សន្តិសុខអនឡាញ — ការវាយប្រហារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សេដ្ឋកិច្ចនៃការទារលុយ និងអ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋ
គួរដឹង · ភូមិសាស្ត្រ-នយោបាយ (Geopolitics)
⚡ សង្ខេបក្នុង ៣០ វិនាទី
ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤-២៥ ទីភ្នាក់ងារ ENISA របស់អឺរ៉ុបកត់ត្រាឧប្បត្តិហេតុសន្តិសុខអនឡាញ ៤,៨៧៥ ករណី ខណៈក្រុមហ៊ុនវិភាគប្លុកឆេន Chainalysis រកឃើញថាការទូទាត់ថ្លៃលោះលើប្លុកឆេនសរុបធ្លាក់មក ៨២០ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ថ្វីត្បិតការទាមទារកើនឡើងជាង ៥០% ក៏ដោយ ព្រោះអត្រាជនរងគ្រោះព្រមបង់ថយមកត្រឹម ២៨% ជាកម្រិតទាបបំផុតដែលធ្លាប់មាន។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា CISA របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញសេចក្ដីប្រកាសផ្លូវការស្ដីពីអ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋចិន Volt Typhoon និង Salt Typhoon ដែលជ្រៀតចូលបណ្ដាញថាមពល ទូរគមនាគមន៍ និងទឹកស្អាតជាច្រើនឆ្នាំ។ អត្ថបទនេះពន្យល់ពីទំហំសេដ្ឋកិច្ចនៃឧស្សាហកម្មទារលុយ របៀបធ្វើការចោទប្រកាន់អ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋ តួនាទី AI ទាំងភាគីវាយប្រហារ និងភាគីការពារ ព្រមទាំងការឆ្លើយតបគោលនយោបាយអន្តរជាតិ។
០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងផែនទីគំរាមកំហែង
ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខតំបន់ស៊ីបឺរនៃសហរដ្ឋអាមេរិក (CISA) កំណត់ថាមានវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ចំនួន ១៦ ចាប់ពីថាមពល ទឹកស្អាត ហិរញ្ញវត្ថុ សុខាភិបាល រហូតដល់ចំណីអាហារ និងទូរគមនាគមន៍ — ជាប្រព័ន្ធដែលប្រសិនបើត្រូវបានរំខានធ្ងន់ធ្ងរ នឹងប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាព សេដ្ឋកិច្ច ឬសុខភាពសាធារណៈក្នុងទំហំធំ។ តាមរបាយការណ៍ Threat Landscape ២០២៥ របស់ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខអឺរ៉ុប (ENISA) ដែលបូកសរុបឧប្បត្តិហេតុពីខែកក្កដា ២០២៤ ដល់ខែមិថុនា ២០២៥ មានឧប្បត្តិហេតុសរុប ៤,៨៧៥ ករណីនៅតំបន់អឺរ៉ុប។ ភាគច្រើន (៧៩.៤%) មានប្រភពពីចលនាបំផុសមតិនយោបាយតាមអនឡាញ (hacktivism) ភាគច្រើនជាការវាយប្រហារបដិសេធសេវាកម្ម (DDoS) ថ្នាក់ទាប — ENISA កត់សម្គាល់ថាមានតែ ២% ប៉ុណ្ណោះដែលបង្កជាការរំខានសេវាកម្មពិតប្រាកដ។ ចំណែកសកម្មភាពមានប្រាក់ចំណេញជាគោលដៅ (រួមទាំងការទារលុយ) មានចំនួន ១៣.៤% និងចារកម្មតាមអនឡាញជាប់រដ្ឋ ៧.២%។
ចំពោះវិស័យរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ ENISA ចាត់ថ្នាក់ស្ថាប័នរដ្ឋបាលសាធារណៈជាកំពូល (៣៨.២% នៃឧប្បត្តិហេតុ) បន្ទាប់មកគឺដឹកជញ្ជូន (៧.៥%) ហិរញ្ញវត្ថុ (៤.៨%) និងថាមពល (៤.៥%)។ វិធីចូលប្រើដំបូងគេនៅតែជាការបន្លំតាមអ៊ីមែល (phishing) ដែលមានចំណែកប្រហែល ៦០% នៃការវាយប្រហារ ខណៈការកេងចំណេញភាពខ្សោយបច្ចេកទេស (vulnerability exploitation) មានចំណែក ២១.៣% ដោយ ៦៨% នៃករណីទាំងនោះនាំទៅរកការដាក់កម្មវិធីព្យាបាទ។ ការវាយប្រហារបំផុសមតិដ៏ធំបំផុតមួយក្រុមឈ្មោះ NoName057(16) ទទួលខុសត្រូវលើជាង ៦០% នៃការទាមទាររបស់ DDoS ទាំងអស់។
០២ករណីសិក្សា៖ ការជ្រៀតចូលដោយអ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋ
ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះ CISA បណ្ដាញសន្តិសុខអឺរ៉ុប និងក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវការគំរាមកំហែងឯកជនជាច្រើន បានផ្សព្វផ្សាយសេចក្ដីប្រកាសផ្លូវការស្ដីពីការជ្រៀតចូលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ។ ខាងក្រោមនេះជាករណីដែលទីភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធខ្លួនឯងបញ្ជាក់ជាសាធារណៈ៖
កុម្ភៈ ២០២៤ — CISA/NSA/FBI បញ្ជាក់ Volt Typhoon — សេចក្ដីប្រកាស AA24-038A ចោទប្រកាន់ក្រុមអ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋចិន (ក៏ស្គាល់ថា Vanguard Panda) ថាបានជ្រៀតចូលបណ្ដាញទូរគមនាគមន៍ ថាមពល ដឹកជញ្ជូន និងទឹកស្អាតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយប្រើឧបករណ៍ស្របច្បាប់ដែលមានស្រាប់ក្នុងប្រព័ន្ធ (living off the land) ជំនួសកម្មវិធីព្យាបាទ — មួយចំនួនអង្គភាពរងគ្រោះត្រូវបានជ្រៀតចូលជាប់ជាង ៥ ឆ្នាំ។
សីហា ២០២៥ — សេចក្ដីប្រកាសរួម Salt Typhoon — CISA រួមជាមួយដៃគូអន្តរជាតិចេញសេចក្ដីប្រកាស AA25-239A ចោទប្រកាន់អ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋចិនមួយក្រុមទៀតថាបានជ្រៀតចូលបណ្ដាញផ្ដល់សេវាទូរគមនាគមន៍ជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីចិញ្ចឹមប្រព័ន្ធចារកម្មទូលំទូលាយមួយ។
មករា ២០២៦ — ESET ចោទប្រកាន់ Sandworm លើថាមពលប៉ូឡូញ — ក្រុមហ៊ុន ESET ចោទប្រកាន់ក្រុម Sandworm ជាប់រុស្ស៊ី (កម្រិតទំនុកចិត្ត «មធ្យម») ថាបានប្រើកម្មវិធីលុបទិន្នន័យលើប្រព័ន្ធថាមពលប៉ូឡូញចុងឆ្នាំ ២០២៥ ស្របនឹងខួបទី ១០ ឆ្នាំនៃការវាយប្រហារ BlackEnergy ឆ្នាំ ២០១៥ ដែលកាត់ភ្លើងអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ុយក្រែនប្រហែល ២៣០,០០០ នាក់។ ESET ខ្លួនឯងបញ្ជាក់ថា «មិនដឹងថាមានការរំខានជោគជ័យណាមួយកើតឡើងទេ» លើកនេះ។
កក្កដា ២០២៦ — ការវាយប្រហារលើប្រព័ន្ធទឹកនៅមីនីសូតា — CISA ចេញសេចក្ដីប្រកាស AA26-097A ក្រោយអ្នកវាយប្រហារចូលប្រើប្រាស់ពីចម្ងាយលើឧបករណ៍បញ្ជាឧស្សាហកម្មដែលបើកចំហលើអ៊ីនធឺណិតរបស់ស្ថាប័នទឹក និងទឹកកខ្វក់ជាង ៣០ សហគមន៍នៅរដ្ឋមីនីសូតា និងតំបន់ផ្សេងទៀតជាង ១២ រដ្ឋ។ គុណភាពទឹកផឹកមិនរងផលប៉ះពាល់ទេ ប៉ុន្តែស្ថាប័នខ្លះត្រូវផ្អាកប្រតិបត្តិការជាបណ្ដោះអាសន្ន និងប្ដូរទៅប្រើដៃវិញ។

ចំណុចសំខាន់មួយដែល CISA ខ្លួនឯងសង្កត់ធ្ងន់ គឺ Volt Typhoon មិនប្រព្រឹត្តដូចជាចារកម្មបែបប្រពៃណីទេ។
០៣សេដ្ឋកិច្ចនៃការទារលុយឌីជីថល
ក្រុមហ៊ុនតាមដានករណីទារលុយ Black Kite កត់ត្រាឃើញជនរងគ្រោះទារលុយចំនួន ៧,៥៥១ ករណីនៅជុំវិញពិភពលោក ចន្លោះខែមេសា ២០២៥ ដល់ខែមីនា ២០២៦ កើនឡើង ២៤.៩% ពីឆ្នាំមុន (៦,០៤៦ ករណី)។ ក្រុម Qilin ជាអ្នកទារលុយសកម្មបំផុតតែឯង ទទួលខុសត្រូវលើ ១,៣៥៨ ករណី ខណៈក្រុមទាំង ៥ ដែលសកម្មបំផុត (Qilin, Everest, Clop, World Leaks, Play) បូកសរុបគ្រប់គ្រង ៤៣.៦% នៃជនរងគ្រោះទាំងអស់ដែលបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។ វិស័យផលិតកម្មនៅតែជាគោលដៅលេខ ១ ជាឆ្នាំទី ៤ ជាប់គ្នា ដោយមានចំណែក ២២.០% (១,៦៦០ ករណី)។
ប៉ុន្តែចំនួនករណីកើនឡើងមិនស្មើនឹងចំនួនទឹកប្រាក់ដែលអ្នកគំរាមកំហែងទទួលបានជាក់ស្ដែងទេ។ តាមរបាយការណ៍ឧក្រិដ្ឋកម្មប្លុកឆេនប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ របស់ Chainalysis ការទូទាត់ថ្លៃលោះលើប្លុកឆេនសរុបធ្លាក់ចុះមក ៨២០ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ថយ ៨% ពី ៨៩២ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ — ថ្វីត្បិតការទាមទារថ្លៃលោះជាសាធារណៈកើនឡើងជាង ៥០% ក៏ដោយ។ មូលហេតុចម្បង៖ អត្រាជនរងគ្រោះព្រមទូទាត់ថយចុះមកត្រឹម ២៨% ជាកម្រិតទាបបំផុតដែលធ្លាប់កត់ត្រា។
និន្នាការនេះបង្ហាញការបំបែកគ្នាច្បាស់៖ ជនរងគ្រោះកាន់តែច្រើនបដិសេធមិនបង់ ប៉ុន្តែពេលណាបង់ ចំនួនទឹកប្រាក់កាន់តែធំ។ ថ្លៃលោះមធ្យមកើនពី ១២,៧៣៨ដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដល់ ៥៩,៥៥៦ដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ របាយការណ៍ត្រីមាសទី ២ ឆ្នាំ ២០២៦ របស់ Coveware (ជាកម្មសិទ្ធិ Veeam) បង្ហាញភាពខ្លាំងជាងនេះទៀត៖ ថ្លៃលោះជាមធ្យម (average) លោតដល់ ១,៨៨០,៦១២ដុល្លារ កើន ១៧៦% ពីត្រីមាសទី ១ ដោយសារករណីទារលុយថ្លៃខ្ពស់ចំពោះក្រុមហ៊ុនច្បាប់ ខណៈថ្លៃលោះមធ្យម (median) វិញធ្លាក់ចុះ ៥០% មក ១៥០,០០០ដុល្លារ។ វិស័យរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេគឺសេវាកម្មសូហ្វវែរ (១៧.២%) សុខាភិបាល (១៤.១%) និងសេវាកម្មវិជ្ជាជីវៈ (១៣.១%) ដោយអង្គភាពទំហំមធ្យម (បុគ្គលិក ១១ ដល់ ១០,០០០ នាក់) ជាគោលដៅក្នុង ៧៥.៨% នៃករណី។
ករណីមួយបង្ហាញពីទំហំសេដ្ឋកិច្ចនៃឧស្សាហកម្មនេះច្បាស់ជាងគេ៖ ការវាយប្រហារលើក្រុមហ៊ុន Change Healthcare (បុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ UnitedHealth) ខែកុម្ភៈ ២០២៤។ ក្រុមហ៊ុនបានបង់ថ្លៃលោះ ២២ លានដុល្លារជាប្រាក់ឌីជីថល Bitcoin ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវចំណាយសរុបប្រហែល ៣.១ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ដើម្បីស្ដារប្រព័ន្ធ និងឆ្លើយតបផលប៉ះពាល់ចំពោះទិន្នន័យសុខាភិបាលរបស់ប្រជាជនជាង ១៩០ លាននាក់ — ការលេចធ្លាយទិន្នន័យសុខាភិបាលធំបំផុតដែលធ្លាប់រាយការណ៍ជាផ្លូវការនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
០៤ទីផ្សារធានារ៉ាប់រងអនឡាញ
ការកើនឡើងនៃថ្លៃលោះមធ្យម និងចំណាយស្ដារប្រព័ន្ធដ៏ធំដូចករណី Change Healthcare រុញច្រានឲ្យតម្រូវការធានារ៉ាប់រងហានិភ័យអនឡាញកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែថ្លៃធានារ៉ាប់រងខ្លួនឯងវិញកំពុងធ្វើដំណើរផ្ទុយពីការរំពឹងទុករបស់អ្នកខ្លះ។ តាមទិន្នន័យរបស់ក្រុមហ៊ុនប្រតិធានារ៉ាប់រង Gallagher Re កិច្ចសន្យាប្រតិធានារ៉ាប់រងហានិភ័យអនឡាញ (reinsurance) ធ្លាក់ចុះ ៣២% ក្នុងការបន្តកិច្ចសន្យាដើមខែមករា ២០២៦ ខណៈអត្រាធានារ៉ាប់រងផ្ទាល់ (primary) ធ្លាក់ចុះ ៧% ក្នុងត្រីមាសទី ២ ឆ្នាំ ២០២៥។ Gallagher Re ពន្យល់ថាមូលហេតុចម្បងគឺសមត្ថភាពទុនប្រតិធានារ៉ាប់រងលើសតម្រូវការ ធ្វើឲ្យទីផ្សារទន់ខ្សោយចំពោះអ្នកទិញ។
លក្ខខណ្ឌធានារ៉ាប់រងក៏ជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់ជនរងគ្រោះថាតើត្រូវបង់ថ្លៃលោះឬអត់ផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងជាច្រើនផ្ដល់សេវាចរចា និងគ្រប់គ្រងវិបត្តិជាមួយក្រុមហ៊ុនឆ្លើយតបឧប្បត្តិហេតុជាដៃគូ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់សេចក្ដីសម្រេចជាក់ស្ដែងកម្រិតឧស្សាហកម្មទាំងមូល — ជាមូលហេតុមួយដែលអ្នកនិយ័តករនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងពិចារណាថាតើត្រូវកំណត់ ឬហាមឃាត់ការទូទាត់ថ្លៃលោះឬអត់។
០៥របៀប និងអ្នកណាធ្វើការចោទប្រកាន់
CISA ខ្លួនឯងទទួលស្គាល់ជាសាធារណៈថា «គ្មានអាជ្ញាកណ្ដាលចុងក្រោយសម្រាប់កំណត់ឈ្មោះក្រុម APT ឡើយ»។ ការចោទប្រកាន់អ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋកើតចេញពីប្រភពច្រើនស្រទាប់ធ្វើការស៊ីជម្រៅដោយឯករាជ្យពីគ្នា៖ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល (CISA សហការជាមួយ NSA និង FBI) ក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវការគំរាមកំហែងឯកជន (Mandiant, Microsoft, ESET, CrowdStrike) និងក្របខណ្ឌចែករំលែកចំណេះដឹងរួម MITRE ATT&CK។ ក្រុមហ៊ុននីមួយៗច្រើនតែឲ្យឈ្មោះខុសគ្នាចំពោះសកម្មភាពដូចគ្នា (ឧទាហរណ៍ Volt Typhoon របស់ Microsoft ត្រូវនឹង Vanguard Panda របស់ CrowdStrike) ដែលធ្វើឲ្យអ្នកអានទូទៅច្រឡំបានងាយ។
ការចោទប្រកាន់ក៏មិនមែនជាការបញ្ជាក់ដូចគ្នាទាំងអស់ដែរ — វាមានកម្រិតទំនុកចិត្ត (confidence level) ខុសៗគ្នា។ ចំពោះការវាយប្រហារលើប្រព័ន្ធថាមពលប៉ូឡូញ ESET ចេញការចោទប្រកាន់ Sandworm ត្រឹមកម្រិត «មធ្យម» ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈកម្មវិធីព្យាបាទដែលត្រូវគ្នានឹងប្រតិបត្តិការពីមុនរបស់ក្រុមនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រុមហ៊ុន Anthropic ចេញការចោទប្រកាន់កម្រិត «ខ្ពស់» ថាជាក្រុមជាប់រដ្ឋចិន ចំពោះការវាយប្រហារ AI-orchestrated ខែកញ្ញា ២០២៥ (មើលផ្នែក F)។ ភាពខុសគ្នានៃកម្រិតទំនុកចិត្តទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំហំ និងគុណភាពភស្តុតាងបច្ចេកទេសដែលអ្នកស៊ើបអង្កេតអាចប្រមូលបាន មិនមែនចៃដន្យទេ។
ក្នុងករណីអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ការស៊ើបអង្កេតច្រើនពឹងផ្អែកលើកោសល្យវិច័យប្លុកឆេន។ Chainalysis តាមដានលំហូរប្រាក់ឌីជីថលទាក់ទងក្រុម Lazarus របស់កូរ៉េខាងជើង ហើយប៉ាន់ស្មានថាអ្នកគំរាមកំហែងជាប់រដ្ឋកូរ៉េខាងជើងបានលួចប្រាក់ឌីជីថលសរុប ២.០២ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ កើនឡើង ៥១% ពីឆ្នាំ ២០២៤ (១.៣ ពាន់លានដុល្លារ)។ ការលួចប្រាក់តែមួយករណីពីវេទិកាប្ដូរប្រាក់ឌីជីថល Bybit ខែកុម្ភៈ ២០២៥ (ភ្ជាប់ជាមួយចង្កោមមេរោគ TraderTraitor) មានទឹកប្រាក់ដល់ ១.៥ ពាន់លានដុល្លារតែម្នាក់ឯង។ Chainalysis ប៉ាន់ស្មានចំនួនប្រមូលផ្ដុំសរុបជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការលួចប្រាក់ឌីជីថលជាប់ទាក់ទងកូរ៉េខាងជើងយ៉ាងហោចណាស់ ៦.៧៥ ពាន់លានដុល្លារ — ស្មើនឹងប្រហែល ៥៩% នៃការលួចប្រាក់ឌីជីថលសរុបលើពិភពលោកទាំងមូលក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (៣.៤ ពាន់លានដុល្លារ)។
ការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការជារឿយៗនាំមកនូវផលវិបាកផ្នែកច្បាប់។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុសហរដ្ឋអាមេរិក (Treasury/OFAC) ខែកក្កដា ២០២៦ បានដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើក្រុមហ៊ុនផ្ដល់សេវា VPN មួយ (1VPNS) និងបុគ្គលពីរនាក់ ដោយចោទប្រកាន់ថាបានផ្ដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកទេស (សេវា VPN គ្មានកំណត់ត្រា និងឧបករណ៍លាក់មេរោគពីការស្កេនសុវត្ថិភាព) ដល់ក្រុមទារលុយអស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំ។ ទណ្ឌកម្មនេះកកទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ក្នុងយុត្ដាធិការសហរដ្ឋអាមេរិក និងហាមឃាត់ជនជាតិអាមេរិកមិនឲ្យធ្វើប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គភាពទាំងនោះ។
០៦តួនាទី AI ក្នុងការវាយប្រហារ
របាយការណ៍ការគំរាមកំហែងសកលប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ របស់ CrowdStrike (ចេញផ្សាយ ២៤ កុម្ភៈ ២០២៦) រកឃើញថាការវាយប្រហារពីអ្នកគំរាមកំហែងប្រើ AI កើនឡើង ៨៩% ធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤ ដោយកត់ត្រាការកេងចំណេញឧបករណ៍ AI ជំនាន់ថ្មី (GenAI) តាមរយៈបច្ចេកទេសបញ្ចូលបញ្ជាលាក់ (prompt injection) លើអង្គភាពជាង ៩០។ រយៈពេលមធ្យមចាប់ពីជ្រៀតចូលដំបូងដល់ផ្លាស់ទីក្នុងបណ្ដាញ (breakout time) ថយចុះមកត្រឹម ២៩ នាទី លឿនជាង ៦៥% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដោយករណីលឿនបំផុតត្រូវការត្រឹមតែ ២៧ វិនាទី។ ក្រុមហ៊ុនក៏កត់សម្គាល់ការកើនឡើងចំណាត់ថ្នាក់ជាប់រដ្ឋ៖ សកម្មភាពជាប់ចិនកើន ៣៨% កូរ៉េខាងជើងកើន ១៣០% ខណៈការវាយប្រហារបំបាត់ការចាំបាច់ប្រើកម្មវិធីព្យាបាទ (ប្រើគណនេយ្យត្រឹមត្រូវជំនួសវិញ) មានចំណែកដល់ ៨២% នៃការស្វែងរកឃើញទាំងអស់។
ករណីល្បីជាងគេមួយកើតឡើងចំពោះក្រុមហ៊ុន AI ខ្លួនឯង។ ខែវិច្ឆិកា ២០២៥ ក្រុមហ៊ុន Anthropic ចេញផ្សាយថាបានរកឃើញ និងបញ្ឈប់យុទ្ធនាការចារកម្មតាមអនឡាញមួយដែលខ្លួនចាត់ទុកថាជា AI-orchestrated ដំបូងគេដែលធ្លាប់រាយការណ៍ជាសាធារណៈ។ ក្រុមអ្នកវាយប្រហារ (ដែល Anthropic ចោទប្រកាន់កម្រិតទំនុកចិត្តខ្ពស់ថាជាក្រុមជាប់រដ្ឋចិន កូដឈ្មោះ GTG-1002) បានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Claude Code ខុសពីគោលបំណង ដើម្បីអនុវត្តការឈូសឆាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រកមើលចំណុចខ្សោយ ប្រមូលព័ត៌មានសម្គាល់អត្តសញ្ញាណ និងទាញយកទិន្នន័យពីអង្គភាពប្រហែល ៣០ ជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្រុមហ៊ុនគីមី និងទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល។ តាមរបាយការណ៍របស់ Anthropic ខ្លួនឯង AI បានអនុវត្តប្រហែល ៨០-៩០% នៃដំណើរការទាំងមូលដោយស្វ័យប្រវត្តិ ត្រូវការការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សត្រឹមតែ ៤-៦ ចំណុចសំខាន់ក្នុងមួយយុទ្ធនាការប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមហ៊ុនបានផ្អាកគណនីពាក់ព័ន្ធក្នុងរយៈពេល ១០ ថ្ងៃបន្ទាប់ពីរកឃើញ ជូនដំណឹងអង្គភាពរងគ្រោះ និងសហការជាមួយអាជ្ញាធរ។

០៧តួនាទី AI ក្នុងការការពារ
ចំហៀងម្ខាងទៀតនៃការប្រកួតប្រជែងគឺក្រុមការពារ។ របាយការណ៍ស្ដីពីហានិភ័យ និងភាពធន់ AI របស់ Mandiant (ជាកម្មសិទ្ធិ Google Cloud) ចេញផ្សាយថ្ងៃទី ១៣ មីនា ២០២៦ រកឃើញថាការប្រើប្រាស់ AI ដោយអ្នកវាយប្រហារវិវត្តន៍ពីការជាឧបករណ៍បង្កើនផលិតភាព (សរសេរអ៊ីមែលបន្លំ ជួយសរសេរកូដ) ដើមឆ្នាំ ២០២៥ ទៅជាការដាក់បញ្ចូល AI ដោយផ្ទាល់ក្នុងកម្មវិធីព្យាបាទដើម្បីបង្កើតកូដតាមតម្រូវការនៅចុងឆ្នាំ ២០២៥។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា Mandiant រកឃើញថាក្រុមការពារកំពុងប្រើ AI ដើម្បីត្រួតពិនិត្យសំណុំរឿងឆ្លើយតបចាស់ៗរាប់ខែ ដើម្បីរកគំរូខ្សោយរួម ជួយអ្នកវិភាគវ័យក្មេងស្វែងរកការគំរាមកំហែងតាមរយៈសំណួរភាសាធម្មតា និងកសាងសាច់រឿងលំដាប់ពេលវេលានៃការវាយប្រហារពីទិន្នន័យឧបករណ៍ឆៅ។
ការស្រាវជ្រាវរួមគ្នារវាង Cloud Security Alliance និង Google Cloud រកឃើញថាអង្គភាពមានគោលការណ៍ណែនាំគ្រប់គ្រង AI ច្បាស់លាស់ មានទំនោរទទួលយកឧបករណ៍ AI ភ្នាក់ងារ (agentic AI) កម្រិតខ្ពស់ខ្ពស់ជាងស្ទើរទ្វេដង (៤៦%) ធៀបនឹងអង្គភាពគ្មានគោលការណ៍។ ជាមួយគ្នានេះ Mandiant ចាត់ទុកថាវិស័យសន្តិសុខ AI ខ្លួនឯងនៅតែខ្វះមូលដ្ឋានចាំបាច់ — អង្គភាពជាច្រើនមិនទាន់មានបញ្ជីកម្មវិធី AI កណ្ដាល ឯកសារ SBOM (Software Bill of Materials) សម្រាប់ម៉ូដែល ឬឧបករណ៍ស្កេនសុវត្ថិភាពជាក់លាក់សម្រាប់ធាតុផ្សំ AI ឡើយ។ Microsoft ក៏បានប្រកាសពង្រីកសមត្ថភាព «ការការពារស្វ័យប្រវត្តិ» ក្នុងផលិតផល Defender ខ្លួន ដើម្បីជួយក្រុមប្រតិបត្តិការសន្តិសុខទំហំតូចដោះស្រាយបរិមាណការជូនដំណឹងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។
ការវាយតម្លៃប្រកបដោយតុល្យភាពគឺថា AI កំពុងបង្រួមចន្លោះពេលឆ្លើយតបរបស់ក្រុមការពារ ប៉ុន្តែក្នុងពេលជាមួយគ្នា ក៏កំពុងពង្រីកផ្ទៃការវាយប្រហារ (ដូចជាការកេងចំណេញឧបករណ៍ AI ខាងក្នុងអង្គភាពខ្លួនឯង) ដែលក្រុមការពារត្រូវការពារបន្ថែម។ គ្មានភាគីណាមួយ — ក្រុមហ៊ុន AI ក្រុមហ៊ុនសន្តិសុខ ឬអ្នកវាយប្រហារ — មានឧត្តមភាពដាច់ខាតជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការប្រកួតនេះឡើយ តាមការវាយតម្លៃរបស់អ្នកវិភាគភាគច្រើន។ ចំណុចមួយដែលអ្នកជំនាញភាគច្រើនយល់ស្របគឺ ការវាស់ស្ទង់ថាតើ AI «ជួយភាគីណាច្រើនជាង» មិនអាចធ្វើបានតាមលេខមួយ ឬសូចនាករតែមួយឡើយ ព្រោះឧបករណ៍ដូចគ្នាអាចផ្លាស់ដៃពីអ្នកវិភាគទៅអ្នកវាយប្រហារបានក្នុងរយៈពេលខ្លី — ជាហេតុផលមួយដែលអង្គភាពស្តង់ដារដូចជា NIST សង្កត់ធ្ងន់លើគោលការណ៍ត្រួតពិនិត្យជាបន្តបន្ទាប់ ជាជាងការវាយតម្លៃតែម្ដងគត់។
០៨ការឆ្លើយតបគោលនយោបាយអន្តរជាតិ
លើឆាកអន្តរជាតិ ក្រុមការងារបើកចំហនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN OEWG) ស្ដីពីសន្តិសុខព័ត៌មាន-ទំនាក់ទំនង បានបញ្ចប់ការងាររយៈពេល ៥ ឆ្នាំ ខែកក្កដា ២០២៥ ដោយអនុម័តរបាយការណ៍ចុងក្រោយដោយឯកភាពគ្នា ស្ដីពីអាកប្បកិរិយារបស់រដ្ឋដែលមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងលំហតាមអនឡាញ។ លទ្ធផលសំខាន់គឺការបង្កើត «យន្តការសកលអចិន្ត្រៃយ៍» ដែលនឹងប្រជុំពេញអង្គប្រចាំឆ្នាំ ពិនិត្យឡើងវិញរៀងរាល់ ៥ ឆ្នាំម្ដង និងអនុញ្ញាតឲ្យអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលចូលរួមប្រឹក្សា។ ប៉ុន្តែសម្រុះសម្រួលនេះក៏មានកម្រិត៖ សំណើកំណត់កាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ថ្មីត្រូវពន្យារពេលចេញ ហើយយន្តការមូលនិធិសម្រាប់ការកសាងសមត្ថភាពនៅតែមិនទាន់ដោះស្រាយ។
សហភាពអឺរ៉ុប — បទបញ្ជា NIS2
គ្របដណ្ដប់ ១៨ វិស័យ តម្រូវឲ្យអង្គភាពទំហំមធ្យម-ធំចុះបញ្ជី និងរាយការណ៍ឧប្បត្តិហេតុសំខាន់ៗ។ កាលបរិច្ឆេទផ្លាស់ប្ដូរច្បាប់ជាតិដើមគឺឆ្នាំ ២០២៤ ប៉ុន្តែសមាជិកជាច្រើនយឺតយ៉ាវ — អាល្លឺម៉ង់ចេញច្បាប់ជាតិត្រឹមថ្ងៃទី ៥ ធ្នូ ២០២៥ ហើយត្រឹមកាលបរិច្ឆេទតម្រូវឲ្យចុះបញ្ជីខែមីនា ២០២៦ មានតែប្រហែលមួយភាគបីនៃអង្គភាពដែលត្រូវការចុះបញ្ជីប៉ុណ្ណោះដែលបានធ្វើ។
សហរដ្ឋអាមេរិក — ទណ្ឌកម្ម និងព័ត៌មានរួម
ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ (OFAC) បន្តដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រការទារលុយ ខណៈ CISA ដឹកនាំវេទិកា Joint Cyber Defense Collaborative (JCDC) ដែលបង្កើតឡើងតាមអំណាចថ្មីរបស់សភាឆ្នាំ ២០២១ ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មានលើកម្រិតជាមួយដៃគូឧស្សាហកម្ម និងអង្គភាព CERT អន្តរជាតិជាង ១០០។
គោលការណ៍ទាំងបីនេះ — បទដ្ឋានអន្តរជាតិមិនចងកាតព្វកិច្ច បទបញ្ជាតម្រូវការរាយការណ៍ថ្នាក់តំបន់ និងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់ជាតិ — តំណាងឲ្យវិធីសាស្ត្រខុសគ្នាបីយ៉ាងចំពោះបញ្ហាតែមួយ៖ ការធានាថាការវាយប្រហារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗមានតម្លៃខ្ពស់ជាងផលចំណេញសម្រាប់អ្នកប្រព្រឹត្ត។ អ្នកវិភាគគោលនយោបាយភាគច្រើនយល់ស្របថា គ្មានវិធីសាស្ត្រណាមួយគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯង ព្រោះការអនុវត្តច្បាប់ឆ្លងព្រំដែនធ្វើបានលំបាក ជាពិសេសនៅពេលអ្នកប្រព្រឹត្តរស់នៅក្រៅយុត្ដាធិការដែលអាចចាប់ខ្លួនបាន។
០៩អះអាង ធៀបនឹងអ្វីដែលបានបញ្ជាក់
វិស័យសន្តិសុខអនឡាញពោរពេញទៅដោយតួលេខដែលចរាចរដដែលៗ ដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យប្រភពដើម។ ឧទាហរណ៍ធំបំផុតគឺការអះអាងថា «ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអនឡាញនឹងធ្វើឲ្យពិភពលោកខូចខាត ១០.៥ ទ្រីលានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥» ដែលមានប្រភពពីការព្យាករណ៍តែមួយឆ្នាំ ២០១៦ ដោយក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវទីផ្សារឯកជនមួយ។
ការជជែកមួយទៀតកើតឡើងចំពោះថាតើនិន្នាការអត្រាបង់ថ្លៃលោះធ្លាក់ចុះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពប្រសើរឡើងនៃការការពារជាក់ស្ដែង ឬគ្រាន់តែជាការផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អ្នកឧក្រិដ្ឋកម្មប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកវិភាគ Coveware/Veeam ចង្អុលបង្ហាញថា ការធ្លាក់ចុះនៃការទូទាត់សម្រាប់ករណីលួចទិន្នន័យតែម្យ៉ាង (ដោយគ្មានការអ៊ិនគ្រីប) អាចជាសញ្ញាវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែក៏អាចនិយាយបានថាអ្នកឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រាន់តែផ្លាស់ប្ដូរទៅរកគំរូអាជីវកម្មដែលមានតម្លៃចំណាយប្រតិបត្តិការទាបជាង (មិនចាំបាច់អភិវឌ្ឍកម្មវិធីអ៊ិនគ្រីប)។ ការជជែកអំពីលទ្ធភាព AI ក្នុងការវាយប្រហារ (ផ្នែក F) ក៏បង្ហាញគំរូដដែល៖ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមួយចំនួនអះអាងលទ្ធផលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល ខណៈអ្នកជំនាញឯករាជ្យទាមទារភស្តុតាងបន្ថែមមុននឹងទទួលយកជាការពិតពេញលេញ។
១០អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត
ចំណុចដែលអ្នកសង្កេតការណ៍គួរតាមដានចាប់ពីពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០២៦ តទៅរួមមាន៖
- ថាតើកិច្ចប្រជុំពេញអង្គដំបូងរបស់ «យន្តការសកលអចិន្ត្រៃយ៍» របស់អង្គការសហប្រជាជាតិនឹងផលិតលទ្ធផលជាក់ស្ដែងលើសពីការសម្រុះសម្រួលពាក្យសម្ដីឬអត់។
- ថាតើកាលបរិច្ឆេទអនុវត្តន៍ត្រឹមត្រូវនៃ NIS2 នៅសមាជិកអឺរ៉ុបនីមួយៗនឹងនាំមកនូវការផាកពិន័យជាក់ស្ដែងចំពោះអង្គភាពមិនអនុលោមឬអត់ ក្រោយអត្រាចុះបញ្ជីនៅតែទាបនៅដើមឆ្នាំ ២០២៦។
- ថាតើក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀត បន្ថែមពី Anthropic នឹងផ្សព្វផ្សាយភស្តុតាងបច្ចេកទេស (IOCs) គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ឯករាជ្យលើការអះអាងអំពីការវាយប្រហារ AI-orchestrated ឬអត់។
- ថាតើទិសដៅថ្លៃធានារ៉ាប់រងអនឡាញនឹងបន្តទន់ខ្សោយ ឬនឹងផ្លាស់ប្ដូរទៅជាការឡើងវិញតាមការព្យាករណ៍អ្នកវិភាគខ្លះ។

អ្វីដែលច្បាស់លាស់រហូតមកដល់ពេលនេះគឺ គ្មានវិស័យតែមួយ — រដ្ឋាភិបាល ឧស្សាហកម្មធានារ៉ាប់រង ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា ឬអង្គការអន្តរជាតិ — អាចដោះស្រាយបញ្ហានេះម្នាក់ឯងបានទេ។ លំហាត់អន្តរជាតិដូចរូបខាងលើ ដែលប្រមូលផ្ដុំក្រុមការពារតាមអនឡាញពីប្រទេសផ្សេងគ្នាដើម្បីហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្នា កំពុងក្លាយជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃការឆ្លើយតបជាសកលចំពោះការគំរាមកំហែងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ។
១១សំណួរញឹកញាប់
តើ «ការវាយប្រហារបែបរស់នៅលើដី» (living off the land) មានន័យដូចម្ដេច?
វិធីនេះសំដៅលើអ្នកវាយប្រហារប្រើឧបករណ៍ស្របច្បាប់ដែលមានស្រាប់ក្នុងប្រព័ន្ធគោលដៅ (ដូចជាឧបករណ៍គ្រប់គ្រងបណ្ដាញធម្មតា) ជំនួសការដាក់កម្មវិធីព្យាបាទថ្មី ធ្វើឲ្យសកម្មភាពមើលទៅដូចជាការគ្រប់គ្រងធម្មតា និងលាក់បាំងបានយូរជាង។ CISA ចាត់ទុកនេះជាមូលហេតុសំខាន់ដែល Volt Typhoon អាចរក្សាការចូលប្រើប្រាស់បានជាច្រើនឆ្នាំ។
ហេតុអ្វីថ្លៃលោះមធ្យមកើនឡើងខណៈអ្នកកាន់តែច្រើនបដិសេធមិនបង់?
ជនរងគ្រោះទំហំតូច-មធ្យមកាន់តែហ៊ានបដិសេធបង់ ខណៈអ្នកវាយប្រហារកែសម្រួលគោលដៅទៅរកអង្គភាពទំហំធំ ឬវិស័យសម្បទាខ្ពស់ដែលមានលទ្ធភាពបង់ច្រើនជាង។ លទ្ធផលគឺករណីតិចជាងទូទាត់ ប៉ុន្តែពេលទូទាត់ ចំនួនទឹកប្រាក់ធំជាងមុន។
តើកម្រិតទំនុកចិត្តនៃការចោទប្រកាន់រដ្ឋមួយមានន័យដូចម្ដេច?
អ្នកស៊ើបអង្កេតប្រើពាក្យដូចជា «ខ្ពស់» «មធ្យម» ឬ «ទាប» ដើម្បីបញ្ជាក់កម្រិតទំនុកចិត្តលើភស្តុតាងបច្ចេកទេសដែលពួកគេប្រមូលបាន — មិនមែនកម្រិតប្រាកដភាព ១០០% ទេ។ កម្រិត «ខ្ពស់» មិនស្មើនឹងភស្តុតាងតុលាការទេ តែឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងភស្តុតាងបច្ចេកទេសជាច្រើនប្រភព។
តើ AI កំពុងវាយប្រហារដោយខ្លួនឯងទាំងស្រុងឬនៅ?
មិនទាន់ទេតាមភស្តុតាងសាធារណៈបច្ចុប្បន្ន។ សូម្បីតែករណី GTG-1002 ដែល Anthropic ចាត់ទុកជាឧទាហរណ៍ស្វ័យប្រវត្តិកម្រិតខ្ពស់បំផុតដែលធ្លាប់រកឃើញ ក៏នៅតែត្រូវការការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សនៅចំណុចសំខាន់ៗច្រើនក្នុងមួយយុទ្ធនាការដដែល ហើយម៉ូដែល AI ខ្លួនឯងបានបង្កើតលទ្ធផលមិនត្រឹមត្រូវខ្លះអំឡុងពេលនោះ។
បន្ទាប់ពីជនណាមួយត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មពីការគាំទ្រការទារលុយ តើមានអ្វីកើតឡើងជាក់ស្ដែង?
ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ក្នុងយុត្ដាធិការអាមេរិករបស់ជននិងអង្គភាពដែលត្រូវទណ្ឌកម្មនឹងត្រូវកកទុក ហើយជនជាតិអាមេរិកទាំងអស់ត្រូវហាមឃាត់មិនឲ្យធ្វើប្រតិបត្តិការជាមួយ។ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលបន្តទាក់ទងជាមួយភាគីទាំងនោះក៏អាចប្រឈមហានិភ័យទណ្ឌកម្មខ្លួនឯងផងដែរ។
១២ប្រភព (Sources)
- Volt Typhoon — សេចក្ដីប្រកាសរួម — CISA AA24-038A (កុម្ភៈ ២០២៤)
- Salt Typhoon — សេចក្ដីប្រកាសរួម — CISA AA25-239A (សីហា ២០២៥)
- ការវាយប្រហារប្រព័ន្ធទឹកមីនីសូតា (AA26-097A) — Tenable សង្ខេប CISA (កក្កដា ២០២៦)
- Sandworm លើថាមពលប៉ូឡូញ — ESET Research (មករា ២០២៦)
- ស្ថានភាពគំរាមកំហែងអឺរ៉ុប — ENISA Threat Landscape ២០២៥ (តុលា)
- ការទូទាត់ថ្លៃលោះ ការលួចប្រាក់កូរ៉េខាងជើង និងចំនួនជនរងគ្រោះសកល — Chainalysis · The Hacker News · Black Kite
- និន្នាការទូទាត់ត្រីមាសទី ២ ២០២៦ / ការវាយប្រហារ Change Healthcare — Coveware by Veeam · Cybersecurity Dive
- របាយការណ៍ការគំរាមកំហែងសកល ២០២៦ — CrowdStrike (កុម្ភៈ ២០២៦)
- យុទ្ធនាការចារកម្ម AI-orchestrated GTG-1002 — Anthropic (វិច្ឆិកា ២០២៥) · BleepingComputer ការវាយតម្លៃឯករាជ្យ
- AI ក្នុងការការពារ — របាយការណ៍ Mandiant — Google Cloud/Mandiant (មីនា ២០២៦)
- ថ្លៃប្រតិធានារ៉ាប់រង និងទណ្ឌកម្មលើអ្នកគាំទ្រការទារលុយ — Gallagher Re · U.S. Treasury/OFAC
- យន្តការសកលអចិន្ត្រៃយ៍ UN OEWG និងស្ថានភាពអនុវត្តន៍ NIS2 — Digital Watch Observatory · Reed Smith
- ការវិភាគចំណោទតួលេខ «១០.៥ ទ្រីលានដុល្លារ» — Barracuda Networks (មិថុនា ២០២៥)
✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦
📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។
📚 បច្ចេកវិទ្យា និង AI · គួរដឹង Eksastra
អត្ថបទចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅជាភាសាខ្មែរ ផ្អែកលើប្រភពដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
បច្ចេកវិទ្យា និង AI ទាំងអស់ →ខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រគន្លងអវកាសរ៉ែធាតុកម្រគួរដឹង Eksastra