០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ពីរវិបត្តិ ពីរផ្លូវធនាគារកណ្តាល

ថ្ងៃនេះគឺជាថ្ងៃដែលទីផ្សារមូលបត្របំណុលពិភពលោកកំពុងផ្តោតភ្នែកទៅលើពីរអ្វីដែលហាក់ដូចជាមិនទាក់ទងគ្នា ប៉ុន្តែពិតជាឆ្លុះបញ្ចាំងពីរផ្លូវផ្ទុយគ្នារបស់ធនាគារកណ្តាលធំពីរនៅលើពិភពលោក។

នៅផ្នែកមួយ គឺបារាំង — សេដ្ឋកិច្ចធំទីពីរនៃតំបន់ប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណអឺរ៉ូ — កំពុងប្រឈមមុខនឹងអ្វីដែលអ្នកវិភាគមួយចំនួនហៅថា ជាការសាកល្បងស្ថិរភាពឥណទានដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចាប់តាំងពីវិបត្តិឥណទានតំបន់អឺរ៉ូ ២០១១-២០១២ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Sébastien Lecornu ទើបតែដាក់ជូនសភាគម្រោងថវិកា២០២៧ ដែលផ្ញើសារកាត់បន្ថយចំណាយចំនួន ៥៤ពាន់លានអឺរ៉ូ ចំពេលរដ្ឋបាលកំពុងប្រឈមការបែកបាក់នយោបាយ និងកុប្បកម្មសិស្សវិទ្យាល័យនៅទូទាំងប្រទេស។ ទីផ្សារមូលបត្របំណុលបានឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័ស — ទិន្នផល និងគម្លាតហានិភ័យឡើងដល់កម្រិតដែលធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប (ECB) ខ្លាចខ្លាំងបំផុត៖ ការឆ្លងហានិភ័យ (contagion) ចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចធំមួយទៀតនៃតំបន់អឺរ៉ូ។

នៅផ្នែកម្ខាង គឺសហរដ្ឋអាមេរិក ជាកន្លែងដែល Federal Reserve ទើបតែឡើងអត្រាការប្រាក់ ២៥ pb រហូតដល់កម្រិត ៣.៧៥%-៤.០០% កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ប៉ុន្តែទិន្នន័យការងារដែលទន់ខ្សោយជាខ្លាំង រួមជាមួយសុន្ទរកថារបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីររូប បានធ្វើឲ្យប្រូបាបីលីតេដែលទីផ្សារប៉ាន់ស្មានចំពោះការឡើងអត្រាការប្រាក់ម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី២៧-២៨ ខែតុលា ធ្លាក់ចុះពី ៧០% មកត្រឹម ប្រមាណ ២៥% តែប៉ុណ្ណោះ ក្នុងរយៈពេលតែពីរបីថ្ងៃ។

ប្រតិកម្មទីផ្សារចំពោះពីរព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនត្រឹមតែកំណត់ចំពោះមូលបត្របំណុលបារាំង និងប្រូបាបីលីតេអត្រាការប្រាក់ Fed ប៉ុណ្ណោះទេ។ លំហូរទុនកំពុងផ្លាស់ទីទៅរកទ្រព្យសកម្មដែលមានសុវត្ថិភាពជាង ជាពិសេសមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក និងមាស — ជាសញ្ញាធម្មតាមួយដែលបង្ហាញថា វិនិយោគិនកំពុងប៉ាន់ប្រមាណឡើងនូវហានិភ័យទូទាំងប្រព័ន្ធ (systemic risk) មិនមែនត្រឹមតែហានិភ័យឯកជន (idiosyncratic) ចំពោះបារាំងម្នាក់ឯងនោះទេ។

អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់លម្អិតអំពីមូលហេតុ និងលេខពិតប្រាកដនៃវិបត្តិឥណទានបារាំង ថវិកាកាត់បន្ថយចំណាយរបស់លោក Lecornu ផ្លូវនយោបាយឆ្ពោះទៅការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ កុប្បកម្មសិស្សវិទ្យាល័យ ហានិភ័យឆ្លងទៅកាន់ធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ Fed — ទាំងអស់នេះជាចុងបញ្ចប់នៃសប្តាហ៍ដែលមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សលើទីផ្សារមូលបត្របំណុលសកលលោក។

០២លេខសំខាន់ៗថ្ងៃនេះ

មុននឹងចូលទៅក្នុងព័ត៌មានលម្អិត តារាងខាងក្រោមប្រមូលផ្តុំលេខស្នូលបំផុតទាំងអស់ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការយល់ដឹងពីវិបត្តិឥណទានបារាំង និងស្ថានភាពអត្រាការប្រាក់របស់ Fed គិតត្រឹមចុងសប្តាហ៍នេះ។

០៣ទិន្នផលមូលបត្របំណុលបារាំង៖ ខ្ពស់បំផុតតាំងពី២០០២

តាមទិន្នន័យដែលរាយការណ៍ដោយ Il Sole 24 Ore ទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋបារាំង (OAT) រយៈពេល១០ឆ្នាំ បានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលតែពីរបីថ្ងៃ — ពី ៤.៧៤% នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា មកដល់ ៤.៩៦% នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា និងឡើងបន្តដល់ប្រមាណ ៤.៩៨៩% ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតតាំងពីឆ្នាំ២០០២។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា គម្លាតរវាងទិន្នផល OAT និងទិន្នផលមូលបត្របំណុលអាល្លឺម៉ង់ (Bund) — ឧបករណ៍វាស់ហានិភ័យឥណទានស្តង់ដារបំផុតនៅអឺរ៉ុប — បានឡើងកាត់ ១៤០ pb នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា ដល់កម្រិត ១៤០.៦ pb តាមការវិភាគរបស់ ActionForex ហើយប្រភពមួយចំនួនបានឃើញគម្លាតនេះឡើងដល់ ១៥២ pb — ជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតតាំងពីវិបត្តិឥណទានតំបន់អឺរ៉ូ ២០១១។ ជាការប្រៀបធៀប គម្លាតនេះមានកម្រិតត្រឹមប្រមាណ ៥៥ pb តែប៉ុណ្ណោះនៅដើមឆ្នាំ២០២៦ មានន័យថា វាបានកើនឡើងជិតទ្វេដង ក្នុងរយៈពេលតិចជាដប់ខែ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ថ្លៃធានារ៉ាប់រងប្រឆាំងនឹងការខូចបំណុល (CDS) រយៈពេល៥ឆ្នាំលើបំណុលរដ្ឋបារាំង បានឡើងដល់ ៨១ pb តាមការរាយការណ៍របស់ Fortune។ លោក Thierry Wizman អ្នកវិភាគជាន់ខ្ពស់នៅ Macquarie Group បានអធិប្បាយថា «សញ្ញាពីការកំណត់តម្លៃ CDS របស់បារាំង បង្ហាញថា ការពង្រីកគម្លាត OAT-Bund កើតចេញពីហានិភ័យខូចបំណុលសាធារណៈខ្ពស់ជាងមុនរបស់បារាំង» ហើយបានហៅប្រតិកម្មទីផ្សារនេះថាជា «សេចក្តីសម្រេចថា មានទោស» ទៅលើទិសដៅនយោបាយបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីរបស់បារាំងថ្មីៗនេះ។

ភាពតានតឹងនេះកើតឡើងលើមូលដ្ឋានហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈដែលកំពុងចុះខ្សោយរួចទៅហើយ៖ ឱនភាពថវិកាឆ្នាំ២០២៦ ប៉ាន់ស្មានថានៅត្រឹម ៥.៤% នៃ GDP ហួសពីគោលដៅដើម ខណៈប្រាក់ជំពាក់សាធារណៈបានកើនដល់ ១១៩.៣% នៃ GDP ហើយត្រូវបានព្យាករថានឹងកើនដល់ ១២១.៧% ក្នុងឆ្នាំ២០២៧ — ជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៨។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃឥណទាន Scope Ratings បានបន្ទាបចាត់ថ្នាក់ឥណទានរបស់បារាំងពី AA- មក A+ កាលពីខែមុន ដែលស្របគ្នានឹងអ្វីដែល Fitch និង S&P Global បានកំណត់ទៅឲ្យស្រាប់។

ដើម្បីដាក់លេខទាំងនេះក្នុងបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ គម្លាត OAT-Bund ធ្លាប់ឡើងដល់កម្រិតកំពូលបំផុតដែលធ្លាប់កត់ត្រា គឺ ២២៥ pb កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១ ក្នុងអំឡុងពេលវិបត្តិឥណទានតំបន់អឺរ៉ូដែលធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។ កម្រិតបច្ចុប្បន្ននៅចំណុចកណ្តាលចន្លោះពីទិន្នផលធម្មតា និងកម្រិតវិបត្តិពេញលេញនោះ — មានន័យថា ទីផ្សារមិនទាន់ចាត់ទុកស្ថានការណ៍នេះស្មើនឹងឆ្នាំ២០១១ ប៉ុន្តែកំពុងឈានចូលជិតទិសដៅនោះវិញ ហើយល្បឿននៃការឡើងថ្លៃក្នុងរយៈពេលតែបីសប្តាហ៍ គឺជាចំណុចដែលធ្វើឲ្យអ្នកវិភាគជាច្រើនព្រួយបារម្ភជាងកម្រិតដាច់ខាតខ្លួនឯង។

០៤ថវិកា៥៤ពាន់លានអឺរ៉ូ និងល្បែងនយោបាយ Lecornu

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា នាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង Sébastien Lecornu បានដាក់ជូនសភានូវគម្រោងថវិកាជាតិ និងថវិកាសន្តិសុខសង្គមសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧ ដែលផ្ទុកនូវវិធានការសន្សំចំណាយសរុបប្រមាណ ៥៤ ពាន់លានអឺរ៉ូ (ក្នុងនោះប្រមាណ៤៣ពាន់លាន ជាវិធានការថ្មីសុទ្ធ តាមការរាយការណ៍របស់ Eurasia Business News) ដោយមានគោលដៅកាត់បន្ថយឱនភាពថវិកាពី ៥.៤% មកត្រឹម ៥.០% នៃ GDP។ លោក Lecornu បានហៅថវិកានេះថាជា «ថវិកាបង្រួបបង្រួម» (consolidation budget) ដោយបញ្ជាក់ថា វិធានការភាគច្រើននៅតែអាចត្រឡប់វិញបាន ដោយរង់ចាំលទ្ធផលបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧។

ថវិការួមមានការកើនឡើងចំណាយលើកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ យុត្តិធម៌ កិច្ចការផ្ទៃក្នុង ការរក្សាសន្តិសុខជាតិ លំនៅដ្ឋាន ការស្រាវជ្រាវ និងបរិស្ថាន ខណៈកាត់បន្ថយធំបំផុតធ្លាក់លើវិស័យការងារ (ប្រមាណ ២.៥ ពាន់លានអឺរ៉ូ) ហើយក៏កាត់បន្ថយពន្ធបន្ថែមលើធុរកិច្ច (business surtax) ដោយមិនមានការឡើងពន្ធទូទៅណាមួយឡើយ។ ថវិកាអប់រំខ្លួនឯង ត្រូវបានកំណត់ឲ្យកើនឡើង ១.៧% រហូតដល់ ៦៥.៥៣ ពាន់លានអឺរ៉ូ — ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គឺការប្រាក់ត្រូវសងលើបំណុលសាធារណៈឆ្នាំ២០២៧ ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថានឹងកើនដល់ ៧៤.៥ ពាន់លានអឺរ៉ូ — លើសពីថវិកាអប់រំទាំងមូល ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របារាំងថ្មីៗ។

បញ្ហាសំខាន់ដែលធ្វើឲ្យទីផ្សារប្រកាន់ជំហរប្រុងប្រយ័ត្ន គឺសភាបារាំងបច្ចុប្បន្នគ្មានគណបក្សណាមួយកាន់ភាគច្រើនច្បាស់លាស់ឡើយ — ស្ថានភាពដែល CNBC បានព្រមានថា «ប្រឈមនឹងការបណ្តាលឲ្យរដ្ឋាភិបាលមួយទៀតដួលរលំ» ប្រសិនបើថវិកានេះមិនអាចទទួលបានការគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់។ សភាត្រូវបំពាក់ឲ្យបញ្ចប់ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយលើថវិកាមុនថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ហើយអ្នកវិភាគជាច្រើនជឿថា ដំណើរការចរចានឹងពោរពេញទៅដោយភាពតានតឹង ដោយសារលោក Lecornu ជារដ្ឋាភិបាលភាគតិច ហើយធ្លាប់ត្រូវប្រឈមនឹងសំណើបណ្តឹងទុកចិត្ត (no-confidence motion) ជាច្រើនលើកកន្លងមក។

អ្វីដែលធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នេះខុសពីវិបត្តិថវិកាចុងឆ្នាំ២០២៥ គឺទីផ្សារលែងសម្រាក់ចិត្តទុកដាក់ថា «រដ្ឋាភិបាលណាមួយនឹងអាចដោះស្រាយវិបត្តិនេះឆាប់ៗ» ទៀតហើយ។ ដូចអត្ថបទនៃវិភាគមួយបានកត់សម្គាល់ថា «នៅពេលវិនិយោគិនមានទំនុកចិត្តតិចជាងមុនថា រដ្ឋាភិបាលមួយអាចធ្វើឲ្យបំណុល និងឱនភាពមានស្ថិរភាព ពួកគេនឹងទាមទារបុព្វលាភទិន្នផលធំជាង» — ជាគោលការណ៍មូលដ្ឋានដែលកំពុងជំរុញឲ្យថ្លៃខ្ចីប្រាក់របស់បារាំងឡើងខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់។

០៥ផ្លូវឆ្ពោះទៅ២០២៧៖ Le Pen, Mélenchon និងការបោះឆ្នោត

ហេតុអ្វីបានជាទីផ្សារភ័យខ្លាចជាងការកើនឡើងឱនភាពថវិកាធម្មតា គឺដោយសារប្រធានាធិបតី Emmanuel Macron ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញមិនឲ្យបន្តអាណត្តិទីបីជាប់ៗគ្នា ដែលមានន័យថា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី និងនីតិប្បញ្ញត្តិឆ្នាំ២០២៧ នឹងកំណត់ទិសដៅហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈបារាំងឲ្យបន្តទៅមុខយ៉ាងសំខាន់។ លោកស្រី Marine Le Pen និងគណបក្សស្តាំនិយម National Rally (RN) របស់លោកស្រី កំពុងដឹកនាំការស្ទង់មតិភាគច្រើន ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ។

តាមរបាយការណ៍របស់ U.S. News លោកស្រី Le Pen បានប្តេជ្ញាដាក់ «ច្បាប់មាស» (golden rule) ដើម្បីចងកាត់បន្ថយឱនភាពថវិកាទៅក្នុងច្បាប់ ដែលជាការប៉ុនប៉ងបន្ធូរអារម្មណ៍ភ័យខ្លាចរបស់ទីផ្សារចំពោះគោលនយោបាយរបស់លោកស្រី។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលជាមួយគ្នា វេទិកាគោលនយោបាយរបស់លោកស្រីក៏រួមមានការកាត់បន្ថយពន្ធ និងបន្ទាបអាយុចូលនិវត្តន៍មកត្រឹម៦០ឆ្នាំវិញ — ជាការប្តេជ្ញាចិត្តដែលអ្នកវិភាគមួយចំនួនចាត់ទុកថាផ្ទុយគ្នាផ្ទាល់ជាមួយការប្តេជ្ញាសន្សំសំចៃថវិកា ហើយបន្សល់ឲ្យមានការសង្ស័យថា «ច្បាប់មាស» នេះនឹងអនុវត្តជាក់ស្តែងយ៉ាងដូចម្តេច។

នៅផ្នែកម្ខាងទៀតនៃវិសាលភាពនយោបាយ លោក Jean-Luc Mélenchon មេដឹកនាំគណបក្សឆ្វេងនិយមដ៏មាំ កំពុងយុទ្ធនាការលើគំនិតកាត់បំណុលតាមរយៈធនាគារកណ្តាល (central bank debt cancellation) ដែលជាវិធានការដ៏ក្រាស់ក្រែលមួយ ដែលប្រសិនបើអនុវត្តជាក់ស្តែង នឹងបង្កផលប៉ះពាល់ជ្រាលជ្រៅទៅលើភាពជឿជាក់របស់ ECB និងនិយតកម្មហិរញ្ញវត្ថុទូទាំងតំបន់អឺរ៉ូ។ វត្តមានរបស់គំនិតទាំងពីរនេះ — ស្តាំនិយមប្រជាប្រិយ និងឆ្វេងនិយមដ៏មាំ — ជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឲ្យវិនិយោគិនមូលបត្របំណុលមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំងចំពោះទិសដៅថវិការយៈពេលវែងរបស់បារាំង ដោយមិនគិតពីថារដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នអាចអនុម័តថវិកា២០២៧បានដែរឬទេ។

លោក Thierry Wizman (Macquarie Group) បានប៉ាន់ស្មានថា ប្រូបាបីលីតេនៃការមានប្រធានាធិបតីពីគណបក្ស RN ឈ្នះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ គឺប្រមាណ ៥០% ហើយលេខនេះខ្លួនឯង កំពុងជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើរបៀបដែលវិនិយោគិនកំណត់តម្លៃហានិភ័យថវិកាឆ្នាំ២០២៨ រួចទៅហើយ — មានន័យថា ទីផ្សារមិនគ្រាន់តែកំពុងឆ្លើយតបនឹងថវិកា២០២៧ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែកំពុងកំណត់តម្លៃហានិភ័យនយោបាយវែងឆ្ងាយជាងនេះថែមទៀត។

០៦កុប្បកម្មសិស្សវិទ្យាល័យរាលដាលទូទាំងប្រទេស

ក្រៅពីទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ វិបត្តិថវិកាបារាំងក៏កំពុងបង្កប្រតិកម្មសង្គមផ្ទាល់នៅតាមដងផ្លូវផងដែរ។ ការតវ៉ារបស់សិស្សវិទ្យាល័យបានចាប់ផ្តើមនៅតំបន់ប៉ារីស ហើយបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សទូទាំងប្រទេសក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានថ្ងៃ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Eurasia Business News គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ ខែតុលា វិទ្យាល័យប្រមាណ ៤០០ កន្លែង (ប្រមាណ១ក្នុង១០ទូទាំងប្រទេស) ត្រូវបានបិទ ឬរំខានដំណើរការយ៉ាងសំខាន់ ខណៈសាលាប្រមាណ ៧០០ កន្លែងបានជួបប្រទះការរំខានកម្រិតមួយចំនួន។

សិស្សានុសិស្សបានលើកឡើងពីកង្វះគ្រូបង្រៀន ថ្នាក់រៀនដែលមានសិស្សច្របូកច្របល់ជ្រុល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាលារៀនដែលខូចខាត — បញ្ហាដែលសិស្សជាច្រើនបន្ទោសទៅលើឆ្នាំនៃការកាត់បន្ថយថវិកាសាធារណៈជាបន្តបន្ទាប់។ ហេតុការណ៍រួមមានការបិទច្រកចូលសាលា ការដុតធុងសំរាម និងយានយន្តមួយចំនួន ការប៉ះទង្គិចជាមួយប៉ូលីស និងអគ្គិភ័យនៅសាលារៀនមួយចំនួន។ សិស្ស ប៉ូលីស និងបុគ្គលិកអប់រំមួយចំនួនបានរងរបួស ហើយមានការចាប់ខ្លួនជាច្រើនរយនាក់ ភាគច្រើនជាក្មេងជំទង់ និងអន្តោប្រវេសន៍វ័យក្មេង។

ចំណុចដែលធ្វើឲ្យបញ្ហានេះមានទម្ងន់និមិត្តសញ្ញាខ្លាំង គឺថវិកាអប់រំខ្លួនឯង ត្រូវបានគម្រោងថវិកា២០២៧ កំណត់ឲ្យកើនឡើងដល់ ៦៥.៥៣ ពាន់លានអឺរ៉ូ ប៉ុន្តែការប្រាក់ត្រូវសងលើបំណុលសាធារណៈឆ្នាំ២០២៧ ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានឲ្យលើសពីនេះ — ប្រមាណ ៧៤.៥ ពាន់លានអឺរ៉ូ។ សម្រាប់សិស្សានុសិស្ស និងសាធារណជនជាច្រើន ចំណុចនេះក្លាយជាសញ្ញាដ៏ច្បាស់លាស់មួយថា ការបង់ការប្រាក់លើបំណុលចាស់ កំពុង «ស៊ីទី» ធនធានដែលគួរយកទៅអប់រំជំនាន់ក្រោយ — ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលបានប្តេជ្ញាថានឹងបន្តការពារថវិកាអប់រំក៏ដោយ។

រដ្ឋាភិបាល Lecornu បានឆ្លើយតបដោយសន្យាបន្តការពារថវិកាអប់រំ ហើយបានអំពាវនាវឲ្យមានការសន្ទនាជាមួយសហជីពគ្រូបង្រៀន និងសមាគមសិស្សានុសិស្ស ប៉ុន្តែការតវ៉ានៅតែបន្តរីកធំឡើងក្នុងសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះ ជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ការប្តេជ្ញាចិត្តលើក្រដាសមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបន្ធូរអារម្មណ៍ខឹងសម្បារនៅលើដងផ្លូវ ពេលដែលការកាត់បន្ថយថវិកាសាធារណៈបានប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់គ្រួសារជាច្រើន។

០៧«សេណារីយ៉ូកំហឹង» របស់ធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប

តាមការវិភាគរបស់ Bloomberg ក្នុងអត្ថបទមួយដែលមានចំណងជើងថា «ECB’s Nightmare Scenario Gets Closer» ការឡើងថ្លៃខ្ចីប្រាក់របស់បារាំង កំពុងនាំឲ្យធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប (ECB) ប្រឈមនឹងសេណារីយ៉ូដែលខ្លាចបំផុតរបស់ខ្លួន៖ វិបត្តិឥណទានពីសេដ្ឋកិច្ចធំមួយនៃតំបន់ ជំនួសឲ្យសេដ្ឋកិច្ចតូចៗដូចជាក្រិក ឬព័រទុយហ្គាល់ដែលធ្លាប់ជារបស់វិបត្តិទសវត្សរ៍មុន។ បារាំងគឺជាសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីរនៃតំបន់ប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណអឺរ៉ូ ប៉ុន្តែអវិភាគស្ថានភាពរបស់ខ្លួនធំជាងនេះច្រើន ទាំងលើទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងទំហំទីផ្សារមូលបត្របំណុល — ដែលធ្វើឲ្យឧបករណ៍ទប់ទល់ហានិភ័យរបស់ ECB ប្រឈមសម្ពាធខ្លាំងជាងពេលណាទាំងអស់ចាប់តាំងពីបង្កើតឡើង។

ភស្តុតាងនៃការឆ្លងហានិភ័យបានចាប់ផ្តើមលេចឡើងរួចទៅហើយ៖ តាមការសិក្សារបស់ Bloomberg ក្នុងអត្ថបទមួយទៀតស្តីពី «Europe’s Bond Spreads Spike» គម្លាតមូលបត្របំណុលទូទាំងតំបន់អឺរ៉ូបានចាប់ផ្តើមកើនឡើងទូទាំង ជាសញ្ញាដំបូងបង្អស់ថា ហានិភ័យបារាំងកំពុងចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់ដល់ការកំណត់តម្លៃមូលបត្របំណុលសមាជិកដទៃទៀត មិនមែនត្រឹមតែបារាំងប៉ុណ្ណោះទេ។ នេះជារូបភាពដែលធ្វើឲ្យ ECB ចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងបំផុត ព្រោះឧបករណ៍ប្រឆាំងការបែកបាក់ទីផ្សារ (anti-fragmentation) ដូចជា Transmission Protection Instrument (TPI) ត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ទប់ទល់ហានិភ័យពីសេដ្ឋកិច្ចតូចៗជាងនេះ មិនមែនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចធំលំដាប់ទីពីររបស់តំបន់ទាំងមូលឡើយ។

ECB ប្រឈមនឹងដំណាក់កាលលំបាកបន្ថែមទៀត ដោយសារខ្លួនផ្ទាល់ទើបតែឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយកាលពីខែកញ្ញា ទោះបីជាអតិផរណាបឋមនៅអឺរ៉ុបបានឡើងលើសការព្យាករណ៍ក៏ដោយ — ហើយកំណត់ហេតុប្រជុំខែកញ្ញារបស់ខ្លួន ដែលគ្រោងនឹងចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា នឹងបង្ហាញឲ្យឃើញកម្រិតនៃការជជែកវែកញែកខាងក្នុងអំពីហានិភ័យស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងពេលដែលសមាជិកខ្លះកំពុងជំរុញឲ្យឡើងអត្រាការប្រាក់បន្ថែម ខណៈសមាជិកផ្សេងទៀតកំពុងព្រួយបារម្ភពីហានិភ័យពីវិបត្តិឥណទានបារាំង។ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សា ECB លោក François Moulin បានចំណាយពេលសំខាន់ក្នុងការជជែកអំពីចំណុចនេះជាសាធារណៈថ្មីៗនេះ។

តាមការកត់សម្គាល់របស់ Bloomberg ក្នុងអត្ថបទ «Europe’s Bond Spreads Spike» គម្លាតមូលបត្របំណុលរបស់សមាជិកដែលមានបំណុលខ្ពស់ផ្សេងទៀតដូចជាអ៊ីតាលី ក៏បានចាប់ផ្តើមប្រែប្រួលតាមរយៈចលនារបស់បារាំងផងដែរ ទោះបីជាមិនធ្ងន់ធ្ងរស្មើគ្នាក៏ដោយ។ នេះជារូបភាពដ៏ច្បាស់លាស់នៃអ្វីដែលអ្នកសេដ្ឋកិច្ចហៅថា «ការឆ្លងហានិភ័យ» (contagion) — នៅពេលទីផ្សារចាប់ផ្តើមប្រៀបធៀបប្រទេសផ្សេងទៀតដែលមានចំណុចខ្សោយរចនាសម្ព័ន្ធស្រដៀងគ្នា ជាមួយប្រទេសដែលកំពុងប្រឈមវិបត្តិផ្ទាល់។

០៨Fed៖ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប្រាប់ទីផ្សារថាគ្មានភាពបន្ទាន់

Federal Reserve បានសម្រេចឯកភាពគ្នាទាំងអស់ឲ្យឡើងអត្រាការប្រាក់គោលនយោបាយ ២៥ pb រហូតដល់កម្រិត ៣.៧៥%-៤.០០% កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ដែលមានប្រសិទ្ធភាពចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការរបស់ Federal Reserve។ ប៉ុន្តែក្នុងសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំនោះ ទិន្នន័យការងារខែកញ្ញាដែលបង្ហាញការងារថ្មីត្រឹម ២៩,000កន្លែង ឆ្ងាយដាច់ពីការព្យាករណ៍ប្រមាណ ៨៤,000-៩០,000កន្លែង បានធ្វើឲ្យទីផ្សារចាប់ផ្តើមសួរថា តើ Fed នឹងបន្តគន្លងឡើងអត្រាការប្រាក់ទៀតដែរឬទេ។

អនុប្រធាន Fed លោក Philip Jefferson និងប្រធានធនាគារកណ្តាល New York លោក John Williams — ពីររូបដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការកំណត់ទិសដៅគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុបន្ទាប់ពីប្រធាន Fed ផ្ទាល់ — បានថ្លែងសុន្ទរកថាដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក្នុងចន្លោះពីរបីថ្ងៃចុងសប្តាហ៍មុន ដោយទាំងពីរបានផ្តល់សារស្រដៀងគ្នា៖ Fed «មានពេលគ្រប់គ្រាន់» ដើម្បីវាយតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច មុននឹងពិចារណាឡើងអត្រាការប្រាក់ម្តងទៀត។ តាមការរាយការណ៍របស់ Yahoo Finance មុនពេលលោក Williams ថ្លែង ប្រូបាបីលីតេដែលទីផ្សារប៉ាន់ស្មានចំពោះការឡើងអត្រាការប្រាក់នៅកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី២៧-២៨ ខែតុលា គឺប្រមាណ ៧០% ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់លោក Jefferson ប្រូបាបីលីតេនេះបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹមប្រមាណ ២៥% តែប៉ុណ្ណោះ។

ក្រុមសេដ្ឋកិច្ច Bloomberg Economics បានវិភាគថា «ឧបសគ្គសម្រាប់ការឡើងអត្រាការប្រាក់ខែតុលា ឥឡូវនេះខ្ពស់ណាស់។ ទោះបីជាកំណត់ហេតុប្រជុំនឹងរំលឹកទីផ្សារអំពីជំហរម៉ឺងម៉ាត់របស់មន្ត្រីកាលពីខែកញ្ញាក៏ដោយ ទិន្នន័យថ្មីៗបន្ទាប់មកបានពង្រឹងករណីគាំទ្រការអត់ធ្មត់»។ កំណត់ហេតុប្រជុំ FOMC ខែកញ្ញា ដែលគ្រោងនឹងចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា នឹងបង្ហាញឲ្យឃើញកម្រិតជម្លោះគំនិតរវាងសមាជិកគណៈកម្មការ នៅពេលសម្រេចឡើងអត្រាការប្រាក់លើកចុងក្រោយ។

ចំណុចសំខាន់បំផុតនៃរឿងនេះ គឺភាពផ្ទុយគ្នាយ៉ាងច្បាស់ជាមួយស្ថានភាពរបស់ ECB៖ ខណៈ Fed មានលទ្ធភាពបន្ធូរជំហរដោយសារទិន្នន័យក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនផ្ទាល់ទន់ខ្សោយ ECB វិញកំពុងប្រឈមសម្ពាធបន្ថែមឲ្យអត់ធ្មត់ជាងនេះទៀត ឬផ្ទុយទៅវិញឲ្យអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយវិបត្តិឥណទានពីសមាជិកខ្លួនឯង — ជាភស្តុតាងច្បាស់លាស់ថា ធនាគារកណ្តាលធំពីរនៅលើពិភពលោកកំពុងប្រឈមសម្ពាធខុសគ្នាទាំងស្រុងនៅពេលតែមួយនេះ។

សម្រាប់ទីផ្សារប្តូរប្រាក់ ប្រូបាបីលីតេ Fed ទាបជាងនេះ ជាទូទៅនាំឲ្យដុល្លារទន់ជាងធម្មតា ប៉ុន្តែដោយសារលំហូរទុនកំពុងផ្លាស់ទីទៅរកសុវត្ថិភាពពីវិបត្តិបារាំងក្នុងពេលតែមួយ ដុល្លារបានទទួលការគាំទ្រមួយផ្នែកពីតម្រូវការជាទ្រព្យសកម្មសុវត្ថិភាព (safe-haven demand) ជំនួសវិញ — ជាឧទាហរណ៍មួយបន្ថែមទៀតនៃរបៀបដែលវិបត្តិឥណទានបារាំង កំពុងបន្ថយឥទ្ធិពលផ្ទាល់របស់ទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ទាល់ខ្លួនទៅលើការប្តូរប្រាក់ និងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសកលលោក។

០៩អ្វីត្រូវតាមដានបន្ទាប់

ដោយសារព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរនៅតែបន្តវិវត្តន៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស ចំណុចខាងក្រោមជាកាលវិភាគដែលអ្នកតាមដានទីផ្សារគួរផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ៖

• ថ្ងៃទី៨ ខែតុលា — កំណត់ហេតុប្រជុំ FOMC ខែកញ្ញា៖ នឹងបង្ហាញឲ្យឃើញកម្រិតជម្លោះគំនិតពិតប្រាកដរវាងសមាជិកគណៈកម្មការ និងសញ្ញាបញ្ជាក់ថា តើការអត់ធ្មត់បច្ចុប្បន្ននេះ នឹងបន្តដល់ទីបញ្ចប់ឆ្នាំដែរឬទេ។
• ថ្ងៃទី៩ ខែតុលា — កំណត់ហេតុប្រជុំ ECB ខែកញ្ញា៖ នឹងបង្ហាញថា តើសមាជិកក្រុមប្រឹក្សា ECB បាននិយាយអំពីហានិភ័យបារាំងច្រើនកម្រិតណា មុនពេលទីផ្សារចាប់ផ្តើមប្រតិកម្មខ្លាំងនេះ។
• មុនថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា — សំឡេងឆ្នោតសភាបារាំងលើថវិកា២០២៧៖ ជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានសក្តានុពលបំផុតនឹងកំណត់ថា តើរដ្ឋាភិបាល Lecornu អាចបន្តគ្រប់គ្រងបានដែរឬទេ ឬនឹងដួលរលំដូចរដ្ឋាភិបាលមុនៗ។
• ជារៀងរាល់ថ្ងៃ — ចលនាគម្លាត OAT-Bund៖ ប្រសិនបើគម្លាតនេះបន្តឡើងលើសពី ១៥០ pb ឬខិតជិត ២២៥ pb (កម្រិតកំពូលឆ្នាំ២០១១) នេះនឹងជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ទីផ្សារចាត់ទុកហានិភ័យខូចបំណុលថាកើនឡើងយ៉ាងសំខាន់។
• សេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការរបស់ ECB៖ ចំណាំការនិយាយអំពីឧបករណ៍ TPI ឬការអន្តរាគមន៍ផ្សេងៗ ដែលនឹងបញ្ជាក់ថា ECB កំពុងពិចារណាចាត់វិធានការផ្ទាល់ដែរឬទេ។
• ថ្ងៃទី២៧-២៨ ខែតុលា — កិច្ចប្រជុំ FOMC៖ សេចក្តីសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រោយកិច្ចប្រជុំរបស់ប្រធាន Fed នឹងបញ្ជាក់ច្បាស់ថា តើការអត់ធ្មត់បច្ចុប្បន្នត្រឹមត្រូវដែរឬទេ។
• ចលនាតម្លៃមាស និងដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក៖ ប្រសិនបើលំហូរទុនឲ្យសុវត្ថិភាពបន្តកើនឡើង តម្លៃមាសអាចបន្តឡើងដល់កម្រិតកំពូលថ្មីៗទៀត ខណៈទិសដៅដុល្លារនឹងឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រជែងគ្នារវាងប្រូបាបីលីតេអត្រាការប្រាក់ Fed ទាបជាង និងតម្រូវការសុវត្ថិភាពពីវិបត្តិបារាំង។
• សេចក្តីថ្លែងការណ៍ចាត់ថ្នាក់ឥណទានបន្ថែម៖ ក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃឥណទានផ្សេងទៀត (Fitch, Moody’s, S&P) អាចធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញលើចាត់ថ្នាក់ឥណទានរបស់បារាំង ប្រសិនបើថវិកាមិនអាចអនុម័តទាន់ពេល។

១០សំណួរញឹកញាប់

១១ប្រភព

1. Fortune — France Debt Crisis: Bond Investors Render a ‘Guilty’ Verdict, Pricing In Growing Odds of Sovereign Default
2. Il Sole 24 Ore — France: 10-Year OAT Yields Edge Towards 5% on the Eve of the 2027 Budget, Lecornu
3. ActionForex — France Risk Premium Surges as OAT-Bund Spread Breaks 140bp, EUR/CHF Slides
4. Tech Times — French Borrowing Costs Cross 2012 Threshold as €54 Billion Budget Vote Nears
5. Eurasia Business News — France’s Public Debt Crisis Deepens as Bond Yields Rise and High School Riots Spread
6. CNBC — France’s Fresh Budget Battle Threatens to Topple Another Government
7. CNBC — French Bond Yields Near 2008 Highs as Debt and Budget Risks Mount
8. Bloomberg — ECB’s Nightmare Scenario Gets Closer as French Bond Yields Surge
9. Bloomberg — Europe’s Bond Spreads Spike as French Debt Risk Spills Over
10. U.S. News — France’s Le Pen Pledges to Hardwire Deficit Cuts With a ‘Golden Rule’
11. Yahoo Finance — Warsh’s Top Fed Deputies Step In to Give Markets a Clear Message
12. Federal Reserve — Implementation Note Issued September 16, 2026
13. Newsquawk — Week in Focus 4-9th October 2026: FOMC Minutes, US ISM Services PMI, OPEC+, Canadian Jobs and ECB Minutes
14. CNBC — Fed Rate Decision September 2026: Rates Rise to 3.75%-4%
15. គួរដឹង Eksastra — របាយការណ៍ការងារខែកញ្ញា៖ ការងារថ្មីត្រឹម២៩,000កន្លែង (អត្ថបទស៊េរីមុន)
16. គួរដឹង Eksastra — G7 លែងទុនបម្រុងប្រេង ១០០លានបារែល និង OPEC+ រក្សាកូតា (អត្ថបទស៊េរីមុន)

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១៦ ប្រភព