Eksastra ┊ ប្រភពថ្នាលឯកសារឌីជីថល



📄 ខ្លឹមសារសង្ខេប

ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មរថយន្តអគ្គិសនី និងថ្ម កំពុងក្លាយជាចំ…

KOURDENGគួរដឹង Eksastra · ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច← ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច
ព្រួញយន្តហោះស្វ័យប្រវត្តិកម្មក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គុំរថយន្ត
គួរដឹង🔋 ឧស្សាហកម្ម-ពាណិជ្ជកម្ម

ខ្សែសង្វាក់ផលិតរថយន្តអគ្គិសនី និងថ្ម — នរណាផលិត នរណាទិញ ហើយហេតុអ្វីមានពន្ធ?

គួរដឹង · ឧស្សាហកម្ម-ពាណិជ្ជកម្ម (Industry & Trade)

✍️ ផ្នែកគួរដឹង Eksastra🗓 ៦ កញ្ញា ២០២៦⏱ អានប្រហែល ១៨ នាទី✓ ប្រភព ១២📷 រូបភាព ៣
🔋 ជាង ៨០% កោសិកាថ្មពិភពលោក ផលិតនៅចិន🚗 ជាង ២០ លាន គ្រឿង EV លក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥💰 ពន្ធ ១៧–៣៨.១% នៅ EU · ១០០% នៅអាមេរិក

⚡ សង្ខេបក្នុង ៣០ វិនាទី

រថយន្តអគ្គិសនី (EV) មិនអាចរត់បានទេ បើគ្មានថ្មលីចូម-អ៊ីយ៉ុងមួយកញ្ចប់ធំ ហើយថ្មនោះក៏មិនអាចមានបានដែរ បើគ្មានខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មដ៏ស្មុគស្មាញ — ចាប់ពីវត្ថុធាតុសកម្មកាតូត-អាណូត រហូតដល់ រោងចក្រយក្ស (gigafactory) ដែលរមូរ និងផ្គុំកោសិកាថ្មរាប់សិបលាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ អត្ថបទនេះផ្តោតលើ ស្រទាប់ផលិតកម្មកោសិកា-ផ្គុំកញ្ចប់ថ្ម និងស្រទាប់ទីផ្សារ-គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម ដោយផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន៖ តើក្រុមហ៊ុនណាផលិតបានប៉ុន្មាន GWh, ចិនកាន់កាប់ចំណែកប៉ុន្មាន%, តើអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុបព្យាយាមទាញផលិតកម្មត្រឡប់មកវិញយ៉ាងណា, ហើយហេតុអ្វីមានពន្ធពាណិជ្ជកម្មទាំងសងខាងនៃប៉ាស៊ីហ្វិក។ ការជីក និងចម្រាញ់រ៉ែធាតុដើម (លីចូម កូបាល់ត នីកែល) ជាប្រធានបទដាច់ដោយឡែកមួយ ក្នុងអត្ថបទបន្ទាប់នៃស៊េរីនេះ។

១២ប្រភពដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់
៣រូបភាពក្នុងអត្ថបទ
១២ផ្នែកក្នុងអត្ថបទ
៨សំណួរ-ចម្លើយ

០១វិសាលភាព៖ ខ្សែសង្វាក់ថ្មទាំងមូល

មុននឹងចូលទៅជម្រៅ ចាំបាច់ត្រូវឃើញរូបភាពទាំងមូលសិន។ ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម EV និងថ្ម ចែកជាបួនស្រទាប់ធំៗ៖ (១) ការជីក-ចម្រាញ់រ៉ែ (លីចូម កូបាល់ត នីកែល ក្រាហ្វិត) (២) ការផលិតវត្ថុធាតុសកម្មកាតូត-អាណូត (CAM/AAM) (៣) ការផលិតកោសិកាថ្ម (រមូរ ឬជង់ស្រទាប់ បំពេញអេឡិចត្រូលីត ធ្វើទ្រង់ទ្រាយ) និង (៤) ការផ្គុំកញ្ចប់ថ្ម-ដំឡើងក្នុងរថយន្ត។ អត្ថបទនេះផ្តោតលើ ស្រទាប់ទី ៣ និងទី ៤ — រោងចក្រ ក្រុមហ៊ុន និងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជុំវិញវា។ ការជីក-ចម្រាញ់រ៉ែ (ស្រទាប់ទី ១) ជាប្រធានបទស្មុគស្មាញដោយឡែក ដែលអត្ថបទបន្ទាប់ក្នុងស៊េរីនេះនឹងពន្យល់លម្អិត — ដូច្នេះនៅទីនេះ លីចូម និងកូបាល់តនឹងលេចឡើងតែក្នុងបរិបទនៃគីមីថ្ម ឬច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ មិនមែនក្នុងន័យរ៉ែធរណីវិទ្យាឡើយ។

💡 ហេតុអ្វីស្រទាប់ផលិតកម្មសំខាន់?ការជីករ៉ែអាចផ្លាស់ទីតាំងបានលំបាក ព្រោះវាចងភ្ជាប់នឹងទីតាំងភូគព្ភសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែ ការផលិតកោសិកា គឺជាការវិនិយោគមូលធន ដែលអាចសាងសង់នៅទីណាក៏បាន — នេះហើយជាមូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ជ្រើសរើសផ្តោតគោលនយោបាយឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួនត្រង់ចំណុចនេះ៖ ទាញយក រោងចក្រ មកក្នុងប្រទេស ទោះបីជាវត្ថុធាតុដើមនៅតែមកពីខាងក្រៅក៏ដោយ។

០២ក្រុមហ៊ុនផលិតកោសិកាថ្មធំៗ

ទីផ្សារកោសិកាថ្ម EV កំពុងកើនឡើងលឿន ប៉ុន្តែកណ្តាប់ដៃចំណែកទីផ្សារនៅតែស្ថិតលើក្រុមហ៊ុនតិចនាក់។ តាមទិន្នន័យតាមដានទីផ្សារ SNE Research សម្រាប់ ឆមាសទី ១ ឆ្នាំ ២០២៦ ការដំឡើងថ្មសរុបលើពិភពលោកឡើងដល់ ៦០៨.៥ ជីហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង (GWh) កើនឡើង ២០% បើធៀបនឹងឆមាសដូចគ្នាឆ្នាំមុន។

CATL (ចិន)២៤២.៧ GWh — ចំណែក ៣៩.៩% · កើនឡើង ២៥.៣% · ក្រុមហ៊ុនតែមួយកាន់កាប់ជិតពាក់កណ្តាលទីផ្សារពិភពលោក
BYD (ចិន)៨៧.៧ GWh — ចំណែក ១៤.៤% · កើនឡើង ១.៦% · ផលិតថ្មសម្រាប់រថយន្តខ្លួនឯងជាចម្បង (ស្វ័យបំពេញបញ្ចូលបញ្ឈរ)
LG Energy Solution (កូរ៉េខាងត្បូង)៥២.៦ GWh — ចំណែក ៨.៦% · កើនឡើង ៨.៤% · ក្រុមហ៊ុនក្រៅចិនកាន់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុត
Panasonic (ជប៉ុន)២២.៧ GWh — ចំណែក ៣.៧% · កើនឡើង ១០.២% · ជាដៃគូវែងឆ្ងាយរបស់ Tesla
Samsung SDI (កូរ៉េខាងត្បូង)មិនស្ថិតក្នុងក្រុមកំពូល ១០ តាមទិន្នន័យដំឡើងឆមាសនេះទេ ប៉ុន្តែនៅតែជាដៃគូធំក្នុងសម្ព័ន្ធភាពរបស់ Stellantis និងផ្ទាល់ខ្លួននៅអឺរ៉ុប-អាមេរិក (មើលផ្នែក D)

គួរកត់សម្គាល់ថា ក្រុមហ៊ុនចិនកាន់កាប់ ៧ ក្នុងចំណោម ១០ កន្លែងកំពូល ដោយបូកសរុបចំណែកបាន ៧២.៤% នៃការដំឡើងថ្មសកលទាំងមូល — តួលេខនេះជាមូលដ្ឋានឲ្យគេនិយាយពីភាព «កណ្តាប់ដៃ» នៃឧស្សាហកម្មនេះ។

🏮 CATL

បង្កើតឡើងឆ្នាំ ២០១១ នៅ Ningde ខេត្តហ្វូជាន (ចិន) — ឥឡូវជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថ្មធំបំផុតរបស់ Tesla, BMW, Mercedes-Benz, Ford និងក្រុមហ៊ុនរថយន្តជាច្រើនទៀត។

🚗 BYD

ខុសពីដៃគូប្រកួតប្រជែង BYD ផលិតទាំងរថយន្ត និងថ្មខ្លួនឯង (ស្វ័យបំពេញបញ្ចូលបញ្ឈរពេញលេញ) ដោយប្រើថ្មប្រភេទ Blade (LFP) ជាចម្បង។

🔋 LG Energy Solution

បំបែកចេញពី LG Chem ជាក្រុមហ៊ុនឯករាជ្យក្នុងឆ្នាំ ២០២០ — ជាដៃគូថ្មចម្បងរបស់ GM (សម្ព័ន្ធ Ultium) និងហ្គ្នូយន់ដាយ។

📷 Panasonic

ដៃគូថ្មដំបូងគេរបស់ Tesla តាំងពីរោងចក្រ Nevada ចាប់ផ្តើមផលិតឆ្នាំ ២០១៧ — មិនផលិតរថយន្តខ្លួនឯងទេ។

០៣ចំណែកទីផ្សាររបស់ចិន

លើសពីចំណែកកោសិកា ចិនកាន់កាប់ចំណែកកាន់តែខ្ពស់ ក្នុងស្រទាប់ដែលនៅជិតវត្ថុធាតុដើមជាងនេះ។ តាមរបាយការណ៍ Global EV Outlook ២០២៦ របស់ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥៖

ជាង ៨០%ផលិតកម្មកោសិកាថ្ម (cell) ពិភពលោក
~៨៥%ផលិតកម្មវត្ថុធាតុសកម្មកាតូត (CAM)
ជាង ៩០%ផលិតកម្មវត្ថុធាតុសកម្មអាណូត (AAM)

ចិនក៏ផលិតរថយន្តអគ្គិសនី ៧០% នៃពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (~១៦ លានគ្រឿង) ហើយក្រុមហ៊ុនរថយន្តចិនផ្គត់ផ្គង់ ៦០% នៃការលក់ EV ទូទាំងពិភពលោក។ ការនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិនកើនឡើងទ្វេដងដល់ជាង ២.៥ លានគ្រឿង ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ស្មើនឹងជាង ៣៥% នៃការនាំចេញរថយន្តសរុបរបស់ចិន (ធៀបនឹង ~២០% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤)។

⚠️ ការកែតម្រូវលេខ៖ តើចិន «ផលិតថ្មទាំងអស់» មែនទេ?មិនពិតទាំងស្រុងទេ។ តួលេខ IEA បង្ហាញថា ចិនកាន់កាប់ ជាង ៨០% មិនមែន ១០០% នៃកោសិកាថ្ម EV ឡើយ។ ថែមទាំង «ផលិតកម្មនៅអឺរ៉ុប-អាមេរិក» ក៏មិនស្មើនឹង «ម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលោកខាងលិច» ដែរ — IEA កត់សម្គាល់ថា ស្ទើរតែទាំងអស់នៃការផលិតកោសិកានៅសហភាពអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ធ្វើឡើងដោយក្រុមហ៊ុនដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅអាស៊ី (ចិន កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន) មិនមែនក្រុមហ៊ុនលោកខាងលិចផ្ទាល់ឡើយ។ រោងចក្រ LG Energy Solution ក្នុងទឹកដីប៉ូឡូញ ឬ Ultium Cells (GM–LG) ក្នុងទឹកដីអាមេរិក បន្ថែម «ផលិតកម្មក្នុងស្រុក» ប៉ុន្តែមិនផ្លាស់ប្តូរ «អ្នកគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា» ឡើយ។ ការប្រមូលផ្តុំនេះក៏មិនមែនចៃដន្យទេ៖ ចិនចាប់ផ្តើមគាំទ្រឧស្សាហកម្ម EV និងថ្មរបស់ខ្លួន តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ ២០១០ តាមរយៈការឧបត្ថម្ភការទិញ ការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាកថ្ម និងគោលនយោបាយឧស្សាហកម្មរយៈពេលវែង — ធ្វើឲ្យខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ពេញលេញ (វត្ថុធាតុសកម្ម ឧបករណ៍ផលិត វិស្វករជំនាញ) ប្រមូលផ្តុំនៅកន្លែងតែមួយ ដែលសេដ្ឋវិទូខ្លះហៅថា «ចង្កោមឧស្សាហកម្ម» (industrial cluster)។

០៤រោងចក្រយក្ស — ទីតាំង និងចំណុះ

«រោងចក្រយក្ស» (gigafactory) សំដៅលើរោងចក្រផលិតកោសិកាថ្មទំហំធំណាស់ ដែលវាស់ចំណុះជា GWh ក្នុងមួយឆ្នាំ។ តារាងខាងក្រោមរាយបញ្ជីទីតាំងធំៗមួយចំនួន ដែលចំណុះមានការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ (nameplate capacity) — មិនមែនចំណុះផលិតកម្មពិតប្រាកដទាំងអស់នោះទេ (មើលការកែតម្រូវខាងក្រោម)។

CATL — Liyang, ចិន១២៦ GWh — ទីតាំងតែមួយធំបំផុតលើពិភពលោក
LG Energy Solution — Wrocław, ប៉ូឡូញ៨៦ GWh — ទីតាំងធំបំផុតរបស់ LG ប្រើអគ្គិសនីកាបូនអព្យាក្រឹត ១០០%
CATL–Stellantis (សហក្រុមហ៊ុន) — Zaragoza, អេស្ប៉ាញ៥០ GWh — ចាប់ផលិតចុងឆ្នាំ ២០២៦ គ្រោងផ្គត់ផ្គង់កញ្ចប់ថ្មសម្រាប់ EV ១ លានគ្រឿង/ឆ្នាំ
BYD — Xi’an, ចិន៥០ GWh — ថ្មប្រភេទ Blade ផលិតផ្ទាល់ក្នុងក្រុមហ៊ុន
Ultium Cells (GM–LG) — Warren, Ohio អាមេរិក៤៥ GWh
Tesla–Panasonic — Sparks, Nevada អាមេរិក៤៣ GWh — Panasonic ផលិតកោសិកា Tesla ផ្គុំកញ្ចប់
CATL — Debrecen, ហុងគ្រី៤០ GWh — ចាប់ផលិតដើមឆ្នាំ ២០២៦ គម្រោងវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រហុងគ្រី
Samsung SDI — Göd, ហុងគ្រី៤០ GWh
StarPlus Energy (Samsung SDI–Stellantis) — Kokomo, Indiana អាមេរិកដំណាក់កាល ១៖ ៣៣ GWh (ចាប់ផលិតដើមឆ្នាំ ២០២៥) · ដំណាក់កាល ២៖ ៣៤ GWh (គម្រោង ២០២៧)
Panasonic — De Soto, Kansas អាមេរិក៣២ GWh (nameplate) — បើកដំណើរការ ១៤ កក្កដា ២០២៥ (មើលផ្នែក J ចំពោះការកែប្រែផែនការនាពេលក្រោយ)

នៅអាមេរិក រោងចក្រភាគច្រើនប្រមូលផ្តុំតាមបណ្តោយតំបន់ដែលហៅមិនផ្លូវការថា «ខ្សែក្រវាត់ថ្ម» (battery belt) — ចាប់ពី Michigan, Ohio, Indiana, Kentucky, Tennessee រហូតដល់ Georgia — ជិតនឹងរោងចក្របំពាក់រថយន្តចាស់ដែលមានស្រាប់។ នៅអឺរ៉ុប ការវិនិយោគប្រមូលផ្តុំនៅអាល្លឺម៉ង់ ហុងគ្រី និងប៉ូឡូញ ដែលមានប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់រថយន្តរឹងមាំរួចស្រាប់។

ព្រួញយន្តហោះស្វ័យប្រវត្តិកម្មក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គុំរថយន្ត
ព្រួញយន្តហោះស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គុំរថយន្តមួយ។ រូបភាពនេះជាឧទាហរណ៍ទូទៅនៃការផលិតរថយន្តស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ផ្តល់ដោយ Hyundai Motor Group — មិនមែនតំណាងឲ្យរោងចក្រថ្មជាក់លាក់ណាមួយក្នុងតារាងខាងលើឡើយ។រូបភាព៖ Hyundai Motor Group · ប្រភព៖ Pexels · អាជ្ញាបណ្ណ៖ Pexels License
⚠️ ចំណុះដែលប្រកាស ទល់នឹង ចំណុះដែលប្រើប្រាស់ពិតតួលេខ GWh ក្នុងតារាងខាងលើសុទ្ធតែជា nameplate capacity — ចំណុះអតិបរមាតាមទ្រឹស្តី មិនមែនផលិតកម្មពិតប្រាកដទេ។ ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវទីផ្សារ CRU Group កត់សម្គាល់ថា អត្រាប្រើប្រាស់ចំណុះ (utilisation rate) របស់រោងចក្រ NEV ចិនស្ថិតត្រឹមតែ ៥៧–៧៦% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ព្រោះក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនផលិតលើសពីតម្រូវការលក់ពិត។ នេះជាចំណុចដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នរាល់ពេលឃើញព័ត៌មានប្រកាសបើកគម្រោងរោងចក្រថ្មីមួយ។

០៥គីមីថ្ម៖ LFP ទល់នឹង NMC/NCA

មិនមែនថ្ម EV ទាំងអស់សុទ្ធតែដូចគ្នាទេ។ គីមីថ្មពីរប្រភេទសំខាន់កំពុងប្រកួតគ្នាលើទីផ្សារពិភពលោក៖ LFP (លីចូម-ដែក-ផូស្វាត) និង NMC/NCA (លីចូម-នីកែល-ម៉ង់ហ្គាណែស-កូបាល់ត ឬ លីចូម-នីកែល-កូបាល់ត-អាលុយមីញ៉ូម)។ ជម្រើសនេះមិនមែនសុទ្ធតែបច្ចេកទេសទេ — វាជាការជ្រើសរើសរវាង តម្លៃថោក និង ចម្ងាយធ្វើដំណើរឆ្ងាយ។

ថ្មរថយន្តអគ្គិសនីទូទៅ ដំឡើងក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីន
កញ្ចប់ថ្ម EV ទូទៅ ដំឡើងក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនរថយន្តមួយ។ រូបភាពនេះជាឧទាហរណ៍ទូទៅនៃកញ្ចប់ថ្ម មិនតំណាងឲ្យក្រុមហ៊ុន ឬគីមីថ្មជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។រូបភាព៖ Ayyeee Ayyeee · ប្រភព៖ Pexels · អាជ្ញាបណ្ណ៖ Pexels License
តម្លៃ (២០២៥)កញ្ចប់ថ្ម LFP ថោកជាង NMC ជាង ៤០% ក្នុងមួយ kWh (ទិន្នន័យ IEA)
ចម្ងាយ/ដង់ស៊ីតេថាមពលNMC/NCA ផ្តល់ដង់ស៊ីតេថាមពលខ្ពស់ជាង ធ្វើឲ្យរថយន្តរត់បានចម្ងាយឆ្ងាយជាងសម្រាប់ទំហំថ្មដូចគ្នា
ភាពពឹងផ្អែករ៉ែLFP មិនត្រូវការកូបាល់ត ឬនីកែលទេ (ថោក មិនប្រែប្រួល) ចំណែក NMC/NCA ត្រូវការទាំងបី — ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងហានិភ័យផ្គត់ផ្គង់រ៉ែ
សុវត្ថិភាព-អាយុកាលLFP មានស្ថេរភាពកម្តៅខ្ពស់ជាង និងវដ្តសាកថ្មច្រើនជាង តែថ្មធ្ងន់ជាងសម្រាប់ថាមពលដូចគ្នា

ចំណែកទីផ្សារពិភពលោករបស់ LFP កើនពី ~៥០% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដល់ ជាង ៥៥% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (IEA)។ ក្នុងទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន ចិនប្រើ LFP សម្រាប់ ពីរភាគបី នៃការលក់ EV — កើនទ្វេដងពីឆ្នាំ ២០២៣។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រៅពីចិន ជិត ៨០% នៃថ្មប្រើគីមីមានផ្ទុកនីកែល ខណៈសហភាពអឺរ៉ុប LFP ស្ថិតត្រឹម ជាង ១០% នៃតម្រូវការតែប៉ុណ្ណោះ ហើយចំណែក LFP នៅអាមេរិកបានធ្លាក់ចុះជិតពាក់កណ្តាលក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។

⚠️ LFP មិនមែន «ថ្មថោក-គុណភាពទាប» ទេការយល់ច្រឡំទូទៅមួយគឺថា LFP ជាជម្រើសទាបជាង NMC។ តាមការពិត LFP មានស្ថេរភាពកម្តៅប្រសើរជាង មិនងាយឆាបឆេះ និងធន់នឹងវដ្តសាកថ្មច្រើនជាង — អាចមានប្រៀបខ្លះផងសម្រាប់ថ្មធុំធំ ឬថ្មរថយន្តដឹកទំនិញ។ ចំណុចដែលវាបាត់បង់គឺ ដង់ស៊ីតេថាមពលក្នុងទំហំ/ទម្ងន់ — ដូច្នេះនេះជាការជួញដូរគ្នារវាងតម្លៃ-សុវត្ថិភាព និងចម្ងាយធ្វើដំណើរ មិនមែនចំណាត់ថ្នាក់ «ល្អ ទល់នឹង អាក្រក់» ដាច់ខាតឡើយ។

គីមីទីបីមួយកំពុងលេចចេញ៖ ថ្មសូដ្យូម-អ៊ីយ៉ុង ដែលមិនប្រើលីចូមទាល់តែសោះ។ CATL ប្រកាសផលិតកម្មពាណិជ្ជកម្មដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ក្រោមម៉ាកយីហោ Naxtra ដោយផ្តោតលើថ្មផ្ទុកថាមពលស្ថានីយ និងរថយន្តតម្លៃថោក។ ថ្មសូដ្យូម-អ៊ីយ៉ុងមានដង់ស៊ីតេថាមពលទាបជាង LFP ថែមទៀត ប៉ុន្តែសូដ្យូមមានតម្លៃថោក និងមានគ្រប់ទីកន្លែងលើផែនដី — ដកចេញការពឹងផ្អែករ៉ែលីចូមទាំងស្រុង។ នេះនៅតែជាដំណាក់កាលដំបូងនៃការពាណិជ្ជកម្ម។

០៦ច្បាប់ IRA របស់អាមេរិក

ច្បាប់ Inflation Reduction Act (IRA) ឆ្នាំ ២០២២ បង្កើតឥណទានពន្ធរហូតដល់ ៧,៥០០ ដុល្លារ សម្រាប់អ្នកទិញ EV ថ្មី។ ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌទទួលបានពិបាកជាងការគិត៖ រថយន្តត្រូវផ្គុំចុងក្រោយក្នុងទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ហើយភាគរយកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៃសមាសភាគថ្ម និងរ៉ែសំខាន់ៗ ត្រូវមកពីអាមេរិក ឬប្រទេសមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី។ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៤ សមាសភាគថ្មពី «អង្គភាពដែលជាកង្វល់បរទេស» (FEOC) — និយមន័យរួមមានចិន រុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ កូរ៉េខាងជើង — ធ្វើឲ្យរថយន្តនោះលែងមានសិទ្ធិ ហើយចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៥ ច្បាប់នេះពង្រីកដល់ រ៉ែសំខាន់ៗ ដែលចម្រាញ់ ឬកែច្នៃដោយ FEOC ដែរ។

សីហា ២០២២ — IRA ចូលជាធរមាន — ឥណទានពន្ធ ៧,៥០០ ដុល្លារ ចាប់ផ្តើម ជាមួយលក្ខខណ្ឌផ្គុំចុងក្រោយក្នុងទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។

២០២៤ — ច្បាប់ FEOC ចាប់អនុវត្តលើសមាសភាគថ្ម — EV ដែលមានសមាសភាគថ្មពីចិន រុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ ឬកូរ៉េខាងជើង លែងមានសិទ្ធិទទួលឥណទាន។

២០២៥ — ច្បាប់ FEOC ពង្រីកដល់រ៉ែសំខាន់ៗ — ការតឹងរឹងបន្ថែម ធ្វើឲ្យម៉ូដែល EV ជាច្រើនបន្តទៀត បាត់សិទ្ធិទទួលឥណទានពេញលេញ។

៣០ កញ្ញា ២០២៥ — ឥណទានបញ្ចប់ទាំងស្រុង — ច្បាប់ One Big Beautiful Bill Act ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រាំចុះហត្ថលេខាឆ្នាំ ២០២៥ លុបចោលឥណទានពន្ធ EV ថ្មី (៧,៥០០ ដុល្លារ) និង EV ប្រើប្រាស់រួច (៤,០០០ ដុល្លារ) សម្រាប់ការទិញបន្ទាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនេះ។

លក្ខខណ្ឌប្រភពទាំងនេះកាន់តែតឹងរឹងតាមពេលវេលា៖ ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ យ៉ាងហោចណាស់ ៦០% នៃតម្លៃរ៉ែសំខាន់ៗក្នុងថ្ម ត្រូវមកពីអាមេរិក ប្រទេសដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយអាមេរិក ឬកែច្នៃឡើងវិញនៅអាមេរិកខាងជើង ហើយចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៦ កម្រិតនេះកើនដល់ ៧០% — ដែលអនុវត្តកម្រិតដូចគ្នាចំពោះសមាសភាគថ្មដែរ។ លក្ខខណ្ឌតឹងរឹងបែបនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យម៉ូដែល EV ជាច្រើន បាត់សិទ្ធិទទួលឥណទានពេញលេញ សូម្បីតែមុនច្បាប់ថ្មីលុបចោលវាទាំងស្រុងក៏ដោយ។

⚠️ ការកែតម្រូវលេខ៖ ឥណទាន ៧,៥០០ ដុល្លារ នៅមានទេ?អត់ទេ។ ចាប់ពី ១ តុលា ២០២៥ ឥណទានពន្ធ EV របស់សហព័ន្ធអាមេរិកលែងមានសម្រាប់ការទិញថ្មីទៀតហើយ។ ថែមទាំងមុនពេលនោះ ក៏មិនមែន EV គ្រប់ម៉ូដែលមានសិទ្ធិដែរ — លក្ខខណ្ឌប្រភពសមាសភាគថ្ម-រ៉ែយ៉ាងតឹងរឹង ធ្វើឲ្យម៉ូដែលជាច្រើនដែលប្រើថ្មផលិតដោយក្រុមហ៊ុនចិន ឬពាក់ព័ន្ធនឹងចិន បាត់សិទ្ធិតាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ រួចទៅហើយ។

០៧បទប្បញ្ញត្តិថ្មរបស់សហភាពអឺរ៉ុប

ខុសពីច្បាប់ IRA (ដែលជាការលើកទឹកចិត្តតាមពន្ធ) សហភាពអឺរ៉ុបជ្រើសរើសផ្លូវ បទប្បញ្ញត្តិផលិតផល — ច្បាប់ Battery Regulation (EU) 2023/1542 ដែលចូលជាធរមានជាបណ្តើរៗ។ ច្បាប់នេះអនុវត្តលើថ្មគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងថ្មចល័ត ថ្មយានជំនិះស្រាល ថ្មឧស្សាហកម្ម និងថ្ម EV។

១៨ កុម្ភៈ ២០២៥ថ្ម EV ត្រូវប្រកាស ស្នាមជើងកាបូន (carbon footprint) សម្រាប់ម៉ូដែលនីមួយៗ តាមរោងចក្រផលិត
១៨ សីហា ២០២៥ក្រុមហ៊ុនចំណូលលើស ៤០ លានអឺរ៉ូ ត្រូវអនុវត្តគោលនយោបាយ ការត្រួតពិនិត្យខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ (due diligence)
១៨ សីហា ២០៣១អាំងតង់ស៊ីតេមាតិកាកែច្នៃដំណាក់កាល ១៖ កូបាល់ត ១៦% · លីចូម ៦% · នីកែល ៦% · សំណ ៨៥%
១៨ សីហា ២០៣៦ដំណាក់កាល ២ តឹងជាងមុន៖ កូបាល់ត ២៦% · លីចូម ១២% · នីកែល ១៥% · សំណ ៨៥%
១៨ កុម្ភៈ ២០២៧លិខិតឆ្លងដែនថ្មឌីជីថល (digital battery passport) ចាំបាច់សម្រាប់ថ្ម EV ថ្មយានជំនិះស្រាល និងថ្មឧស្សាហកម្មធំជាង ២ kWh — ចូលដំណើរការតាមកូដ QR

ចំណុចសំខាន់៖ បទប្បញ្ញត្តិនេះ អនុវត្តលើក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ដែលលក់នៅសហភាពអឺរ៉ុប មិនថាផលិតនៅទីណា — ខុសពីពន្ធគយដែលមានគោលដៅជាក់លាក់លើប្រទេសកំណើត (មើលផ្នែក H)។ វាជាឧបករណ៍គោលនយោបាយឧស្សាហកម្មប្រភេទផ្សេង៖ តម្រូវឲ្យផលិតកម្មទាំងអស់ប្រកាន់ខ្ជាប់តាមស្តង់ដារបរិស្ថានតែមួយ ជាជាងដាក់ពន្ធលើប្រទេសណាមួយជាក់លាក់។

០៨សង្គ្រាមពន្ធ — EU, អាមេរិក, ចិន

សហភាពអឺរ៉ុប៖ ការស៊ើបអង្កេត និងពន្ធប្រឆាំងឧបត្ថម្ភ

ខែកញ្ញា ២០២៣ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបើកការស៊ើបអង្កេតប្រឆាំងឧបត្ថម្ភលើ EV ចិន បន្ទាប់ពីចំណែកទីផ្សារ EV ចិននៅសហភាពអឺរ៉ុប កើនពី ៣.៩% ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដល់ ២៥% នៅខែកញ្ញា ២០២៣។ គណៈកម្មការសន្និដ្ឋានថា ការផលិត EV ចិនទទួលបានឧបត្ថម្ភតាមខ្សែសង្វាក់ទាំងមូល — ដីថោកសម្រាប់សាងសង់រោងចក្រ ថ្ម-លីចូមតម្លៃទាបពីសហគ្រាសរដ្ឋ ការកាត់បន្ថយពន្ធ និងកម្ចីការប្រាក់ទាបពីធនាគាររដ្ឋ។ ពន្ធជាក់លាក់ចាប់ផ្តើមជាបណ្តោះអាសន្នចាប់ពី ១៩ មិថុនា ២០២៤ ហើយក្លាយជាពន្ធស្ថាពរតាំងពី ៣០ តុលា ២០២៤៖

BYD១៧% (បូកនឹងពន្ធគយស្តង់ដារ ១០% = សរុប ២៧%)
Geely១៨.៨% (សរុប ២៨.៨%)
SAIC (រដ្ឋកម្មសិទ្ធិ)៣៥.៣% (សរុប ៤៥.៣%)
Tesla (ផលិតនៅសៀងហៃ)៧.៨% — ត្រូវបានវាយតម្លៃដាច់ដោយឡែក (សរុប ១៧.៨%)
ក្រុមហ៊ុនសហការផ្សេងទៀត (រួម VW, BMW JV)២០.៧% (សរុប ៣០.៧%)
ក្រុមហ៊ុនមិនសហការ៣៥.៣% (សរុប ៤៥.៣%)

អាមេរិក៖ ពន្ធផ្នែក ៣០១

ខែឧសភា ២០២៤ រដ្ឋាភិបាលបៃឌិន ដំឡើងពន្ធផ្នែក ៣០១ លើ EV ចិន ពី ២៥% ដល់ ១០០% — កម្រិតនេះនៅតែជាធរមានដល់ឆ្នាំ ២០២៦។ ថ្មលីចូម-អ៊ីយ៉ុង EV និងគ្រឿងបន្លាស់ថ្មក៏ត្រូវពន្ធកើនពី ៧.៥% ដល់ ២៥% ដែរ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ ហើយចាប់ពីខែមករា ២០២៦ ថ្មលីចូម-អ៊ីយ៉ុងក្រៅពី EV ក៏ត្រូវអត្រា ២៥% ដូចគ្នា។ ក្រុមធនធានផ្ទះស (White House) បញ្ជាក់ថា ការឡើងពន្ធនេះមានគោលបំណង «ដោះស្រាយហានិភ័យធំនៃ overcapacity ដែលកើតចេញពីការឧបត្ថម្ភយ៉ាងទូលំទូលាយ និងទម្លាប់ក្រៅទីផ្សារ»។

⚠️ ពន្ធខ្ពស់ ≠ ការហាមឃាត់ការយល់ច្រឡំទូទៅមួយគឺថា ពន្ធទាំងនេះ «ហាមឃាត់» EV ចិន។ តាមការពិត EV ចិននៅតែអាចនាំចូល និងលក់បាននៅសហភាពអឺរ៉ុប និងអាមេរិក — គ្រាន់តែថ្លៃដឹកជញ្ជូនចុងក្រោយឡើងខ្ពស់ជាងមុនច្រើន (រហូតដល់ ៤៨.១% នៅសហភាពអឺរ៉ុប) ដែលធ្វើឲ្យប្រកួតប្រជែងបានតិចជាង មិនមែនខុសច្បាប់ក្នុងការនាំចូលឡើយ។ ជាក់ស្តែងទិន្នន័យ IEA បង្ហាញថា ការនាំចូល EV ចិននៅសហភាពអឺរ៉ុបនៅតែកើនឡើង ៣៥% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ បើទោះជាមានពន្ធក៏ដោយ — កាន់កាប់ ជាង ៥០% នៃចំណែកទីផ្សារអឺរ៉ុបនាឆ្នាំនោះ (ស្ទើរទ្វេដងពីឆ្នាំ ២០២៣)។

ពន្ធនេះក៏ជំរុញឲ្យក្រុមហ៊ុនចិនមួយចំនួន ស្វែងរកផ្លូវជៀសវាង — ការសាងសង់រោងចក្រផ្គុំចុងក្រោយផ្ទាល់នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប (ដូចករណី BYD នៅហុងគ្រី ដែលបានពិពណ៌នាក្នុងផ្នែក J) គឺជាមធ្យោបាយស្របច្បាប់មួយ ព្រោះពន្ធអនុវត្តលើទីតាំងផលិតកម្ម មិនមែនសញ្ជាតិក្រុមហ៊ុនឡើយ។

ការចរចាថ្មី៖ តម្លៃអប្បបរមា ជំនួសពន្ធ?

ចាប់ពីដើមឆ្នាំ ២០២៦ សហភាពអឺរ៉ុប និងចិន កំពុងចរចាយន្តការ «ការសន្យាតម្លៃអប្បបរមា» (price undertaking) ជាជម្រើសសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនចិន — គណៈកម្មការចេញឯកសារណែនាំនៅ ១២ មករា ២០២៦ ស្តីពីរបៀបដាក់ស្នើតម្លៃ ដោយអនុញ្ញាតវិធីគណនាពីរ៖ (១) តម្លៃត្រូវខ្ពស់ស្មើ ឬលើសពីតម្លៃចាស់រួមពន្ធ ឬ (២) តម្លៃតម្រឹមតាមរថយន្តប្រកួតប្រជែងផលិតនៅអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ ពន្ធប្រឆាំងឧបត្ថម្ភដើមនៅតែជាធរមាន — កាលវិភាគផ្លាស់ប្តូរពីពន្ធទៅតម្លៃអប្បបរមា មិនទាន់ត្រូវប្រកាសនៅឡើយទេ។

💡 «សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម» ឬ «ការការពារឧស្សាហកម្ម»?ការពិពណ៌នាស្ថានភាពនេះខុសគ្នាទៅតាមអ្នកនិយាយ។ ក្រុមព័ត៌មានលោកខាងលិចមួយចំនួន (ដូចជា The Economist) ហៅវាថា «សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម»។ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប ប្រើពាក្យ «overcapacity» ដើម្បីពណ៌នាការផលិតលើសតម្រូវការចិន។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន ប្តឹងទៅ WTO ថាការសម្រេចរបស់សហភាពអឺរ៉ុប «គ្មានមូលដ្ឋានការពិត ឬច្បាប់» ហើយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន (The Paper) លើកឡើងថា អត្រាប្រើប្រាស់ចំណុះរោងចក្រ NEV ចិន (៥៧–៧៦% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣) បង្ហាញថាមិនមែនផលិតលើសដោយចេតនាទេ។ អ្នកវិភាគឯករាជ្យខ្លះ ដូចជាទីប្រឹក្សានយោបាយ Yao Zhe នៃ Greenpeace កត់សម្គាល់ថា ការជជែកវែកញែកអំពី overcapacity ឆ្លុះបញ្ចាំងផ្នែកខ្លះពី «កង្វល់លោកខាងលិចចំពោះភាពលេចធ្លោរបស់ចិន» ក្នុងបច្ចេកវិទ្យាស្អាត ហើយទីផ្សារកម្រនៅក្នុងតុល្យភាពល្អឥតខ្ចោះ។

០៩ទីផ្សារ EV សកល ២០២៥–២០២៦

តាមរបាយការណ៍ Global EV Outlook ២០២៦ របស់ IEA ការលក់រថយន្តអគ្គិសនីកើនឡើង ២០% លើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ លើសពី ២០ លានគ្រឿង — មានន័យថា មួយភាគបួន នៃរថយន្តថ្មីដែលលក់ទាំងអស់ជា EV។

~៥៥%ចំណែក EV ក្នុងការលក់រថយន្តរបស់ចិន (២០២៥)
២៨%ចំណែក EV នៅសហភាពអឺរ៉ុប កើនឡើង ៣០% (២០២៥)
ក្រោម ១០%ចំណែក EV នៅអាមេរិក — ក្រោយចុះខ្សោយខ្លាំង (២០២៥)
រថយន្តអគ្គិសនីមួយគ្រឿងកំពុងសាកថ្មនៅស្ថានីយសាកថ្ម
រថយន្តអគ្គិសនីកំពុងសាកថ្ម នៅស្ថានីយសាកថ្មមួយ។ រូបភាពទូទៅ មិនតំណាងឲ្យម៉ូដែល ក្រុមហ៊ុន ឬប្រទេសជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។រូបភាព៖ Michael Förtsch · ប្រភព៖ Unsplash · អាជ្ញាបណ្ណ៖ Unsplash License

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ការនាំចេញ EV របស់សហភាពអឺរ៉ុបកើនឡើងជាង ១ លានគ្រឿង (+២៥%) ខណៈការនាំចូលក៏កើនឡើង ជាង ៩០០,០០០ គ្រឿង (+៣៥%) ដោយ EV ចិនកាន់កាប់ ~៦០% នៃការនាំចូលទាំងនោះ (ស្មើនឹង ក្រោម ២០% នៃតម្រូវការសរុបរបស់សហភាពអឺរ៉ុប)។ សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ IEA ព្យាករណ៍ការលក់ EV សកលនឹងកើនដល់ ២៣ លានគ្រឿង ស្មើនឹង ២៨% នៃការលក់រថយន្តសរុប ខណៈចំណែករបស់ចិននឹងកៀកជិត ៦០%។

ក្រៅពីទីផ្សារធំៗទាំងបី តំបន់ផ្សេងទៀតកំពុងផ្លាស់ប្តូរលឿនដែរ៖ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ចំណែក EV ស្ទើរតែឡើងទ្វេដងដល់ជិត ២០% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ភាគច្រើនជំរុញដោយម៉ូដែលចិនតម្លៃថោក ខណៈអាមេរិកឡាទីន ការលក់ EV កើនឡើង ៧៥%។

💡 ភាពខុសគ្នារវាងតំបន់ — មេរៀនគោលនយោបាយការប្រៀបធៀបចិន (~៥៥%) សហភាពអឺរ៉ុប (២៨%) និងអាមេរិក (ក្រោម ១០%) បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា គោលនយោបាយសាធារណៈមានឥទ្ធិពលខ្លាំង លើល្បឿនប្រែក្លាយ។ ការធ្លាក់ចុះនៅអាមេរិកមិនមែនកើតឡើងដោយឯកឯងទេ — វាកើតឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការលុបចោលឥណទានពន្ធ (មើលផ្នែក F)។

១០សេចក្តីប្រកាស ទល់នឹង ការពិត

រោងចក្រ Panasonic នៅ De Soto, Kansas គឺជាឧទាហរណ៍ច្បាស់លាស់នៃគម្លាតរវាងសេចក្តីប្រកាស និងការពិត។ រោងចក្រនេះបើកដំណើរការនៅ ១៤ កក្កដា ២០២៥ ដោយមានគោលដៅចំណុះ ៣២ GWh សម្រាប់ថ្ម EV។ ប៉ុន្តែមិនដល់ ១១ ខែក្រោយមក គឺនៅ ៨ មិថុនា ២០២៦ Panasonic ប្រកាសវិនិយោគ ២.១៨ ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីបំប្លែងផ្នែកមួយនៃរោងចក្រនេះ ឲ្យផលិត ថ្មសម្រាប់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ (data center) ជំនួសវិញ ចាប់ពីត្រីមាសទី ៣ ឆ្នាំ ២០២៩។ ទីប្រឹក្សាម្នាក់ដែលត្រូវបានយោងក្នុងព័ត៌មាននេះ និយាយថា តម្រូវការ EV «នឹងធ្លាក់ចុះ ដោយសារការលុបចោលឥណទានពន្ធ EV»។

  • LG Energy Solution បំប្លែងខ្សែផលិតកម្ម EV មួយចំនួននៅ Michigan ទៅជាចំណុះផ្ទុកថាមពលស្ថានីយ (BESS) ប្រហែល ១៧ GWh។
  • Ultium Cells (សហក្រុមហ៊ុន GM–LG) កែច្នៃរោងចក្រ Spring Hill, Tennessee ទៅជាការផលិតថ្មផ្ទុកថាមពលប្រភេទ LFP។
  • Samsung SDI និង SK On ពង្រីកផលិតកម្មនៅអាមេរិក ដោយផ្តោតលើកិច្ចព្រមព្រៀងផ្គត់ផ្គង់ថាមពលស្ថានីយ ជំនួសការពង្រីកខ្សែផលិត EV សុទ្ធ។

លទ្ធផលស្រដៀងគ្នាក៏កើតឡើងចំពោះក្រុមហ៊ុនចិនដែរ។ ការពង្រីករោងចក្រផ្គុំរថយន្តរបស់ BYD នៅបរទេស មានលទ្ធផលចម្រុះ៖ រោងចក្រ Szeged, ហុងគ្រី (ចំណុះដល់ ៣០០,០០០ គ្រឿង/ឆ្នាំ) ចាប់ផលិតសាកល្បងខែមករា ២០២៦; រោងចក្រ Camaçari, ប្រេស៊ីល (វិនិយោគ ~១ ពាន់លានដុល្លារ) ចាប់ផលិតជាផ្លូវការ ១ កក្កដា ២០២៥ ហើយឈានដល់ ១០០,០០០ គ្រឿងត្រឹមខែកក្កដា ២០២៦; ប៉ុន្តែរោងចក្រ Manisa, ទួរគី (វិនិយោគ ~១ ពាន់លានដុល្លារ គម្រោង ១៥០,០០០ គ្រឿង/ឆ្នាំ) ជាប់គាំង — ការសាងសង់មិនទាន់ចាប់ផ្តើមត្រឹមខែមិថុនា ២០២៦ ហើយអត្ថប្រយោជន៍ពន្ធត្រូវផ្អាកតាំងពីដើមឆ្នាំនោះ។

តាមទិន្នន័យ IEA ចំណុះថ្មដែលអាមេរិកបានប្តេជ្ញាសាងសង់សម្រាប់ឆ្នាំ ២០៣០ អាចផលិតបានស្ទើរតែ ទ្វេដង នៃតម្រូវការព្យាករណ៍សម្រាប់ឆ្នាំ ២០៣៥ — ហើយមានតែប្រហែល ៤០% នៃចំណុះ nameplate របស់គម្រោងដែលបានប្តេជ្ញារួចហើយ ដែលទំនងជានឹងប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។

ករណីធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៃគម្លាតនេះ មិនមែនកើតឡើងចំពោះក្រុមហ៊ុនអាស៊ីនៅឯអាមេរិកទេ តែកើតឡើងចំពោះ ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបផ្ទាល់ខ្លួន។ Northvolt ក្រុមហ៊ុនស៊ុយអែត ធ្លាប់ត្រូវបានចាត់ទុកជា «ចម្លើយអឺរ៉ុប» ចំពោះ CATL ដោយមានគោលដៅផលិត ៦០ GWh នៅរោងចក្រ Skellefteå។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ផលិតកម្មពិតប្រាកដសម្រេចបានត្រឹមតែ ៧៩.៨ មេហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង (MWh) ក្នុងរយៈពេលបីត្រីមាស — មិនដល់មួយភាគពាន់នៃគោលដៅផងឡើយ។ ក្រុមហ៊ុនដាក់ពាក្យក្ស័យធន Chapter 11 នៅអាមេរិកនៅ ២១ វិច្ឆិកា ២០២៤ រួចនៅស៊ុយអែតផ្ទាល់នៅ ១២ មីនា ២០២៥ — ដែលពិពណ៌នាថាជា ការក្ស័យធនធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឧស្សាហកម្មស៊ុយអែតសម័យទំនើប។ ទ្រព្យសកម្មភាគច្រើន (រួមរោងចក្រដែលសាងសង់រួច ឬកំពុងសាងសង់) ត្រូវបានលក់ជូនក្រុមហ៊ុន Lyten (អាមេរិក) ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ខណៈបុគ្គលិកធ្លាក់ចុះពី ៥,០០០ មកនៅត្រឹម ១,៧០០ នាក់។ ករណីនេះបង្ហាញថា គោលនយោបាយគាំទ្រ និងមូលនិធិដ៏ច្រើន មិនអាចធានាភាពជោគជ័យបានទេ បើគ្មានសមត្ថភាពដំណើរការផលិតកម្មពិតប្រាកដ។

⚠️ ការប្រកាសរោងចក្រថ្មី ≠ ចំណុះ EV ថ្មីនោះទាំងអស់រាល់ពេលមានសេចក្តីប្រកាសរោងចក្រថ្មីមួយ កុំសន្មតថា GWh ដែលប្រកាសនោះ នឹងក្លាយជាថ្ម EV ពិតប្រាកដទាំងអស់។ ដូចករណី Panasonic Kansas បង្ហាញ ចំណុះអាចត្រូវបំប្លែងទៅផលិតផលផ្សេង (ថាមពលស្ថានីយ) ដោយសារតម្រូវការ EV ប្រែប្រួល ខណៈគម្រោងផ្គុំរថយន្តអាចជាប់គាំងទាំងស្រុងក៏បាន ដូចករណី BYD នៅទួរគី ឬអាចដួលរលំទាំងក្រុមហ៊ុនក៏បាន ដូចករណី Northvolt។ តួលេខចំណុះដែលប្រកាស គឺ ផែនការ មិនមែនការធានា។

១១សំណួរ​ចម្លើយ (FAQ)

តើ LFP ថោកជាង តែអន់ជាង NMC មែនទេ?

មិនត្រឹមត្រូវទាំងស្រុងទេ។ LFP ថោកជាង ៤០% ក្នុងមួយ kWh ហើយមានស្ថេរភាពកម្តៅប្រសើរជាង តែផ្តល់ដង់ស៊ីតេថាមពលទាបជាង — ជាការជួញដូរគ្នា មិនមែនចំណាត់ថ្នាក់អន់ជាងទាំងស្រុងឡើយ។

តើ EV ចិនត្រូវបានហាមឃាត់នៅសហភាពអឺរ៉ុប ឬអាមេរិកមែនទេ?

អត់ទេ។ ពួកវានៅតែអាចនាំចូល និងលក់បាន គ្រាន់តែជាមួយពន្ធបន្ថែម (១៧–៣៨.១% នៅសហភាពអឺរ៉ុប បូកនឹងពន្ធគយស្តង់ដារ ១០%; ១០០% នៅអាមេរិក)។ ការនាំចូល EV ចិននៅសហភាពអឺរ៉ុបនៅតែកើនឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ថែមទៀត ទោះមានពន្ធក៏ដោយ។

តើឥណទានពន្ធ ៧,៥០០ ដុល្លារនៅអាមេរិក នៅមានឥឡូវនេះទេ?

អត់ទេ។ ច្បាប់ One Big Beautiful Bill Act បានលុបចោលឥណទាននេះសម្រាប់ការទិញបន្ទាប់ពី ៣០ កញ្ញា ២០២៥។ សូម្បីតែមុនពេលនោះ លក្ខខណ្ឌប្រភពថ្ម-រ៉ែយ៉ាងតឹងរឹង ក៏ធ្វើឲ្យម៉ូដែលជាច្រើនលែងមានសិទ្ធិទទួលដែរ។

តើពន្ធសហភាពអឺរ៉ុបលើ EV ចិន គឺអត្រាតែមួយឬ?

ទេ។ អត្រាខុសគ្នាទៅតាមក្រុមហ៊ុន៖ BYD ១៧% Geely ១៨.៨% SAIC ៣៥.៣% Tesla (ផលិតនៅចិន) ៧.៨% ក្រុមហ៊ុនសហការផ្សេងទៀត ២០.៧% — ទាំងអស់នេះបូកបន្ថែមលើពន្ធគយស្តង់ដារ ១០%។

ហេតុអ្វីការប្រកាសបើករោងចក្រថ្មី មិនតែងតែមានន័យថានឹងមានផលិតកម្មពិត?

ចំណុះ GWh ដែលប្រកាស គឺជាផែនការ (nameplate) មិនមែនការធានាឡើយ។ តម្រូវការទីផ្សារ គោលនយោបាយពន្ធជំនួយ និងលក្ខខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចអាចផ្លាស់ប្តូរ ធ្វើឲ្យគម្រោងត្រូវពន្យារ បំប្លែងគោលដៅ (ដូចករណី Panasonic) ឬជាប់គាំង (ដូចករណី BYD នៅទួរគី)។

តើអត្ថបទនេះខុសពីអត្ថបទស្តីពីរ៉ែធាតុកម្រ ឬបន្ទះឈីបយ៉ាងណា?

អត្ថបទរ៉ែធាតុកម្រផ្តោតលើការជីក-ចម្រាញ់ធាតុកម្រ (មិនមែនលីចូម-កូបាល់ត-នីកែលដោយផ្ទាល់)។ អត្ថបទបន្ទះឈីបផ្តោតលើឧស្សាហកម្មសែមីកកន់ដាក់ទ័រ។ អត្ថបទបច្ចុប្បន្ននេះផ្តោតលើ ការផលិតកោសិកា-ផ្គុំកញ្ចប់ថ្ម EV និងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជុំវិញវា ជាស្រទាប់ដាច់ដោយឡែកមួយ។

តើមានក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបខ្លួនឯងព្យាយាមក្លាយជា «CATL អឺរ៉ុប» ទេ?

មាន — Northvolt នៃប្រទេសស៊ុយអែត ជាឧទាហរណ៍ដ៏ធំបំផុត។ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុននេះដាក់ពាក្យក្ស័យធនទាំងនៅអាមេរិក (វិច្ឆិកា ២០២៤) និងស៊ុយអែត (មីនា ២០២៥) បន្ទាប់ពីផលិតកម្មពិតធ្លាក់ចុះឆ្ងាយពីគោលដៅ — បង្ហាញថាការគាំទ្រគោលនយោបាយម្នាក់ឯង មិនគ្រប់គ្រាន់ទេ បើគ្មានសមត្ថភាពដំណើរការផលិតកម្មតាមខ្នាតធំ។

តើថ្មសូដ្យូម-អ៊ីយ៉ុងជំនួស LFP បានទេ?

មិនទាន់នៅឡើយទេ។ វាជាគីមីទីបីដែលកំពុងចាប់ផ្តើមពាណិជ្ជកម្ម (CATL ២០២៥) មានតម្លៃថោក និងមិនត្រូវការលីចូម ប៉ុន្តែដង់ស៊ីតេថាមពលទាបជាង LFP ថែមទៀត — សមរម្យសម្រាប់ថ្មផ្ទុកថាមពលស្ថានីយ ឬរថយន្តតម្លៃថោកជាងសម្រាប់ការធ្វើដំណើរខ្លីៗ។

១២ប្រភព (Sources)

  1. IEA — Global EV Outlook ២០២៦ — Manufacturing and trade, Electric vehicle batteries និង Executive summary
  2. ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុមហ៊ុនផលិតថ្ម ឆមាសទី ១ ២០២៦ — Battery-Tech Network (ទិន្នន័យ SNE Research)
  3. ពន្ធសហភាពអឺរ៉ុប — CSIS, Access2Markets (គណៈកម្មការអឺរ៉ុប) និង Euronews (៣០ តុលា ២០២៤)
  4. តម្លៃអប្បបរមា ជំនួសពន្ធ (២០២៦) — electrive.com (១២ មករា ២០២៦)
  5. បទប្បញ្ញត្តិថ្ម EU 2023/1542 — Battery Associates — EU Battery Regulation summary
  6. ការបញ្ចប់ឥណទានពន្ធ EV អាមេរិក — TurboTax និង Canary Media
  7. ពន្ធផ្នែក ៣០១ អាមេរិក (២០២៦) — gatewaylines.com
  8. «សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម» EV — ការវិភាគមុំផ្សេងៗ — Carbon Brief Q&A
  9. រោងចក្រយក្ស — ទីតាំង-ចំណុះ — Manufacturing Digital, CATL Europe (carboncredits.com) និង Stellantis — StarPlus Energy
  10. ការបំប្លែងផែនការ Panasonic Kansas (២០២៦) និង BYD បរទេស — mgrid.org (៨ មិថុនា ២០២៦) និង evseekers.com
  11. ការក្ស័យធន Northvolt — Wikipedia — Northvolt (ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ២០២៦)
  12. លក្ខខណ្ឌប្រភពថ្ម-រ៉ែ IRA — legalclarity.org

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

បដិសេធ (Disclaimer)៖ អត្ថបទនេះជា ឯកសារអប់រំ ដោយ Eksastra ដែលមានគោលបំណងពន្យល់ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម និងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជាភាសាខ្មែរ។ វា មិនតំណាងឲ្យជំហរនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលណាមួយ ក្រុមហ៊ុនណាមួយ ហើយក៏មិនមែនជាការណែនាំវិនិយោគ ឬការទិញរថយន្តដែរ។ តួលេខទាំងអស់ត្រូវបានដកស្រង់ពីប្រភពដែលបានរាយខាងលើ ដោយបញ្ជាក់ឆ្នាំយោង។ ពន្ធ គោលនយោបាយ និងផែនការរោងចក្រ ផ្លាស់ប្តូរញឹកញាប់ — សូមពិនិត្យប្រភពដើមសម្រាប់ព័ត៌មានចុងក្រោយបំផុត។ បើសិនជាមានតួលេខណាមួយដែលលោកអ្នកយល់ថាមិនត្រឹមត្រូវ សូមទាក់ទងមក យើងនឹងកែតម្រូវជាបន្ទាន់។
FacebookTelegram

📚 ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច · គួរដឹង Eksastra

អត្ថបទចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅជាភាសាខ្មែរ ផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។

ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច ទាំងអស់ →រ៉ែធាតុកម្រ — ការជីក និងចម្រាញ់ឧស្សាហកម្មផលិតបន្ទះឈីបការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ AIមជ្ឈមណ្ឌលចំណេះដឹង Eksastra





🔎 ស្វែងរកឯកសារបន្ថែម?

ស្វែងរកតាមក្រសួង-ស្ថាប័ន ប្រភេទឯកសារ ឬកាលបរិច្ឆេទ ក្នុងឯកសារជាង ២,២០០។

🔎 ស្វែងរកកម្រិតខ្ពស់ 📚 បណ្ណសារឯកសារ
ℹ️
ការបដិសេធ (Disclaimer)

Eksastra.com ជា Startup ឯករាជ្យ បង្កើតឡើងដោយអតីតនិស្សិត ដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC)។ យើងមិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថាប័នណាមួយ ហើយក៏មិនមែនជាសារព័ត៌មានដែរ។ ឯកសារទាំងអស់ជាឯកសារសាធារណៈ ប្រមូលផ្តុំពីប្រភពផ្លូវការ ដើម្បីភាពងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកតែប៉ុណ្ណោះ។

Eksastra — ថ្នាលឯកសារឌីជីថលឯករាជ្យ៖ ស្វែងរក អាន និងទាញយកឯកសារផ្លូវការកម្ពុជា អត្ថបទគួរដឹង និងឱកាសអាហារូបករណ៍ ឥតគិតថ្លៃ។

💛Donateប្រាក់ឧបត្ថម្ភ
© 2026 Eksastra.com Startup ឯករាជ្យ — មិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថាប័នណាមួយ