សេដ្ឋកិច្ចអ៊ីដ្រូសែនបៃតង៖ បច្ចេកវិទ្យា ការចំណាយ និងគម្លាតរវាងគម្រោងប្រកាស ជាមួយអ្វីដែលកំពុងដំណើរការជាក់ស្តែង
អគ្គិសនីវិភាគទឹក (electrolysis) ដោយប្រើអគ្គិសនីកកើតឡើងវិញ ត្រូវបានលើកឡើងជាដំណោះស្រាយកាត់បន្ថយកាបូនសម្រាប់ឧស្សាហកម្មដែលពិបាកសម្រួល ដូចជាដែក អាម៉ូញាក់ និងកប៉ាល់ដឹកទំនិញ។ ប៉ុន្តែតាមរបាយការណ៍ Global Hydrogen Review ២០២៥ របស់ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) ផែនការគម្រោងអ៊ីដ្រូសែនកាបូនទាបដែលបានប្រកាសសម្រាប់ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ បានធ្លាក់ចុះពី ៤៩ លានតោន/ឆ្នាំ មកនៅត្រឹម ៣៧ លានតោន/ឆ្នាំ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ខណៈគម្រោងដែលពិតជាដំណើរការ កំពុងសាងសង់ ឬបានសម្រេចចិត្តវិនិយោគចុងក្រោយ (FID) មានតម្លៃត្រឹមតែជាង ៤ លានតោន/ឆ្នាំ — ត្រឹមប្រមាណ ៩% នៃផែនការសរុប។ អត្ថបទនេះញែកបច្ចេកវិទ្យាឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹក ការចំណាយផលិតកម្ម គោលនយោបាយឧបត្ថម្ភរបស់សហភាពអឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី និងមជ្ឈិមបូព៌ា ការគ្រប់គ្រងផលិតកម្មរបស់ចិន ព្រមទាំងឧបសគ្គដឹកជញ្ជូន-ផ្ទុក ចេញពីអ្វីដែលនៅជាការអះអាង។ គោលការណ៍ដែលអត្ថបទប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចគឺបែងចែករវាងអ្វីដែលកំពុងដំណើរការជាក់ស្តែង អ្វីដែលកំពុងសាងសង់ ឬបានសម្រេចវិនិយោគរួច និងអ្វីដែលនៅតែជាគោលដៅ ឬការប្រកាសនាពេលអនាគត — ដោយសំដៅតាមរបាយការណ៍ផ្លូវការ ការវិភាគរបស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវឯករាជ្យ និងសេចក្តីប្រកាសផ្ទាល់របស់ក្រុមហ៊ុន/រដ្ឋាភិបាលនីមួយៗជានិច្ច។
អគ្គិសនីវិភាគទឹក និងពណ៌អ៊ីដ្រូសែន A
«អ៊ីដ្រូសែនបៃតង» (green hydrogen) សំដៅលើឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែនដែលផលិតដោយបំបែកម៉ូលេគុលទឹក (H2O) ជាអ៊ីដ្រូសែន និងអុកស៊ីសែន តាមដំណើរការអគ្គិសនីវិភាគទឹក (electrolysis) ក្នុងឧបករណ៍ហៅថា electrolyzer ដោយប្រើអគ្គិសនីដែលមកពីប្រភពកកើតឡើងវិញ (ខ្យល់ ព្រះអាទិត្យ ទឹកជាំ)។ ជាទូទៅ ១ គីឡូក្រាមអ៊ីដ្រូសែនទាមទារទឹកសុទ្ធប្រមាណ ៩ លីត្រ និងអគ្គិសនីប្រមាណ ៥០-៥៥ គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង។ ខុសពី grey hydrogen ដែលផលិតពីឧស្ម័នធម្មជាតិតាមវិធីចំហាយកែច្នៃមេតាន (SMR) ដោយបញ្ចេញកាបូនដោយផ្ទាល់ ឬ blue hydrogen ដែលប្រើវិធីដូចគ្នាតែផ្សំជាមួយបច្ចេកវិទ្យាចាប់ និងផ្ទុកកាបូន (CCS) ដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញ។ ជាទូទៅផលិតកម្មអ៊ីដ្រូសែនសកលបច្ចុប្បន្នស្ទើរទាំងអស់ (ប្រមាណ ១០០ លានតោន/ឆ្នាំ) នៅតែជា grey hydrogen ដោយសារវាថោកបំផុត និងជាបច្ចេកវិទ្យាចាស់ដែលឧស្សាហកម្មប្រើប្រាស់រួចមកហើយជាច្រើនទសវត្សរ៍។
ឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹកមានបីប្រភេទសំខាន់ៗកំពុងប្រកួតប្រជែងគ្នា៖
| អាល់កាឡាំង (AWE) | ប្រសិទ្ធភាព ៦០-៧០%; ការវិនិយោគដើម $៥០០-១.០០០/kW បច្ចុប្បន្ន; បច្ចេកវិទ្យាចាស់ជាងគេ ពាណិជ្ជកម្មពេញលេញរួចហើយ |
|---|---|
| PEM (ភ្នាសផ្លាស់ប្តូរប្រូតុង) | ប្រសិទ្ធភាព ៦៥-៧៥%; $៧០០-១.៤០០/kW; ឆ្លើយតបលឿនទៅនឹងចរន្តអគ្គិសនីមិនទៀងទាត់ ស័ក្តិសមភ្ជាប់ផ្ទាល់ជាមួយខ្យល់/ព្រះអាទិត្យ |
| អុកស៊ីតរឹង (SOEC) | ប្រសិទ្ធភាព ៨០-៩០% (ជាមួយកម្ដៅសល់); $២.០០០-៤.០០០/kW; ដំណើរការក្តៅ ៦០០-៨៥០°C នៅតែក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បង |
លើសពីនេះ ឧបករណ៍ PEM ត្រូវការលោហធាតុថ្លៃដូចជា platinum និង iridium ជាកាតាលីករ ខណៈ SOEC ត្រូវការវត្ថុធាតុសេរ៉ាមិចពិសេស — ធ្វើឱ្យខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈកាតាលីករក្លាយជាកត្តាកំណត់ថ្លៃដើមមួយបន្ថែមទៀត ក្រៅពីថ្លៃអគ្គិសនីខ្លួនឯង។
«ជណ្តើរអ៊ីដ្រូសែន»៖ ការប្រើប្រាស់ណាសមហេតុផល ណាមិនសមហេតុផល B
អ្នកវិភាគថាមពល Michael Liebreich (BloombergNEF) បង្កើតគំនិត «ជណ្តើរអ៊ីដ្រូសែន» (hydrogen ladder) ដើម្បីតម្រៀបករណីប្រើប្រាស់អ៊ីដ្រូសែនតាមកម្រិតសមហេតុផលសេដ្ឋកិច្ច។ ជណ្តើរកម្រិតខ្ពស់បំផុតគឺវិស័យដែលប្រើអ៊ីដ្រូសែនជាធាតុចូលឧស្សាហកម្មរួចមកហើយ (អាម៉ូញាក់សម្រាប់ជី ការចម្រាញ់ប្រេង) ដែលគ្រាន់តែត្រូវប្តូរប្រភពពី grey ទៅ green។ កម្រិតកណ្តាលរួមមានវិស័យ «ពិបាកសម្រួល» ដែលអគ្គិសនីភ្ជាប់ផ្ទាល់ធ្វើមិនកើត៖ ដែក (តាមរយៈការកាត់បន្ថយផ្ទាល់ដោយអ៊ីដ្រូសែន ឬ H2-DRI) កប៉ាល់ដឹកទំនិញចម្ងាយឆ្ងាយ (តាមរយៈអាម៉ូញាក់ ឬមេតាណុលជាឥន្ធនៈ) និងអាកាសចរណ៍ (តាមរយៈឥន្ធនៈសំយោគ e-fuels)។ ចំណែកអាម៉ូញាក់សម្រាប់ជីគីមី ដែលពិភពលោកផលិតរួចហើយប្រមាណ ១៨៥ លានតោន/ឆ្នាំ (ស្ទើរទាំងអស់ជា grey) គឺជាកម្រិតជណ្តើរខ្ពស់បំផុត ព្រោះគ្រាន់តែត្រូវប្តូរប្រភពអ៊ីដ្រូសែនចូល មិនចាំបាច់កែប្រែឧបករណ៍ចុងផ្លូវទេ។
| ដែក — H2-DRI | Stegra (មុនហៅ H2 Green Steel) សាងសង់រោងចក្រ Boden ស៊ុយអែត ជាមួយឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹក ៧៤០ មេហ្គាវ៉ាត់; គោលដៅដើម ២០២៥ ត្រូវពន្យារទៅ «ចុងឆ្នាំ ២០២៦» ហើយចាប់ផ្តើមផលិតជាមួយដែកសំណល់ក្នុងឡ EAF មុននឹងប្តូរទៅប្រើ H2-DRI ពេញលេញ |
|---|---|
| កប៉ាល់ — អាម៉ូញាក់/មេតាណុល | កប៉ាល់ដំណើរការដោយមេតាណុលមានជាង ៦០ គ្រឿងកំពុងប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង និងជាង ៣០០ គ្រឿងបានកម្មង់ (Global Maritime Forum); កប៉ាល់ដំណើរការដោយអាម៉ូញាក់ «សាកល្បងគំរូដំបូង» តែប៉ុណ្ណោះ មិនទាន់ដំណើរការជាពាណិជ្ជកម្មទូលំទូលាយទេ |
| អាកាសចរណ៍ — e-fuels | ឥន្ធនៈសំយោគសម្រាប់យន្តហោះនៅតែថ្លៃណាស់ និងផលិតកម្មនៅមានកម្រិតតូចចង្អៀត ស្ថិតនៅដំណាក់កាលដើមនៃការអភិវឌ្ឍ |
គោលនយោបាយសហភាពអឺរ៉ុប និង European Hydrogen Bank C
ផែនការ REPowerEU ដែលប្រកាសដំបូងឆ្នាំ ២០២២ កំណត់គោលដៅផលិតអ៊ីដ្រូសែនកកើតឡើងវិញក្នុងស្រុក ១០ លានតោន បូកនាំចូលបន្ថែម ១០ លានតោនទៀត សរុប ២០ លានតោនត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០។ ដើម្បីជំរុញការវិនិយោគ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបង្កើត European Hydrogen Bank ដែលធ្វើការប្រមូលដេញថ្លៃ (auction) ជាទៀងទាត់ ផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភថេរ (premium) ជាមួយផលិតករតាមតម្លៃដេញឈ្នះទាបបំផុត។ ការដេញថ្លៃលើកទី៣ (IF25) ដែលបានប្រកាសលទ្ធផល ផ្តល់ជូនប្រមាណ ៩ គម្រោងទូទាំង ៧ ប្រទេស ជាមួយប្រាក់ឧបត្ថម្ភសរុប ១,០៩ ពាន់លានអឺរ៉ូ គាំទ្រសមត្ថភាពអគ្គិសនីវិភាគទឹកជិត ១,១ ហ្គីហ្គាវ៉ាត់ និងអ៊ីដ្រូសែនជាង ១,៣ លានតោនក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ។ តម្លៃដេញឈ្នះមានចាប់ពី ០,៤៤ ទៅ ៣,៤៩ អឺរ៉ូ/គីឡូក្រាម ខណៈគម្រោងប្រភេទ RFNBO ភាគច្រើនប្រមូលផ្តុំនៅចន្លោះ ០,៥៧-០,៩៨ អឺរ៉ូ/គីឡូក្រាម។ ច្បាប់ Renewable Energy Directive III (RED III) របស់សហភាពអឺរ៉ុប ក៏កំណត់តម្រូវការចាំបាច់ថា ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ អ៊ីដ្រូសែនកកើតឡើងវិញមិនមែនជីវសាស្ត្រ (RFNBO) ត្រូវមានចំណែក ៤២,៥% នៃអ៊ីដ្រូសែនសរុបប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្ម — ជាកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់ដែលបន្ថែមសម្ពាធលើលើសពីប្រាក់ឧបត្ថម្ភ Hydrogen Bank ខ្លួនឯង។
ឥណទានពន្ធ 45V របស់សហរដ្ឋអាមេរិក D
ច្បាប់ Inflation Reduction Act ឆ្នាំ ២០២២ បង្កើតឥណទានពន្ធផលិតកម្មអ៊ីដ្រូសែនស្អាត Section 45V ដែលអាចផ្តល់រហូតដល់ $៣/គីឡូក្រាម សម្រាប់អ៊ីដ្រូសែនកាបូនទាបបំផុត។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ (Treasury) និង IRS ចេញបទបញ្ជាចុងក្រោយខែមករា ២០២៥ កំណត់លក្ខខណ្ឌ «បីជញ្ជីង» សម្រាប់អគ្គិសនីដែលប្រើផ្គត់ផ្គង់ដំណើរការវិភាគទឹក៖ (១) ភាពបន្ថែមថ្មី (incrementality) — អគ្គិសនីត្រូវមកពីរោងចក្រថ្មីមិនលើសពី ៣ ឆ្នាំ; (២) ការផ្គត់ផ្គង់តាមតំបន់ (deliverability) — ក្នុងតំបន់ភ្លើងតែមួយ; (៣) ការផ្គូផ្គងតាមម៉ោង (hourly matching) — ត្រូវផ្គូផ្គងផលិតកម្មអគ្គិសនីជាមួយពេលវេលាប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងជាបណ្តើរៗចាប់ពីឆ្នាំ ២០៣០។ មុនកាលកំណត់នេះ ផលិតករអាចប្រើ «ការផ្គូផ្គងប្រចាំឆ្នាំ» ដែលអនុញ្ញាតឱ្យទិញវិញ្ញាបនបត្រថាមពលកកើតឡើងវិញសរុបប្រចាំឆ្នាំ មិនចាំបាច់ត្រូវគ្នាទៅនឹងម៉ោងជាក់លាក់ដែលឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹកកំពុងដំណើរការទេ — ក្រុមឧស្សាហកម្មជាច្រើនលើកឡើងថា ការផ្លាស់ប្តូរទៅតម្រូវការតាមម៉ោងនឹងបង្កើនថ្លៃដើមគម្រោងយ៉ាងច្រើន។
| មករា ២០២៥ | Treasury/IRS ចេញបទបញ្ជាចុងក្រោយស្តីពីលក្ខខណ្ឌទាំងបី |
|---|---|
| ៤ កក្កដា ២០២៥ — OBBBA | ច្បាប់ One Big Beautiful Bill Act ពន្យារពេលចាប់ផ្តើមសាងសង់សម្រាប់ 45V បន្ថែម ២ ឆ្នាំ — ត្រូវចាប់ផ្តើមសាងសង់ត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៧ ទើបនៅតែមានសិទ្ធិទទួលឥណទាន |
| កុម្ភៈ ២០២៥ — ករណីជាក់ស្តែង | Air Products ពិចារណាលុបចោលគម្រោង Massena រដ្ឋ New York (អ៊ីដ្រូសែនរាវបៃតង ៣៥ តោន/ថ្ងៃ) ក្រោយបទបញ្ជាថ្មីធ្វើឱ្យអគ្គិសនីទឹកជាំដែលមានស្រាប់លែងមានសិទ្ធិទទួល 45V ទៀត |
| តម្លៃឥណទានអតិបរមា | រហូតដល់ $៣/គីឡូក្រាម សម្រាប់អ៊ីដ្រូសែនដែលបញ្ចេញកាបូនតិចជាង ០,៤៥ គីឡូក្រាម CO2/គីឡូក្រាមអ៊ីដ្រូសែន ថយចុះជាបណ្តើរៗសម្រាប់ថ្នាក់បញ្ចេញកាបូនខ្ពស់ជាង |
ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង៖ ការនាំចូលអាម៉ូញាក់ និងកិច្ចសន្យា CfD E
ជប៉ុនបង្កើតមូលនិធិកិច្ចសន្យាផ្អែកលើភាពខុសគ្នា (Contract for Difference, CfD) សរុប ៣ ពាន់ប៊ីលានយេន (~១៩,២ ពាន់លានដុល្លារ) ដើម្បីលើកទឹកចិត្តការនាំចូលអាម៉ូញាក់ និងអ៊ីដ្រូសែនកាបូនទាប។ ជុំទី១ បានផ្តល់ប្រមាណ ៦,៨ ពាន់លានដុល្លារ (៣៥% នៃមូលនិធិសរុប) ជាកិច្ចសន្យារយៈពេល ១៥ ឆ្នាំដល់ ២០៤៥។ គួរកត់សម្គាល់ថា ជុំដំបូងនេះផ្តោតលើអាម៉ូញាក់ខៀវ (blue ammonia) មិនមែនបៃតងទេ៖ JERA (កាន់ភាគហ៊ុន ៣៥%) នឹងទទួលបាន ០,៥ លានតោន/ឆ្នាំ ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ២០៣០ សម្រាប់ដុតរួមជាមួយធ្យូងថ្មនៅរោងចក្រភ្លើង Hekinan ខេត្ត Aichi ខណៈ Mitsui & Co (២៥%) ទទួល ០,២៨ លានតោន/ឆ្នាំ ចាប់ពីមករា ២០៣១ ផ្គត់ផ្គង់ក្រុមហ៊ុន Hokkaido Electric UBE Mitsubishi Cement និង Tosoh — ប្រភពមកពីរោងចក្រ Blue Point រដ្ឋ Louisiana សហរដ្ឋអាមេរិក (សមត្ថភាព ១,៤ លានតោន/ឆ្នាំ) ដែលប្រើឧស្ម័នធម្មជាតិផ្សំជាមួយបច្ចេកវិទ្យា CCS មិនមែនអគ្គិសនីវិភាគទឹកបៃតងទេ។
កូរ៉េខាងត្បូងអនុវត្តគម្រោង Clean Hydrogen Power Generation (CHPS) ការដេញថ្លៃដែលនឹងផ្តល់កិច្ចសន្យាទំហំ ៥០០ ជីហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង «ស្អាត» និង ៩៣០ ជីហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង «ទូទៅ» (សរុប ១,៤៣ តេរាវ៉ាត់ម៉ោង) ក្នុងឆមាសទី២ ២០២៦ ជាមួយកម្រិតកំណត់ការបញ្ចេញកាបូនមិនលើស ៤ គីឡូក្រាម CO2 ក្នុងមួយគីឡូក្រាមអ៊ីដ្រូសែន សម្រាប់ចាត់ថ្នាក់ជា «ស្អាត»។ គោលដៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២៧ គឺ ៣.០០០-៣.៥០០ ជីហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង/ឆ្នាំ ប៉ុន្តែតាមរបាយការណ៍ខែមិថុនា ២០២៦ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េកាត់បន្ថយទំហំការដេញថ្លៃ ៣០% និងដកចេញការដុតរួមអាម៉ូញាក់-ធ្យូងថ្ម ដោយសារកង្វល់ចំណាយ និងតម្រូវការទីផ្សារមិនទាន់ច្បាស់លាស់។ ការសម្រេចចិត្តកាត់បន្ថយនេះកើតឡើងក្រោយពីជុំដេញថ្លៃឆ្នាំ ២០២៤ ធ្លាប់កំណត់គោលដៅធំជាងច្រើន — សរុប ៦.៥០០ ជីហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង/ឆ្នាំ ក្នុងរយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ — បង្ហាញពីគំរូការកាត់បន្ថយគោលដៅដដែលៗដែលកើតឡើងទូទាំងតំបន់អាស៊ីខាងកើត។
អូស្ត្រាលី និងមជ្ឈិមបូព៌ា៖ ការប្រកួតប្រជែងជាមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញ F
អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កំពុងសាងសង់គម្រោង NEOM Green Hydrogen (Helios) តម្លៃវិនិយោគ ៨,៤ ពាន់លានដុល្លារ ជាមួយហិរញ្ញប្បទាន ៦,១ ពាន់លានដុល្លារពីធនាគារ ២៣ ស្ថាប័ន (ភាគទុនិក ACWA Power Air Products និង NEOM)។ គម្រោងនេះនឹងមានសមត្ថភាពអគ្គិសនីវិភាគទឹកជាង ២,២ ហ្គីហ្គាវ៉ាត់ ផលិតអ៊ីដ្រូសែន ៦០០ តោន/ថ្ងៃ សម្រាប់បំលែងទៅជាអាម៉ូញាក់ ១,២ លានតោន/ឆ្នាំ។ តាមរបាយការណ៍ដើម គម្រោងនេះធ្លាប់មានគោលដៅចាប់ផ្តើមផលិតពាណិជ្ជកម្មត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦ ប៉ុន្តែទិន្នន័យខែមេសា ២០២៦ បង្ហាញថាសំណង់បានបញ្ចប់ជាង ៩០% ប៉ុណ្ណោះ ដោយផ្នែកផលិតអគ្គិសនីគ្រោងបញ្ចប់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២៦ ខណៈការចាប់ផ្តើមផលិតអ៊ីដ្រូសែន-អាម៉ូញាក់ដំបូងគេត្រូវពន្យារទៅជាឆ្នាំ ២០២៧។ អេមីរ៉ែតអារ៉ាប់រួម និងអូម៉ង់ក៏កំពុងបង្កើតគម្រោងអ៊ីដ្រូសែនបៃតងធំៗដែរ (Masdar/TAQA នៅអេមីរ៉ែត និង Hyport Duqm នៅអូម៉ង់) ប៉ុន្តែភាគច្រើននៅតែក្នុងដំណាក់កាលរៀបចំផែនការ ឬសិក្សាលទ្ធភាព មិនទាន់ចាប់ផ្តើមសាងសង់ធំដូច NEOM ទេ។

ផ្ទុយពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អូស្ត្រាលីជួបប្រទះការលុបចោលគម្រោងជាបន្តបន្ទាប់៖ Fortescue (របស់ Andrew Forrest) កាត់បន្ថយគោលដៅពី ១៥ លានតោនមកនៅត្រឹមតូចជាងច្រើន ខែកក្កដា ២០២៤ ដោយលើកឡើងពី «ការចំណាយ និងបរិមាណថាមពលកកើតឡើងវិញដែលត្រូវការ»; Woodside Energy បោះបង់គម្រោងចំនួនពីរនៅអូស្ត្រាលី-នូវែលសេឡង់ ខែកញ្ញា ២០២៤ និងគម្រោង H2OK រដ្ឋ Oklahoma សហរដ្ឋអាមេរិក; Origin Energy ប្រកាសដកខ្លួនចេញពី Hunter Valley Hydrogen Hub រដ្ឋ New South Wales ខែតុលា ២០២៥; Trafigura បោះបង់គម្រោង Port Pirie តម្លៃ ៧៥០ លានដុល្លារអូស្ត្រាលី ខែមីនា ២០២៥; ហើយរដ្ឋាភិបាល Queensland ដកថវិកាគាំទ្រពីគម្រោងតម្លៃ ១២,៥ ពាន់លានដុល្លារអូស្ត្រាលី ដែលធ្លាប់មានគោលដៅផលិតអ៊ីដ្រូសែនរាវ ២០០.០០០ តោនត្រឹមឆ្នាំ ២០២៨ ធ្វើឱ្យវិនិយោគិនជប៉ុន Kansai Electric និង Iwatani ដកខ្លួនចេញផងដែរ។
ចិន៖ ការគ្រប់គ្រងផលិតកម្មឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹកទ្រង់ទ្រាយធំ G
តាមរបាយការណ៍ Global Hydrogen Review ២០២៥ របស់ IEA ចិនកាន់កាប់ ៦៥% នៃសមត្ថភាពឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹកដែលបានដំឡើងរួច ឬសម្រេចវិនិយោគចុងក្រោយ (FID) ជាសកល ខណៈផ្នែកផលិតម៉ាស៊ីនអគ្គិសនីវិភាគទឹកខ្លួនឯង ក្រុមហ៊ុនចិនកាន់កាប់ ៦០-៦៨% នៃសមត្ថភាពផលិតកម្មសកល និងខ្ពស់ដល់ ៨៥% សម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាអាល់កាឡាំង (AWE) ជាក់លាក់។ តាមការវិភាគរបស់ Wood Mackenzie ចំណែកទីផ្សារនេះកើនពី ៥% ដល់ ៦០% ក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំ ហើយក្រុមហ៊ុនចិនប្រាំមួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍អគ្គិសនីវិភាគទឹកកំពូល ១០ របស់ពិភពលោក។ តម្លៃ PEM electrolyzer ដែលផលិតដោយចិនធ្លាក់ចុះ ៤០% ចន្លោះឆ្នាំ ២០២២-២០២៤។
ក្នុងស្រុកចិនផ្ទាល់ក៏មានគម្រោងផលិតអ៊ីដ្រូសែនបៃតងទ្រង់ទ្រាយធំដែរ — ក្រុមហ៊ុន Sinopec ដំណើរការរោងចក្រនៅ Kuqa ខេត្ត Xinjiang ដែលធ្លាប់ត្រូវបានប្រកាសថាជារោងចក្រអ៊ីដ្រូសែនបៃតងធំបំផុតលើពិភពលោក ដោយសមត្ថភាពផលិតប្រមាណ ២០.០០០ តោន/ឆ្នាំ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់រោងចម្រាញ់ប្រេង។

ការដឹកជញ្ជូន និងផ្ទុក៖ បំពង់បង្ហូរ អាម៉ូញាក់ និងការធ្វើឱ្យរាវ H
អ៊ីដ្រូសែនមានដង់ស៊ីតេថាមពលទាបខ្លាំងតាមមាឌ ធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនចម្ងាយឆ្ងាយចំណាយច្រើន។ តាមការវិភាគរបស់ IEA ដែលដកស្រង់ដោយ Hydrogen Insight ការដឹកជញ្ជូនតាមរយៈអាម៉ូញាក់ ឬ LOHC (liquid organic hydrogen carrier) ថោកជាងការធ្វើឱ្យអ៊ីដ្រូសែនរាវ (liquefied H2) សូម្បីតែគិតបញ្ចូលការចំណាយថាមពលបំលែងត្រឡប់មកវិញ (cracking/reconversion) ក៏ដោយ ខណៈបំពង់បង្ហូរដឹកអ៊ីដ្រូសែនបង្ហាប់ថ្មី ឬកែច្នៃពីបំពង់ឧស្ម័នធម្មជាតិចាស់ ថោកជាងគេទាំងអស់សម្រាប់ចម្ងាយលើគោក។
ចំពោះបំពង់ឧស្ម័នធម្មជាតិដែលមានស្រាប់ ការសិក្សារបស់គណៈកម្មការឧបករណ៍សាធារណៈកាលីហ្វ័រញ៉ា (CA PUC) បង្ហាញថា ការលាយអ៊ីដ្រូសែនចូលបំពង់រហូតដល់ ៥% ជាទូទៅមានសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែលើសពី ៥% ត្រូវកែប្រែឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ (ចង្ក្រានឧស្ម័ន ម៉ាស៊ីនកម្តៅទឹក) ដើម្បីជៀសវាងការលេច ខណៈលើសពី ២០% បង្កហានិភ័យខ្ពស់នៃការជ្រាបចេញតាមបំពង់ប្លាស្ទិក។ គម្រោងបំពង់ឆ្លងព្រំដែនទ្រង់ទ្រាយធំមួយចំនួន ដូចជា H2Med (BarMar) ដែលភ្ជាប់អេស្ប៉ាញ បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ ត្រូវបានគាំទ្រថវិកាដោយសហភាពអឺរ៉ុប ប៉ុន្តែនៅតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលរៀបចំផែនការ មិនទាន់ចាប់ផ្តើមដឹកជញ្ជូនអ៊ីដ្រូសែនជាក់ស្តែងឡើយ។
គម្លាតរវាងគម្រោងប្រកាស និងការសម្រេចវិនិយោគចុងក្រោយ (FID) I
របាយការណ៍ Global Hydrogen Review ២០២៥ របស់ IEA បង្ហាញគម្លាតយ៉ាងច្បាស់៖ សមត្ថភាពគម្រោងអ៊ីដ្រូសែនកាបូនទាបដែលបានប្រកាសសម្រាប់ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ធ្លាក់ចុះពី ៤៩ លានតោន/ឆ្នាំ (ការវិភាគឆ្នាំ ២០២៤) មកនៅត្រឹម ៣៧ លានតោន/ឆ្នាំ ក្នុងការវិភាគចុងក្រោយ — ថយចុះ ១២ លានតោន ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំតែប៉ុណ្ណោះ ដោយគម្រោងផ្អែកលើអគ្គិសនីវិភាគទឹកទទួលខុសត្រូវលើសពី ៨០% នៃការថយចុះនេះ។ ក្នុងចំណោមគម្រោងទាំងអស់ មានតែគម្រោងដែលកំពុងដំណើរការ កំពុងសាងសង់ ឬបានសម្រេចវិនិយោគចុងក្រោយ (FID) ប៉ុណ្ណោះទើបគួរឱ្យទុកចិត្ត — សមត្ថភាពនេះនឹងកើនប្រមាណ ៥ដងពីកម្រិតឆ្នាំ ២០២៤ ឈានដល់ជាង ៤ លានតោន/ឆ្នាំ ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ គិតជាត្រឹមតែ ៩% នៃផែនការសរុប ២០៣០។ បើគោលនយោបាយឧបត្ថម្ភមានប្រសិទ្ធភាព IEA ប៉ាន់ស្មានថាអាចមានបន្ថែមរហូតដល់ ៦ លានតោន/ឆ្នាំទៀត។
អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត J
- តើរោងចក្រ Stegra Boden ស៊ុយអែត អាចចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការ H2-DRI ពេញលេញត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៦ ដូចផែនការថ្មីដែរឬទេ ឬនឹងពន្យារពេលម្តងទៀត។
- តើគម្រោង NEOM Helios អាចចាប់ផ្តើមផលិតអ៊ីដ្រូសែន-អាម៉ូញាក់ដំបូងគេត្រឹមឆ្នាំ ២០២៧ ដូចគោលដៅចុងក្រោយដែរឬទេ។
- តើកិច្ចសន្យា CfD ជុំទី២ របស់ជប៉ុន នឹងផ្តោតលើអាម៉ូញាក់បៃតងបន្ថែមពីអាម៉ូញាក់ខៀវដែរឬទេ។
- តើលទ្ធផលការដេញថ្លៃ CHPS របស់កូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងឆមាសទី២ ២០២៦ នឹងទាក់ទាញអ្នកចូលរួមប៉ុន្មាននាក់ ក្រោយកាត់បន្ថយទំហំ ៣០%។
- តើកាលកំណត់ចាប់ផ្តើមសាងសង់ត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៧ របស់ឥណទានពន្ធ 45V នឹងជំរុញឱ្យមានការប្រញាប់សម្រេចវិនិយោគចុងក្រោយ (FID) ជាច្រើននៅសហរដ្ឋអាមេរិកមុនកាលកំណត់ដែរឬទេ។
- តើរបាយការណ៍ Global Hydrogen Review ២០២៦ របស់ IEA នឹងបង្ហាញថាគម្លាតរវាងផែនការប្រកាស និង FID បន្តរីកធំ ឬចាប់ផ្តើមរួមតូចវិញ។
- តើគម្រោងបំពង់បង្ហូរឆ្លងព្រំដែនអឺរ៉ុប ដូចជា H2Med នឹងទទួលបានការសម្រេចវិនិយោគចុងក្រោយ ហើយចាប់ផ្តើមសាងសង់ជាក់ស្តែងនៅពេលណា។
- តើមានគម្រោងអ៊ីដ្រូសែនបៃតងទ្រង់ទ្រាយធំបន្ថែមទៀត នៅតំបន់ផ្សេងក្រៅពីអឺរ៉ុប អាមេរិកខាងជើង និងអូស្ត្រាលី ដែលនឹងកើតចេញជាការប្រកាសថ្មីៗឬអត់។