្រាកដ ជាចំណុចកកិតការទូតទួរគី-អាមេរិកយូរអង្វែងបំផុតមួយ — មិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយច្បាស់លាស់
ទួរគីចាត់ទុក YPG (People’s Protection Units) និងបក្សនយោបាយ PYD របស់វា — សមាសធាតុស្នូលនៃ Syrian Democratic Forces (SDF) ដែលទទួលការគាំទ្រពីអាមេរិកក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអាយអេសចាប់តាំងពី ២០១៤–២០១៥ — ជាសាខាស៊ីរីរបស់បណ្តាញ PKK/KCK ដោយលើកឡើងពីមនោគមវិជ្ជារួម (democratic confederalism) ការតភ្ជាប់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងរូបភាព Öcalan ដែលបង្ហាញនៅតំបន់ YPG គ្រប់គ្រង។ SDF/YPG និងរដ្ធាភិបាលអាមេរិកនៅតែបញ្ជាក់ជាសាធារណៈថាជាអង្គការដាច់ដោយឡែក — នេះនៅតែជាចំណុចកកិតការទូតដ៏យូរអង្វែងបំផុតមួយរវាងទួរគី-អាមេរិកក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ មិនមែនជាការពិតដែលដោះស្រាយរួចហើយឡើយ។
Iការទទួលស្គាល់ជាអង្គការភេរវកម្មអន្តរជាតិ
PKK ត្រូវបានចាត់ទុកជាអង្គការភេរវកម្មដោយទួរគី សហរដ្ធអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប NATO អង់គ្លេស និងរដ្ធជាច្រើនទៀត។
សហរដ្ធអាមេរិកបានដាក់ PKK ចូលក្នុងបញ្ជីអង្គការភេរវកម្មបរទេស (Foreign Terrorist Organization) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៧ តាមក្រសួងការបរទេស។ ទួរគីធ្លាប់ប្រើប្រាស់ការភ្ជាប់ PKK/YPG-SDF ជាឧបករណ៍លើកទឹកចិត្តការទូត — ឧទាហរណ៍ក្នុងអំឡុងការដាក់ពាក្យសុំចូលជា NATO របស់ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតឆ្នាំ ២០២២ ទួរគីទាមទារសកម្មភាពប្រឆាំងក្រុម/បុគ្គលភ្ជាប់ PKK ជាលក្ខខណ្ធ។ គិតត្រឹមខែកញ្ញា ២០២៦ គ្មានរដ្ធធំណាមួយបានដកឈ្មោះ PKK ចេញពីបញ្ជីជាផ្លូវការនៅឡើយទេ — ទោះមានដំណើរការរំលាយបក្សកំពុងបន្ត។
Jនិមិត្តសញ្ញា
ទង់ PKK ជាទូទៅមានផ្ទៃពណ៌ក្រហម ជួនកាលមានផ្កាយពណ៌លឿង និងជួនកាលមានធាតុរូបភាព/រូបចម្លាក់នៅក្នុងកំណែផ្សេងគ្នា។ អត្តសញ្ញាណចក្ខុមួយធំទូលំទូលាយជាងរបស់ចលនានេះ ជាទូទៅប្រើពណ៌ជាតិកួរឌី (ក្រហម លឿង/មាស បៃតង — ស្របតាមទង់ជាតិកួរឌី) បូករួមជាមួយផ្កាយក្រហម ឬចម្លាក់ព្រះអាទិត្យរះ ដែលភ្ជាប់ជាមួយប្រភពដើមម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយម។
រូបភាព Öcalan ជានិមិត្តសញ្ញាសំខាន់មួយរបស់ចលនា — ត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងលេចធ្លោនៅឯមហោស្រពជុំនុំ និងនៅតំបន់ PKK/YPG គ្រប់គ្រង — ជាចំណុចកកិតធំមួយជាមួយទួរគី ដោយសារស្ថានភាពអ្នកទោស និងអង្គការភេរវកម្មដែលបានតែងតាំងលើគាត់។
Kទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ
ទំនាក់ទំនងកំណត់និយមន័យបំផុត — ជម្លោះប្រដាប់អាវុធជាង ៤ ទសវត្សរ៍ ឥឡូវនេះស្ថិតក្នុងដំណើរការសន្តិភាព/រំលាយបក្សដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ២០២៥–២០២៦ ដែលទាំង Erdoğan និងជាពិសេសមេដឹកនាំជនជាតិនិយម MHP Bahçeli សំដែងជាការឈ្នះមួយក្នុងវិស័យសន្តិសុខ/នយោបាយផ្ទៃក្នុង។
PKK ដំណើរការមូលដ្ធានចម្បងនៅភ្នំ Qandil នៃតំបន់កួរឌីស្ថានអ៊ីរ៉ាក់។ ទួរគីធ្លាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការឆ្លងព្រំដែនច្រើនដងចូលអ៊ីរ៉ាក់ខាងជើង (Operation Claw series) ដែលធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនង Ankara-Baghdad/Erbil តានតឹងជាពេលៗ — មន្ត្រីអ៊ីរ៉ាក់/KRG រាយការណ៍ថាបានចូលរួមសម្របសម្រួលនៅពិធីបំផ្លាញអាវុធខែកក្កដា ២០២៥ ជិត Sulaymaniyah។
ទួរគីធ្វើប្រតិបត្តិការយោធាច្រើនដងប្រឆាំង YPG/SDF នៅស៊ីរីខាងជើង (Afrin ២០១៨, Operation Peace Spring ២០១៩) ដោយចាត់ទុកជាការគំរាមកំហែងសន្តិសុខផ្ទាល់ — ខណៈ SDF/YPG និងអាមេរិកបន្តអះអាងភាពឯករាជ្យអង្គការ។ ក្រោយការដួលរលំរបស់រដ្ធាភិបាល Assad មានការជជែកវែកញែកថ្មីអំពីការបញ្ចូល SDF ទៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ធថ្មីរបស់ស៊ីរី និងទំនាក់ទំនងជាមួយដំណើរការរំលាយបក្ស PKK ទូលំទូលាយ។
DEM Party (Peoples’ Equality and Democracy Party បន្តពី HDP) ជាបក្សនយោបាយស្របច្បាប់ដែលដើរតួនាទីសម្របសម្រួលក្នុងដំណើរការសន្តិភាព ២០២៥–២០២៦ — រួមទាំងគណៈប្រតិភូ DEM ធ្លាប់ទស្សនាកិច្ច Öcalan នៅ İmralı — ទោះ DEM ជាបក្សស្របច្បាប់ដាច់ដោយឡែកពី PKK តែតំណាងទស្សនវិស័យនយោបាយកួរឌីស្របគ្នាខ្លះ។
Lរូបភាព
ជម្រើសរូបភាពខាងក្រោមបង្ហាញពីតំបន់ភូមិសាស្ត្រកួរឌីនៅភាគអាគ្នេយ៍ទួរគី ភូមិសាស្ត្រភ្នំ Qandil និងទង់ជាតិនៃប្រទេសសំខាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងចលនានេះ។ ចុចលើរូបភាពនីមួយៗដើម្បីមើលទំហំពេញ។
Mកំណត់ត្រា & ផលប៉ះពាល់
PKK ជាមួយសង្គ្រាមទួរគីរបស់ខ្លួន ជាមួយជម្លោះបះបោរដែលបន្តយូរអង្វែង និងគំរាមកំហែងបំផុតមួយនៅមជ្ឈិមបូព៌ា/ជុំវិញអឺរ៉ុបចាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ខ្លឹមសារខាងក្រោមបង្ហាញការពិតយ៉ាងច្បាស់ ដោយចៀសវាងការពិពណ៌នាហួសហេតុ។
ការរំលាយបក្សឆ្នាំ ២០២៥ និងដំណើរការដោះអាវុធ ២០២៥–២០២៦ ត្រូវបានអ្នកវិភាគជាច្រើន (RAND, International Crisis Group) ពិពណ៌នាថាជាចំណុចផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្ត្រសក្តានុពលមួយ — ប្រសិនបើវាបន្តទៅមុខបានពិតប្រាកដ វានឹងក្លាយជាការបញ្ចប់ការចរចាដ៏សំខាន់បំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រតំបន់នេះ — ប៉ុន្តែគិតត្រឹមខែកញ្ញា ២០២៦ ជោគជ័យចុងក្រោយរបស់វានៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។
Nការយល់ច្រឡំ
Oសំណួរ-ចម្លើយ
PKK សំដៅលើអ្វី?
តើនរណាបានបង្កើត PKK និងនៅពេលណា?
តើ PKK នៅតែប្រយុទ្ធជាមួយទួរគីសព្វថ្ងៃ (២០២៦) ដែរឬទេ?
តើ Abdullah Öcalan នៅឯណាឥឡូវនេះ?
តើ PKK ដូចគ្នានឹង YPG/SDF ស៊ីរីដែរឬទេ?
តើមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ស្លាប់ក្នុងជម្លោះ PKK-ទួរគី?
💜គាំទ្រ Eksastra
Eksastra ផ្តល់ឯកសារនិងអត្ថបទឥតគិតថ្លៃដល់សាធារណជន។ ប្រសិនបើអ្នកយល់ថាមាតិកានេះមានប្រយោជន៍ អាចឧបត្ថម្ភតាមរយៈ ABA PayWay ដើម្បីជួយឱ្យគម្រោងនេះបន្តដំណើរការ។
💜 បរិច្ចាគ · Donate