រថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរ រថយន្តដឹកទំនិញ និងនាវាស្វ័យប្រវត្តិ៖ អ្វីដែលបានដាក់ពង្រាយផ្ទាល់ ធៀបនឹងអ្វីដែលអះអាង
បច្ចេកវិទ្យា (Technology)
⚡ សង្ខេបក្នុង ៣០ វិនាទី
ពាក្យថា «robotaxi» ឬ «self-driving» លេចឡើងគ្រប់ទីកន្លែង — ប៉ុន្តែក្រោមស្លាកសញ្ញាតែមួយនេះ លាក់កំបាំងគម្លាតធំរវាងបច្ចេកវិទ្យាបីប្រភេទខុសគ្នាទាំងស្រុង៖ រថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរផ្ទាល់ខ្លួន (Waymo, Zoox) រថយន្តដែលនៅតែពឹងផ្អែកលើអ្នកត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាព ឬអ្នកបញ្ជាពីចម្ងាយ (Tesla) និងគម្រោងសាកល្បងដែលឈប់ដំណើរការទាំងស្រុង (Cruise)។ អត្ថបទនេះពិនិត្យផ្នែកទាំងបី៖ robotaxi ទីក្រុង រថយន្តដឹកទំនិញផ្លូវឆ្ងាយ និងនាវាដឹកទំនិញគ្មានអ្នកបើកបរ — ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការបែងចែករវាងអ្វីដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ជាក់ស្តែងជាមួយអ្វីដែលនៅតែជាការអះអាង ឬផែនការអនាគត។
០១តើអ្វីទៅជា «គ្មានអ្នកបើកបរ»៖ កម្រិត SAE ០-៥
ពាក្យ «self-driving» ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទីផ្សារយ៉ាងទូលំទូលាយ ដោយមិនបញ្ជាក់ថាតើប្រព័ន្ធនោះជាការជំនួយអ្នកបើកបរធម្មតា ឬជាប្រព័ន្ធដែលពិតជាបើកបររថយន្តទាំងស្រុងដោយខ្លួនឯង។ ស្ថាប័នវិស្វកម្មយានយន្ត SAE International កំណត់ស្តង់ដារ J3016 ចែកជាកម្រិតពី ០ ដល់ ៥ ដែលទីភ្នាក់ងារជាច្រើន (រួមទាំង NHTSA សហរដ្ឋអាមេរិក) ប្រើប្រាស់ជាឯកសារយោង ហើយត្រូវបានកែសម្រួលឡើងវិញឆ្នាំ ២០២១ ដើម្បីបញ្ជាក់ន័យឱ្យច្បាស់សម្រាប់អ្នកអានអន្តរជាតិ។ ចំណុចសំខាន់បំផុត៖ ចាប់ពីកម្រិត ០ ដល់ ២ អ្នកបើកបរមនុស្សនៅតែជាអ្នកទទួលខុសត្រូវច្បាប់ និងត្រូវតាមដានផ្លូវជានិច្ច ខណៈកម្រិត ៣ ដល់ ៥ ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រទទួលខុសត្រូវការបើកបរផ្ទាល់ក្នុងលក្ខខណ្ឌកំណត់។
| កម្រិត ០-១ | គ្មានស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ឬជំនួយតែមួយមុខងារ (ឧ. cruise control) — មនុស្សបើកបរ ១០០% |
| កម្រិត ២ | ជំនួយផ្នែក (partial) — រថយន្តគ្រប់គ្រងទាំងចង្កូត និងល្បឿនក្នុងពេលតែមួយ ប៉ុន្តែមនុស្សត្រូវតាមដានជានិច្ច (Tesla Autopilot/FSD Supervised, GM Super Cruise ស្ថិតត្រង់នេះ) |
| កម្រិត ៣ | ស្វ័យប្រវត្តិកម្មតាមលក្ខខណ្ឌ — ប្រព័ន្ធបើកបរផ្ទាល់ក្នុងលក្ខខណ្ឌកំណត់ ប៉ុន្តែមនុស្សត្រូវត្រៀមខ្លួនទទួលការគ្រប់គ្រងវិញភ្លាមៗនៅពេលប្រព័ន្ធស្នើសុំ |
| កម្រិត ៤ | ស្វ័យប្រវត្តិកម្មខ្ពស់ — គ្មានតម្រូវការមនុស្សបើកបរក្នុងតំបន់ប្រតិបត្តិការកំណត់ច្បាស់ (ODD); Waymo, Zoox ស្ថិតត្រង់នេះ |
| កម្រិត ៥ | ស្វ័យប្រវត្តិកម្មពេញលេញ គ្រប់លក្ខខណ្ឌ គ្រប់ទីកន្លែង — មិនទាន់មានក្រុមហ៊ុនណាមួយសម្រេចបានពាណិជ្ជកម្មនៅឡើយទេ |
០២Waymo៖ អ្នកដឹកនាំខ្នាតធំបំផុត និងទិន្នន័យសុវត្ថិភាពឯករាជ្យ
Waymo ជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ Alphabet (ក្រុមហ៊ុនម្តាយរបស់ Google) បង្កើតឡើងពីគម្រោងស្រាវជ្រាវរថយន្តគ្មានអ្នកបើកបររបស់ Google ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩ — ធ្វើឱ្យវាជាក្រុមហ៊ុនចាស់ជាងគេក្នុងវិស័យនេះ។ បច្ចុប្បន្ន Waymo ដំណើរការសេវាកម្ម robotaxi កម្រិត ៤ ពិតប្រាកដ (គ្មានអ្នកបើកបរ គ្មានអ្នកត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពក្នុងរថយន្ត) នៅទីក្រុង San Francisco, Phoenix, Los Angeles, Austin និង Atlanta ដោយប្រកាសផែនការពង្រីកទៅជាង ២០ ទីក្រុងបន្ថែមក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ រួមទាំងទីក្រុងអន្តរជាតិដូចជា Tokyo និង London។ ក្រុមហ៊ុនកត់ត្រាថាបានផ្តល់សេវាលើសពី ២០ លានដងជិះបង់ប្រាក់សរុប ដោយឆ្នាំ ២០២៥ ម្នាក់ឯងផ្តល់ដងជិះលើសពី ១៤ លានដង (កើនជាង ៣ ដងពីឆ្នាំ ២០២៤) និងកំណត់គោលដៅឈានដល់ ១ លានដងជិះក្នុងមួយសប្តាហ៍ត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៦។ កងរថយន្តសរុបនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកន្លងកាត់ចំនួន ២.៥០០ គ្រឿងហើយ ធៀបនឹងកងរថយន្ត Tesla Robotaxi ដែលនៅមានត្រឹមប្រមាណ ២០ គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ (មើលផ្នែក E) — ជាឧទាហរណ៍ច្បាស់នៃគម្លាតខ្នាតរវាងក្រុមហ៊ុនកម្រិត ៤ ពេញលេញ ជាមួយក្រុមហ៊ុនដែលនៅតែក្នុងដំណាក់កាលពង្រីកជាបណ្តើរៗ។
ប៉ុន្តែលទ្ធផលមិនស្មើគ្នាទាំងអស់តាមទីក្រុងទេ៖ Phoenix បង្ហាញភាពប្រសើរជាងគេ (៧៦% ថយចុះ) ខណៈ San Francisco ទាបជាងគេ (៣៥%) ហើយ Austin បង្ហាញអត្រាគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ជាងបន្តិចធៀបនឹងមនុស្ស — ថ្វិត្បិតតែអ្នកស្រាវជ្រាវកត់សម្គាល់ថាទិន្នន័យគំរូនៅ Austin នៅមានទំហំតូចនៅឡើយ។ អ្នកស្រាវជ្រាវក៏ត្រូវលុបចោលប្រមាណ ២៥% នៃរបាយការណ៍គ្រោះថ្នាក់ដើម ដោយសារស្ទួន ក្រៅផ្លូវ ឬចាត់ថ្នាក់ខុស ព្រមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា «បើគ្មានទិន្នន័យចម្ងាយប្រតិបត្តិការ (exposure data) ជាប្រព័ន្ធពីគ្រប់ក្រុមហ៊ុន អ្នកស្រាវជ្រាវមិនអាចគណនាអត្រាគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចប្រៀបធៀបគ្នាបានពិតប្រាកដទេ» — ជាចំណុចសំខាន់ព្រោះក្រុមហ៊ុន robotaxi ភាគច្រើនមិនទាន់បង្ហាញទិន្នន័យចម្ងាយដំណើរការជាសាធារណៈទាំងអស់ឡើយ។
០៣Cruise៖ ការបិទប្រតិបត្តិការ និងអ្វីដែលវាបញ្ជាក់ចំពោះឧស្សាហកម្មទាំងមូល
Cruise (កម្មសិទ្ធិភាគច្រើនរបស់ General Motors ជាមួយវិនិយោគិនធំៗដូចជា Honda និង Microsoft ដែលបានវិនិយោគជាង ១០ ពាន់លានដុល្លារសរុប) ធ្លាប់ជាដៃគូប្រកួតប្រជែងផ្ទាល់របស់ Waymo ដោយដំណើរការ robotaxi កម្រិត ៤ គ្មានអ្នកបើកបរនៅ San Francisco, Austin, Phoenix និង Houston។ ថ្ងៃទី ២ តុលា ២០២៣ រថយន្ត Cruise មួយបានអូសទាញស្ត្រីម្នាក់ចម្ងាយប្រមាណ ៦ម៉ែត្រ ក្រោយពីនាងត្រូវបានរថយន្តមនុស្សបើកបរផ្សេងបុកទម្លាក់ចូលផ្លូវរបស់វា — ប្រព័ន្ធ Cruise មិនអាចសម្គាល់ថាមានមនុស្សជាប់ក្រោមរថយន្តបានទាន់ពេលទេ។
| ២ តុលា ២០២៣ | រថយន្ត Cruise អូសទាញស្ត្រីរងរបួសធ្ងន់នៅ San Francisco |
| ២៤ តុលា ២០២៣ | California DMV ផ្អាកអាជ្ញាបណ្ណបើកបរគ្មានអ្នកបើកបររបស់ Cruise ទូទាំងរដ្ឋ |
| ឧសភា ២០២៤ | Cruise ព្រមព្រៀងសំណងជាមួយជនរងគ្រោះ ប្រមាណ ៨-១២ លានដុល្លារ |
| វិច្ឆិកា ២០២៤ | Cruise ទទួលស្គាល់ថាបានបំភ្លៃរបាយការណ៍ជូនអង្គការសហព័ន្ធ ត្រូវពិន័យ ៥០០.០០០ដុល្លារ |
| ធ្នូ ២០២៤ | GM ប្រកាសបញ្ឈប់ការផ្តល់ថវិកា Cruise ទាំងស្រុង បញ្ចប់ផែនការ robotaxi ដាច់ដោយឡែក |
ចំណុចសំខាន់សម្រាប់អ្នកអានគឺ៖ ការបិទ Cruise មិនមែនមានន័យថាបច្ចេកវិទ្យា robotaxi កម្រិត ៤ ជាទូទៅមិនដំណើរការទេ — Waymo នៅតែបន្តពង្រីកសកម្មភាពក្នុងទីក្រុងជាច្រើនដូចគ្នា រួមទាំង San Francisco ខ្លួនឯង។ អ្វីដែល Cruise បង្ហាញគឺថា ការមានបច្ចេកវិទ្យាដំណើរការបាន មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ — ក្រុមហ៊ុនត្រូវការទាំងកំណត់ត្រាសុវត្ថិភាពរឹងមាំ តម្លាភាពជាមួយអ្នកគ្រប់គ្រង និងដើមទុនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទ្រទ្រង់ការខាតបង់ក្នុងដំណាក់កាលពង្រីកខ្នាតធំ។
០៤Baidu Apollo Go៖ ខ្នាតធំបំផុតតាមចំនួនដងជិះនៅចិន
Apollo Go ជាសេវាកម្ម robotaxi របស់ Baidu ដែលកើតចេញពីកម្មវិធីស្រាវជ្រាវ Apollo ចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ ២០១៣។ បច្ចុប្បន្នដំណើរការក្នុងទីក្រុងប្រមាណ ២០ ក្នុងប្រទេសចិន (Wuhan ជាមូលដ្ឋានធំបំផុត) ដោយបន្តពង្រីកទៅទីក្រុង Jiangmen (គោលដៅដំបូង ៩០ គ្រឿង) និង Dongguan (គោលដៅ ១.០០០ គ្រឿង) ខេត្ត Guangdong។ តាមក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ ត្រីមាសទី ៣ ឆ្នាំ ២០២៥ Apollo Go បញ្ចប់ដងជិះគ្មានអ្នកបើកបរពេញលេញចំនួន ៣,១ លានដង (កើន ២១២% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន) ហើយត្រឹមខែកុម្ភៈ ២០២៦ ឈានដល់ជាង ៣០០.០០០ ការកម្មង់ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ព្រមទាំងប្រកាសពង្រីកទៅកូរ៉េខាងត្បូង។
០៥Tesla Robotaxi៖ ការអះអាង ធៀបនឹងអ្វីដែលដាក់ពង្រាយពិត
Tesla ចាប់ផ្តើមសេវាកម្ម «Robotaxi» ដំបូងជាមួយភ្ញៀវអញ្ជើញកំណត់ចំនួននៅ Austin ថ្ងៃទី ២២ មិថុនា ២០២៥ ដោយប្រើកងរថយន្តតូចប្រមាណ ១០-២០ គ្រឿង។ ខុសពី Waymo ឬ Zoox រថយន្តទាំងនេះមាននិយោជិក Tesla («safety monitor») អង្គុយកៅអីមុខមកទល់នឹងអ្នកបើកបរ ដោយដៃនៅជិតប៊ូតុងបញ្ឈប់អាសន្ន — មានន័យថានេះមិនមែនជាប្រតិបត្តិការកម្រិត ៤ គ្មានមនុស្សពាក់ព័ន្ធសុទ្ធនោះទេ ថ្វីត្បិតតែឈ្មោះផលិតផលបញ្ជាក់ថា «robotaxi»។ Elon Musk បានសន្យាដកចេញនូវអ្នកត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពនេះច្រើនដងតាំងពីខែកញ្ញា ២០២៥ — និយាយថានឹងកើតឡើង «ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍» ម្តងហើយម្តងទៀត (កញ្ញា តុលា វិច្ឆិកា ធ្នូ ២០២៥) ដោយពន្យារពេលរាល់ពេល។
| ២២ មិថុនា ២០២៥ | ចាប់ផ្តើមដងជិះបង់ប្រាក់ដំបូងនៅ Austin ជាមួយ safety monitor កៅអីមុខ |
| កញ្ញា-ធ្នូ ២០២៥ | Musk សន្យាដកអ្នកត្រួតពិនិត្យចេញ «ក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍» បួនដងជាប់គ្នា — ពន្យារពេលរាល់ដង |
| មិថុនា ២០២៦ | ពង្រីកតំបន់ដល់ទូទាំង Austin metro ប៉ុន្តែកងរថយន្តនៅមានតែប្រមាណ ២០ គ្រឿង |
| បច្ចុប្បន្ន | Safety monitor នៅតែត្រូវការនៅកៅអីមុខលើផ្លូវក្នុងស្រុក និងកៅអីអ្នកបើកបរលើផ្លូវហាយវេ |
០៦Zoox៖ រថយន្តរចនាថ្មីទាំងស្រុងរបស់ Amazon
Zoox (ទិញយកដោយ Amazon ក្នុងតម្លៃប្រមាណ ១,២ ពាន់លានដុល្លារ ឆ្នាំ ២០២០) ខុសពីគូប្រកួតប្រជែងភាគច្រើនត្រង់ថា រថយន្តរបស់ខ្លួនត្រូវបានរចនាឡើងវិញទាំងស្រុង — គ្មានចង្កូត គ្មានក្រាំង រូបរាងស៊ីមេទ្រីទាំងសងខាងអាចបើកបរទៅមុខ ឬក្រោយបានស្មើគ្នា។ ក្រុមហ៊ុនបានធ្វើតេស្តជាច្រើនឆ្នាំចាប់តាំងពីប្រមាណឆ្នាំ ២០១៩ មុននឹងចាប់ផ្តើមផ្តល់ដងជិះជាសាធារណៈ។ ថ្ងៃទី ១០ សីហា ២០២៦ Zoox ចាប់ផ្តើមគិតថ្លៃដងជិះជាផ្លូវការនៅ Las Vegas — ក្រោយពីទទួលបានការលើកលែងតម្រូវការស្តង់ដារសុវត្ថិភាព (FMVSS) ពី NHTSA សម្រាប់រថយន្តគ្មានចង្កូត ដែលបទបញ្ញត្តិដើមមិនធ្លាប់រៀបចំសម្រាប់រថយន្តបែបនេះ។
០៧រថយន្តដឹកទំនិញផ្លូវឆ្ងាយគ្មានអ្នកបើកបរ៖ យុទ្ធសាស្ត្រ «ច្រករបៀងដឹកជញ្ជូន»
ក្រុមហ៊ុនរថយន្តដឹកទំនិញមិនព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាបើកបរទីក្រុងស្មុគ្រស្មាញទេ — ពួកគេជ្រើសរើសយុទ្ធសាស្ត្រផ្ទុយ៖ ដំណើរការតែលើផ្លូវហាយវេចម្ងាយឆ្ងាយកំណត់ច្បាស់ (ច្រករបៀង ឬ corridor) រវាងស្ថានីយ៍ផ្ទុកទំនិញ ខណៈផ្នែកដឹកជញ្ជូនចុងក្រោយចូលទីក្រុង (first/last mile) នៅតែប្រគល់ឱ្យអ្នកបើកបរមនុស្ស — ធ្វើឱ្យតំបន់ប្រតិបត្តិការ (ODD) សាមញ្ញជាងច្រើន គ្មានផ្លូវបំបែក គ្មានអ្នកថ្មើរជើងច្រើន។
Aurora Innovation ចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការដឹកទំនិញគ្មានអ្នកបើកបរពាណិជ្ជកម្មដំបូងគេលើផ្លូវសាធារណៈ រវាង Dallas និង Houston រដ្ឋ Texas ថ្ងៃទី ១ ឧសភា ២០២៥។ ប៉ុន្តែត្រឹមតែ ១៩ ថ្ងៃក្រោយមក (២០ ឧសភា) ក្រុមហ៊ុនដាក់មនុស្សត្រឡប់ចូលកៅអីមុខវិញ ក្រោមការស្នើសុំរបស់ក្រុមហ៊ុនផលិតឡាន Paccar ដោយសារ «គ្រឿងបន្លាស់គំរូសាកល្បង» លើវេទិការថយន្តមូលដ្ឋាន — Aurora បញ្ជាក់ថាមិនមែនកើតចេញពីបញ្ហាសុវត្ថិភាព ឬបច្ចេកទេសទេ ហើយមនុស្សនោះជា «អ្នកសង្កេតការណ៍» មិនមែន «អ្នកបញ្ជា» — មិនកាន់ចង្កូត មិនអន្តរាគមន៍ជាមួយប្រព័ន្ធ AI ឡើយ។ ក្រុមហ៊ុនបន្តពង្រីកទៅផ្លូវ Fort Worth-El Paso និងចុះកិច្ចសន្យាជាមួយអតិថិជនដូចជា McLane ដោយកំណត់គោលដៅរថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរជា «រាប់រយគ្រឿង» ត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៦។
តាម CEO របស់ Kodiak (បញ្ជាក់តាមសារព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុ) មានរថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរប្រមាណ ១០ គ្រឿងកំពុងដំណើរការជាក់ស្តែងឥឡូវនេះ ដោយកំណត់គោលដៅចាប់ផ្តើមសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនផ្លូវឆ្ងាយ (long-haul) ពេញលេញត្រឹមឆមាសទី ២ ឆ្នាំ ២០២៦ និងពង្រីកកងរថយន្តដល់ ១០០ គ្រឿងត្រឹមកណ្តាលឆ្នាំ ២០២៧ — សំខាន់ត្រូវបែងចែក៖ ប្រតិបត្តិការបច្ចុប្បន្ននៅ Permian Basin ជាតំបន់ឧស្សាហកម្មជនបទដែលមានចរាចរណ៍តិច ខុសពីផែនការឆ្ពោះទៅផ្លូវហាយវេសាធារណៈធំទូលាយនាពេលអនាគត។ ចំណែក Waabi វិញ ខែមករា ២០២៦ ក្រុមហ៊ុនប្រកាសរៃប្រាក់ Series C ចំនួន ៧៥០ លានដុល្លារ (សរុប ១,២៨ ពាន់លានដុល្លារ) ព្រមទាំងជាដៃគូថ្មីជាមួយ Uber ដែលប្តេជ្ញាថវិកាដល់ ២៥០ លានដុល្លារ ដើម្បីដាក់ពង្រាយ robotaxi Waabi ជាង ២៥.០០០ គ្រឿងផ្តាច់មុខលើវេទិកា Uber — ប៉ុន្តែគ្មានកាលវិភាគដាក់ពង្រាយច្បាស់លាស់ត្រូវប្រកាសនៅឡើយទេ គឺនៅតែជាផែនការ មិនមែនសេវាកម្មដែលដំណើរការនោះទេ។
០៨នាវាដឹកទំនិញគ្មានអ្នកបើកបរ៖ ការសាកល្បងនៅឆ្ងាយពីច្រកសមុទ្រធំៗ
អង្គការសមុទ្រអន្តរជាតិ (IMO) បានអនុម័ត «MASS Code» (Maritime Autonomous Surface Ships) ថ្ងៃទី ២២ ឧសភា ២០២៦ កំណត់ «កម្រិត» ស្រដៀងនឹង SAE សម្រាប់នាវា៖ កម្រិត ១ (មាននាវិកលើនាវា ជំនួយសម្រេចចិត្តស្វ័យប្រវត្តិ) កម្រិត ២ (បញ្ជាពីចម្ងាយ ប៉ុន្តែនាវិកនៅតែស្ថិតលើនាវា) កម្រិត ៣ (បញ្ជាពីចម្ងាយ គ្មាននាវិកលើនាវាទាល់តែសោះ) និងកម្រិត ៤ (ស្វ័យប្រវត្តិពេញលេញ គ្មានការបញ្ជាមនុស្សផ្ទាល់)។ ដំណាក់កាលស្ម័គ្រចិត្ត («Experience Building Phase») ចាប់ផ្តើមថ្ងៃទី ១ កក្កដា ២០២៦ គ្របដណ្តប់តែនាវាដឹកទំនិញ (មិនទាន់រួមនាវាដឹកអ្នកដំណើរទេ) ខណៈដំណាក់កាលកាតព្វកិច្ចគោលដៅត្រឹមថ្ងៃទី ១ កក្កដា ២០៣០ និងចូលជាធរមានផ្លូវច្បាប់ពេញលេញតាមកិច្ចព្រមព្រៀង SOLAS ត្រឹមថ្ងៃទី ១ មករា ២០៣២ — មានន័យថាច្បាប់អន្តរជាតិកំណត់កាតព្វកិច្ចសម្រាប់នាវាគ្មាននាវិកនៅតែឆ្ងាយច្រើនឆ្នាំទៀត។
ករណីដែលពិតជាគ្មាននាវិកទាំងស្រុងគឺនាវាស្រាវជ្រាវ Mayflower Autonomous Ship (គម្រោង IBM/ProMare) — កាណូតបីអណ្តែតតូចដំណើរការដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ/ម៉ាស៊ីនកម្មបញ្ចូលគ្នា ដឹកនាំដោយកម្មវិធី AI «captain» ដោយគ្មានមនុស្សណាម្នាក់លើនាវាទាល់តែសោះ (ក្រុមគ្រប់គ្រងលើគោកអាចអន្តរាគមន៍ពីចម្ងាយក្នុងករណីអាសន្នប៉ុណ្ណោះ)។ ការសាកល្បងលើកទី ១ (២០២១) ត្រូវផ្អាកកណ្តាលផ្លូវដោយសារបញ្ហាម៉ាស៊ីន។ លើកទី ២ (២០២២) ជោគជ័យឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកបាន ប៉ុន្តែជួបបញ្ហាបច្ចេកទេសបន្ថែម និងមិនអាចចូលចតនៅគោលដៅដើមគឺ Plymouth រដ្ឋ Massachusetts បានទេ — ត្រូវប្តូរទិសចូលចតនៅ Halifax ខេត្ត Nova Scotia ប្រទេសកាណាដាជំនួសវិញ — សូម្បីតែជោគជ័យ «គ្មាននាវិកទាំងស្រុង» ក៏នៅតែត្រូវការការកែតម្រូវផែនការដែរ។
០៩ច្បាប់បទប្បញ្ញត្តិខុសគ្នាតាមតំបន់ និងការជឿទុកចិត្តសាធារណៈ
សហរដ្ឋអាមេរិកគ្មានច្បាប់សហព័ន្ធតែមួយគ្រប់គ្រងការដាក់ពង្រាយរថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរទេ។ NHTSA ដំណើរការកម្មវិធីស្ម័គ្រចិត្តហៅថា AV STEP (ចាប់ផ្តើមមករា ២០២៥) បូកនឹងតម្រូវការរាយការណ៍ឧប្បត្តិហេតុជាកាតព្វកិច្ចតាម Standing General Order (កែសម្រួលលើកទី ៣ មេសា ២០២៥) និងផ្លូវលើកលែងតម្រូវការស្តង់ដារសម្រាប់រថយន្តរចនាថ្មី (ដូច Zoox)។ ចំណែករដ្ឋនីមួយៗវិញកំណត់ច្បាប់ផ្លូវផ្ទាល់ខ្លួន៖
| រដ្ឋសម្រួល (Texas, Arizona, Nevada ។ល។) | ច្បាប់កំណត់ច្បាស់ថាប្រព័ន្ធ ADS ខ្លួនឯងជា «អ្នកបើកបរ» ស្របច្បាប់ ដោយគ្មានតម្រូវការមនុស្សបម្រុង ព្រមទាំងហាមទីក្រុងតូចៗចេញច្បាប់ផ្ទាល់ខ្លួន (preemption) |
| រដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្ន (New York, Kentucky, DC) | តម្រូវឱ្យមានអ្នកបើកបរសុវត្ថិភាពពិតនៅក្នុងរថយន្តពាណិជ្ជកម្ម ឬតម្រូវអាជ្ញាបណ្ណក្រុងតឹងរ៉ឹង |
| California (គំរូចម្រុះ) | ស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងតាម CPUC (អាជ្ញាបណ្ណដងជិះ) និង DMV (អាជ្ញាបណ្ណសាកល្បង); ចាប់ពី ១ កក្កដា ២០២៦ ប៉ូលីសអាចចេញលិខិតពិន័យចរាចរណ៍ផ្ទាល់ទៅក្រុមហ៊ុន robotaxi |
| អន្តរជាតិ (នាវា) | IMO MASS Code — ស្ម័គ្រចិត្តចាប់ពី ២០២៦ កាតព្វកិច្ចត្រឹម ២០៣០-២០៣២ (មើលផ្នែក H) |
ក្រៅពីសហរដ្ឋអាមេរិក គ្មានប្រទេស ឬតំបន់ណាមួយមានក្រមច្បាប់រថយន្តអ្នកដំណើរគ្មានអ្នកបើកបរអន្តរជាតិដែលមានចំណងសកលដូចគ្នាដែរ — សហភាពអឺរ៉ុបគ្រប់គ្រងតាមបទបញ្ជាការអនុម័តយានយន្តជាតិនីមួយៗ ខណៈចិនប្រើប្រព័ន្ធអាជ្ញាបណ្ណតាមទីក្រុងស្រដៀងគ្នានឹងគំរូអាមេរិក។ លទ្ធផលគឺក្រុមហ៊ុនណាមួយចង់ដាក់ពង្រាយឆ្លងព្រំដែនត្រូវឆ្លងកាត់ដំណើរការអនុម័តដាច់ដោយឡែកនៅគ្រប់ទីកន្លែង ដែលពន្យារពេលការពង្រីកអន្តរជាតិខ្លាំង។
ទិន្នន័យការជឿទុកចិត្តសាធារណៈ
១០អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត
- តើ Tesla នឹងដកអ្នកត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពចេញពិតប្រាកដតាមកាលវិភាគថ្មីដែរឬទេ ក្រោយពីពន្យារពេលច្រើនលើកមកហើយ។
- តើ Kodiak អាចពង្រីកប្រតិបត្តិការពី Permian Basin ទៅផ្លូវហាយវេសាធារណៈធំទូលាយសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនផ្លូវឆ្ងាយពិតប្រាកដក្នុងឆ្នាំ ២០២៧ ដូចផែនការដែរឬទេ។
- តើដំណាក់កាលស្ម័គ្រចិត្តរបស់ IMO MASS Code នឹងផ្តល់ទិន្នន័យសាកល្បងកម្រិត ៣-៤ គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដំណាក់កាលកាតព្វកិច្ចឆ្នាំ ២០៣០ ដែរឬទេ។
- តើច្បាប់សហព័ន្ធថ្មីរបស់ NHTSA នឹងធ្វើឱ្យច្បាប់រដ្ឋចម្រុះទាំង ៥០ រួមចូលគ្នាបានកម្រិតណា។
- តើអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យនឹងទទួលបានទិន្នន័យចម្ងាយប្រតិបត្តិការជាស្តង់ដារពីក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ (មិនមែនតែពីអ្នកស្ម័គ្រចិត្តបង្ហាញ) នៅពេលណា។
- តើ Waabi/Uber នឹងចាប់ផ្តើមដាក់ពង្រាយ robotaxi ជាក់ស្តែងដំបូងគេនៅពេលណា ក្រោយពីប្រកាសកិច្ចព្រមព្រៀងធំ។
១១សំណួរញឹកញាប់
តើ «robotaxi» ទាំងអស់ពិតជាគ្មានមនុស្សពាក់ព័ន្ធក្នុងការបើកបរទាំងស្រុងឬ?
អត់ទេ។ Waymo, Zoox និងផ្នែកភាគច្រើននៃកងរថយន្ត Baidu Apollo Go ដំណើរការជាកម្រិត ៤ ពិតប្រាកដ គ្មានអ្នកបើកបរ ឬអ្នកត្រួតពិនិត្យក្នុងរថយន្ត។ ប៉ុន្តែ Tesla Robotaxi នៅ Austin នៅតែមាន «safety monitor» អង្គុយក្នុងរថយន្ត ព្រមទាំងអ្នកបញ្ជាពីចម្ងាយដែលធ្លាប់កាន់កាប់ការបញ្ជាផ្ទាល់ក្នុងករណីមួយចំនួន — ខុសគ្នាខ្លាំងពីម៉ូដែល «ណែនាំតែប៉ុណ្ណោះ» របស់ Waymo។
តើហេតុអ្វី Cruise ត្រូវបិទប្រតិបត្តិការ ខណៈ Waymo នៅតែបន្តពង្រីកនៅទីក្រុងដូចគ្នា?
មិនមែនដោយសារបច្ចេកវិទ្យាកម្រិត ៤ ខ្លួនឯងបរាជ័យទេ។ Cruise បិទដោយសារកត្តាបីរួមគ្នា៖ ឧប្បត្តិហេតុសុវត្ថិភាពធ្ងន់ធ្ងរ (អូសទាញអ្នកថ្មើរជើង) ការបំភ្លៃរបាយការណ៍ជូនអង្គការសហព័ន្ធដែលបំបែកទំនុកចិត្ត និងតម្លៃដើមទុនខ្ពស់ក្នុងការពង្រីកខ្នាតធំ។ ក្រុមហ៊ុនម្តាយ GM សម្រេចថាមិនសមរម្យបន្តវិនិយោគទៀត។
តើរថយន្តដឹកទំនិញគ្មានអ្នកបើកបរដំណើរការជាក់ស្តែងនៅទីណាខ្លះ?
Aurora ដំណើរការលើផ្លូវ Dallas-Houston និង Fort Worth-El Paso (ជាមួយ «អ្នកសង្កេតការណ៍» មិនមែនអ្នកបញ្ជា)។ Kodiak ដំណើរការ ២៨ គ្រឿងលើផ្លូវសាធារណៈតំបន់ Permian Basin សម្រាប់ដឹកសារធាតុប្រេងឧស្ម័ន។ Waabi នៅតែក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បង/សម្តែងបច្ចេកទេសជាមួយ Volvo មិនទាន់ជាសេវាកម្មពាណិជ្ជកម្មពេញលេញនោះទេ។
តើនាវាដឹកទំនិញពិតជាគ្មាននាវិកទាំងស្រុងហើយឬនៅ?
ភាគច្រើននៅមិនទាន់ទេ។ ករណីល្បីៗដូច Yara Birkeland និង Avikus/HD Hyundai នៅតែពាក់ព័ន្ធនាវិកលើនាវា ឬក្រុមត្រួតពិនិត្យលើគោក។ មានតែនាវាស្រាវជ្រាវ Mayflower (IBM/ProMare) ប៉ុណ្ណោះដែលពិតជាគ្មាននាវិកទាំងស្រុង ហើយច្បាប់អន្តរជាតិ IMO MASS Code កំណត់កាតព្វកិច្ចសម្រាប់នាវាកម្រិត ៣-៤ ត្រឹមចន្លោះឆ្នាំ ២០៣០-២០៣២ ប៉ុណ្ណោះ។
តើហេតុអ្វីច្បាប់គ្រប់គ្រងរថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរខុសគ្នាខ្លាំងតាមតំបន់?
ព្រោះគ្មានច្បាប់សហព័ន្ធសហរដ្ឋអាមេរិក ឬច្បាប់អន្តរជាតិដ៏ទូលំទូលាយតែមួយកំណត់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ រដ្ឋនីមួយៗ (Texas ធៀបនឹង New York) និងប្រទេសនីមួយៗកំណត់ក្រមផ្ទាល់ខ្លួន ខណៈបទដ្ឋានអន្តរជាតិសម្រាប់នាវា (IMO) ទើបតែចាប់ផ្តើមដំណាក់កាលស្ម័គ្រចិត្តឆ្នាំ ២០២៦ នេះទេ។
១២ប្រភពឯកសារយោង
- Axios (កក្កដា ២០២៦)
- Waymo Blog
- CNBC (ធ្នូ ២០២៤)
- US DOJ
- Fortune
- CnEVPost
- CnEVPost (កុម្ភៈ ២០២៦)
- Teslarati
- Electrek (កក្កដា ២០២៦)
- CNBC (កក្កដា ២០២៦)
- Aurora Innovation IR
- Heavy Duty Trucking
- Kodiak AI
- Fox News
- Heavy Duty Trucking
- TechCrunch
- gCaptain (ឧសភា ២០២៦)
- Yara International
- gCaptain
- The Register
- AAA Newsroom
- Foley & Lardner
- Elevation Proving Grounds
- SAE International
📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។
✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦
📚 បច្ចេកវិទ្យា និង AI · គួរដឹង Eksastra
អត្ថបទចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅជាភាសាខ្មែរ ផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
បច្ចេកវិទ្យា និង AI ទាំងអស់ →ការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ AIឧស្សាហកម្មផលិតបន្ទះឈីបខ្សែសង្វាក់ផលិតរថយន្តអគ្គិសនី និងថ្មគួរដឹង Eksastra