០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ពីរចលនាធំ មូលហេតុតែមួយ

ចុងសប្តាហ៍នេះ គឺជាចុងសប្តាហ៍ដែលមានសកម្មភាពគោលនយោបាយថាមពលខ្ពស់បំផុតមួយ ចាប់តាំងពីដើមសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។ ក្នុងរយៈពេលតែពីរថ្ងៃ មានការសម្រេចចិត្តធំពីរ ដែលសុទ្ធតែផ្តើមពីមូលហេតុតែមួយ។

ទោះជាព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរកើតឡើងដោយឯករាជ្យពីគ្នា និងមានអ្នកចូលរួមខុសគ្នាទាំងស្រុងក៏ដោយ ប៉ុន្តែទាំងពីរសុទ្ធតែជាប្រតិកម្មទៅនឹងបញ្ហាដដែលមួយ៖ ផលិតកម្ម និងការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆៅពិភពលោកកំពុងប្រឈមការរំខានដ៏ធំបំផុតចាប់តាំងពីវិបត្តិថាមពលទសវត្សរ៍១៩៧០មក។ ចាប់តាំងពីប្រតិបត្តិការយោធា «Epic Fury» របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដែលសម្លាប់មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើននាក់ អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបដោយបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាផ្លូវការ ដែលជាច្រកដ៏សំខាន់បំផុតមួយសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆៅពិភពលោក។ ឥឡូវនេះ ចូលដល់ខែទី៨ហើយ ដែលការបិទនេះនៅតែបន្តកកកុញកប៉ាល់រាប់រយគ្រឿង ជំរុញថ្លៃធានារ៉ាប់រងឲ្យកើនឡើងរាប់សិបដង និងបង្ខំឲ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនជាច្រើនបង្វែរផ្លូវទៅកាត់តាមចំណុចខាងត្បូងទ្វីបអាហ្វ្រិក (Cape of Good Hope) ដែលបន្ថែមពេលធ្វើដំណើរជិត២សប្តាហ៍។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក តម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូតលក់រាយបានឡើងដល់កម្រិតកំពូល ៦.៥៣ដុល្លារក្នុងមួយហ្គាឡុង ខណៈអឺរ៉ុប តម្លៃអនាគតប្រេងម៉ាស៊ូតធ្លាប់លើសពី ២០០ដុល្លារក្នុងមួយបារែលក្នុងពេលខ្លះ — ជាកត្តាដែលប៉ះពាល់ផ្ទាល់ទៅលើកសិករ អ្នកបើកបររថយន្តដឹកទំនិញ និងអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនជាច្រើន ហើយក៏ក្លាយជាបញ្ហានយោបាយក្តៅសម្រាប់លោកប្រធានាធិបតី Trump មុនការបោះឆ្នោតកណ្តាលអាណត្តិខែវិច្ឆិកាផងដែរ។

អត្ថបទនេះនឹងពិនិត្យលម្អិតលើគោលការណ៍សម្រេចចិត្តទាំងពីររបស់ G7 និង OPEC+ ពន្យល់ពីមូលហេតុដើមនៃវិបត្តិច្រកសមុទ្រ Hormuz វិភាគថាហេតុអ្វីប្រេងម៉ាស៊ូតថ្លៃជាងប្រេងឆៅផ្ទាល់ និងពិនិត្យមើលថា ទាំងអស់នេះភ្ជាប់ទៅនឹងលំបាករបស់ Federal Reserve ក្នុងការសម្រេចចិត្តអត្រាការប្រាក់ដូចម្តេចខ្លះ បន្ទាប់ពីទីផ្សារការងារអាមេរិកបានបង្ហាញភាពទន់ខ្សោយយ៉ាងសំខាន់កាលពីថ្ងៃទី២ ខែតុលា។ នេះជាថ្ងៃទីបួនជាប់ៗគ្នាហើយ ដែលស៊េរីនេះតាមដានផលប៉ះពាល់ពីវិបត្តិថាមពលតែមួយនេះ — សញ្ញាបញ្ជាក់ថា នេះជាកត្តារចនាសម្ព័ន្ធ មិនមែនព័ត៌មានឆាប់កន្លងផុតនោះទេ។

០២លេខសំខាន់ៗថ្ងៃនេះ

មុននឹងចូលទៅក្នុងព័ត៌មានលម្អិត តារាងខាងក្រោមប្រមូលផ្តុំលេខស្នូលបំផុតទាំងអស់ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការតាមដានចុងសប្តាហ៍នេះ — ចាប់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់ G7 OPEC+ រហូតដល់ស្ថានភាពច្រកសមុទ្រ Hormuz។

០៣G7 និងការលែងទុនបម្រុង ១០០លានបារែល

តាម របាយការណ៍របស់ Washington Post ក្រុមប្រទេស G7 — អង់គ្លេស កាណាដា បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី ជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិក — បានឯកភាពគ្នានៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឲ្យលែងទុនបម្រុងយុទ្ធសាស្ត្រប្រេងឆៅ និងប្រេងម៉ាស៊ូតសរុបរហូតដល់១០០លានបារែល ក្នុងរយៈពេល៤ខែខាងមុខ ដោយសម្របសម្រួលតាមរយៈទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA)។ ការិយាល័យរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំង Emmanuel Macron បានប្រកាសថា ការលែងនេះនឹង «ចាប់ផ្តើមភ្លាមៗក្នុងរយៈពេល៤ខែ រួមទាំងការបញ្ចេញប្រេងម៉ាស៊ូតជាចំនួនច្រើនក្នុងរយៈពេល២០ថ្ងៃដំបូង» ដោយសារប្រេងម៉ាស៊ូតជាផលិតផលដែលទទួលផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេពីការខ្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់។ មេដឹកនាំ G7 បានថ្លែងរួមគ្នាថា «កង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋយើងទាក់ទងនឹងតម្លៃថាមពល នៅតែជាអាទិភាពកំពូល»។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Scott Bessent បានថ្លែងគាំទ្រការសម្រេចចិត្តនេះថា «កសិករ អ្នកបើកបររថយន្តដឹកទំនិញ និងអាជីវកម្មអាមេរិក មិនគួរត្រូវទទួលបន្ទុកនៃការខ្វះខាតជាសកលនោះឡើយ»។ សហរដ្ឋអាមេរិកខ្លួនឯងបានឯកភាពបន្ថែម៤០លានបារែល ក្នុងសប្តាហ៍នេះ ដើម្បីបំពេញកិច្ចសន្យារបស់ខ្លួនពីកិច្ចព្រមព្រៀងលែងទុនបម្រុង៤០០លានបារែលកាលពីខែមីនា ទោះបីជាអាល្លឺម៉ង់បានលែងបានត្រឹមប្រមាណ២៣%នៃចំនួនសន្យា (នៅសល់៧៧%) និងអេស្ប៉ាញបានលែងបានត្រឹមមួយភាគបីនៃចំនួនសន្យាក៏ដោយ — ជាសញ្ញាបង្ហាញថា សមាជិក G7 មួយចំនួនធំកំពុងពិបាកអនុវត្តតាមការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនទាន់ពេលវេលា។

ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តនេះមិនមែនគ្មានភាពផ្ទុយគ្នាក្នុងខ្លួនឡើយ។ គណៈកម្មការអឺរ៉ុប (EU Commission) បានប្រកាសជាផ្លូវការថា ខ្លួន «ច្រានចោលទាំងស្រុងនូវការហាមប្រាមប្រេងម៉ាស៊ូតណាមួយ» ដោយព្រមានថា វិធានការបែបនេះនឹង «កន្ត្រាក់ទំនុកចិត្តរបស់យើងចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងនាមជាដៃគូដែលអាចទុកចិត្តបាន» — ជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ការចរចារផ្ទៃក្នុងក្រុម G7 អំពីរបៀបចែកចាយបន្ទុកនៃវិបត្តិថាមពលនេះ នៅតែពោរពេញទៅដោយភាពតានតឹង ទោះបីជាទាំងអស់គ្នាបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមក៏ដោយ។

អ្វីដែលធ្វើឲ្យការលែងទុនបម្រុងលើកនេះខុសពីលើកមុនៗ គឺទំហំ និងអាទិភាពផ្តោតលើប្រេងម៉ាស៊ូត មិនមែនប្រេងឆៅទូទៅនោះទេ។ ការលែងទុនបម្រុងលើកមុនក្នុងខែមីនាផ្តោតលើការបន្ថែមការផ្គត់ផ្គង់សរុបដើម្បីទប់ទល់នឹងការធ្លាក់ចុះភ្លាមៗនៃការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆៅ ប៉ុន្តែលើកនេះ រដ្ឋាភិបាលជាច្រើនបានទទួលស្គាល់ថា បញ្ហាស្នូលគឺសមត្ថភាពចម្រាញ់ប្រេងម៉ាស៊ូតពិភពលោកមានកម្រិត ហើយការបន្ថែមប្រេងឆៅមិនអាចដោះស្រាយការខ្វះខាតផលិតផលចម្រាញ់រួចស្រេចបានភ្លាមៗទេ។

០៤ហេតុអ្វីប្រេងម៉ាស៊ូតថ្លៃជាងប្រេងឆៅផ្ទាល់

ចំណុចគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតមួយនៃវិបត្តិថាមពលលើកនេះ គឺប្រេងម៉ាស៊ូត (diesel) កំពុងឡើងថ្លៃលឿន និងខ្លាំងជាងប្រេងឆៅផ្ទាល់ខ្លួនទៅទៀត។ តាមការវិភាគដែល EnergyConnects ប្រមូលផ្តុំ ភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូត និងប្រេងឆៅ (crack spread) បានឡើងដល់៧៦.៧៧ដុល្លារក្នុងមួយបារែលកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ មុននឹងថយមកនៅ៦៩ដុល្លារ — ខ្ពស់ជាងកម្រិតធម្មតាច្រើនដង។ ប្រទេសអ្នកនាំចូលប្រេងម៉ាស៊ូតធំៗ ជាពិសេសអឺរ៉ុប កំពុងប្រឈមការធ្លាក់ចុះអត្រាចំណេញចម្រាញ់ប្រេង (refining margins) ប្រមាណ១០% ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាក់ចុះប្រមាណ៥% — សញ្ញាបញ្ជាក់ថា រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងពិភពលោកកំពុងប្រតិបត្តិការជិតពេញសមត្ថភាព ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចផលិតប្រេងម៉ាស៊ូតបានគ្រប់គ្រាន់។

មូលហេតុស្នូលទាក់ទងនឹងប្រភេទប្រេងឆៅដែលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់ផ្គត់ផ្គង់។ មុនសង្គ្រាម អ៊ីរ៉ង់ជាអ្នកនាំចេញប្រេងឆៅប្រភេទស្រាល (light crude) ដ៏សំខាន់មួយ ដែលជាវត្ថុធាតុដើមសមស្របបំផុតសម្រាប់ផលិតប្រេងម៉ាស៊ូត និងប្រេងកាតនាំងយន្តហោះ។ នៅពេលការនាំចេញនេះត្រូវផ្អាកជាមូលដ្ឋានដោយសារការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនៅអាស៊ី និងអឺរ៉ុបត្រូវងាកទៅប្រើប្រេងឆៅប្រភេទធ្ងន់ជាងមុន ដែលផលិតប្រេងម៉ាស៊ូតបានតិចជាង ក្នុងនីតិវិធីចម្រាញ់ដូចគ្នា — បង្កើតជាការខ្វះខាតផលិតផលចម្រាញ់ជាក់លាក់ ទោះបីជាផលិតកម្មប្រេងឆៅសរុបពិភពលោកមិនបានធ្លាក់ចុះខ្លាំងប៉ុណ្ណោះក៏ដោយ។

លទ្ធផលជាក់ស្តែងចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ គឺតម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូតលក់រាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានឡើងដល់កំពូល៦.៥៣ដុល្លារក្នុងមួយហ្គាឡុង ខណៈអឺរ៉ុប តម្លៃអនាគតប្រេងម៉ាស៊ូតធ្លាប់លើសពី២០០ដុល្លារក្នុងមួយបារែលក្នុងពេលខ្លះ។ ប្រេងម៉ាស៊ូតជាវត្ថុធាតុដើមចម្បងសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនទំនិញ កសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មភាគច្រើន ដូច្នេះការឡើងថ្លៃនេះមិនបានប៉ះពាល់តែអ្នកបើកបររថយន្តផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានបញ្ជូនបន្តទៅលើថ្លៃដឹកជញ្ជូនទំនិញស្ទើរគ្រប់ប្រភេទ ជាកត្តាមួយទៀតដែលអាចរក្សាអតិផរណាឲ្យនៅតែខ្ពស់ ទោះបីជាទីផ្សារការងារកំពុងទន់ខ្សោយក៏ដោយ។

នេះក៏ពន្យល់ផងដែរថា ហេតុអ្វីការលែងទុនបម្រុងរបស់ G7 ផ្តោតជាពិសេសលើប្រេងម៉ាស៊ូត មិនមែនប្រេងឆៅទូទៅ។ ការបន្ថែមប្រេងឆៅចូលទីផ្សារ មិនអាចដោះស្រាយការខ្វះខាតសមត្ថភាពចម្រាញ់ប្រេងស្រាលបានភ្លាមៗទេ ដូច្នេះអ្នកតាក់តែងគោលនយោបាយជ្រើសរើសបញ្ចេញផលិតផលចម្រាញ់រួចស្រេច (ប្រេងម៉ាស៊ូត) ដោយផ្ទាល់ពីទុនបម្រុង ដើម្បីបន្ធូរសម្ពាធភ្លាមៗ ខណៈកំពុងរង់ចាំមើលថាតើសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឆៅស្រាលនឹងងើបឡើងវិញដែរឬទេ ប្រសិនបើស្ថានភាពនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz មានការប្រសើរឡើង។

០៥OPEC+ និងការសម្រេចចិត្តរក្សាកូតាខែវិច្ឆិកា

តាម របាយការណ៍របស់ Bloomberg និង InvestingLive ប្រទេសស្នូលទាំង៧របស់ OPEC+ — ដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងរុស្ស៊ី — បានជួបប្រជុំគ្នាតាមប្រព័ន្ធវីដេអូនៅថ្ងៃអាទិត្យទី៤ ខែតុលា ដើម្បីចុងបញ្ចប់ការសម្រេចចិត្តកូតាផលិតកម្មខែវិច្ឆិកា។ ប្រភពព័ត៌មានជិតស្និទ្ធបានឲ្យដឹងថា ក្រុមនេះបាន «ឯកភាពគ្នាជាគោលការណ៍ ដើម្បីរក្សាគោលដៅដែលមានស្រាប់សម្រាប់ខែបន្ទាប់» — ជាការបន្តគោលនយោបាយរក្សាស្ថេរភាពដដែលដែលបានអនុវត្តសម្រាប់ខែតុលាផងដែរ។ គណៈកម្មាធិការត្រួតពិនិត្យរួម (Joint Ministerial Monitoring Committee ឬ JMMC) ក៏បានជួបប្រជុំគ្នានៅថ្ងៃតែមួយនេះដែរ ដើម្បីពិនិត្យស្ថានភាពទីផ្សារទូទៅ។

អ្វីដែលធ្វើឲ្យការសម្រេចចិត្តនេះមានលក្ខណៈខុសពីធម្មតា គឺគម្លាតដ៏ធំរវាងកូតាផ្លូវការ និងផលិតកម្មជាក់ស្តែង។ ប្រទេសស្នូលទាំង៧បានផលិតបានប្រមាណ២៥លានបារែលក្នុងមួយថ្ងៃកាលពីខែសីហា (កើនឡើង៦៣០,000បារែលពីខែកក្កដា) ប៉ុន្តែនេះនៅតែទាបជាងកម្រិតមុនសង្គ្រាមខែកុម្ភៈប្រមាណ៥លានបារែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ និយាយម្យ៉ាងទៀត ទោះបីជា OPEC+ បានបន្តកើនគោលដៅកូតាជាផ្លូវការពេញមួយឆ្នាំ២០២៦ ជាការបកច្រាសការកាត់បន្ថយផលិតកម្មឆ្នាំ២០២៣ ក៏ដោយ ការកើនឡើងទាំងនោះភាគច្រើនមិនបានអនុវត្តជាក់ស្តែងនោះឡើយ ដោយសារការរំខានផ្ទាល់ពីសង្គ្រាមទៅលើសមត្ថភាពផលិត និងនាំចេញរបស់សមាជិកជាច្រើន ជាពិសេសអ៊ីរ៉ាក់ និងគុយវ៉ែត ដែលស្ថិតនៅជិតតំបន់ជម្លោះបំផុត។

ការកាត់បន្ថយដែលនៅសេសសល់ប្រមាណ២លានបារែលក្នុងមួយថ្ងៃ ត្រូវបានរក្សាជាបន្តបន្ទាប់ ទោះបីជា OPEC+ បានបញ្ចប់ការដកហូតការកាត់បន្ថយដែលធ្លាប់ព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ចំនួន១,៦៥០,000បារែលហើយក៏ដោយ — ជាសញ្ញាបង្ហាញថា ក្រុមផលិតករកំពុងអនុវត្តគោលនយោបាយប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់បែបនេះ ជាជាងប្រញាប់ប្រញាល់បង្កើនការផ្គត់ផ្គង់ ខណៈតម្រូវការជាក់ស្តែងនៅមិនទាន់អាចព្យាករណ៍បានច្បាស់។ ទន្ទឹមនេះ នាំចេញប្រេងឆៅតំបន់បានចាប់ផ្តើមងើបឡើងវិញ ឈានដល់ប្រមាណ១៦លានបារែលក្នុងមួយថ្ងៃកាលពីខែកញ្ញា — កម្រិតខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើម ដែលជាសញ្ញាវិជ្ជមានតូចមួយ ទោះបីជានៅឆ្ងាយពីកម្រិតមុនសង្គ្រាមច្រើនក៏ដោយ។

សម្រាប់ទិសដៅវែងឆ្ងាយជាងនេះ OPEC+ បានពន្យារការពិនិត្យសមត្ថភាពផលិតកម្ម (ត្រូវអនុវត្តដោយក្រុមហ៊ុនវាយតម្លៃឯករាជ្យ DeGolyer and MacNaughton) ដែលត្រូវការសម្រាប់កំណត់កូតាមូលដ្ឋានឆ្នាំ២០២៧ ដោយលើកហេតុផលថា ភាពមិនច្បាស់លាស់ពីសង្គ្រាមកណ្តាលបូព៌ាកំពុងធ្វើឲ្យពិបាកប៉ាន់ស្មានសមត្ថភាពផលិតពិតប្រាកដរបស់សមាជិកនីមួយៗ។ ក្រុមនេះមានគម្រោងជួបប្រជុំគ្នាជាផ្លូវការម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីកំណត់ទិសដៅគោលនយោបាយសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧ ដែលអ្នកវិភាគជឿថា នឹងផ្តោតលើការរៀបចំផែនការស្តារផលិតកម្មដែលបាត់ហាត់ចេញពីទីផ្សារតាំងពីឆ្នាំ២០២២មក។

០៦ប្រភពដើមវិបត្តិ៖ Operation Epic Fury និងច្រកសមុទ្រ Hormuz

ដើម្បីយល់ពីមូលហេតុដែលទីផ្សារថាមពលពិភពលោកនៅតែច្របូកច្របល់បែបនេះ ចាំបាច់ត្រូវត្រឡប់ទៅកាន់ថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ នៅថ្ងៃនោះ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការយោធាធំមួយប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ ដែលហៅថា «Operation Epic Fury» (ត្រូវបានហៅថា «Roaring Lion» ដោយអ៊ីស្រាអែល) ដោយផ្តោតទៅលើគោលដៅយោធា និងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ ប្រតិបត្តិការនេះបានបណ្តាលឲ្យមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើននាក់ស្លាប់ ហើយលោកប្រធានាធិបតី Trump បានពណ៌នាថា ជាសកម្មភាពការពារសុវត្ថិភាពជនជាតិអាមេរិក។ អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបភ្លាមៗ ជាមួយការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកទៅលើគោលដៅអ៊ីស្រាអែល និងកងទ័ពអាមេរិកនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ ហើយបានប្រកាសបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាផ្លូវការ។

ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវយល់ គឺច្រកសមុទ្រ Hormuz មិនត្រូវបានបិទដោយសេចក្តីប្រកាសរដ្ឋាភិបាលណាមួយជាផ្លូវការទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបិទដោយប្រសិទ្ធភាពតាមរយៈយន្តការទីផ្សារធានារ៉ាប់រង។ ការវាយប្រហារម្តងហើយម្តងទៀតលើកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងច្រកសមុទ្រ — រួមទាំងការប្រើប្រាស់គ្រាប់មីន ការបាញ់ប្រហារដោយទូកលឿន និងការរំខានសញ្ញា GPS — បានធ្វើឲ្យតម្លៃធានារ៉ាប់រងសម្រាប់ហានិភ័យសង្គ្រាម (war-risk insurance) ឡើងដល់ប្រមាណ៤០ដងកម្រិតធម្មតា ដែលមានន័យថា ការធានារ៉ាប់រងសម្រាប់កប៉ាល់ដឹកប្រេងធំមួយគ្រឿងឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះ អាចមានតម្លៃដល់ប្រមាណ១០លានដុល្លារ — ថ្លៃពេកសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនភាគច្រើនទទួលយកបាន ទោះបីជាគ្មានការបិទផ្លូវការក៏ដោយ។

លទ្ធផលគឺ ចំនួនកប៉ាល់ឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងពីកម្រិតធម្មតាប្រមាណ៨៥ទៅ១៣៨គ្រឿងក្នុងមួយថ្ងៃ មកនៅត្រឹមមួយកញ្ចឹកតូចប៉ុណ្ណោះ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ខណៈកប៉ាល់រាប់រយគ្រឿងកំពុងរង់ចាំនៅតាមច្រកសមុទ្រ និងឈូងសមុទ្រពែក្ស៊ិក។ ក្រុមហ៊ុនដឹកទំនិញធំៗបានចាប់ផ្តើមបង្វែរផ្លូវសម្រាប់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្មអាស៊ី-អឺរ៉ុបទៅកាត់តាមចំណុចខាងត្បូងទ្វីបអាហ្វ្រិក (Cape of Good Hope) ដែលបន្ថែមពេលធ្វើដំណើរប្រមាណ២សប្តាហ៍ ហើយបន្ថែមថ្លៃដឹកជញ្ជូនសរុបយ៉ាងសំខាន់។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានព្យាយាមទប់ទល់ជាមួយបញ្ហានេះ តាមរយៈប្រតិបត្តិការនាវាចម្បាំងការពារ និងបណ្តោះអាសន្នទូតនានា ប៉ុន្តែការវាយប្រហារនៅតែបន្តកើតមានជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ចុងខែកញ្ញា។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក តម្លៃប្រេងឆៅ Brent បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ពីកម្រិតក្រោម១០០ដុល្លារមុនសង្គ្រាម ឡើងដល់កម្រិតកំពូលជិត១៦៦ដុល្លារនៅទីផ្សារឌូបៃក្នុងខែមីនា មុននឹងថយចុះមកនៅចន្លោះ៩៦ទៅ១០៣ដុល្លារ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ការរំខានដ៏ធំបំផុតមួយទៅលើការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលពិភពលោក ចាប់តាំងពីវិបត្តិថាមពលទសវត្សរ៍១៩៧០ ដោយសារប្រមាណ២០%នៃប្រេងឆៅសមុទ្រពិភពលោក និង២០%នៃឧស្ម័នធម្មជាតិផង (LNG) ធ្លាប់ឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រចង្អៀតនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃ មុនសង្គ្រាម។

០៧ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ និងលំបាករបស់ Fed

ព័ត៌មានទាំងនេះមកដល់ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិកបានបិទសប្តាហ៍ក្នុងលក្ខណៈវិជ្ជមានខ្លាំងកាលពីថ្ងៃសុក្រទី២ ខែតុលា — Dow Jones បិទនៅ៥១,១៧៦.៩៦ចំណុច (កើន០.៤៩%) S&P ៥០០ បិទនៅ៧,៧២២.៧២ចំណុច (កើន០.៧៣%) ខណៈ Nasdaq Composite ឈានដល់កម្រិតកំណត់ប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីនៅ២៧,១៩០.៨៦ចំណុច (កើន១.១៩%)។ ការកើនឡើងនេះកើតចេញពីរបាយការណ៍ការងារខែកញ្ញាដែលទន់ខ្សោយយ៉ាងសំខាន់ — មានការងារថ្មីត្រឹម២៩,000កន្លែង ទាបជាងការព្យាករណ៍៨៤,000ទៅ៩០,000កន្លែង — ដែលធ្វើឲ្យទីផ្សារជឿជាក់ថា Federal Reserve នឹងផ្អាកការឡើងអត្រាការប្រាក់នៅខែតុលានេះ។

ប៉ុន្តែព័ត៌មានអំពី G7 និង OPEC+ ដែលចេញផ្សាយក្នុងចុងសប្តាហ៍នេះ បានបន្ថែមស្រទាប់ស្មុគស្មាញថ្មីមួយទៅលើការគណនារបស់ទីផ្សារ។ ប្រសិនបើការលែងទុនបម្រុង១០០លានបារែលអាចជួយបន្ធូរតម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូត និងកាត់បន្ថយសម្ពាធអតិផរណាពីថាមពលបានភ្លាមៗ នោះនឹងផ្តល់ភាពងាយស្រួលបន្ថែមសម្រាប់ Fed ក្នុងការផ្អាកការឡើងអត្រាការប្រាក់ដូចទីផ្សារកំពុងរំពឹងទុក។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការលែងទុនបម្រុងនេះមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទប់ទល់នឹងការខ្វះខាតសមត្ថភាពចម្រាញ់ប្រេងម៉ាស៊ូតពិតប្រាកដ ហើយ OPEC+ នៅតែបន្តរក្សាការផលិតកម្រិតទាប នោះតម្លៃថាមពលអាចនៅតែខ្ពស់ជាប់លាប់ — ជាស្ថានការណ៍ប្រភេទ «stagflation» តូចមួយ៖ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថយចុះ រួមផ្សំជាមួយអតិផរណាដែលមិនទាន់រសាត់ទាំងស្រុង។

ទិន្នផលមូលបត្របំណុលរដ្ឋាភិបាលរយៈពេល១០ឆ្នាំ ដែលធ្លាក់ចុះបន្តិចក្រោយរបាយការណ៍ការងារ មកនៅប្រមាណ៥.២៨% នឹងក្លាយជាសូចនាករសំខាន់មួយដែលត្រូវតាមដាននៅដើមសប្តាហ៍ក្រោយ។ ប្រសិនបើវិនិយោគិនចាប់ផ្តើមព្រួយបារម្ភថា តម្លៃថាមពលខ្ពស់អាចរារាំង Fed ពីការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ ទិន្នផលមូលបត្របំណុលអាចឡើងវិញ ដែលនឹងលុបបំបាត់ផលប្រយោជន៍មួយចំនួនដែលភាគហ៊ុនបានទទួលកាលពីថ្ងៃសុក្រ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើទីផ្សារកត់សម្គាល់ឃើញសញ្ញាច្បាស់លាស់ថា វិបត្តិ Hormuz កំពុងឆ្ពោះទៅរកដំណោះស្រាយ នោះភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ AI ដែលពឹងផ្អែកលើការខ្ចីប្រាក់ថ្លៃទាប អាចបន្តទទួលផលវិជ្ជមានបន្ថែមទៀត។

សម្រាប់ Federal Reserve ខ្លួនឯង ស្ថានការណ៍នេះធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំខែតុលាកាន់តែស្មុគស្មាញ។ គណៈកម្មាធិការ FOMC ត្រូវតុល្យភាពរវាងទីផ្សារការងារដែលកំពុងទន់ខ្សោយ ដែលទាមទារឲ្យមានការគាំទ្របន្ថែម និងហានិភ័យអតិផរណាពីថាមពលដែលអាចកើនឡើងវិញភ្លាមៗ ប្រសិនបើវិបត្តិ G7-OPEC+ មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាឫសគល់នៃវិបត្តិច្រកសមុទ្រ Hormuz។ នេះជាប្រភេទជម្រើសលំបាកបំផុតមួយសម្រាប់ធនាគារកណ្តាល៖ ជ្រើសរើសរវាងការគាំទ្រការងារ ឬទប់ទល់អតិផរណា ខណៈទាំងពីរកត្តាកំពុងផ្លាស់ប្តូរទិសដៅផ្ទុយគ្នាទាំងស្រុងក្នុងពេលតែមួយ។

០៨សម្ពាធនយោបាយមុនការបោះឆ្នោតកណ្តាលអាណត្តិ

តាមការវិភាគរបស់ ABC News ការសម្រេចចិត្តរបស់ G7 លែងទុនបម្រុង មិនអាចបំបែកចេញពីប្រតិទិននយោបាយអាមេរិកបានឡើយ។ លោកប្រធានាធិបតី Trump កំពុងប្រឈមសម្ពាធនយោបាយក្នុងស្រុកកាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយសារតម្លៃថាមពលខ្ពស់កំពុងប៉ះពាល់ដល់កសិករ អ្នកបើកបររថយន្តដឹកទំនិញ និងអាជីវកម្មខ្នាតតូចជាច្រើន មុនការបោះឆ្នោតកណ្តាលអាណត្តិប្រចាំខែវិច្ឆិកា ដែលជាការបោះឆ្នោតសំខាន់ដែលនឹងកំណត់ថាតើគណបក្សរបស់លោកនឹងបន្តគ្រប់គ្រងសភាកុងហ្គ្រេសដែរឬទេ។ ក្រុមហ៊ុនវិភាគនយោបាយជាច្រើនចាត់ទុកការសម្រេចចិត្តលែងទុនបម្រុងថាមពលថា ជាផ្នែកមួយនៃការឆ្លើយតបទៅនឹងសម្ពាធនេះ ដោយផ្តោតជាពិសេសទៅលើការកាត់បន្ថយតម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូតដែលប៉ះពាល់ផ្ទាល់ទៅលើវិស័យកសិកម្ម និងដឹកជញ្ជូន — វិស័យដែលមានទម្ងន់ឆ្នោតសំខាន់នៅរដ្ឋជនបទជាច្រើន។

ទន្ទឹមនេះ ភាពតានតឹងផ្ទៃក្នុងក្រុម G7 ខ្លួនឯង ក៏កំពុងលេចចេញជារូបរាងកាន់តែច្បាស់។ ការបដិសេធជាសាធារណៈរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុបទៅនឹង «ការហាមប្រាមប្រេងម៉ាស៊ូត» ណាមួយ ភ្ជាប់ជាមួយការព្រមានអំពីការបាត់បង់ទំនុកចិត្តចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងនាមជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម បង្ហាញថា មានការចរចារពីក្រោយឆាកអំពីថាតើគួរដាក់កម្រិតលើការនាំចេញផលិតផលចម្រាញ់ណាមួយដែរឬទេ ដើម្បីការពារការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកផ្ទាល់។ ការអនុវត្តមិនទាន់ពេញលេញរបស់អាល្លឺម៉ង់ និងអេស្ប៉ាញចំពោះការប្តេជ្ញាចិត្តលើកមុន ក៏បន្ថែមភាពមិនច្បាស់លាស់អំពីថាតើការប្តេជ្ញាចិត្តលើកនេះនឹងត្រូវបានអនុវត្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទាន់ពេលវេលាដែរឬទេ។

សម្រាប់ OPEC+ ផ្នែកនោះវិញ ការសម្រេចចិត្តរក្សាកូតាខែវិច្ឆិកាឲ្យនៅដដែល ក៏អាចមានវិមាត្រនយោបាយដែរ ទោះបីជាមិនមានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការក៏ដោយ។ ការរក្សាគោលនយោបាយរក្សាស្ថេរភាពក្នុងកំឡុងពេលមានសង្គ្រាមកណ្តាលបូព៌ា អាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការភ័ន្តច្រឡំបន្ថែមទៅលើទីផ្សារ ដែលកំពុងប្រឈមការប្រែប្រួលខ្ពស់រួចទៅហើយ ខណៈផ្តល់ពេលវេលាឲ្យសមាជិកស្នូលនីមួយៗអាចវាយតម្លៃឡើងវិញពីសមត្ថភាពជាក់ស្តែងរបស់ខ្លួន មុននឹងធ្វើការសម្រេចចិត្តធំមួយទៀតអំពីទិសដៅគោលនយោបាយរយៈពេលវែងនៅខែវិច្ឆិកា។

០៩អ្វីត្រូវតាមដានបន្ទាប់

ចំណុចដំបូងដែលត្រូវតាមដានភ្លាមៗ គឺសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការរបស់ OPEC+ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំថ្ងៃអាទិត្យនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីលេខកូតាចុងក្រោយ ព្រោះប្រភពព័ត៌មានទាំងអស់ដែលបានរាយការណ៍រហូតមកដល់ពេលនេះ នៅតែជា «ការឯកភាពគ្នាជាគោលការណ៍» មិនទាន់ជាសេចក្តីសម្រេចជាផ្លូវការទេ។ ការផ្លាស់ប្តូរនៅនាទីចុងក្រោយនៅតែអាចកើតឡើងបាន ដូចករណីកន្លងមករបស់ OPEC+ ជាច្រើនលើកមុន។

• ការបញ្ចេញប្រេងម៉ាស៊ូតក្នុងរយៈពេល២០ថ្ងៃដំបូង៖ តើតម្លៃលក់រាយ និងតម្លៃអនាគតប្រេងម៉ាស៊ូតនៅអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ផ្តើមថយចុះជាក់ស្តែងដែរឬទេ នៅពេលទុនបម្រុងដំបូងចូលទីផ្សារ។
• របាយការណ៍តម្លៃអតិថិជន (CPI) ខែកញ្ញា៖ នឹងចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ជាចំណុចទិន្នន័យសំខាន់បំផុតមួយ ដែលនឹងបង្ហាញថាតើតម្លៃថាមពលខ្ពស់បានចាប់ផ្តើមជះឥទ្ធិពលទៅលើអតិផរណាទូទៅដែរឬទេ មុនកិច្ចប្រជុំ Fed ខែតុលា។
• ស្ថានភាពច្រកសមុទ្រ Hormuz៖ សញ្ញានៃការកើនឡើងនៃចំនួនកប៉ាល់ឆ្លងកាត់ ឬការថយចុះថ្លៃធានារ៉ាប់រងសង្គ្រាម នឹងជាសូចនាករសំខាន់បំផុតមួយអំពីទិសដៅនៃវិបត្តិថាមពលទាំងមូល។
• កិច្ចប្រជុំ FOMC ខែតុលា៖ Federal Reserve នឹងត្រូវថ្លឹងថ្លែងទិន្នន័យការងារដែលទន់ខ្សោយ ជាមួយហានិភ័យអតិផរណាពីថាមពលដែលថ្មីៗនេះ ក្នុងការសម្រេចចិត្តថាតើគួរផ្អាក ឬបន្តកែសម្រួលអត្រាការប្រាក់ដែរឬទេ។
• កិច្ចប្រជុំ OPEC+ ពេញលេញ ថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា៖ នឹងកំណត់ទិសដៅគោលនយោបាយផលិតកម្មសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧ ដោយផ្អែកលើលទ្ធផលនៃការពិនិត្យសមត្ថភាពផលិតកម្មដែលកំពុងដំណើរការ។
• ការបោះឆ្នោតកណ្តាលអាណត្តិខែវិច្ឆិកា៖ តម្លៃថាមពល និងអតិផរណា នឹងបន្តជាប្រធានបទនយោបាយកំពូលមួយ ដែលអាចជះឥទ្ធិពលទៅលើគោលនយោបាយថាមពលរបស់រដ្ឋាភិបាលបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោត។

១០សំណួរញឹកញាប់

១១ប្រភព

1. The Washington Post — G-7 Agrees to Release Oil Reserves to Counter Fuel Prices After U.S. Pressure
2. ABC News — G7 Countries to Release 100 Million Barrels of Diesel and Oil to Curb Soaring Prices
3. EnergyConnects — G7 to Release Up to 100 Million Barrels of Diesel, Crude
4. BNN Bloomberg — G7 Nations Will Release 100 Million Barrels of Oil and Diesel Fuel After Prices Soar
5. The Spokesman-Review — G7 to Release Up to 100 Million Barrels of Diesel, Crude
6. Bloomberg — OPEC+ Set to Keep Quotas Steady in November, Delegates Say
7. Reuters via Investing.com — OPEC+ Oil Producers Set to Keep Output Targets Steady at Sunday Meeting, Sources Say
8. Investing.com — OPEC+ Set to Hold November Oil Quotas Steady as Middle East Conflict Hits Output
9. InvestingLive — Oil: OPEC+ Seen Holding November Quotas Steady at Sunday Meeting, Delegates Say
10. The Hilltop Online — U.S.-Israel Launch “Operation Epic Fury” Against Iran; Khamenei Killed
11. FDD Action — Policy Alert: U.S. Launches Operation Epic Fury to Eliminate Iran’s Nuclear and Missile Threats
12. Straits.live — Strait of Hormuz Status Tracker
13. United Against Nuclear Iran — Iran Shipping Update, October 1, 2026
14. CNBC — Brent Oil Jumps More Than 4% as U.S. Reportedly Sends Third Aircraft Carrier to Middle East
15. Federal Reserve — FOMC Press Release, September 16, 2026
16. Rio Times Online — Global Economy Briefing, October 3, 2026
17. គួរដឹង Eksastra — របាយការណ៍ការងារខែកញ្ញា ៖ ការងារថ្មីត្រឹម២៩,000កន្លែង (អត្ថបទស៊េរីមុន)
18. គួរដឹង Eksastra — ភាពតានតឹង Hormuz ជំរុញតម្លៃប្រេងឆៅ ទិន្នផលមូលបត្របំណុល២៤ឆ្នាំ (អត្ថបទស៊េរីមុន)

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពស្នូល ១៨ ប្រភព