០១ · ព្រឹត្តិការណ៍អ្វីនឹងកើតឡើងនៅសិនជិនក្នុងខែវិច្ឆិកា?

កិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC (APEC Economic Leaders’ Meeting) ឆ្នាំ ២០២៦ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៨–១៩ វិច្ឆិកា ២០២៦ នៅទីក្រុងសិនជិន (Shenzhen) ខេត្តក្វាងទុង ភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។ មុននោះបន្តិច កិច្ចប្រជុំកំពូលនាយកប្រតិបត្តិ APEC (APEC CEO Summit) ក៏នឹងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងដដែល ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ ១៨ វិច្ឆិកា យោងតាមគេហទំព័ររដ្ឋាភិបាលក្រុងសិនជិន។

ប្រធានបទផ្លូវការរបស់ឆ្នាំ APEC ចិន គឺ «កសាងសហគមន៍អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ដើម្បីរីកចម្រើនរួមគ្នា» (Building an Asia-Pacific Community to Prosper Together)។ ចិនបានប្រកាសប្រធានបទនេះ និងអាទិភាពបីរបស់ខ្លួន នៅទីក្រុងសិនជិន ថ្ងៃទី១២ ធ្នូ ២០២៥។

កិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំ គឺជាចំណុចកំពូលនៃ «ឆ្នាំ APEC» ទាំងមូល។ ពេញមួយឆ្នាំ ២០២៦ ចិនបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំថ្នាក់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីជាច្រើន នៅទីក្រុងផ្សេងៗ៖

ប្រភព៖ APEC ក្រសួងការបរទេសចិន National Center for APEC និង Reuters។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យកិច្ចប្រជុំឆ្នាំនេះខុសពីធម្មតា គឺវត្តមានរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump។ ក្រោយជំនួបកំពូលនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថ្ងៃទី២៣–២៥ កញ្ញា លោក Trump បានសរសេរលើបណ្ដាញ Truth Social ថា ភាគីទាំងពីរ «នឹងជួបគ្នាម្ដងទៀតនៅខែវិច្ឆិកា នៅប្រទេសចិន» ហើយបន្ទាប់មកនៅកិច្ចប្រជុំ G20 ខែធ្នូ នៅទីក្រុងម៉ៃអាមី។ វិមានក្រឹមឡាំងក៏បាននិយាយថា លទ្ធភាពនៃជំនួបត្រីភាគីរវាងលោក ស៊ី លោក Trump និងលោក Vladimir Putin នៅ APEC «ត្រូវបានពិភាក្សា» ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ទេ។

០២ · មូលដ្ឋានតើ APEC ជាអ្វី ហើយដំណើរការយ៉ាងដូចម្ដេច?

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក (Asia-Pacific Economic Cooperation ឬ APEC) បានចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៩ ជាវេទិកាសន្ទនាក្រៅផ្លូវការមួយ តាមសំណើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី លោក Bob Hawke។ កិច្ចប្រជុំដំបូងនៅទីក្រុងកង់បេរ៉ា មានសេដ្ឋកិច្ចចូលរួមតែ ១២ ប៉ុណ្ណោះ។ នៅខែវិច្ឆិកា ១៩៩១ ចិន ហុងកុង និងតៃវ៉ាន់ (ក្រោមឈ្មោះ Chinese Taipei) បានចូលជាសមាជិកក្នុងពេលតែមួយ។ សព្វថ្ងៃ APEC មានសមាជិក ២១។

• «សេដ្ឋកិច្ច» មិនមែន «ប្រទេស»៖ APEC ប្រើពាក្យ «សេដ្ឋកិច្ចសមាជិក» ព្រោះការងាររបស់វាផ្ដោតលើពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច។ ការរៀបចំនេះ អនុញ្ញាតឱ្យចិន ហុងកុង និងតៃវ៉ាន់ អង្គុយនៅតុតែមួយ។
• មតិឯកច្ឆន្ទ៖ យោងតាម APEC ការសម្រេចចិត្តទាំងអស់ «ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមតិឯកច្ឆន្ទ» ហើយការប្ដេជ្ញាចិត្តត្រូវបានអនុវត្ត «ដោយស្ម័គ្រចិត្ត»។
• មិនមានកាតព្វកិច្ចតាមច្បាប់៖ APEC មិនមែនជាសន្ធិសញ្ញាទេ។ វាគ្មានយន្តការដោះស្រាយវិវាទ ឬការដាក់ទណ្ឌកម្មដូចអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ឡើយ។
• ម្ចាស់ផ្ទះប្ដូរវេនគ្នា៖ សេដ្ឋកិច្ចម្ចាស់ផ្ទះកំណត់ប្រធានបទ និងរបៀបវារៈប្រចាំឆ្នាំ។ លេខាធិការដ្ឋាន APEC បង្កើតឡើងនៅសិង្ហបុរី ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣។

សមាជិកទាំង ២១៖ អូស្ត្រាលី ប្រ៊ុយណេ កាណាដា ឈីលី ចិន ហុងកុង (ចិន) ឥណ្ឌូនេស៊ី ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ម៉ាឡេស៊ី ម៉ិកស៊ិក នូវែលសេឡង់ ប៉ាពួញូហ្គីណេ ប៉េរូ ហ្វីលីពីន រុស្ស៊ី សិង្ហបុរី Chinese Taipei (តៃវ៉ាន់) ថៃ សហរដ្ឋអាមេរិក និងវៀតណាម។

APEC ខ្លួនឯងផ្ដល់តួលេខស្រដៀងគ្នា៖ ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ សមាជិកទាំង ២១ មានប្រជាជនប្រហែល ២,៩៥ ពាន់លាននាក់ ហើយតំណាងឱ្យប្រហែល ៦២% នៃ GDP ពិភពលោក និង ៤៨% នៃពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។

ការវិភាគដោយសារ APEC មិនអាចបង្ខំនរណាបាន មនុស្សជាច្រើនចាត់ទុកវាថាជា «វេទិកាជជែក»។ ប៉ុន្តែតម្លៃពិតរបស់វាមានពីរ។ ទីមួយ វាជាកន្លែងតែមួយគត់ ដែលអាមេរិក ចិន ជប៉ុន រុស្ស៊ី និងតៃវ៉ាន់ អង្គុយក្នុងបន្ទប់តែមួយជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទីពីរ វាផ្ដល់ «ហេតុផល» ឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំជួបគ្នាទ្វេភាគី ដោយមិនចាំបាច់រៀបចំទស្សនកិច្ចផ្លូវការ។

០៣ · ម្ចាស់ផ្ទះហេតុអ្វីចិន ហើយហេតុអ្វីជ្រើសរើសសិនជិន?

ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ APEC ប្ដូរវេនគ្នារវាងសេដ្ឋកិច្ចសមាជិក។ ការសម្រេចឱ្យចិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះឆ្នាំ ២០២៦ ត្រូវបានប្រកាសនៅខែវិច្ឆិកា ២០២៤ ក្នុងកិច្ចប្រជុំ APEC នៅប្រទេសប៉េរូ។ នេះជាលើកទីបីហើយ បន្ទាប់ពីទីក្រុងសៀងហៃ (២០០១) និងទីក្រុងប៉េកាំង (២០១៤)។ នៅថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា ២០២៥ ក្នុងពិធីប្រគល់វេននៅទីក្រុងគ្យុងជូ (Gyeongju) ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង លោក ស៊ី ជីនពីង បានប្រកាសថា សិនជិននឹងជាទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះ ហើយចិននឹងជំរុញ «យ៉ាងខ្លាំងក្លា» នូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។

សិនជិនគឺជាទីសាកល្បងនៃកំណែទម្រង់ និងការបើកចំហរបស់ចិន ជាអព្ភូតហេតុមួយដែលប្រជាជនចិនបានបង្កើតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ពិភពលោក និងជាបង្អួចដ៏សំខាន់មួយ នៃយុទ្ធសាស្ត្របើកចំហប្រកបដោយអត្ថប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមករបស់ចិន។— លោកស្រី Mao Ning អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ រដ្ឋាភិបាលក្រុងសិនជិន ថ្ងៃទី៣ វិច្ឆិកា ២០២៥

១. និមិត្តសញ្ញានៃកំណែទម្រង់

សិនជិនត្រូវបានបង្កើតជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្នុងឆ្នាំ ១៩៨០ នៅជាប់ព្រំដែនហុងកុង។ យោងតាម APEC GDP របស់ទីក្រុងនេះ បានកើនពីត្រឹម ២៧០ លានយ័ន ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨០ ដល់ ៣,៦៨ លានលានយ័ន ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ហើយទំហំពាណិជ្ជកម្មប្រចាំឆ្នាំមានប្រហែល ៤,៥ លានលានយ័ន។

២. មជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា

សិនជិនជាទីស្នាក់ការរបស់ក្រុមហ៊ុនធំៗ ដូចជា Huawei (ឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍ និងបន្ទះឈីប) Tencent (WeChat និងហ្គេម) និង BYD (រថយន្តអគ្គិសនី)។ ដូច្នេះការជ្រើសរើសទីក្រុងនេះ ស្របនឹងអាទិភាព «នវានុវត្តន៍» និង AI ដែលចិនដាក់ចេញសម្រាប់ឆ្នាំ APEC។

៣. បេះដូងនៃតំបន់ឆកសមុទ្រធំ (Greater Bay Area)

សិនជិនជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ឆកសមុទ្រធំ ក្វាងទុង-ហុងកុង-ម៉ាកាវ ដែលរួមមាន តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសពីរ (ហុងកុង និងម៉ាកាវ) និងទីក្រុងចំនួនប្រាំបួនក្នុងខេត្តក្វាងទុង។ យោងតាមរដ្ឋាភិបាលហុងកុង តំបន់នេះមានផ្ទៃដីប្រហែល ៥៦ ០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប្រជាជនជាង ៨៨ លាននាក់ និង GDP ជាង ១៥ លានលានយ័ន ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។

កំពង់ផែសិនជិន ជាកំពង់ផែកុងតឺន័រធំទីបីរបស់ចិន។ យោងតាម Port Technology International វាបានដឹកជញ្ជូនកុងតឺន័រ ២៩,៣ លាន TEU ក្នុងរយៈពេលពីខែមករា ដល់ខែតុលា ២០២៥។ ស្ពាន និងផ្លូវរូងក្រោមសមុទ្រថ្មីៗ ដូចជា ផ្លូវតភ្ជាប់សិនជិន-ចុងសាន (Shenzhen–Zhongshan Link) ប្រវែង ៤៩,៧ គីឡូម៉ែត្រ ដែលបើកនៅថ្ងៃទី៣០ មិថុនា ២០២៤ កំពុងភ្ជាប់ទីក្រុងទាំងសងខាងនៃទន្លេគុជ (Pearl River) ឱ្យកាន់តែជិតគ្នា។

ការវិភាគទីក្រុងប៉េកាំង និងសៀងហៃ ធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរួចហើយ។ ការជ្រើសរើសសិនជិន បញ្ជូនសារថា ចិនចង់បង្ហាញខ្លួនជា «មហាអំណាចបច្ចេកវិទ្យា» ដែលនៅតែបើកចំហចំពោះពាណិជ្ជកម្ម ទោះបីជាអាមេរិកកំពុងរឹតបន្តឹងការនាំចេញបន្ទះឈីបក៏ដោយ។

០៤ · របៀបវារៈប្រធានបទ និងអាទិភាពរបស់ចិន

ចិនបានកំណត់អាទិភាពបីសម្រាប់ឆ្នាំ APEC ២០២៦៖

តើត្រូវពង្រឹងការសម្របសម្រួលគោលនយោបាយ និងរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិកយ៉ាងដូចម្ដេច បានក្លាយជាការសាកល្បងដ៏បន្ទាន់ និងធ្ងន់ធ្ងរមួយ។— លោក Ma Zhaoxu អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ APEC ថ្ងៃទី១២ ធ្នូ ២០២៥

នៅខែកុម្ភៈ ២០២៦ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី (Wang Yi) បានពន្យល់ផែនការនេះលម្អិតជាងមុន៖ «គោលដៅមួយ» «ផ្លូវពីរ» គឺ FTAAP និងការតភ្ជាប់ «ការផ្លាស់ប្ដូរបី» គឺឌីជីថល ឆ្លាតវៃ និងបៃតង ព្រមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការច្រើនវិស័យ។ លោកបានអំពាវនាវឱ្យមាន AI «ដែលយកមនុស្សជាស្នូល» និង «AI ដើម្បីប្រយោជន៍» ហើយឱ្យកសាងការឯកភាពលើច្បាប់គ្រប់គ្រង AI។ ចិនក៏ធ្លាប់ស្នើបង្កើត «អង្គការសហប្រតិបត្តិការ AI ពិភពលោក» (WAICO) ផងដែរ។

ឆ្នាំ ២០២៦ ក៏ជាខួបលើកទី២០ នៃគំនិត FTAAP ដែលត្រូវបានពិភាក្សាជាផ្លូវការលើកដំបូងនៅកិច្ចប្រជុំទីក្រុងហាណូយ ឆ្នាំ ២០០៦។ នៅកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មនៅស៊ូចូវ ខែឧសភា សមាជិកទាំង ២១ បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម ដោយប្ដេជ្ញាជំរុញការរួមបញ្ចូលសេដ្ឋកិច្ច «តាមកម្លាំងទីផ្សារ» រួមទាំងតាមរយៈរបៀបវារៈ FTAAP ហើយទទួលស្គាល់ថា WTO «ត្រូវការកំណែទម្រង់ដែលមានអត្ថន័យ»។

ការវិភាគរបៀបវារៈនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីយុទ្ធសាស្ត្រមួយច្បាស់លាស់៖ ចិនចង់បង្ហាញខ្លួនជា «អ្នកការពារពាណិជ្ជកម្មសេរី និងពហុភាគីនិយម» ក្នុងពេលដែលរដ្ឋបាល Trump ប្រើពន្ធគយ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី។ ប៉ុន្តែការឯកភាពលើពាក្យពេចន៍ មិនមែនជារឿងងាយស្រួលទេ។ សេចក្ដីប្រកាសថ្នាក់ដឹកនាំនៅគ្យុងជូ ឆ្នាំ ២០២៥ មិនបានលើកឡើងពាក្យ «ពហុភាគីនិយម» និង WTO ទាល់តែសោះ ខុសពីសេចក្ដីប្រកាសឆ្នាំ ២០២៤។

០៥ · មហាអំណាចជំនួប Trump–ស៊ី៖ លើកទីបីក្នុងឆ្នាំតែមួយ

ឆ្នាំ ២០២៦ ជាឆ្នាំដែលកម្រមាន៖ ថ្នាក់ដឹកនាំមហាអំណាចទាំងពីរ គ្រោងជួបគ្នាដល់ទៅបួនដង។ ជំនួបនៅសិនជិន គឺជាលើកទីបី៖

យោងតាម ABC News សេចក្ដីថ្លែងការណ៍បន្ទាប់ពីជំនួបនៅវ៉ាស៊ីនតោន បញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំទាំងពីរបានយល់ព្រម «គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក» ក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំ APEC នៅសិនជិន។ យោងតាម Atlantic Council លោក ស៊ី ចង់ឱ្យលោក Trump មក APEC ហើយលោក Trump ចង់ឱ្យលោក ស៊ី ទៅ G20 នៅម៉ៃអាមី។ អ្នកជំនាញខ្លះមើលឃើញថា វត្តមាននេះហើយ ជា «ទំនិញ» ពិតប្រាកដដែលភាគីទាំងពីរកំពុងដោះដូរ៖

អ្វីដែលមេដឹកនាំទាំងពីរត្រូវការពីគ្នាមុនខែធ្នូ មិនមែនលោហៈកម្រ ឬពន្ធគយទាបជាងមុនទេ ប៉ុន្តែគឺវត្តមាន។— លោក Josh Lipsky, Atlantic Council (ប្រែសម្រួល) · ថ្ងៃទី២៥ កញ្ញា ២០២៦

លោក Chen Qi នៃសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua ប្រាប់ SCMP ថា ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ ចិននឹងមាន «ស្វ័យភាពច្រើនជាង» ក្នុងការកំណត់របៀបវារៈ។ សម្រាប់ការវិភាគលម្អិតអំពីជំនួបខែកញ្ញា សូមអាន ក្រោយទស្សនកិច្ចលោក ស៊ី ជីនពីង នៅអាមេរិក៖ អត្ថប្រយោជន៍ និងគុណវិបត្តិ។

ការវិភាគឆ្នាំ ២០២៥ លោក Trump បានចាកចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង មុនកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំចាប់ផ្ដើម។ តើលោកនឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំពហុភាគីពេញលេញនៅសិនជិន ឬគ្រាន់តែជួបលោក ស៊ី? ចម្លើយនេះនឹងបង្ហាញថា អាមេរិកនៅតែឱ្យតម្លៃ APEC កម្រិតណា។

០៦ · ភាគហ៊ុនអ្វីខ្លះដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅសិនជិន?

១. បទឈប់បាញ់ពាណិជ្ជកម្ម និងថ្ងៃទី១០ មករា ២០២៧

បទឈប់បាញ់ដែលបង្កើតនៅប៊ូសាន ដើមឡើយនឹងផុតកំណត់នៅថ្ងៃទី១០ វិច្ឆិកា ២០២៦។ រដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក លោក Scott Bessent បានប្រកាសពន្យារវាពីរខែទៀត៖

យើងនឹងពន្យារកិច្ចព្រមព្រៀងប៊ូសាន… រហូតដល់ថ្ងៃទី១០ មករា ដើម្បីផ្ដល់ពេលវេលាបន្ថែមឱ្យយើង មើលថាតើយើងអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។— លោក Scott Bessent រដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ S＆P Global ថ្ងៃទី២៤ កញ្ញា ២០២៦

យោងតាម S＆P Global ចិនបានប្ដេជ្ញាទិញសណ្ដែកសៀងអាមេរិក ២៥ លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៨។ ប៉ុន្តែទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីនៅតែធ្លាក់ចុះ៖ យោងតាម Al Jazeera វាបានធ្លាក់ ២៥% មកត្រឹម ៤៩៥ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ លោកស្រី Deborah Elms នៃ Hinrich Foundation បានរិះគន់ថា បញ្ជីទំនិញដែលត្រូវបន្ថយពន្ធ ភាគច្រើន «មិនប៉ះពាល់ដល់លំហូរពាណិជ្ជកម្មសរុបទេ»។

២. AI និងបន្ទះឈីប

យោងតាម ABC News ភាគីទាំងពីរបានបង្កើតបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសម្រាប់ឧប្បត្តិហេតុទាក់ទងនឹង AI ហើយកិច្ចពិភាក្សាលើកក្រោយគ្រោងធ្វើក្នុងខែវិច្ឆិកា។ ប៉ុន្តែលោក Kenton Thibaut នៃ Atlantic Council កត់សម្គាល់ថា ជំនួបខែកញ្ញាមាន «ការត្រួតគ្នាខ្លះផ្នែកគំនិត» អំពីការគ្រប់គ្រងដោយមនុស្ស ប៉ុន្តែ «មិនមានកិច្ចព្រមព្រៀងលើយន្តការសុវត្ថិភាពជាក់លាក់ណាមួយទេ»។ ការរឹតបន្តឹងការនាំចេញបន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់របស់អាមេរិក នៅតែជាបញ្ហាស្នូល។ ការវិភាគការប្រជុំនៅទីក្រុងរបស់ Huawei ផ្ដល់ឱកាសឱ្យចិនបង្ហាញថា ការរឹតបន្តឹងទាំងនោះ មិនអាចបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យារបស់ខ្លួនបានទេ។

៣. តៃវ៉ាន់៖ អ្នកណានឹងតំណាង «Chinese Taipei»?

តៃវ៉ាន់ចូលរួម APEC ក្រោមឈ្មោះ «Chinese Taipei»។ ដោយសារការជំទាស់របស់ចិន ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់មិនអាចចូលរួមកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំបានទេ ហើយត្រូវតែងតាំងបេសកជនពិសេសម្នាក់ជំនួស។ ជាធម្មតា បេសកជនជាអតីតមន្ត្រី ឬអ្នកជំនួញ ដូចជាលោក Morris Chang ស្ថាបនិក TSMC។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ និង ២០២៥ តំណែងនេះជារបស់លោក Lin Hsin-i ទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតី។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២០ កញ្ញា ២០២៦ តៃវ៉ាន់មិនទាន់ប្រកាសថា អ្នកណានឹងទៅសិនជិនទេ។

ក្នុងខែវិច្ឆិកា ២០២៥ តៃវ៉ាន់បានព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពប្រតិភូ ដោយសារចិនគំរាមដាក់ទោសធ្ងន់ រហូតដល់ទោសប្រហារជីវិត ចំពោះអ្នកដែលប៉េកាំងហៅថា «អ្នកបំបែកខ្លួនរឹងរូស»។ ក្រសួងការបរទេសចិនឆ្លើយតបថា គន្លឹះនៃការចូលរួមរបស់ Chinese Taipei «ស្ថិតនៅលើការគោរពគោលការណ៍ចិនតែមួយ»។ មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Casey Mace បានបញ្ជាក់ថា តៃវ៉ាន់ «ជាអ្នកចូលរួម និងជាដៃគូពេញលេញ និងស្មើភាព ហើយអាមេរិកគាំទ្ររឿងនេះ»។

យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី២០ កញ្ញា ២០២៦ រដ្ឋមន្ត្រីការងារតៃវ៉ាន់ លោក Hung Sun-han បានធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងណានជីង ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីធនធានមនុស្ស APEC។ យោងតាម Reuters នេះជាទស្សនកិច្ចថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីលើកដំបូងទៅចិន ក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី Lai Ching-te។

៤. FTAAP៖ គម្រោងអាយុ ២០ ឆ្នាំ

លោក វ៉ាង យី ហៅ FTAAP ថាជា «មូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់ការរួមបញ្ចូលសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់»។ យោងតាម National Center for APEC ចិនចង់សម្រេចបាន «លទ្ធផលកម្រិតខ្ពស់» លើ FTAAP ក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយផ្សារភ្ជាប់កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលមានស្រាប់។ ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋបាល Trump ផ្ដោតលើកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី។ ការវិភាគដោយសារ APEC ត្រូវការមតិឯកច្ឆន្ទ ពាក្យពេចន៍អំពី FTAAP ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសចុងក្រោយ នឹងបង្ហាញថា អាមេរិកព្រមបណ្ដោយឱ្យចិនដឹកនាំរឿងនេះ កម្រិតណា។

០៧ · តំបន់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ចង់បានអ្វី?

សមាជិកទាំង ២១ មកសិនជិនជាមួយគោលដៅខុសៗគ្នា៖

SCMP វាយតម្លៃថា ក្រោយជំនួបនៅវ៉ាស៊ីនតោន សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិក និងមហាអំណាចមធ្យម ត្រូវពិនិត្យយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនចំពោះចិនឡើងវិញ។ សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យ Sogang ក្នុងកូរ៉េខាងត្បូង លោក Heo Yoon បាននិយាយនៅចុងកិច្ចប្រជុំឆ្នាំ ២០២៥ ថា៖

យើងមិនអាចបដិសេធទៀតបានទេថា មានការផ្លាស់ប្ដូរគំរូ (paradigm shift) នៅក្នុងសណ្ដាប់ធ្នាប់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។— លោក Heo Yoon សាកលវិទ្យាល័យ Sogang (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ The Tribune វិច្ឆិកា ២០២៥

០៨ · ការវាយតម្លៃឱកាស និងហានិភ័យ

ការវិភាគAPEC ឆ្នាំនេះ ទំនងជាត្រូវបានវាស់វែងដោយលទ្ធផលពីរកម្រិត។ នៅកម្រិតពហុភាគី ចិនចង់បានសេចក្ដីប្រកាសដែលនិយាយអំពីការបើកចំហ FTAAP និង AI។ ប៉ុន្តែនៅកម្រិតទ្វេភាគី ពិភពលោកនឹងមើលថា តើលោក Trump និងលោក ស៊ី អាចបំប្លែងបទឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្ន ទៅជាកិច្ចព្រមព្រៀងយូរអង្វែងជាងមុនបានឬទេ។ សម្រាប់សមាជិកតូចៗ ហានិភ័យធំបំផុតគឺ «G2» ដែលមហាអំណាចទាំងពីរ សម្រេចរឿងសំខាន់ៗរវាងខ្លួនឯង ដោយមិនពិគ្រោះជាមួយតំបន់។

០៩ · បន្ទាប់ពីនេះអ្វីដែលត្រូវតាមដាន

• កាលវិភាគរបស់លោក Trump៖ តើលោកចូលរួមកិច្ចប្រជុំពេញលេញ ឬគ្រាន់តែជួបលោក ស៊ី?
• អ្នកតំណាងតៃវ៉ាន់៖ តៃវ៉ាន់នឹងតែងតាំងនរណា ហើយចិននឹងទទួលយកដោយរបៀបណា?
• លោក Putin និងលោកស្រី Takaichi៖ តើលោក Putin មកសិនជិនឬទេ? តើលោក ស៊ី ព្រមជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនឬទេ?
• សេចក្ដីប្រកាសថ្នាក់ដឹកនាំ៖ ពាក្យពេចន៍អំពី WTO, FTAAP និង AI។
• ពីសិនជិនទៅម៉ៃអាមី៖ លទ្ធផលពាណិជ្ជកម្មមុន G20 ខែធ្នូ និងមុនថ្ងៃទី១០ មករា ២០២៧។

១០ · FAQសំណួរដែលសួរញឹកញាប់

១១ · ប្រភពប្រភពឯកសារយោង និងរូបភាព

1. Wikipedia — APEC China 2026
2. APEC — China Unveils APEC 2026 Theme and Priorities in Shenzhen (12.12.2025)
3. Ministry of Foreign Affairs of China — Wang Yi on Key Tasks of the APEC “China Year” (10.02.2026)
4. APEC — APEC Trade Ministers Issue Joint Statement (23.05.2026)
5. APEC — Frequently Asked Questions
6. Office of the U.S. Trade Representative — U.S.-APEC Trade Facts
7. South China Morning Post — 3 top reasons Trump will face a stronger Xi Jinping at November Apec forum in China (26.09.2026)
8. S＆P Global — US says trade truce with China extended till Jan. 10, 2027 (24.09.2026)
9. Atlantic Council — What did (and didn’t) happen at the Trump-Xi summit (25.09.2026)
10. Al Jazeera — US, China list goods recommended for tariff cuts following Trump-Xi summit (28.09.2026)
11. Reuters (via WSAU) — Taiwan minister makes rare trip to China for APEC event (20.09.2026)
12. Focus Taiwan / CNA (via GlobalSecurity) — Taiwan’s concerns over APEC 2026 in China (07.11.2025)

📷 ឥណទានរូបភាព

រូបភាពទាំង ៩ ក្នុងអត្ថបទនេះ មកពី Wikimedia Commons៖ Yida Xu (CC BY 2.0) · The White House / Oliver Contreras (Public domain) · Charlie fong (CC BY-SA 4.0) · Gigel.atat (CC BY-SA 4.0) · N509FZ (CC BY-SA 4.0) · Dinkun Chen (CC BY-SA 4.0, ២ សន្លឹក) · The White House / Daniel Torok (Public domain) · Kremlin (CC BY 4.0)។ តារាង និងគំនូសប្រៀបធៀប ត្រូវបានរៀបចំដោយ Eksastra ពីតួលេខរបស់ APEC និង USTR។ ចុចលើរូបភាពណាមួយ ដើម្បីមើលទំហំធំ។