ខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រ — ខ្សែស្តើងប៉ុនបំពង់ទឹក ដែលដឹកអ៊ីនធឺណិតឆ្លងទ្វីបស្ទើរទាំងអស់
គួរដឹង · ភូមិសាស្ត្រ-នយោបាយ (Geopolitics)
⚡ សង្ខេបក្នុង ៣០ វិនាទី
នៅពេលអ្នកបើកគេហទំព័រមួយដែលមានម៉ាស៊ីនមេនៅទ្វីបផ្សេង ទិន្នន័យរបស់អ្នកស្ទើរតែប្រាកដជាធ្វើដំណើរតាម ខ្សែកាបកែវអុបទិកដាក់នៅបាតសមុទ្រ មិនមែនតាមផ្កាយរណបទេ។ ខ្សែទាំងនោះមានទំហំត្រឹម ១៧–២០ មិល្លីម៉ែត្រ នៅទឹកជ្រៅ — ស្តើងជាងបំពង់ស្រោចទឹកសួនច្បារ។ អត្ថបទនេះពន្យល់៖ ខ្សែកាបធ្វើពីអ្វី, មានប៉ុន្មានប្រព័ន្ធ និងប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ, ហេតុអ្វីផ្កាយរណបជំនួសមិនបាន, ចំណុចថប់ដង្ហើមនៅឯណា, ខូចប៉ុន្មានដងក្នុងមួយឆ្នាំ និងដោយសារអ្វី, នាវាជួសជុលមានប៉ុន្មាន, ច្បាប់អន្តរជាតិនិយាយយ៉ាងណា, និងហេតុអ្វីបញ្ហានេះក្លាយជាសំណួរសន្តិសុខក្នុងឆ្នាំ ២០២៣–២០២៦។ គ្រប់តួលេខមានឆ្នាំយោង និងប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
០១ខ្សែកាបជាអ្វី
ខ្សែកាបទំនាក់ទំនងក្រោមសមុទ្រ (submarine communications cable) គឺជាខ្សែកែវអុបទិកដែលដាក់នៅបាតសមុទ្រ ភ្ជាប់ទ្វីបមួយទៅទ្វីបមួយ។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យមនុស្សភាគច្រើនភ្ញាក់ផ្អើលគឺ ទំហំ របស់វា។ តាមឯកសារដែលគណៈកម្មាធិការការពារខ្សែកាបអន្តរជាតិ (ICPC) ដាក់ជូនអាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ ខ្សែកាបនៅតំបន់ទឹកជ្រៅមានអង្កត់ផ្ចិតត្រឹម ១៧ ដល់ ២០ មិល្លីម៉ែត្រ — ប្រៀបធៀបនឹង «បំពង់ស្រោចទឹកសួនច្បារ»។ TeleGeography បន្ថែមថាសរសៃកែវខាងក្នុងមានកម្រាស់ប្រហែល សរសៃសក់មនុស្សមួយ។
ហេតុអ្វីខ្សែទឹកជ្រៅមិនចាំបាច់ក្រាស់
ជម្រៅទឹកខ្លួនឯងជាគ្រឿងការពារ។ នៅតំបន់ជ្រៅ គ្មានសំណាញ់នេសាទអូសដល់ ក៏គ្មានយុថ្កាចុះដល់ដែរ។ តាម ICPC ខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្រជ្រៅ មិនចាំបាច់ស្រោបដែក ឬកប់ក្នុងដី ទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅតំបន់ទឹករាក់ជិតច្រាំង ខ្សែត្រូវស្រោបដែកច្រើនស្រទាប់ និងកប់ក្នុងបាតខ្សាច់ — ទីនោះទើបវាធាត់ជាងច្រើនដង។
រចនាសម្ព័ន្ធ និងសមត្ថភាព
ក្នុងខ្សែមួយមានស្រទាប់ការពារជាបន្តបន្ទាប់៖ សរសៃកែវត្រាំក្នុងជែល រុំដោយបំពង់ដែក បន្ទាប់មកចង្កោមខ្សែដែក ស្រទាប់ទង់ដែង និងស្រទាប់ក្រៅជាប៉ូលីអេទីឡែន។ ស្រទាប់ទង់ដែងមិនមែនសម្រាប់ទិន្នន័យទេ — វាដឹក ចរន្តអគ្គិសនី ទៅចិញ្ចឹមឧបករណ៍ពង្រីកសញ្ញា (repeater) រៀងរាល់ប្រហែល ១០០ គីឡូម៉ែត្រ។
| អង្កត់ផ្ចិត (ទឹកជ្រៅ) | ១៧–២០ មិល្លីម៉ែត្រ (ICPC) |
| គូសរសៃកែវ | ជាទូទៅ ១២–២៤ គូ (ប្រព័ន្ធចាស់ ៤–៨ គូ) |
| សមត្ថភាពរចនា | Dunant ២៥០ Tbps លើ ១២ គូ; ប្រព័ន្ធជំនាន់ថ្មីលើសពី ៤០០ Tbps (២០២៦) |
| ចម្ងាយ repeater | ប្រហែល ១០០ គ.ម. |
| ជម្រៅដាក់ | ដល់ប្រហែល ៤,០០០ ម៉ែត្រ លើផ្លូវឆ្លងអាត្លង់ទិក |
| តម្លៃ | ខ្សែឆ្លងអាត្លង់ទិកមួយ ~២០០–២៥០ លានដុល្លារ |
| អាយុរចនា | យ៉ាងតិច ២៥ ឆ្នាំ |
សមត្ថភាព «រចនា» មិនមែនជាសមត្ថភាពដែលកំពុងប្រើទេ។ តាមការវិភាគឧស្សាហកម្ម មានតែប្រហែល ២០% ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបាន «អុជភ្លើង» ឲ្យដំណើរការជាក់ស្តែង។ នេះជាមូលហេតុមួយដែលការកាត់ខ្សែមួយ ជាធម្មតាមិនធ្វើឲ្យតំបន់ណាមួយផ្តាច់ទាំងស្រុងទេ។
០២ផែនទីសកល និងម្ចាស់
ផែនទីខ្សែកាបក្រោមសមុទ្ររបស់ TeleGeography សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ បង្ហាញ ៦៩៤ ប្រព័ន្ធខ្សែកាប និង ១,៨៩៣ ចំណុចឡើងច្រាំង ដែលកំពុងដំណើរការ ឬកំពុងសាងសង់។ ក្នុងឯកសារសំណួរ-ចម្លើយរបស់ខ្លួន (ដើមឆ្នាំ ២០២៦) TeleGeography និយាយថាមានខ្សែកាបជាង ១.៥ លានគីឡូម៉ែត្រ កំពុងបម្រើការនៅលើពិភពលោក។
ម្ចាស់ផ្លាស់ប្តូរហើយ
រហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ ២០១០ ខ្សែកាបភាគច្រើនជាកម្មសិទ្ធិសហការីក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ជាតិ។ ថ្ងៃនេះលែងដូច្នេះទៀតហើយ។ តាមទិន្នន័យ TeleGeography (មិថុនា ២០២៦) ក្រុមហ៊ុនខ្លោងទ្វារពពក — Google, Meta, Microsoft និង Amazon — ប្រើប្រាស់ប្រហែល ៧៥% នៃកម្រិតបញ្ជូនអន្តរជាតិដែលកំពុងប្រើ ធៀបនឹងស្ទើរតែសូន្យក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ហើយពួកគេចូលរួមក្នុង ជាងពីរភាគបី នៃគម្រោងខ្សែកាបថ្មីដែលមានផែនការ។ របាយការណ៍ Carnegie Endowment (ធ្នូ ២០២៤) បញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនពពកអាមេរិកទាំងបួននេះ ស្ថិតនៅពីក្រោយ ស្ទើរតែមួយភាគបួន នៃប្រព័ន្ធខ្សែកាបដែលចាប់ដំណើរការចន្លោះឆ្នាំ ២០១៩ និង ២០២៣។
TeleGeography (មេសា ២០២៦) បានប៉ាន់ថាតម្លៃខ្សែកាបថ្មីដែលគ្រោងចូលដំណើរការក្នុងឆ្នាំ ២០២៦–២០២៩ លើសពី ១៦ ប៊ីលានដុល្លារ ក្នុងនោះអាស៊ីជាង ៣.៧ ប៊ីលានដុល្លារ — កម្រិតដែលមិនធ្លាប់ឃើញតាំងពីឆ្នាំ ២០០០–២០០១។
០៣ហេតុអ្វីផ្កាយរណបជំនួសមិនបាន
ក្នុងសម័យដែលមានផ្កាយរណបគន្លងទាបរាប់ពាន់គ្រាប់ ហេតុអ្វីនៅតែត្រូវការខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្រ? ចម្លើយមិនមែនជាអ្វីដែលមនុស្សភាគច្រើនស្មានទេ។
គម្លាតបរិមាណ
Starlink ប្រកាសខ្លួនឯងថាបណ្តាញរបស់ខ្លួនមានសមត្ថភាព ជិត ៤៥០ Tbps ជាមួយផ្កាយរណបជាង ៧,៨០០ គ្រាប់ និងអតិថិជនសកម្មជាង ៦ លាននាក់ (កក្កដា ២០២៥)។ ការវិភាគឧស្សាហកម្មមួយផ្សេងទៀត (កុម្ភៈ ២០២៦) ប៉ាន់ថាសមត្ថភាពផ្កាយរណបសកលសរុបនៅឆ្នាំ ២០២៦ មានត្រឹម ប្រហែល ៥០ Tbps ចំណែកសមត្ថភាពខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រសកល ប្រហែល ៨,៧៥០ Tbps។ តួលេខពីរនេះខុសគ្នាឆ្ងាយ ព្រោះគេវាស់មិនដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែទោះជាយកតួលេខធំបំផុតរបស់ Starlink ក៏ដោយ សមត្ថភាពនោះត្រូវចែកទៅអតិថិជនរាប់លាននាក់ពាសពេញផែនដី មិនមែនប្រមូលផ្តុំលើផ្លូវឆ្លងមហាសមុទ្រដូចខ្សែកាបទេ។
📡 ផ្កាយរណប
ល្អបំផុតសម្រាប់ ចែកចាយដល់អ្នកប្រើចុងក្រោយ ក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល និងជាផ្លូវបម្រុងបន្ទាន់។ ថ្លៃជាងក្នុងមួយប៊ីត។
🌊 ខ្សែកាប
ល្អបំផុតសម្រាប់ ដឹកជញ្ជូនបរិមាណច្រើនចន្លោះចំណុចពីរ — ទ្វីបទៅទ្វីប។ ថោកជាងច្រើនក្នុងមួយប៊ីត។
ចុះតួលេខ ៩៩% វិញ?
តួលេខដែលគេដកស្រង់ញឹកញាប់បំផុតគឺ «ខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រដឹក ៩៩% នៃចរាចរណ៍ទិន្នន័យឆ្លងទ្វីប»។ វាមានប្រវត្តិដែលគួរដឹង។
០៤ចំណុចថប់ដង្ហើម
ខ្សែកាបមិនរាលដាលស្មើគ្នាលើផែនដីទេ។ ភូមិសាស្ត្រ តម្លៃ និងច្បាប់ បង្ខំឲ្យប្រព័ន្ធជាច្រើនប្រើផ្លូវតែមួយ។ ពេលមានរឿងកើតឡើងទីនោះ វាមិនប៉ះពាល់ខ្សែមួយទេ — វាប៉ះពាល់ដប់ខ្សែក្នុងពេលតែមួយ។
អេហ្ស៊ីប និងសមុទ្រក្រហម
តាមការសិក្សារបស់ CSIS អេហ្ស៊ីបមានប្រព័ន្ធខ្សែកាបសកម្ម ១៤ ប្រព័ន្ធ ហើយគ្រោងបង្កើនដល់ជាង ២១ ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំ។ ប្រហែល ១៧% នៃចរាចរណ៍អ៊ីនធឺណិតសកល និង ជាង ៩០% នៃទំនាក់ទំនងអឺរ៉ុប–អាស៊ី ឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធរបស់អេហ្ស៊ីប។ ចំណុចប្រែក្លាយគឺថា ខ្សែទាំងនោះមិនឆ្លងកាត់ប្រឡាយសុេអ៊ែសទេ — វា ឡើងគោក នៅមេឌីទែរ៉ាណេ រត់តាមបំពង់ក្រោមដីឆ្លងវាលខ្សាច់ រួចចុះទឹកវិញនៅសមុទ្រក្រហម។ ផ្លូវខ្លីបំផុតពី Port Said ទៅ Suez មានប្រវែងតែប្រហែល ២០០ គីឡូម៉ែត្រ។ ចង្អៀតជាងនេះទៀតគឺច្រក Bab al-Mandab ដែលទីតាំងចង្អៀតបំផុតមានទទឹងត្រឹម ២៦ គីឡូម៉ែត្រ។
ច្រក Luzon និងអាស៊ីខាងកើត
ច្រកសមុទ្រ Luzon រវាងតៃវ៉ាន់ និងហ្វីលីពីន ជាទ្វារចូលចេញសំខាន់សម្រាប់ចរាចរណ៍អាស៊ី–ប៉ាស៊ីហ្វិក។ តាម CSIS មានប្រព័ន្ធខ្សែកាប ជាង ១០ ប្រព័ន្ធ ឆ្លងកាត់តំបន់នេះ ដែលស្ថិតលើ «រង្វង់ភ្លើង» ដ៏សកម្មខាងភូគព្ភសាស្ត្រ។ គ្រោះកម្រិតណា? នៅ ថ្ងៃទី ២៦ ធ្នូ ២០០៦ រញ្ជួយដីខ្នាត ៧.០ នៅជិត Hengchun បានធ្វើឲ្យខ្សែកាប ៨ ប្រព័ន្ធ ដាច់ ១៨ កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាធំៗនៅចិនបាត់បង់ចរាចរណ៍ជាង ៩០% ទៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុប។
| អេហ្ស៊ីប | ១៤ ប្រព័ន្ធសកម្ម; ~១៧% នៃចរាចរណ៍សកល; >៩០% អឺរ៉ុប–អាស៊ី (CSIS) |
| ច្រក Luzon | >១០ ប្រព័ន្ធ; រញ្ជួយដី ២០០៦ កាត់ ៨ ប្រព័ន្ធ |
| សិង្ហបុរី | ៤៣ ប្រព័ន្ធ លើផ្ទៃដីត្រឹម ៧៣៤ គ.ម.ការ៉េ (២០២៦) |
| ចំណុចឡើងច្រាំងច្រើនបំផុត | សហរដ្ឋអាមេរិក ១៦៧ · កាណាដា ១៥៥ · ឥណ្ឌូនេស៊ី ១៤៣ · ចក្រភពអង់គ្លេស ១២៥ (២០២៦) |
ការឆ្លើយតបគឺការបែងចែកផ្លូវ។ ខ្សែ Blue-Raman របស់ Google ចៀសវាងអេហ្ស៊ីបទាំងស្រុង ដោយឆ្លងកាត់អ៊ីស្រាអែលជំនួសវិញ។ តាមការសិក្សា ISEAS (២០២៥) ខ្សែ Apricot និង Echo ត្រូវប្តូរផ្លូវឲ្យវាងជុំវិញឥណ្ឌូនេស៊ី ដើម្បីចៀសវាងសមុទ្រចិនខាងត្បូង — ធ្វើឲ្យខ្សែវែងជាង និងថ្លៃជាង។ ការបែងចែកផ្លូវជាការការពារពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែវាមិនឥតតម្លៃទេ។
០៥ការខូចខាតជាប្រចាំ
នេះជាផ្នែកដែលការយល់ដឹងសាធារណៈខុសពីទិន្នន័យច្រើនបំផុត។ ខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រ ខូចជារឿងធម្មតា។ តាម ICPC មានការខូចខាតខ្សែកាបទូរគមនាគមន៍ក្រោមសមុទ្រ ប្រហែល ១៥០–២០០ ករណីក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយអត្រានេះមានស្ថេរភាព ទោះបីបណ្តាញកំពុងពង្រីកក៏ដោយ។ TeleGeography ប្រើតួលេខ «ប្រហែល ២០០ ករណីក្នុងមួយឆ្នាំ»។ ការវិភាគទិន្នន័យឧស្សាហកម្មឆ្នាំ ២០២៣ រាប់បានការជួសជុល ២០៦ ដង ពាក់ព័ន្ធនឹងយុត្តាធិការ ១៣៦។
ការបំបែកលម្អិតលើទិន្នន័យ ២០១០–២០២៤៖ សង្ស័យថានេសាទ ឬយុថ្កា ៤៤%, នេសាទ ២៨%, យុថ្កា ១៤%, ព្រឹត្តិការណ៍ភូគព្ភសាស្ត្រ ៧%, ការកកិត ៤% និងការខូចឧបករណ៍ ៣%។ ការជួសជុលមួយដងចំណាយប្រហែល ៥០០,០០០ ដល់ ១ លានដុល្លារ ហើយករណីយូរបំផុតក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ចំណាយពេល ៩៤៧ ថ្ងៃ។
០៦ព្រឹត្តិការណ៍ ២០២៣–២០២៦
បីឆ្នាំចុងក្រោយបានប្រែខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រពីប្រធានបទបច្ចេកទេស ទៅជាប្រធានបទសន្តិសុខ។ តារាងខាងក្រោមបញ្ជាក់ អ្វីដែលអ្នកស៊ើបអង្កេតបានសន្និដ្ឋាន និងអ្វីដែលនៅមិនទាន់បញ្ជាក់។
កុម្ភៈ ២០២៣ — កោះម៉ាត់ស៊ូ — ខ្សែទាំងពីរដាច់ក្នុងមួយសប្តាហ៍ — ថ្ងៃទី ២ ដោយទូកនេសាទចិន និងថ្ងៃទី ៨ ដោយកប៉ាល់ដឹកទំនិញទម្លាក់យុថ្កា។ អ្នកស្រុក ១៣,០០០ នាក់ពឹងលើមីក្រូវ៉េវ ២.២ Gbps ជំនួសខ្សែ ៨–៩ Gbps អស់ ៥០ ថ្ងៃ។ ខ្សែម៉ាត់ស៊ូធ្លាប់ដាច់ ៣០ ដងតាំងពី ២០១៧។
តុលា ២០២៣ — Balticconnector — បំពង់ឧស្ម័នហ្វាំងឡង់–អេស្តូនី និងខ្សែទិន្នន័យខូច។ ប៉ូលិសស្រង់យុថ្កា ៦ តោនដែលភ្ជាប់ទៅកប៉ាល់ Newnew Polar Bear ប៉ុន្តែបដិសេធមិនសន្និដ្ឋានពីចេតនា។ ចិនប្រកាសថាជាគ្រោះថ្នាក់ដោយព្យុះ។ មេនាវាបដិសេធកំហុសនៅតុលាការហុងកុង ១១ កុម្ភៈ ២០២៦។
កុម្ភៈ ២០២៤ — សមុទ្រក្រហម — ខ្សែ AAE-1, EIG និង Seacom ដាច់ ពេលយុថ្កានៃកប៉ាល់ Rubymar ដែលត្រូវវាយប្រហារ អូសតាមបាតសមុទ្រ។ ចរាចរណ៍អាស៊ី–អឺរ៉ុប–អាហ្រ្វិកប្រហែល ២៥% រំខាន។ ការអនុញ្ញាតជួសជុលចំណាយពេល ៨ សប្តាហ៍។
វិច្ឆិកា–ធ្នូ ២០២៤ — បាល់ទិក — ខ្សែស៊ុយអែត–លីទុយអានី និងហ្វាំងឡង់–អាល្លឺម៉ង់ដាច់ (១៧–១៨ វិច្ឆិកា; កប៉ាល់ Yi Peng 3)។ បន្ទាប់មក ២៥ ធ្នូ Estlink 2 និងខ្សែទិន្នន័យបួន ខូចដោយយុថ្កានាវា Eagle S ដែលអូសប្រហែល ៩០ គីឡូម៉ែត្រ។
កុម្ភៈ ២០២៥ — ច្រកតៃវ៉ាន់ — ខ្សែ Tai-Peng ដាច់ដោយកប៉ាល់ Hong Tai 58 នៅ ២២ កុម្ភៈ។ តុលាការរកឃើញថាមេនាវាបានបញ្ជាទម្លាក់យុថ្កាក្នុងតំបន់ហាមឃាត់ ហើយបើកបររាងស្លាបព្រិលដើម្បីអូស — កាត់ទោសដាក់គុក ៣ ឆ្នាំ និងសំណង ១៨.២២ លានដុល្លារតៃវ៉ាន់។ ជាការផ្តន្ទាទោសបែបនេះលើកដំបូង។
កញ្ញា ២០២៥ — សមុទ្រក្រហម — ខ្សែ SMW4 និង IMEWE ដាច់នៅជិត Jeddah ថ្ងៃទី ៦ កញ្ញា។ Microsoft ទទួលស្គាល់ការកើនពន្យារពេលលើ Azure ហើយប្តូរផ្លូវរួចនៅថ្ងៃបន្ទាប់។ មូលហេតុនៅក្រោមការស៊ើបអង្កេត។
តុលា ២០២៥ — សាលក្រម Eagle S — តុលាការស្រុក Helsinki លើកចោលបណ្តឹង ដោយសន្និដ្ឋានថាការបាត់យុថ្កាបណ្តាលមកពី ការខូចបច្ចេកទេស មិនមែនចេតនា ហើយថាហ្វាំងឡង់គ្មានយុត្តាធិការ ព្រោះការខូចកើតក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ។ ហ្វាំងឡង់ត្រូវបង់ថ្លៃមេធាវីប្រហែល ១៩៥,០០០ អឺរ៉ូ។
មករា ២០២៦ — ឡាតវី — ខ្សែ BCS East ខូចនៅជិត Liepāja ថ្ងៃទី ៣ មករា។ ប៉ូលិសឡើងពិនិត្យកប៉ាល់ ប៉ុន្តែមិនបានឃាត់ខ្លួនទេ។
មីនា–កក្កដា ២០២៦ — ដុងអ៊ីន — ខ្សែ Taiwan-Matsu No. 3 ខូចជុំវិញ ៣០ មីនា ពេលនាវាសង្គ្រោះចិន Hai Hong Gong 66 កំពុងស្រង់ទូកនេសាទដែលរអិលជាប់។ នាវិក ១១ នាក់ត្រូវឃាត់ខ្លួន។ នៅ ១៥ កក្កដា ២០២៦ អយ្យការសម្រេច មិនចោទប្រកាន់ ដោយរកឃើញថាបំណែកនៃទូកដែលបាក់បែកជាអ្នកបុកខ្សែ ហើយថាគ្មានការស្ទង់ក្រោមទឹកមុន។
០៧នាវាជួសជុល
នៅពេលខ្សែកាបដាច់ នាវាឯកទេសត្រូវទៅដល់ទីតាំង ទាញខ្សែឡើងដោយប្រើទំពក់ ឬយានក្រោមទឹកបញ្ជាពីចម្ងាយ ភ្ជាប់ខ្សែថ្មីចូល សាកល្បង រួចដាក់ចុះវិញ។ រឿងដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹងគឺ៖ ការភ្ជាប់ខ្សែមិនមែនជាផ្នែកយូរបំផុតទេ។
តើមាននាវាប៉ុន្មាន?
តួលេខអាស្រ័យលើនិយមន័យ។ តាម Scientific American (២៧ ឧសភា ២០២៦) មាននាវាឯកទេសប្រហែល ៦០ គ្រឿង ដែលដាក់ ឬថែទាំខ្សែកាបលើពិភពលោក ក្នុងនោះ តិចជាង ២០ គ្រឿង ធ្វើតែការជួសជុលសុទ្ធសាធ។ Carnegie Endowment (២០២៤) និង Recorded Future (២០២៥) ប្រើតួលេខ ប្រហែល ៨០ គ្រឿង ដោយរាប់បញ្ចូលនាវាដាក់ខ្សែថ្មីផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនធំៗគឺ Orange Marine និង Global Marine (៩ គ្រឿងម្នាក់), SubCom (៨), ASN និង Optic Marine Services (៧)។
អ្វីដែលធ្វើឲ្យយឺត៖ ការអនុញ្ញាត
របាយការណ៍ ក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សាយោបល់អន្តរជាតិស្តីពីភាពធន់នៃខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រ ដែល ITU និង ICPC បង្កើតរួមគ្នា និងអនុម័តនៅ ១០ កក្កដា ២០២៦ បានរកឃើញថា រយៈពេលមធ្យមដើម្បី ចាប់ផ្តើម ការជួសជុលបានកើនទ្វេដង — ពី តិចជាង ២០ ថ្ងៃ (២០១២) ទៅ លើសពី ៥០ ថ្ងៃ (២០២៤) — ខណៈបរិមាណការជួសជុល និងភាពអាចរកបាននៃនាវា មិនបានប្រែប្រួលទេ។ បញ្ហាមិនមែននៅត្រង់នាវាឬជាងទេ — វានៅត្រង់ការចាប់ផ្តើម។
| រយៈពេលមធ្យមចាប់ផ្តើមជួសជុល | <២០ ថ្ងៃ (២០១២) → >៥០ ថ្ងៃ (២០២៤) — ITU/ICPC |
| រយៈពេលស្តារមធ្យម | ប្រហែល ៤០ ថ្ងៃ (កម្រិតយោង ២០២៣) |
| ដំណាក់កាលអនុញ្ញាតសម្រាប់ខ្សែថ្មី | ៦–១២ ខែ — ដំណាក់កាលវែងបំផុតតែមួយ |
| រយៈពេលសាងសង់ខ្សែឆ្លងមហាសមុទ្រ | ប្រហែល ៣០ ខែ |
| អាហ្រ្វិក | នាវាជួសជុលឯកទេសអចិន្ត្រៃយ៍ ១ គ្រឿង (Cape Town) |
របាយការណ៍របស់ ITU ស្នើឲ្យរដ្ឋនីមួយៗតែងតាំង ចំណុចទំនាក់ទំនងតែមួយ សម្រាប់ការអនុញ្ញាតជួសជុល និងបង្កើត «ក្របខ័ណ្ឌធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវធនធានជួសជុលសកល»។
០៨ច្បាប់៖ UNCLOS និងអនុសញ្ញា ១៨៨៤
ការការពារខ្សែកាបពឹងលើសន្ធិសញ្ញាពីរដែលមានអាយុខុសគ្នាជាងមួយសតវត្ស។
អនុសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស ១៨៨៤
អនុសញ្ញាស្តីពីការការពារខ្សែកាបទូរលេខក្រោមសមុទ្រ ត្រូវបានបញ្ចប់នៅ ថ្ងៃទី ១៤ មីនា ១៨៨៤ — មុនពេលមានវិទ្យុ មុនពេលមានយន្តហោះ។ តាមព័ត៌មានរបស់ NOAA វាមានរដ្ឋភាគី ៣៦ ហើយនៅតែជាធរមាន។ វាកំណត់ថាការកាត់ ឬធ្វើឲ្យខូចខ្សែកាបដោយចេតនា ឬដោយធ្វេសប្រហែសដែលអាចស្តីបន្ទោសបាន ជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ តម្រូវឲ្យកប៉ាល់រក្សាចម្ងាយយ៉ាងតិច ១ ម៉ាយសមុទ្រ ពីនាវាដែលកំពុងដាក់ខ្សែ និងកំណត់សំណងសម្រាប់អ្នកនេសាទដែលបោះបង់សំណាញ់ ឬយុថ្កា ដើម្បីចៀសវាងបំបាក់ខ្សែ។
UNCLOS មាត្រា ១១៣–១១៥
- មាត្រា ១១៣ — រដ្ឋត្រូវចេញច្បាប់ធ្វើឲ្យការបំបាក់ ឬធ្វើឲ្យខូចខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រធំ ដោយកប៉ាល់ ឬបុគ្គលក្រោមយុត្តាធិការរបស់ខ្លួន ទោះដោយចេតនា ឬដោយធ្វេសប្រហែសដែលអាចស្តីបន្ទោសបាន ក្លាយជាបទល្មើសដែលអាចផ្តន្ទាទោសបាន។
- មាត្រា ១១៤ — រដ្ឋត្រូវចេញច្បាប់ឲ្យម្ចាស់ខ្សែកាបដែលធ្វើឲ្យខូចខ្សែកាបដទៃ ទទួលបន្ទុកចំណាយក្នុងការជួសជុល។
- មាត្រា ១១៥ — រដ្ឋត្រូវធានាសំណងដល់ម្ចាស់កប៉ាល់ដែលបោះបង់យុថ្កា ឬឧបករណ៍នេសាទ ដើម្បីចៀសវាងធ្វើឲ្យខូចខ្សែកាប។
តួលេខមួយធ្វើឲ្យគម្លាតនេះកាន់តែច្បាស់៖ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ការជួសជុល ៥៤% កើតឡើងក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ ៤៤% ក្នុងសមុទ្រដែនដី និងតែ ២% នៅសមុទ្រធំ។ ក្នុងចំណោមអនុសាសន៍របស់ ITU និង ICPC (២០២៦) មានការអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋ អនុវត្តកាតព្វកិច្ចសន្ធិសញ្ញាដែលមានស្រាប់ និង ពង្រឹងច្បាប់អនុវត្តជាតិ — ដែលបញ្ជាក់ដោយប្រយោលថារដ្ឋជាច្រើននៅមិនទាន់ធ្វើ។
០៩អ្នកលេងថ្មី និងនយោបាយ
ខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រធ្លាប់ជាកិច្ចការរបស់ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍រដ្ឋ។ ថ្ងៃនេះវាជាកិច្ចការរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា — និងរបស់ក្រសួងការបរទេស។
ម្ចាស់ថ្មី
តាមទិន្នន័យ TeleGeography (២០២៦) ក្រុមហ៊ុនពពកធំបួន — Google, Meta, Microsoft និង Amazon — ប្រើប្រាស់ប្រហែល ៧៥% នៃកម្រិតបញ្ជូនអន្តរជាតិដែលកំពុងប្រើ ហើយចូលរួមក្នុងជាងពីរភាគបីនៃគម្រោងខ្សែកាបថ្មី។ ការវិភាគមួយ (២០២៦) ផ្អែកលើផែនទីខ្សែកាបសកល រាប់បានថា Google មានចំណែកក្នុងប្រព័ន្ធ ៣៤, Meta ២០ និង Microsoft ជាមួយ Amazon រួមគ្នា ១០ — ហើយប៉ាន់ថាក្រុមហ៊ុនទាំងបួននេះគ្រប់គ្រងប្រហែល ៩០% នៃសមត្ថភាពឆ្លងអាត្លង់ទិក។ តួលេខចុងក្រោយនេះជាការប៉ាន់ស្មានរបស់អ្នកវិភាគ។
អ្នកផលិត និងការតស៊ូលើផ្លូវ
ទីផ្សារសាងសង់ខ្សែកាបស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃក្រុមហ៊ុនតែបួន ដែលកាន់កាប់ប្រហែល ៩៨% នៃទីផ្សារសកល៖ ASN (បារាំង), SubCom (អាមេរិក), NEC (ជប៉ុន) និង HMN Tech (ចិន)។ តាម Carnegie Endowment (២០២៤) ចន្លោះឆ្នាំ ២០២០–២០២៤ ASN បានយកប្រព័ន្ធថ្មី ៣៤%, SubCom ១៩% និង HMN Tech ១០%។ ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការសិក្សា ISEAS (២០២៥) បង្ហាញរូបភាពខុសគ្នា៖ ជប៉ុន ៤១%, សហរដ្ឋអាមេរិក ២០%, ចិន ១៩%, បារាំង ១៨%។
ការប្រកួតនេះលែងជាការប្រកួតពាណិជ្ជកម្មសុទ្ធសាធទៀតហើយ។ តាមការសិក្សា ISEAS គម្រោង SEA-ME-WE 6 បានធ្លាក់ទៅ SubCom ក្នុងខែកុម្ភៈ ២០២២ បន្ទាប់ពីមានសម្ពាធការទូត និងការគំរាមអាជ្ញាប័ណ្ណលើ HMN Tech។ គម្រោង SJC2 ត្រូវពន្យារពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដោយសារការជំទាស់លើលិខិតអនុញ្ញាត។
អង្គភាពត្រួតពិនិត្យជាតិ
- សហរដ្ឋអាមេរិក — FCC បានអនុម័តបទបញ្ជាទី ១ (FCC 25-49) នៅ ៧ សីហា ២០២៥ ដោយចូលជាធរមាន ២៦ វិច្ឆិកា ២០២៥។ អ្នកដាក់ពាក្យត្រូវបញ្ជាក់ថាប្រព័ន្ធរបស់ខ្លួនមិនប្រើឧបករណ៍ក្នុង «បញ្ជីគ្របដណ្តប់» (Huawei, ZTE, HMN Tech) ហើយអង្គភាពដែលគ្រប់គ្រងដោយសត្រូវបរទេសត្រូវសន្មតជាមុនថាមិនមានសិទ្ធិ។
- បទបញ្ជាទី ២ — បោះឆ្នោត ២៥ មិថុនា ២០២៦ ចូលជាធរមាន ២៥ កញ្ញា ២០២៦។ ជាលើកដំបូង FCC ដាក់ឲ្យម្ចាស់ និងប្រតិបត្តិករ ឧបករណ៍ចុងបញ្ចប់ខ្សែកាប (SLTE) ត្រូវមានអាជ្ញាបណ្ណផងដែរ។
- សហភាពអឺរ៉ុប — ផែនការសកម្មភាពស្តីពីសន្តិសុខខ្សែកាប ចេញ ២១ កុម្ភៈ ២០២៥ ដោយប្រើវដ្តបួន៖ ការពារ, រកឃើញ, ឆ្លើយតបនិងជួសជុល, ទប់ស្កាត់។ ថវិកា ១ ប៊ីលានអឺរ៉ូក្រោមកម្មវិធី CEF Digital ក្នុងនោះ ៤២០ លានអឺរ៉ូបានបែងចែករួចទៅគម្រោង ៥១។
- NATO — ប្រតិបត្តិការ Baltic Sentry ចាប់ផ្តើមខែមករា ២០២៥។ តាមមន្ត្រី NATO (មិថុនា ២០២៦) រយៈពេលឆ្លើយតបបានធ្លាក់ពី ១៧ ម៉ោង មក ១ ម៉ោង ហើយមានការឡើងពិនិត្យកប៉ាល់ ១២ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ។
- ITU និង ICPC — ក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សាយោបល់អន្តរជាតិបង្កើតឡើងខែវិច្ឆិកា ២០២៤ អនុម័តអនុសាសន៍នៅ ២ កុម្ភៈ ២០២៦ និងអនុម័តរបាយការណ៍ចុងក្រោយនៅ ១០ កក្កដា ២០២៦។
១០អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត
រឿងដែលនឹងកំណត់ទិសដៅឆ្នាំ ២០២៦–២០២៧៖
📉 តើ ៥០ ថ្ងៃនឹងថយចុះទេ?
សូចនាករសំខាន់បំផុត៖ រយៈពេលមធ្យមចាប់ផ្តើមជួសជុល។ បើអនុសាសន៍ ITU ដំណើរការ តួលេខនេះគួរធ្លាក់ចុះ។ បើមិនធ្លាក់ទេ កំណែទម្រង់នៅត្រឹមក្រដាស។
🚢 ការបញ្ជាទិញនាវាថ្មី
ជាមួយពាក់កណ្តាលនៃកងនាវាជិតដល់ចុងអាយុ ត្រូវមើលថាតើមានការបញ្ជាទិញនាវាថ្មីទេ ឬនៅតែជជុះកែច្នៃ។ ហើយថាតើអាហ្រ្វិកទទួលបាននាវាទី ២ ដែរឬទេ។
⚖️ គម្លាតយុត្តាធិការ
បន្ទាប់ពីសាលក្រម Eagle S តើមានរដ្ឋណាកែច្បាប់ជាតិ ដើម្បីអាចកាត់ក្តីការខូចខាតក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខទេ? ការជំនុំជម្រះមេនាវា Newnew Polar Bear នៅហុងកុងក៏អាចផ្តល់ការសម្រេចដំបូងលើចេតនាដែរ។
📜 អាជ្ញាបណ្ណ SLTE
បទបញ្ជា FCC ចូលជាធរមាន ២៥ កញ្ញា ២០២៦។ ត្រូវមើលថាតើវាធ្វើឲ្យគម្រោងយឺត ឬបង្កើនតម្លៃដែរឬទេ និងថាតើរដ្ឋដទៃធ្វើតាមឬអត់។
🌐 ការបែងចែកផ្លូវ
អេហ្ស៊ីបគ្រោងបង្កើនពី ១៤ ទៅជាង ២១ ប្រព័ន្ធ។ ត្រូវមើលថាតើផ្លូវជំនួស (ដូចជា Blue-Raman) ពិតជាកាត់បន្ថយការប្រមូលផ្តុំ ឬគ្រាន់តែបន្ថែមខ្សែលើផ្លូវចាស់។
🛰️ ផ្កាយរណបជំនាន់ថ្មី
SpaceX គ្រោងបញ្ជូនផ្កាយរណប Starlink V3 ដែលមានសមត្ថភាពលើសមួយ Tbps ក្នុងមួយគ្រាប់។ ត្រូវមើលថាតើសមត្ថភាពផ្កាយរណបសកលកើនយ៉ាងណា — ប៉ុន្តែកុំរំពឹងថាវានឹងជំនួសខ្សែកាបក្នុងរយៈពេលខ្លីឡើយ។
តាមដានទាំងអស់នេះជាមួយតួលេខមូលដ្ឋានតែមួយ៖ ការខូចខាត ១៥០–២០០ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ នឹងបន្តកើតឡើង ដោយភាគច្រើនដោយចៃដន្យ។ សំណួរពិតគឺ តើប្រព័ន្ធស្តារឡើងវិញបានលឿនប៉ុណ្ណា មិនមែនថាតើវាខូចឬអត់ទេ។
១១សំណួរចម្លើយ (FAQ)
តើខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រដឹក ៩៩% នៃចរាចរណ៍ឆ្លងទ្វីបមែនទេ?
TeleGeography បានរកឃើញថាប្រភពដើមរបស់វាគឺទិន្នន័យ FCC ដែលបង្ហាញថាផ្កាយរណបមានត្រឹម ០.៣៧% នៃសមត្ថភាពអន្តរជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែ FCC លែងប្រមូលទិន្នន័យនោះទៀតហើយ។ ដូច្នេះវា «ទំនងជាត្រូវ ប៉ុន្តែមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ឲ្យច្បាស់»។ អង្គភាពផ្សេងគ្នាប្រើ ៩៧%, ៩៨% ឬ «ភាគច្រើនលើសលប់»។
តើការកាត់ខ្សែកាបភាគច្រើនជាអំពើបំផ្លិចបំផ្លាញដោយចេតនាមែនទេ?
មិនមែនទេ។ តាម ICPC ការខូចខាត ៧០–៨០% បណ្តាលមកពីសំណាញ់នេសាទ និងយុថ្កាកប៉ាល់ដោយចៃដន្យ ហើយអំពើដោយចេតនាមានតិចជាងមួយភាគរយ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤–២០២៥ Recorded Future បានពិនិត្យ ៤៤ ករណី ហើយរកមិនឃើញករណីណាដែលបញ្ជាក់ថាជាអំពើអាក្រក់ដោយចេតនាទេ។
ហេតុអ្វីការជួសជុលចំណាយពេលច្រើនសប្តាហ៍?
មិនមែនដោយសារការភ្ជាប់ខ្សែពិបាកទេ។ តាមរបាយការណ៍ ITU និង ICPC (២០២៦) រយៈពេលមធ្យមដើម្បី ចាប់ផ្តើម ការជួសជុលបានកើនពីតិចជាង ២០ ថ្ងៃ (២០១២) ដល់លើសពី ៥០ ថ្ងៃ (២០២៤) ដោយសារការរង់ចាំលិខិតអនុញ្ញាត និងនាវាទំនេរ។
តើអ្នកណាជាម្ចាស់ខ្សែកាបទាំងនេះ?
សព្វថ្ងៃភាគច្រើនជាសហការីរវាងក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា។ Google, Meta, Microsoft និង Amazon ប្រើប្រាស់ប្រហែល ៧៥% នៃកម្រិតបញ្ជូនអន្តរជាតិដែលកំពុងប្រើ (២០២៦)។
តើច្បាប់អន្តរជាតិការពារខ្សែកាបយ៉ាងណា?
UNCLOS មាត្រា ១១៣–១១៥ តម្រូវឲ្យរដ្ឋដាក់ទោសការបំបាក់ខ្សែកាបដោយចេតនា ឬដោយធ្វេសប្រហែស។ អនុសញ្ញាឆ្នាំ ១៨៨៤ (៣៦ រដ្ឋភាគី) នៅតែជាធរមាន។ ប៉ុន្តែយុត្តាធិការជាទូទៅជារបស់រដ្ឋទង់ជាតិ — ដែលជាមូលហេតុដែលករណី Eagle S ត្រូវលើកចោលក្នុងខែតុលា ២០២៥។
១២ប្រភព (Sources)
- ចំនួនខ្សែកាប, គីឡូម៉ែត្រ, ការខូចប្រចាំឆ្នាំ — TeleGeography, Submarine Cable FAQs (២០២៦) · Submarine Cable Map 2026
- ១៥០–២០០ ករណី/ឆ្នាំ, សមាមាត្រមូលហេតុ, ការបំផ្លិចបំផ្លាញ <១% — ICPC, Media Enquiries & FAQ (២០២៦)
- អង្កត់ផ្ចិត ១៧–២០ មម និងការមិនកប់ខ្សែទឹកជ្រៅ — ICPC ជូនអាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ (PDF)
- ប្រភពនៃតួលេខ ៩៩% និង ០.៣៧% — TeleGeography, Mythbusting (២០២៣)
- រយៈពេលចាប់ផ្តើមជួសជុល, ការអនុញ្ញាត, អនុសាសន៍ — ITU/ICPC, របាយការណ៍ក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សាយោបល់ (កក្កដា ២០២៦)
- កងនាវា ~៦០ គ្រឿង និងអាយុនាវា — Scientific American (ឧសភា ២០២៦)
- ៤៤ ករណី ២០២៤–២០២៥ និងរយៈពេលស្តារមធ្យម — Recorded Future, Insikt Group (កក្កដា ២០២៥)
- UNCLOS ១១៣–១១៥ និងអនុសញ្ញា ១៨៨៤ — NOAA, Submarine Cables — International Framework
- សាលក្រម Eagle S និងគម្លាតយុត្តាធិការ — Submarine Networks (តុលា ២០២៥)
- អេហ្ស៊ីប៖ ១៤ ប្រព័ន្ធ, ១៧%, ផ្លូវឆ្លងគោក — CSIS, The Strategic Future of Subsea Cables — Egypt
- ចំណែកទីផ្សារអ្នកផលិត និងកងនាវា ~៨០ គ្រឿង — Carnegie Endowment (ធ្នូ ២០២៤)
- ការមិនចោទប្រកាន់ក្នុងករណីដុងអ៊ីន — Focus Taiwan (១៥ កក្កដា ២០២៦)
✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦
📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។
📚 ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ · គួរដឹង Eksastra
អត្ថបទចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅជាភាសាខ្មែរ ផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ទាំងអស់ →ចរកតៃវ៉ាន់ចរកសមុទ្រម៉ាឡាកាសមុទ្រចិនខាងត្បូងគួរដឹង Eksastra