០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ហេតុអ្វីអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណបទើបជាជំនួញពិត

ការផ្តល់អ៊ីនធឺណិតតាមផ្កាយរណបមិនមែនជាគំនិតថ្មីទេ — Iridium និង Globalstar ធ្លាប់ព្យាយាមតាំងពីទសវត្សរ៍ ១៩៩០ ហើយបរាជ័យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុទាំងពីរ។ អ្វីដែលថ្មីគឺ គន្លងទាប (LEO ខ្ពស់ប្រហែល ៣៥០ ដល់ ១,២០០ គីឡូម៉ែត្រ) រួមផ្សំជាមួយមីស៊ីលអាចប្រើឡើងវិញ — ចំណាយបាញ់បង្ហោះថោកជាងមុនច្រើនដង ដែលធ្វើឲ្យការដាក់ផ្កាយរណបរាប់ពាន់ដួងទៅជាការអាចធ្វើទៅបានផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ គន្លងទាបផ្តល់ភាពយឺតយ៉ាវ (latency) ទាបជាងគន្លង GEO ចាស់ (ចម្ងាយ ៣៦,០០០ គីឡូម៉ែត្រ) ជាច្រើនដង ព្រោះសញ្ញាមិនចាំបាច់ធ្វើដំណើរឆ្ងាយ ប៉ុន្តែផ្កាយរណបនីមួយៗគ្របដណ្តប់តំបន់តូចជាង ហើយផ្លាស់ទីលឿន ដូច្នេះត្រូវការចំនួនច្រើនដើម្បីធានាការគ្របដណ្តប់ជានិច្ច។

តួលេខទាំងបីខាងលើគិតត្រឹមថ្ងៃទី ១៦ សីហា ២០២៦ តាមកាតាឡុកឯករាជ្យរបស់ Jonathan McDowell (planet4589.org) ដែលតាមដានវត្ថុអវកាសដោយឯករាជ្យពីក្រុមហ៊ុន។ ភាពខុសគ្នារវាងបីក្រុមហ៊ុននេះមិនមែនត្រឹមតែទំហំទេ — ពួកគេជ្រើសរើសយុទ្ធសាស្ត្រខុសគ្នាទាំងស្រុង៖ Starlink ដេញតាមអតិថិជនផ្ទាល់ខ្លួនទូទាំងពិភពលោក, Amazon Leo ចាប់ដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ធំៗ, ចំណែក OneWeb លក់តែឲ្យស្ថាប័ន មិនលក់ដល់គ្រួសារដោយផ្ទាល់ទេ។ ទោះបីជាមាត្រដ្ឋាននេះកើនឡើងលឿនក៏ដោយ ក្រុមហ៊ុនផ្កាយរណបគន្លងខ្ពស់ (GEO) ចាស់ៗនៅតែកាន់កាប់ចំណែកធំនៃប្រាក់ចំណូលឧស្សាហកម្មផ្កាយរណបសរុប ជាពិសេសសម្រាប់ការផ្សាយវិទ្យុទូរទស្សន៍ — ការផ្លាស់ប្តូរទៅ LEO កំពុងកើតឡើងជាចម្បងផ្នែកទំនាក់ទំនងទិន្នន័យ មិនមែនជំនួសឧស្សាហកម្មផ្កាយរណបទាំងមូលភ្លាមៗនោះទេ។ ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនឯកជនទាំងបីនេះ រដ្ឋាភិបាលក៏កំពុងចូលរួមប្រកួតដែរ៖ សហភាពអឺរ៉ុបកំពុងអភិវឌ្ឍកម្មវិធី IRIS² ជាក្រុមផ្កាយរណបរដ្ឋកម្មសិទ្ធិដោយផ្នែក សម្រាប់ទំនាក់ទំនងសុវត្ថិភាព ដោយគ្រោងចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការជាផ្លូវការត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ខណៈចិនមានទាំង Guowang និង Qianfan ដែលនឹងបានលម្អិតនៅផ្នែកទាក់ទងនឹង ITU ខាងក្រោម។ ផ្នែកខាងក្រោមនឹងឆ្លុះបញ្ចាំងលើក្រុមហ៊ុននីមួយៗម្តងមួយៗ ចាប់ពីទំហំបច្ចុប្បន្ន រហូតដល់ហានិភ័យ និងទិសដៅអនាគតរបស់វិស័យទាំងមូល។

០២Starlink៖ អ្នកនាំមុខច្បាស់លាស់

Starlink របស់ SpaceX ចាប់ផ្តើមផ្តល់សេវាជាសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ហើយឥឡូវជាប្រតិបត្តិករផ្កាយរណបធំជាងគេឆ្ងាយបំផុត។ តាមកាតាឡុករបស់ McDowell ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពថ្ងៃទី ១៦ សីហា ២០២៦៖ បាញ់បង្ហោះសរុប ១២,៧៤៥ ដួង នៅសល់ក្នុងគន្លង ១០,៩៨១ ដួង ក្នុងនោះប្រហែល ៩,៧១៩ ដួងស្ថិតក្នុងគន្លងប្រតិបត្តិការពេញលេញ។ ភាពខុសគ្នារវាងលេខទាំងបីនេះកើតឡើងព្រោះផ្កាយរណប LEO មានអាយុកាលខ្លី (៥ ដល់ ៧ ឆ្នាំ) ហើយត្រូវឡើងជំនួសជានិច្ច — មិនមែនកំហុសទេ គ្រាន់តែជាលក្ខណៈធម្មតារបស់ប្រព័ន្ធនេះ។

តាមរបាយការណ៍វឌ្ឍនភាព ២០២៥ របស់ក្រុមហ៊ុន Starlink ឥឡូវផ្តល់សេវាដល់ ១៦០ ប្រទេស និងទឹកដី បន្ថែម ៣៥ ទីផ្សារថ្មីតែក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ និងទទួលបានអតិថិជនថ្មីជាង ៤.៦ លាន នាក់ក្នុងឆ្នាំដដែល។ សេវា direct-to-cell (ភ្ជាប់ទូរស័ព្ទដោយផ្ទាល់ដោយមិនចាំបាច់មានចានទទួល) បានពង្រីកដល់ប្រាំមួយទ្វីបក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ផងដែរ — បើកទ្វារឲ្យតំបន់គ្មានប៉មទូរស័ព្ទ អាចទទួលបានសារ SMS សង្គ្រោះបន្ទាន់តាមផ្កាយរណបដោយផ្ទាល់។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា ផ្កាយរណបភាគច្រើនដែលកំពុងហោះសព្វថ្ងៃគឺជំនាន់ V2 Mini ដែលអាចផ្ទុកលើ Falcon 9 បាន។ ជំនាន់បន្ទាប់ V3 ដែលធំជាង និងមានសមត្ថភាពខ្ពស់ជាង ត្រូវការមីស៊ីល Starship ដឹកជញ្ជូន ប៉ុន្តែ Starship មិនទាន់បញ្ចប់បេសកកម្មដាក់ចេញផ្កាយរណបប្រតិបត្តិការណាមួយជាសាធារណៈនៅឡើយទេ គិតត្រឹមពេលសរសេរអត្ថបទនេះ — ជាឧទាហរណ៍ច្បាស់មួយទៀតនៃភាពខុសគ្នារវាងផែនការដែលប្រកាស និងអ្វីដែលកំពុងដំណើរការជាក់ស្តែង។ ក្រុមហ៊ុនក៏បានណែនាំឧបករណ៍ជំនាន់ថ្មី Starlink Mini ដែលតូច និងស្រាលជាងឧបករណ៍ដើម ងាយស្រួលដឹកជញ្ជូន និងសមស្របសម្រាប់ការធ្វើដំណើរ ឬតំបន់ដែលពិបាកដឹកជញ្ជូនចានធំ។

០៣Amazon Kuiper (ឥឡូវហៅ Amazon Leo)៖ ចាប់ផ្តើមយឺត តែដើមទុនធំ

Amazon ដាក់ឈ្មោះគម្រោងនេះ Project Kuiper ដំបូង មុននឹងប្តូរឈ្មោះជា Amazon Leo ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦។ ផ្កាយរណបផលិតកម្មដំបូងឡើងគន្លងខែមេសា ២០២៥ — យឺតជាង Starlink ជិតប្រាំឆ្នាំ។ Amazon ប្រកាសគម្រោងជាផ្លូវការខែមេសា ២០១៩ ហើយក្រោយទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណ FCC ខែកក្កដា ២០២០ មន្ត្រីក្រុមហ៊ុនបាននិយាយថានឹងចំណាយជាង ១០ ពាន់លាន ដុល្លារលើគម្រោងទាំងមូល។ តាមកាតាឡុករបស់ McDowell ថ្ងៃទី ៨ សីហា ២០២៦ (ដូចរាយការណ៍ក្នុងអត្ថបទ «គន្លងអវកាស»)៖ បាញ់បង្ហោះ ៣៩៨ ដួង ក្នុងគន្លង ៣៩២ ដួង ដំណើរការបាន ៣៩១ ដួង។

អាជ្ញាបណ្ណឆ្នាំ ២០២០ របស់ FCC តម្រូវឲ្យ Amazon ដាក់ពង្រាយផ្កាយរណប ១,៦១៦ ដួង (ពាក់កណ្តាលនៃផែនការជំនាន់ទីមួយ) មុនថ្ងៃទី ៣០ កក្កដា ២០២៦។ តាមឯកសារសុំពន្យារពេលរបស់ Amazon ខ្លួនឯង (ដាក់ ៣០ មករា ២០២៦) ក្រុមហ៊ុនមានផ្កាយរណបត្រឹមតែ ១៨០ ដួងក្នុងគន្លងនៅពេលនោះ ហើយប៉ាន់ស្មានថានឹងឈានដល់ត្រឹមប្រហែល ៧០០ ដួង (ជិត ២១% នៃគោលដៅ) នៅកាលកំណត់។ ថ្ងៃទី ៥ មិថុនា ២០២៦ FCC ចេញសេចក្តីសម្រេច DA 26-553៖ មិនផ្តល់ការពន្យារពេលពីរឆ្នាំតាមសំណើទេ ប៉ុន្តែផ្តល់ការលើកលែងមានលក្ខខណ្ឌ — Amazon នៅតែត្រូវឈានដល់ផ្កាយរណបទាំង ៣,២៣២ ដួង (ជំនាន់ទីមួយពេញលេញ) មុនថ្ងៃទី ៣០ កក្កដា ២០២៩ ដដែល ប៉ុន្តែផ្កាយរណបណាដែលឡើងក្រោយកាលកំណត់ដើម នឹងបាត់បង់អាទិភាពដំណើរការបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់ខែមីនា ២០២៨ ឬដល់ពេលឈានដល់ ៥០%។

ក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមសាកល្បង enterprise beta ថ្ងៃទី ៨ មេសា ២០២៦ ជាមួយដៃគូដូចជា Verizon, AT&T, Vodafone, JetBlue និង NASA។ លេខអតិថិជនប្រើប្រាស់ផ្ទាល់មិនទាន់ត្រូវបានប្រកាសជាសាធារណៈនៅឡើយទេ — នេះជាដំណាក់កាល «បង្ហាញលទ្ធភាព» មិនមែន «ដំណើរការពាណិជ្ជកម្មពេញលេញ»។ Amazon គ្រោងប្រើប្រាស់បណ្តាញមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ AWS ដែលមានស្រាប់របស់ខ្លួន សម្រាប់ការតភ្ជាប់ចរាចរណ៍ត្រឡប់មកដី (backhaul) — ជាអត្ថប្រយោជន៍រចនាសម្ព័ន្ធដែលទាំង Starlink និង OneWeb មិនមានក្រុមហ៊ុនម្តាយជាអ្នកផ្តល់សេវាកុំព្យូទ័រពពករៀបចំជូនដូចគ្នាឡើយ។

០៤OneWeb / Eutelsat៖ ជ្រើសយកអតិថិជនស្ថាប័ន

OneWeb ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឈ្មោះ WorldVu ដោយលោក Greg Wyler ក្នុងឆ្នាំ ២០១២ ហើយប្រមូលទុនបានជាង ១.៧ ពាន់លាន ដុល្លារ (រួមទាំងការវិនិយោគ ១ ពាន់លានដុល្លាររបស់ SoftBank ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦) មុននឹងដាក់ពាក្យក្ស័យធន Chapter 11 ថ្ងៃទី ២៧ មីនា ២០២០។ ក្រុមហ៊ុនត្រូវបានសង្គ្រោះថ្ងៃទី ៣ កក្កដា ២០២០ ដោយកម្មវិធីដេញថ្លៃដែលឈ្នះដោយ Bharti Global (ឥណ្ឌា) និងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស វិនិយោគ ៥០០ លាន ដុល្លារនីមួយៗសម្រាប់ភាគហ៊ុនប្រហែល ៤២% នីមួយៗ ហើយបញ្ចប់ការទិញលក់ខែវិច្ឆិកា ២០២០។ ក្រុមហ៊ុនក្រោយមកបញ្ចូលគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្កាយរណប GEO របស់បារាំង Eutelsat ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ តាមកាតាឡុករបស់ McDowell ថ្ងៃទី ១៦ សីហា ២០២៦៖ បាញ់បង្ហោះសរុប ៦៦០ ដួង (រួមទាំង ៤ ដួងសាកល្បង) ក្នុងគន្លង ៦៥៤ ដួង ដំណើរការបាន ៦៤១ ដួង — ជិតគ្រប់ចំនួន ៦៤៨ ដួងដែលធ្លាប់មានផែនការសម្រាប់ជំនាន់ទីមួយ។ ផ្កាយរណប OneWeb ហោះខ្ពស់ជាង Starlink និង Amazon Leo (ប្រហែល ១,២០០ គីឡូម៉ែត្រ ធៀបនឹងក្រោម ៦០០ គីឡូម៉ែត្រ) មានន័យថាផ្កាយរណបចំនួនតិចជាងអាចគ្របដណ្តប់ផ្ទៃដីធំជាង ប៉ុន្តែភាពយឺតយ៉ាវខ្ពស់ជាងបន្តិច។

OneWeb មិនលក់សេវាដល់គ្រួសារដោយផ្ទាល់ទេ — គោលដៅអតិថិជនគឺរដ្ឋាភិបាល ការពារជាតិ អាកាសចរណ៍ នាវាចរណ៍ និងសហគ្រាស ដោយធ្វើការតាមរយៈដៃគូទូរគមនាគមន៍មូលដ្ឋាន។ ក្រុមហ៊ុនមិនប្រកាសលេខអតិថិជនផ្ទាល់ជាសាធារណៈទេ ខុសពី Starlink។ ដើម្បីជំនួសផ្កាយរណបចាស់ដែលចាប់ផ្តើមផុតកំណត់អាយុកាល Eutelsat បានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយ Airbus ឲ្យផលិតផ្កាយរណបបន្ថែម ១០០ ដួង នៅរោងចក្រទីក្រុង Toulouse ប្រទេសបារាំង ចាប់ផលិតដើមឆ្នាំ ២០២៦ គ្រោងបាញ់បង្ហោះចុងឆ្នាំ ២០២៦។ ក្រុមហ៊ុនក៏បានលើកឡើងពីផែនការជំនាន់ទីពីរដ៏ធំជាងច្រើន (លើសពី ៦,០០០ ដួងតាមឯកសារខ្លះ) ប៉ុន្តែនេះនៅតែជាការគ្រោងទុក មិនទាន់មានការបញ្ជាទិញ ឬកាលវិភាគបាញ់បង្ហោះជាក់លាក់នៅឡើយទេ។ ការជ្រើសរើសគន្លងខ្ពស់ជាងនេះតាំងពីដើមឡើយ ធ្វើឲ្យ OneWeb ត្រូវការចំនួនផ្កាយរណបតិចជាង Starlink ច្រើនដងសម្រាប់ការគ្របដណ្តប់ពិភពលោកពេញលេញ — ជាការដោះដូររវាងចំនួនផ្កាយរណប និងភាពយឺតយ៉ាវបន្តិចដែលក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសដោយចេតនា។

០៥ល្បឿនបាញ់បង្ហោះ៖ ហេតុអ្វីមីស៊ីលអាចប្រើឡើងវិញសំខាន់ខ្លាំង

មាត្រដ្ឋានដែល Starlink សម្រេចបាន មិនអាចកើតឡើងដោយគ្មានមីស៊ីល Falcon 9 អាចប្រើឡើងវិញឡើយ។ តាមទិន្នន័យខែមិថុនា ២០២៦៖ កម្មវិធី Falcon 9 ឈានដល់ ៦៥០ ជើងហោះសរុប ខណៈមីស៊ីលដដែលមួយគ្រឿង (B1067) កាន់កាប់កំណត់ត្រា ៣៥ ជើងហោះ — ជិតដល់កំណត់ត្រា ៣៩ ជើងហោះរបស់យានអវកាស Space Shuttle របស់ NASA។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ មាន ១៥៧ ក្នុងចំណោម ១៦៥ មីស៊ីល Falcon 9 សរុប ប្រើមីស៊ីលដែលធ្លាប់ហោះរួច។

មុនពេលមានការប្រើឡើងវិញ ថ្លៃដឹកជញ្ជូនទៅគន្លងទាបប្រហែល ៩,០០០ ដល់ ១០,០០០ ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ការធ្លាក់ចុះជាង ៧០% នេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យផែនការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបរាប់ពាន់ដួងក្លាយជាការអាចធ្វើទៅបានផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ ផ្ទុយទៅវិញ Amazon Leo ពឹងផ្អែកលើមីស៊ីលចម្រុះជាច្រើនប្រភេទ — ULA Atlas V, Arianespace Ariane 6, ជាមួយផែនការប្រើ ULA Vulcan Centaur និង Blue Origin New Glenn នាពេលអនាគត — ដោយមានតែ Falcon 9 ប៉ុណ្ណោះដែលអាចប្រើឡើងវិញបាន។ នេះជាមូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុជាច្រើន ដែលពន្យល់ថាហេតុអ្វី Amazon ត្រូវការពេលយូរជាងច្រើនដើម្បីឈានដល់មាត្រដ្ឋានដូច Starlink។ ការប្រកួតប្រជែងក៏រុញច្រានក្រុមហ៊ុនដទៃឲ្យអភិវឌ្ឍមីស៊ីលអាចប្រើឡើងវិញដែរ — Blue Origin New Glenn ដែល Amazon Leo គ្រោងប្រើនាពេលអនាគត ក៏រចនាឡើងឲ្យអាចយកដំណាក់កាលទីមួយត្រឡប់មកវិញបាន ទោះមិនទាន់មានកំណត់ត្រាចំនួនប្រើឡើងវិញប្រៀបផ្ទឹមនឹង Falcon 9 ក៏ដោយ។ ការវិភាគឧស្សាហកម្មអវកាសទូទៅចាត់ទុកអត្រាការប្រើឡើងវិញនេះ ជាកត្តាសំខាន់បំផុតតែមួយគត់ ដែលពន្យល់ថាហេតុអ្វី SpaceX អាចផ្តល់តម្លៃសេវាទាបជាងគូប្រកួតប្រជែង ខណៈនៅតែរក្សាប្រាក់ចំណេញបាន។

០៦អ៊ីនធឺណិតជនបទ៖ ករណីជំនួញស្នូល

ការភ្ជាប់តំបន់ជនបទ និងកោះឆ្ងាយគឺជាហេតុផលពាណិជ្ជកម្មចម្បងចំពោះអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណប — កន្លែងណាដែលការដាក់ខ្សែកាបគោក ឬអំបោសខ្សែកាបនៅក្រោមសមុទ្រថ្លៃពេកធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនតិច។ ការសិក្សារបស់ Internet Society (ISOC Pulse) ចេញផ្សាយខែមេសា ២០២៦ វិភាគលទ្ធផលសាកល្បងល្បឿនអ៊ីនធឺណិតជាង ២០ លាន លើកដែលអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ញើដោយស្ម័គ្រចិត្ត ក្នុងរយៈពេល ១៨ ខែ (មករា ២០២៤ ដល់ មិថុនា ២០២៥) ពីតំបន់ជនបទ និងឆ្ងាយទូទាំងពិភពលោក។ វិធីសាស្ត្រនេះពឹងផ្អែកលើកម្មវិធីសាកល្បងល្បឿនប្រភេទ Ookla/M-Lab ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ដំណើរការដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដូច្នេះលទ្ធផលអាចលម្អៀងទៅរកអ្នកប្រើប្រាស់ដែលមានហេតុផលពិសេសចង់សាកល្បង មិនមែនគំរូចៃដន្យពេញលេញនោះទេ — ដែនកំណត់នេះត្រូវបានអ្នកនិពន្ធការសិក្សាខ្លួនឯងទទួលស្គាល់ជាមុន។

ប៉ុន្តែលទ្ធផលមិនតែងតែល្អដូចគ្នាទេ។ នៅ ម៉ាដាហ្គាស្ការ និងរ៉េអុយញ៉ុង Starlink ផ្តល់ល្បឿនមធ្យមត្រឹមតែ ២៥ Mbps ធៀបនឹង ១៥០ Mbps សម្រាប់អ្នកផ្តល់សេវាមូលដ្ឋាន ខណៈតំបន់រយៈទទឹងខ្ពស់ដូចជាអាឡាស្កា និងកាណាដាភាគខាងជើង ទទួលបាន «ចំណេញតិចតួច» ដោយសារការគ្របដណ្តប់មិនស្រូបខាំគ្រប់គ្រាន់នៅរយៈទទឹងខ្ពស់។

០៧វិវាទប្រេកង់ និងគន្លងនៅ ITU

អង្គការទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ (ITU) គ្រប់គ្រងការចែកចាយប្រេកង់វិទ្យុ និងកន្លែងគន្លងសម្រាប់ផ្កាយរណបទាំងអស់លើពិភពលោក តាមប្រព័ន្ធ «អ្នកមកមុនបានប្រើមុន» សម្រាប់ប្រេកង់ភាគច្រើន។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកក់ដីទុកមិនប្រើ ITU អនុវត្តវិធាន «ប្រើ ឬបាត់បង់សិទ្ធិ»៖ ក្រុមហ៊ុនត្រូវបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបដំបូងក្នុងរយៈពេល ៧ ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីដាក់ពាក្យ ហើយបញ្ចប់ការដាក់ពង្រាយពេញលេញក្នុងរយៈពេល ១៤ ឆ្នាំ។

ចុងឆ្នាំ ២០២៥ FCC អនុញ្ញាតឲ្យ SpaceX បន្ថែមផ្កាយរណបជំនាន់ទី ២ ចំនួន ៧,៥០០ ដួង ធ្វើឲ្យចំនួនសរុបដែលអនុញ្ញាតឲ្យបាញ់បង្ហោះកើនដល់ប្រហែល ១៩,០០០ ដួង (ពី ១២,០០០) ដោយតម្រូវឲ្យ ៥០% ដំណើរការមុនថ្ងៃទី ១ ធ្នូ ២០២៨ និងចំនួនដែលនៅសល់មុនថ្ងៃទី ១ ធ្នូ ២០៣១។ FCC ជ្រើសយកវិធីសាស្ត្រ «បន្តិចម្តងៗ» ដោយពន្យារពេលពិចារណាលើផ្កាយរណបប្រហែល ១៥,០០០ ដួងទៀត ក្នុងចំណោម ៣០,០០០ ដួងសរុបដែល SpaceX ស្នើសុំ។ ក្នុងខែធ្នូដដែល ស្ថាប័នចិន RSDTII (បង្កើតឡើងដោយបញ្ចូលមជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យវិទ្យុរដ្ឋជាមួយក្រុមហ៊ុន CETC និង ChinaSat) បានដាក់ពាក្យទៅ ITU សម្រាប់ផ្កាយរណបប្រហែល ២០០,០០០ ដួង ចែកជាកម្មវិធីធំពីរ CTC-1 និង CTC-2 នីមួយៗជិត ៩៧,០០០ ដួង។

ការសម្របសម្រួលទាំងអស់នេះកើតឡើងក្រោមក្របខណ្ឌ សន្និសីទប្រេកង់វិទ្យុពិភពលោក (WRC) របស់ ITU ដែលប្រជុំរៀងរាល់ ៣ ទៅ ៤ ឆ្នាំម្តង។ លើកចុងក្រោយគឺ WRC-23 ចុងឆ្នាំ ២០២៣ ហើយលើកបន្ទាប់ WRC-27 នឹងជជែកគ្នាដោយផ្ទាល់លើវិធានសម្របសម្រួលសម្រាប់ក្រុមផ្កាយរណបធំៗទាំងនេះ។

ជាទូទៅ ក្រុមហ៊ុនទាំងបីប្រើប្រេកង់ក្នុងក្រុម Ku-band និង Ka-band ជាចម្បង ខណៈមួយចំនួនកំពុងស្នើសុំសិទ្ធិបន្ថែមក្នុងក្រុម V-band ដែលមានកម្រិតទទឹងបញ្ជូនទិន្នន័យខ្ពស់ជាង ប៉ុន្តែងាយស្រូបយកដោយភ្លៀងខ្លាំង — ជាមូលហេតុមួយដែលការសម្របសម្រួលប្រេកង់ត្រូវការពេលច្រើនឆ្នាំ។

០៨ឧបសគ្គបទប្បញ្ញត្តិ៖ ការអនុញ្ញាត និងការបដិសេធតាមប្រទេស

ការចូលទីផ្សារថ្មីនីមួយៗត្រូវចរចាជាមួយបទប្បញ្ញត្តិជាតិដាច់ដោយឡែក។ ខាងក្រោមជាឧទាហរណ៍ប្រាំប្រទេស បង្ហាញពីភាពខុសគ្នានៃហេតុផលដែលរដ្ឋាភិបាលនីមួយៗលើកឡើង — ជារបាយការណ៍អព្យាក្រឹត មិនមែនគ្រប់ករណីទាំងអស់សុទ្ធតែជាបញ្ហាសន្តិសុខទេ។

០៩សំរាមអវកាស៖ កង្វល់ជាក់ស្តែង មិនមែនការភ័យស្លន់ស្លោ

អត្ថបទ «គន្លងអវកាស» ក្នុងស៊េរីនេះបានពន្យល់រួចហើយថា រោគសញ្ញា Kessler មកពីគំរូគណិតវិទ្យាឆ្នាំ ១៩៧៨ ដែលព្យាករដំណើរការកកកុញកើនឡើងបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេល ជាច្រើនទសវត្សរ៍ដល់សតវត្សរ៍ — មិនមែនការបុកគ្នាតែម្តងដែលបិទគន្លងក្នុងរយៈពេលខ្លីដូចក្នុងខ្សែភាពយន្តទេ។ អត្ថបទនេះមិនធ្វើម្តងទៀតនូវការពន្យល់នោះទេ សូមអានពេញនៅទីនោះ។ ចំណុចថ្មីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួញអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណបគឺ៖ តម្លៃប្រតិបត្តិការនៃការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍កំពុងកើនឡើងជាក់ស្តែងតាមមាត្រដ្ឋានក្រុមផ្កាយរណប។

តួលេខសកម្មភាពគេចវេះខាងលើ (រាយការណ៍ដោយ SpaceX ខ្លួនឯងទៅ FCC រៀងរាល់ប្រាំមួយខែ) កើនឡើងពីប្រហែល ២០០,០០០ លើកក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ មកដល់ប្រហែល ៣០០,០០០ លើកក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ — ស្របតាមចំនួនផ្កាយរណបដែលកើនឡើង។ តួលេខទាំងនេះជាការចេញផ្សាយដោយស្ម័គ្រចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ មិនមានតម្រូវការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយភាគីទីបីនោះទេ — ដូចករណីលេខអតិថិជនដែលបានលើកឡើងខាងលើ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ FCC បានចេញវិធានតម្រូវឲ្យប្រតិបត្តិករផ្កាយរណប LEO ថ្មីៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដកផ្កាយរណបចេញពីគន្លងក្នុងរយៈពេលមិនលើសពី ៥ ឆ្នាំក្រោយបញ្ចប់បេសកកម្ម (ធៀបនឹងស្តង់ដារអន្តរជាតិចាស់ ២៥ ឆ្នាំ) ដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនវត្ថុគ្មានប្រយោជន៍ដែលនៅសេសសល់។ ក្រុមហ៊ុនទាំងបីប្រកាសថាគោរពតាមស្តង់ដារនេះ ឬតឹងរ៉ឹងជាងនេះទៀត សម្រាប់ផ្កាយរណបជំនាន់ថ្មី។ បណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតកំពុងដើរតាមទិសដៅស្រដៀងគ្នា៖ ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA) បានប្រកាសគោលដៅ «សូន្យសំណល់» សម្រាប់បេសកកម្មថ្មីៗចាប់ពីឆ្នាំ ២០៣០ តាមកម្មវិធី Zero Debris Charter ដែលក្រុមហ៊ុនផ្កាយរណបជាច្រើនបានចុះហត្ថលេខាចូលរួមដោយស្ម័គ្រចិត្តរួចមកហើយ។ ឧស្សាហកម្មធានារ៉ាប់រងអវកាសក៏បានលើកឡើងពីតម្លៃធានារ៉ាប់រងកើនឡើងជាសញ្ញាមួយឆ្លុះបញ្ចាំងពីហានិភ័យកកកុញកើនឡើងដែរ ទោះមិនទាន់មានតួលេខផ្លូវការជាសាធារណៈត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់នៅឡើយក៏ដោយ។

១០អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត ២០២៦–២០២៧

១១សំណួរញឹកញាប់

១២ប្រភព (Sources)

1. កាតាឡុកផ្កាយរណប Starlink — Jonathan McDowell / planet4589.org (១៦ សីហា ២០២៦)
2. កាតាឡុកផ្កាយរណប OneWeb — Jonathan McDowell / planet4589.org (១៦ សីហា ២០២៦)
3. សេចក្តីសម្រេច FCC DA 26-553 លើកលែងកាលកំណត់ Amazon Leo — FCC (៥ មិថុនា ២០២៦)
4. ការវិភាគសេចក្តីសម្រេច FCC លើ Amazon Leo — GeekWire (៨ មិថុនា ២០២៦)
5. ការដាក់ពាក្យ ITU របស់ចិន (RSDTII) និងការអនុញ្ញាត Starlink Gen2 របស់ FCC — IEEE ComSoc Technology Blog (១៣ មករា ២០២៦)
6. «One million (paper) satellites» (ការសិក្សាស្តីពីការដាក់ពាក្យផ្កាយរណបហួសហេតុ) — Falle, Wright, Boley & Byers, ទស្សនាវដ្តី Science (២០២៣)
7. ស្ថានភាពអាជ្ញាបណ្ណ Starlink នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង (ICASA/B-BBEE) — Tech In Africa (មករា ២០២៦)
8. អាជ្ញាបណ្ណ Starlink នៅឥណ្ឌា (IN-SPACe) និងលក្ខខណ្ឌសន្តិសុខ — RCR Wireless (កក្កដា ២០២៥)
9. ទណ្ឌកម្មដំបូងរបស់ចិនលើឧបករណ៍ Starlink ក្នុងទឹកដីសមុទ្រ — gCaptain (២២ ធ្នូ ២០២៥)
10. វៀតណាមអនុញ្ញាតអាជ្ញាបណ្ណ Starlink — Yahoo Finance (១៤ កុម្ភៈ ២០២៦)
11. ការវាស់ស្ទង់ចំណេញអ៊ីនធឺណិតជនបទតាមរយៈ Starlink — Internet Society Pulse (មេសា ២០២៦)
12. ស្ថិតិការប្រើឡើងវិញនៃមីស៊ីល Falcon 9 — Tech Times (១២ មិថុនា ២០២៦)
13. Zero Debris Charter របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប — ESA
14. សន្និសីទប្រេកង់វិទ្យុពិភពលោក (WRC) និងការសម្របសម្រួលគន្លង — ITU
15. កិច្ចសន្យា Eutelsat-Airbus ផលិតផ្កាយរណប OneWeb បន្ថែម ១០០ ដួង — NotebookCheck (២០២៦)
16. ទម្រង់បេសកកម្មផ្កាយរណប OneWeb — eoPortal
17. ស្ថិតិប្រៀបធៀបប្រតិបត្តិករអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណប LEO — Axis Intelligence (២០២៦)
18. សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាលផ្អាកឧបករណ៍ Starlink នាំចូលខុសច្បាប់ — Space in Africa (២៩ មេសា ២០២៦)
19. ប្រវត្តិការបង្កើត និងក្ស័យធនរបស់ OneWeb — Wikipedia
20. ការប្តេជ្ញាវិនិយោគដំបូងរបស់ Amazon លើ Project Kuiper — Wikipedia
21. របាយការណ៍វឌ្ឍនភាព ២០២៥ របស់ Starlink (លើសពី ១២ លានអតិថិជន) — Yahoo Finance ដកស្រង់ SpaceX (៤ មិថុនា ២០២៦)

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។