០១ · ទិដ្ឋភាពរួមស្ថាប័នភ្លោះ៖ IMF និងធនាគារពិភពលោក ខុសគ្នាយ៉ាងណា?

មនុស្សជាច្រើនច្រឡំ IMF និងធនាគារពិភពលោក (World Bank) ព្រោះស្ថាប័នទាំងពីរកើតនៅថ្ងៃតែមួយ មានទីស្នាក់ការនៅជិតគ្នាក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ហើយរៀបចំកិច្ចប្រជុំរួមគ្នាពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែតួនាទីរបស់វាខុសគ្នាច្បាស់។ និយាយឱ្យងាយយល់ IMF ប្រៀបដូចជា «គ្រូពេទ្យសង្គ្រោះបន្ទាន់» ចំណែកធនាគារពិភពលោក ប្រៀបដូចជា «វិស្វករអភិវឌ្ឍន៍រយៈពេលវែង»។

ប្រភព៖ Wikipedia — IMF · Wikipedia — World Bank · IMF (សន្លឹកព័ត៌មាន IMF at a Glance)។ «ប្រពៃណីមិនសរសេរ» នេះ ត្រូវបានគេហៅថា «កិច្ចព្រមព្រៀងសុភាពបុរស» (gentleman’s agreement)។

ពាក្យ «ធនាគារពិភពលោក» ជាធម្មតាសំដៅលើស្ថាប័នពីរ គឺ IBRD និងសមាគមអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (IDA)។ ចំណែក «ក្រុមធនាគារពិភពលោក» (World Bank Group) រួមបញ្ចូលស្ថាប័នប្រាំ ដែលនឹងពន្យល់នៅផ្នែកទី៤។

ការវិភាគភាពខុសគ្នាដ៏សំខាន់បំផុត គឺពេលវេលា។ IMF ចូលមកនៅពេលប្រទេសមួយជិតអស់រូបិយប័ណ្ណបរទេស ដើម្បីទូទាត់ការនាំចូល ឬសងបំណុល។ ធនាគារពិភពលោកវិញ ផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ផ្លូវ សាលារៀន ប្រព័ន្ធថាមពល ឬកំណែទម្រង់ ដែលត្រូវការពេលរាប់ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែក្នុងវិបត្តិធំៗ ស្ថាប័នទាំងពីរតែងធ្វើការជាមួយគ្នា។

០២ · ១៩៤៤Bretton Woods៖ ការរចនាប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុក្រោយសង្គ្រាម

ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី២២ កក្កដា ១៩៤៤ ប្រតិភូ ៧៣០ នាក់ មកពីប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តទាំង ៤៤ បានជួបជុំគ្នានៅសណ្ឋាគារ Mount Washington ក្នុងភូមិ Bretton Woods រដ្ឋ New Hampshire សហរដ្ឋអាមេរិក (Wikipedia)។ នៅពេលនោះ សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរមិនទាន់បញ្ចប់ទេ។ គោលដៅរបស់ពួកគេ គឺការពារកុំឱ្យពិភពលោកធ្លាក់ចូលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងវិធានការការពារពាណិជ្ជកម្ម (protectionism) ដូចទសវត្សរ៍ ១៩៣០ ម្ដងទៀត។

គម្រោងពីរដែលប្រកួតប្រជែងគ្នា

• លោក John Maynard Keynes (ចក្រភពអង់គ្លេស)៖ បានស្នើ «សហភាពទូទាត់អន្តរជាតិ» (International Clearing Union) ជាមួយរូបិយប័ណ្ណអន្តរជាតិមួយឈ្មោះ «bancor»។ គម្រោងនេះនឹងយកការប្រាក់ពីទាំងប្រទេសឱនភាព និងប្រទេសអតិរេក ដើម្បីឱ្យភាគីទាំងពីរចែករំលែកបន្ទុកនៃការកែតម្រូវ។
• លោក Harry Dexter White (សហរដ្ឋអាមេរិក)៖ បានស្នើ «មូលនិធិស្ថិរភាព» ដែលដាក់បន្ទុកកែតម្រូវលើប្រទេសឱនភាពតែម្ខាង។ នៅទីបញ្ចប់ ប្រព័ន្ធដែលសន្និសីទបានអនុម័ត ផ្អែកភាគច្រើនលើគម្រោងរបស់លោក White មិនមែនគម្រោងរបស់លោក Keynes ទេ។

លទ្ធផលគឺប្រព័ន្ធអត្រាប្ដូរប្រាក់ «ភ្ជាប់ ប៉ុន្តែអាចកែតម្រូវបាន» ដែលរូបិយប័ណ្ណនានាភ្ជាប់ទៅនឹងប្រាក់ដុល្លារ ហើយប្រាក់ដុល្លារភ្ជាប់ទៅនឹងមាស។ IMF ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធនេះ និងផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីបណ្ដោះអាសន្ន ដល់ប្រទេសដែលមានឱនភាពតុល្យភាពទូទាត់។ IBRD ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ការកសាងអឺរ៉ុបឡើងវិញ។

ការវិភាគការបាត់បង់ប្រព័ន្ធអត្រាប្ដូរប្រាក់ថេរ អាចធ្វើឱ្យ IMF បាត់បង់មូលហេតុនៃអត្ថិភាព។ ប៉ុន្តែវាបានប្រែក្លាយទៅជា «អ្នកឆ្លើយតបវិបត្តិ» សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ចាប់ពីវិបត្តិបំណុលអាមេរិកឡាទីនទសវត្សរ៍ ១៩៨០។ ចំណែកធនាគារពិភពលោកវិញ បានផ្លាស់ពីការកសាងអឺរ៉ុបឡើងវិញ ទៅការអភិវឌ្ឍប្រទេសក្រីក្រ។

០៣ · IMFIMF ធ្វើការយ៉ាងដូចម្ដេច៖ តួនាទីបី

យោងតាម IMF ស្ថាប័ននេះមានមុខងារចម្បងបី៖

• ការឃ្លាំមើល (surveillance)៖ តាមដានសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ទាំងកម្រិតពិភពលោក និងកម្រិតប្រទេសនីមួយៗ ហើយផ្ដល់ដំបូន្មានគោលនយោបាយ។ ជាធម្មតា ក្រុមការងារ IMF ទៅពិគ្រោះយោបល់ជាមួយប្រទេសសមាជិកនីមួយៗរៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលគេហៅថា «ការពិគ្រោះយោបល់តាមមាត្រា IV»។
• ការផ្ដល់ប្រាក់កម្ចី៖ ផ្ដល់ប្រាក់ដល់ប្រទេសដែលមានបញ្ហាតុល្យភាពទូទាត់ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានពេលកែតម្រូវគោលនយោបាយ ដោយមិនចាំបាច់ធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ។
• ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព៖ ជំនួយបច្ចេកទេស និងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល ដល់ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារកណ្ដាល និងស្ថាប័នស្ថិតិ។

ប្រាក់របស់ IMF មកពីណា?

ប្រភពចម្បងគឺ «កូតា» (quota)។ ពេលចូលជាសមាជិក ប្រទេសនីមួយៗបង់ចំណែកមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងប្រហាក់ប្រហែលពីទំហំរបស់ខ្លួនក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ កូតាកំណត់ទាំងចំនួនប្រាក់ដែលប្រទេសត្រូវបង់ ចំនួនប្រាក់ដែលវាអាចខ្ចីបាន និងអំណាចបោះឆ្នោតរបស់វា។ យោងតាម IMF កូតាសរុបមាន SDR ៤៧៧,១ ពាន់លាន មុនការដំឡើងលើកទី១៦ ហើយនឹងកើនដល់ SDR ៧១៥,៧ ពាន់លាន (ប្រហែល ៩៦០ ពាន់លានដុល្លារ) នៅពេលការដំឡើងនោះចូលជាធរមាន។

ក្រៅពីកូតា IMF អាចខ្ចីប្រាក់ពីប្រទេសសមាជិកតាមរយៈ «កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីដើម្បីខ្ចីប្រាក់» (NAB) ប្រហែល SDR ៣៦៥ ពាន់លាន និងកិច្ចព្រមព្រៀងខ្ចីប្រាក់ទ្វេភាគីប្រហែល SDR ១៣៨ ពាន់លាន។ ដូច្នេះ សមត្ថភាពផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីសរុបរបស់ IMF មានប្រហែល ១ លានលានដុល្លារ។

SDR៖ «រូបិយប័ណ្ណ» ដែលមិនមែនជារូបិយប័ណ្ណ

SDR មិនមែនជារូបិយប័ណ្ណទេ។ យោងតាម IMF វាជាទ្រព្យសម្បត្តិទុនបម្រុងអន្តរជាតិ ដែលតម្លៃរបស់វាផ្អែកលើកញ្ចប់រូបិយប័ណ្ណប្រាំ៖ ដុល្លារអាមេរិក អឺរ៉ូ យ័នចិន (រ៉ែនមីនប៊ី) យ៉េនជប៉ុន និងផោនអង់គ្លេស។ ក្នុងវិបត្តិ IMF អាច «បែងចែក» SDR ថ្មីទៅសមាជិកទាំងអស់តាមសមាមាត្រកូតា។ ការបែងចែកធំបំផុតកើតឡើងនៅថ្ងៃទី២៣ សីហា ២០២១ ក្នុងអំឡុងកូវីដ-១៩ ដែលមានតម្លៃប្រហែល ៦៥០ ពាន់លានដុល្លារ (SDR ប្រហែល ៤៥៦,៥ ពាន់លាន)។

ការវិភាគដោយសារការបែងចែក SDR ធ្វើតាមកូតា ប្រទេសអ្នកមានទទួលបានចំណែកធំជាងគេ ខណៈប្រទេសក្រីក្រដែលត្រូវការខ្លាំងជាងគេ ទទួលបានតិច។ នេះជាឧទាហរណ៍មួយ ដែលបង្ហាញថា រចនាសម្ព័ន្ធកូតាប៉ះពាល់មិនត្រឹមតែការបោះឆ្នោតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ប៉ះពាល់ដល់ការបែងចែកធនធានផងដែរ។

០៤ · ធនាគារពិភពលោកក្រុមធនាគារពិភពលោក៖ ស្ថាប័នប្រាំក្នុងគ្រួសារតែមួយ

ក្រុមធនាគារពិភពលោកមិនមែនជាធនាគារតែមួយទេ។ វាមានស្ថាប័នប្រាំ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាបណ្ដើរៗ ក្នុងរយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំ (Wikipedia)៖

• IBRD (១៩៤៤)៖ ខ្ចីប្រាក់លើទីផ្សារមូលធនពិភពលោក ដោយលក់សញ្ញាប័ណ្ណ ហើយផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីបន្តដល់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសចំណូលមធ្យម។
• សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ IFC (១៩៥៦)៖ វិនិយោគលើវិស័យឯកជន មិនមែនរដ្ឋាភិបាលទេ។
• សមាគមអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ IDA (១៩៦០)៖ ផ្ដល់ឥណទានសម្បទាន និងជំនួយឥតសំណង ដល់ប្រទេសក្រីក្របំផុត។ ថវិការបស់វាត្រូវបានបំពេញបន្ថែមជាប្រចាំដោយម្ចាស់ជំនួយ។
• មជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយវិវាទវិនិយោគ ICSID (១៩៦៥)៖ ជាវេទិកាអាជ្ញាកណ្ដាលរវាងអ្នកវិនិយោគបរទេស និងរដ្ឋ។
• ទីភ្នាក់ងារធានាវិនិយោគពហុភាគី MIGA (១៩៨៨)៖ ធានាអ្នកវិនិយោគប្រឆាំងនឹងហានិភ័យនយោបាយ។

ប្រាក់ប៉ុន្មានក្នុងមួយឆ្នាំ?

ក្នុងឆ្នាំសារពើពន្ធ ២០២៥ (ដែលបញ្ចប់នៅខែមិថុនា ២០២៥) ក្រុមធនាគារពិភពលោកបានសន្យាផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានសរុបប្រហែល ១៦១,៩ ពាន់លានដុល្លារ កើនពី ១៣៣,១ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំមុន៖

ប្រភព៖ World Bank Annual Report 2025 — Global Commitments។ មូលនិធិទុកចិត្ត (trust funds) ២៤,៣ ពាន់លានដុល្លារ ត្រូវបានរាយការណ៍ដាច់ដោយឡែក។ តំបន់អាហ្វ្រិកភាគខាងត្បូងសាហារ៉ា ទទួលបានច្រើនជាងគេ គឺ ៣៤ ពាន់លានដុល្លារ។

IDA ត្រូវបានបំពេញថវិកាឡើងវិញរៀងរាល់បីឆ្នាំម្ដង។ នៅខែធ្នូ ២០២៤ នៅទីក្រុងសេអ៊ូល កញ្ចប់ IDA21 មានទំហំ ១០០ ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាកំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុត។ ក្នុងនោះ ម្ចាស់ជំនួយសន្យាផ្ដល់ផ្ទាល់ ២៣,៧ ពាន់លានដុល្លារ ហើយធនាគារប្រើប្រាក់នោះជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីខ្ចីបន្ថែមលើទីផ្សារ។ IDA គាំទ្រប្រទេស ៧៨ (World Bank)។

ការវិភាគម៉ូដែលរបស់ IBRD គឺ «ទុនតិច ប្រាក់កម្ចីច្រើន»៖ ប្រទេសម្ចាស់ភាគហ៊ុនបង់ទុនផ្ទាល់តែមួយផ្នែកតូច ប៉ុន្តែការធានារបស់ពួកគេ អនុញ្ញាតឱ្យធនាគារខ្ចីប្រាក់ក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាប ហើយផ្ដល់កម្ចីបន្តក្នុងអត្រាទាបជាងអ្វីដែលប្រទេសខ្ចីអាចរកបានដោយខ្លួនឯង។

០៥ · អំណាចកូតា សំឡេងបោះឆ្នោត និង «វេតូ» របស់អាមេរិក

ខុសពីមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលប្រទេសនីមួយៗមានមួយសំឡេង នៅ IMF និងធនាគារពិភពលោក អំណាចបោះឆ្នោតផ្អែកលើទំហំកូតា ឬភាគហ៊ុន។ ប្រទេសដែលបង់ច្រើន មានសំឡេងច្រើន។

ចំណុចសំខាន់គឺលេខ ៨៥%។ ការសម្រេចធំៗ ដូចជាការកែប្រែមាត្រានៃកិច្ចព្រមព្រៀង ឬការផ្លាស់ប្ដូរកូតា ត្រូវការសំឡេងគាំទ្រយ៉ាងតិច ៨៥%។ ដោយសារអាមេរិកមានសំឡេងលើសពី ១៥% វាអាចរារាំងការសម្រេចទាំងនោះតែម្នាក់ឯង។ នៅ IBRD ក៏មានច្បាប់ ៨៥% ដូចគ្នាសម្រាប់ការកែប្រែធម្មនុញ្ញ ហើយអាមេរិកនៅតែជាម្ចាស់ភាគហ៊ុនធំបំផុត។

អ្នកណាសម្រេច?

• ក្រុមប្រឹក្សាអភិបាល (Board of Governors)៖ ជាស្ថាប័នសម្រេចចិត្តខ្ពស់បំផុត ដែលប្រទេសនីមួយៗមានអភិបាលម្នាក់ ជាធម្មតាជារដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ ឬទេសាភិបាលធនាគារកណ្ដាល។ ពួកគេជួបគ្នានៅកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ។
• ក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ (Executive Board)៖ គ្រប់គ្រងការងារប្រចាំថ្ងៃ និងអនុម័តប្រាក់កម្ចី។ នៅ IMF ចំនួននាយកប្រតិបត្តិបានកើនពី ២៤ ទៅ ២៥ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដោយតំណែងថ្មីត្រូវបានផ្ដល់ឱ្យអាហ្វ្រិកភាគខាងត្បូងសាហារ៉ា។ ប្រទេសភាគច្រើនត្រូវចែករំលែកនាយកម្នាក់ក្នុង «ក្រុមមណ្ឌល» (constituency) រួមគ្នា។
• ការសម្រេចដោយការឯកភាព៖ យោងតាម Bretton Woods Project ក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ IMF ជាធម្មតាសម្រេចដោយការឯកភាពគ្នា ហើយកម្រនឹងបោះឆ្នោតជាផ្លូវការណាស់។ ប៉ុន្តែអំណាចបោះឆ្នោតនៅតែកំណត់ថា សំឡេងអ្នកណាមានទម្ងន់ជាងគេ។

ការវិភាគចិនជាសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោក ប៉ុន្តែមានសំឡេងនៅ IMF តិចជាងជប៉ុនបន្តិច។ ប្រទេសអឺរ៉ុបរួមគ្នាមានសំឡេងច្រើនជាងទម្ងន់សេដ្ឋកិច្ចបច្ចុប្បន្នរបស់ពួកគេ។ ការកែតម្រូវកូតាឱ្យត្រូវនឹងសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដ មានន័យថា ប្រទេសខ្លះត្រូវបាត់បង់សំឡេង ហើយអាមេរិកអាចបាត់បង់អំណាចវេតូ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលកំណែទម្រង់កូតាយឺតយ៉ាវម្ល៉េះ។

០៦ · ប្រាក់កម្ចីប្រាក់កម្ចី IMF ដំណើរការយ៉ាងដូចម្ដេច និងហេតុអ្វីមានលក្ខខណ្ឌ

ប្រាក់កម្ចី IMF ជាធម្មតាឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដូចខាងក្រោម៖

• ១. ការស្នើសុំ៖ ប្រទេសមួយដែលខ្វះរូបិយប័ណ្ណបរទេស ស្នើសុំជំនួយពី IMF។
• ២. កិច្ចព្រមព្រៀងកម្រិតបុគ្គលិក៖ ក្រុមការងារ IMF និងរដ្ឋាភិបាល ចរចាលើកម្មវិធីគោលនយោបាយ។
• ៣. ការអនុម័ត៖ ក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ IMF អនុម័តកម្មវិធី ហើយប្រាក់មួយផ្នែកត្រូវបានបញ្ចេញភ្លាមៗ។
• ៤. ការពិនិត្យតាមដំណាក់កាល៖ ប្រាក់ដែលនៅសល់ ត្រូវបានបញ្ចេញជាដំណាក់កាល ក្រោយ IMF ពិនិត្យថា ប្រទេសនោះបានអនុវត្តលក្ខខណ្ឌដែលបានព្រមព្រៀង។

ឧបករណ៍ធម្មតារួមមាន «កិច្ចព្រមព្រៀង Stand-By» (SBA) សម្រាប់បញ្ហារយៈពេលខ្លី និង «យន្តការមូលនិធិពង្រីក» (EFF) សម្រាប់បញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធរយៈពេលវែង។ ប្រទេសចំណូលទាបអាចទទួលបានប្រាក់កម្ចីសម្បទានតាមមូលនិធិដាច់ដោយឡែក។

ឧទាហរណ៍៖ អាហ្សង់ទីន អ្នកខ្ចីធំបំផុត

នៅថ្ងៃទី១១ មេសា ២០២៥ IMF បានអនុម័តកិច្ចព្រមព្រៀង EFF រយៈពេល ៤៨ ខែ ទំហំ ២០ ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់អាហ្សង់ទីន ស្មើនឹង ៤៧៩% នៃកូតារបស់ប្រទេសនេះ។ ប្រាក់ ១២ ពាន់លានដុល្លារត្រូវបានបញ្ចេញភ្លាមៗ។ លក្ខខណ្ឌផ្ដោតលើអត្រាប្ដូរប្រាក់ដែលបត់បែនជាងមុន ការដកការរឹតត្បិតលើរូបិយប័ណ្ណ និងកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ (IMF)។

ប្រភព៖ Al Jazeera ១៦.១០.២០២៥ ផ្អែកលើទិន្នន័យ IMF គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ តុលា ២០២៥។ តួលេខនេះប្រែប្រួលតាមការបញ្ចេញ និងការសងប្រាក់។

ការវិភាគលក្ខខណ្ឌមានហេតុផលពីរ។ ទីមួយ IMF ចង់ធានាថា បញ្ហាដែលបង្កវិបត្តិត្រូវបានដោះស្រាយ ដើម្បីឱ្យប្រទេសអាចសងប្រាក់វិញ ហើយប្រាក់នោះអាចប្រើសម្រាប់ប្រទេសផ្សេងទៀតបាន។ ទីពីរ កម្មវិធី IMF ដើរតួជា «ត្រាទទួលស្គាល់» ដែលជួយទាក់ទាញម្ចាស់បំណុលផ្សេងទៀតឱ្យចូលរួម។ ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌក៏ជាប្រភពនៃការរិះគន់ខ្លាំងជាងគេដែរ។

០៧ · ការរិះគន់ការរិះគន់ និងកំណែទម្រង់ដែលមិនទាន់ចប់

អាស៊ីឆ្នាំ ១៩៩៧៖ មេរៀនដ៏ជូរចត់

វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុអាស៊ីបានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២ កក្កដា ១៩៩៧ នៅពេលថៃបណ្ដែតប្រាក់បាត។ IMF បានរៀបចំកញ្ចប់ជំនួយជាង ១៧ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ថៃ ២៣ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ឥណ្ឌូនេស៊ី និង ៥៨,៤ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់កូរ៉េខាងត្បូង។ លក្ខខណ្ឌរួមមាន ការកាត់បន្ថយការចំណាយរដ្ឋ ការបិទស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលក្ស័យធន និងការដំឡើងអត្រាការប្រាក់យ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចដូចជាលោក Joseph Stiglitz បានរិះគន់គោលនយោបាយទាំងនេះ។ ម៉ាឡេស៊ីបានបដិសេធជំនួយ IMF ហើយបានដាក់ការគ្រប់គ្រងលំហូរមូលធនជំនួសវិញនៅខែកញ្ញា ១៩៩៨ (Wikipedia)។

អឺរ៉ុបឆ្នាំ ២០១០៖ ការសិក្សារបស់ IMF ខ្លួនឯងបង្ហាញបញ្ហា

ក្នុងវិបត្តិបំណុលតំបន់អឺរ៉ូ IMF បានចូលរួមកម្មវិធីសង្គ្រោះក្រិក អៀរឡង់ និងព័រទុយហ្គាល់។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចធំរបស់ IMF លោក Olivier Blanchard និងលោក Daniel Leigh បានបោះពុម្ពការសិក្សាមួយ ដែលរកឃើញថា ការកាត់បន្ថយថវិកាបានធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះខ្លាំងជាងការព្យាករ។

មេគុណសារពើពន្ធ (fiscal multipliers) ខ្ពស់ជាងអ្វីដែលអ្នកព្យាករបានសន្មតយ៉ាងច្រើន។— Olivier Blanchard និង Daniel Leigh ឯកសារការងារ IMF ឆ្នាំ ២០១៣ (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ IMF eLibrary

កំណែទម្រង់កូតា៖ យឺត ប៉ុន្តែមិនឈប់

• ការពិនិត្យលើកទី១៤ (២០១០)៖ បង្កើនសំឡេងប្រទេសទីផ្សារថ្មីថ្មោង ប៉ុន្តែចូលជាធរមានតែនៅឆ្នាំ ២០១៦ ប្រាំមួយឆ្នាំក្រោយ។
• ការពិនិត្យលើកទី១៦ (ធ្នូ ២០២៣)៖ ដំឡើងកូតា ៥០% ស្មើៗគ្នាសម្រាប់គ្រប់ប្រទេស ដូច្នេះមិនផ្លាស់ប្ដូរចំណែកសំឡេងទេ។ វាត្រូវការការយល់ព្រមពីសមាជិកដែលមានកូតាយ៉ាងតិច ៨៥% នៃកូតាសរុប។
• ការពិនិត្យលើកទី១៧៖ ស្វែងរករូបមន្តកូតាថ្មី ដែលជាផ្នែកពិបាកបំផុត។

០៨ · ហេតុអ្វីពេលនេះហេតុអ្វីស្ថាប័ន Bretton Woods សំខាន់នៅឆ្នាំ ២០២៦?

កិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ របស់ IMF និងក្រុមធនាគារពិភពលោក ត្រូវបានកំណត់ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ ១៨ តុលា នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាតជាតិ Queen Sirikit។ យោងតាម IMF ថៃធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះចុងក្រោយនៅឆ្នាំ ១៩៩១ ហើយការត្រឡប់មកវិញក្រោយ ៣៥ ឆ្នាំ ឆ្លុះបញ្ចាំងពី «តួនាទីកណ្ដាលរបស់អាស៊ី» ក្នុងរបៀបវារៈស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

America First មិនមានន័យថា អាមេរិកនៅម្នាក់ឯងនោះទេ។— លោក Scott Bessent រដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក ថ្ងៃទី២៣ មេសា ២០២៥ (ប្រែសម្រួល) · ប្រភព៖ Axios

ការវិភាគអាមេរិក ដែលជាអ្នកបង្កើត និងជាម្ចាស់ភាគហ៊ុនធំបំផុត កំពុងប្រើអំណាចរបស់ខ្លួនមិនមែនដើម្បីចាកចេញទេ ប៉ុន្តែដើម្បីបង្រួមបេសកកម្មរបស់ស្ថាប័នទាំងពីរ។ ដោយសារការដំឡើងកូតាត្រូវការ ៨៥% សភាអាមេរិកគឺជាគន្លឹះ ដែលកំណត់ថាធនធានអចិន្ត្រៃយ៍របស់ IMF នឹងកើនឡើង ឬទេ។

០៩ · សេណារីយ៉ូសេណារីយ៉ូ និងអ្វីដែលត្រូវតាមដាន

• ១៥ វិច្ឆិកា ២០២៦៖ ថ្ងៃផុតកំណត់នៃការយល់ព្រមលើការដំឡើងកូតាលើកទី១៦។
• សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ពីបាងកក៖ សេចក្ដីសន្និដ្ឋានរបស់គណៈកម្មាធិការ IMFC និងគណៈកម្មាធិការអភិវឌ្ឍន៍ (Development Committee)។

១០ · FAQសំណួរដែលសួរញឹកញាប់

១១ · ប្រភពប្រភពឯកសារយោង និងរូបភាព

1. IMF — 2026 Annual Meetings of the IMF and the World Bank Group (Bangkok, 12–18.10.2026)
2. IMF — Joint Press Release on the 2026 Annual Meetings (04.03.2026)
3. IMF — Extension of the Period for Consent to Increase Quotas (13.05.2026)
4. IMF — Board of Governors Approves 16th Review Quota Increase (18.12.2023)
5. IMF — Executive Board Approves 48-month US$20 Billion Extended Arrangement for Argentina (04.2025)
6. IMF Working Paper — Blanchard and Leigh, Growth Forecast Errors and Fiscal Multipliers (2013)
7. U.S. Treasury — Secretary Bessent IMFC Statement (15.04.2026)
8. Axios — Bessent demands fixes at IMF and World Bank (23.04.2025)
9. PBS NewsHour — U.S. will leave 66 international organizations (07.01.2026)
10. World Bank — Annual Report 2025: Global Commitments
11. World Bank — Record $100 Billion IDA Replenishment (05.12.2024)
12. Al Jazeera — Which countries owe the IMF the most money in 2025? (16.10.2025)

📷 ឥណទានរូបភាព

រូបភាពទាំង ៦ ក្នុងអត្ថបទនេះ មកពី Wikimedia Commons៖ Buddymydog1972 (CC BY-SA 3.0) · Barry Livingstone (CC BY-SA 3.0) · Tony Webster (CC BY 2.0) · AgnosticPreachersKid (CC BY-SA 3.0) · Bigcitydata (CC BY-SA 4.0) · Hdamm (CC BY-SA 3.0)។ តារាង និងក្រាហ្វ រៀបចំដោយ Eksastra។ ចុចលើរូបភាពណាមួយ ដើម្បីមើលទំហំធំ។