០១ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ ហេតុអ្វីមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាគំរាមកំហែងកម្លាំងជើងទឹក?

ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២បញ្ចប់ កងទ័ពជើងទឹកមានឥទ្ធិពលបំផុត ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានកសាងកម្លាំងបញ្ចាំងអំណាច (power projection) ជុំវិញក្រុមប្រយុទ្ធនាវាចម្បាំង (carrier strike group — CSG) ដែលផ្សំបញ្ចូលគ្នារវាងយន្តហោះចម្បាំង នាវាបំពាក់អាវុធការពារ (destroyer/cruiser) និងនាវាមុជទឹក។ ថាមពលនេះមានតម្លៃខ្ពស់ព្រោះអាចផ្លាស់ទីទៅគ្រប់ទីកន្លែងលើសមុទ្របើកចំហ ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើមូលដ្ឋានគោកជិតតំបន់ជម្លោះ។ ប៉ុន្តែការផ្តុំកម្លាំងទៅលើវេទិកាមួយចំនួនតូច ក៏បង្កើតភាពងាយរងគ្រោះមួយផងដែរ៖ ប្រសិនបើគូប្រកួតអាចគំរាមកំហែងឲ្យខូចខាត ឬបំផ្លាញនាវាទាំងនោះបាន វានឹងធ្វើឲ្យការសម្រេចចិត្តបញ្ជូនក្រុមប្រយុទ្ធនាវាទៅតំបន់ជម្លោះកាន់តែមានហានិភ័យ និងចំណាយកាន់តែថ្លៃ។

នេះជាតក្កវិជ្ជាស្នូលនៅពីក្រោយអ្វីដែលអ្នកវិភាគការពារជាតិលោកខាងលិច (SIPRI, IISS, CSIS, RAND) ហៅថា “ការបដិសេធតំបន់សមុទ្រ” (area denial)៖ ប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងនាវា ទាំងប្រភេទបាល់លីស្ទីក និងក្រុយស៍ មិនចាំបាច់ត្រូវពិតជាបំផ្លាញនាវាចម្បាំងណាមួយ ដើម្បីមានឥទ្ធិពលជាយុទ្ធសាស្ត្រ — ត្រឹមតែការគំរាមកំហែងគួរឲ្យជឿជាក់ ក៏គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្កើនហានិភ័យ និងតម្លៃប្រតិបត្តិការសម្រាប់អ្នកសម្រេចចិត្ត។

០២គោលគំនិតស្នូល៖ A2/AD ការគ្រប់គ្រងសមុទ្រ និងការបដិសេធសមុទ្រ

ក្នុងទ្រឹស្តីនាវានយោបាយបុរាណ មានពាក្យពីរដែលអ្នកវិភាគប្រើញឹកញាប់៖ “ការគ្រប់គ្រងសមុទ្រ” (sea control) មានន័យថា កម្លាំងជើងទឹកមួយអាចប្រើប្រាស់តំបន់សមុទ្រជាក់លាក់មួយបានដោយសេរី ខណៈបដិសេធការប្រើប្រាស់នោះពីគូប្រកួត។ ចំណែក “ការបដិសេធសមុទ្រ” (sea denial) ជាយុទ្ធសាស្ត្រថោកជាង៖ គោលដៅមិនមែនត្រូវប្រើប្រាស់សមុទ្រដោយខ្លួនឯងទេ គ្រាន់តែធ្វើឲ្យគូប្រកួតប្រើប្រាស់វាមិនកើតវិញ។ មីស៊ីលប្រឆាំងនាវាតម្លៃថោក បាញ់ចេញពីមូលដ្ឋានគោក គឺជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការបដិសេធសមុទ្រ ព្រោះមិនតម្រូវឲ្យសាងសង់កងទ័ពជើងទឹកធំដុំដូចគូប្រកួតឡើយ។

ពាក្យ “Anti-Access/Area Denial” (A2/AD) ជាក្របខ័ណ្ឌវិភាគដែលបង្កើត និងផ្សព្វផ្សាយដោយអ្នកសិក្សាការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក (រួមទាំង RAND ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៩០ និងធ្វើផ្លូវការក្នុងឯកសារ Joint Operational Access Concept របស់ DoD ឆ្នាំ ២០១២) ដើម្បីពិពណ៌នាសមត្ថភាពគូប្រកួតដែលមានគោលបំណងពីរ៖ “ការបដិសេធការចូលដំណើរការ” (anti-access) មានន័យរារាំង ឬពន្យារពេលកម្លាំងគូប្រកួតកុំឲ្យចូលដល់តំបន់ប្រតិបត្តិការទាំងមូល ខណៈ “ការបដិសេធតំបន់” (area denial) មានន័យកម្រិតសេរីភាពសកម្មភាព បន្ទាប់ពីចូលទៅក្នុងតំបន់រួចហើយ។ សំខាន់ត្រូវកត់សម្គាល់៖ A2/AD ជាស្លាកសញ្ញាដែលអ្នកវិភាគខាងលិចផ្តល់ឲ្យសមត្ថភាពរដ្ឋដទៃ (ចិន រុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់) មិនមែនឈ្មោះគោលលទ្ធិផ្លូវការដែលរដ្ឋទាំងនោះប្រកាសខ្លួនឯងឡើយ — ការសរសេររបស់ PLA ដែលអ្នកវិភាគខាងលិចបកប្រែ ជាទូទៅប្រើពាក្យ “ប្រឆាំងអន្តរាគមន៍” (counter-intervention) ជំនួសវិញ តាមការវិភាគ CSIS/RAND។

០៣មីស៊ីលបាល់លីស្ទីកប្រឆាំងនាវារបស់ចិន៖ DF-21D និង DF-26

DF-21D ជាមីស៊ីលបាល់លីស្ទីកកម្រិតមធ្យម ដែលកែច្នៃឲ្យមានក្បាលចរនាចលចូល (maneuverable re-entry vehicle) សម្រាប់វាយប្រហារនាវាចល័តលើសមុទ្រ — សារព័ត៌មានខាងលិចហៅវាថា “carrier killer”។ តាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ DoD (Military and Security Developments Involving the PRC) មីស៊ីលនេះចូលបម្រើការប្រមាណឆ្នាំ ២០១០ ចម្ងាយប៉ាន់ស្មានប្រមាណ ១.៥០០ គីឡូម៉ែត្រ។ ការកំណត់គោលដៅចំពោះនាវាចល័តទាមទារបណ្តាញឃ្លាំមើលសមុទ្រធំទូលាយ (ផ្កាយរណប រ៉ាដាហួសផ្ដេក) ដែលនឹងពិពណ៌នាជាគំនិតទូទៅនៅផ្នែក H។ គ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ឯករាជ្យអំពីការវាយប្រហារពិតប្រាកដលើនាវាចម្បាំងចល័តក្នុងសង្គ្រាមពិតឡើយ — មានតែការធ្វើតេស្តមួយដងឆ្នាំ ២០២០ ដែលសារព័ត៌មានលោកខាងលិចរាយការណ៍ថាវាយប្រហារត្រូវគោលដៅចល័តនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង សំដៅលើសម្តីមន្ត្រី DoD ដែលមិនទាន់ផ្ទៀងផ្ទាត់លម្អិតជាសាធារណៈពីភាគីទីបីនោះទេ។

DF-26 ជាមីស៊ីលបាល់លីស្ទីកកម្រិតមធ្យម-ឆ្ងាយ (IRBM) ដែលសារព័ត៌មានខាងលិចហៅថា “Guam killer” ដោយសារចម្ងាយប៉ាន់ស្មានអាចទៅដល់ទឹកដីអាមេរិកនៅកោះហ្គាំ។ របាយការណ៍ DoD ប៉ាន់ស្មានចម្ងាយដល់ប្រមាណ ៤.០០០ គីឡូម៉ែត្រ ហើយវាយតម្លៃថាមានលទ្ធភាពទាំងធម្មតា និងនុយក្លេអ៊ែរ (dual-capable — ការវាយតម្លៃ DoD មិនមែនការទទួលស្គាល់ជាសាធារណៈពីចិនទេ) ព្រមទាំងប្រភេទប្រឆាំងនាវា។ ទាំងពីរផលិតដោយក្រុមហ៊ុនអវកាសរដ្ឋចិន (CASIC) តាមរបាយការណ៍បើកចំហ។

០៤មីស៊ីលក្រុយស៍ប្រឆាំងនាវារបស់ចិន៖ គ្រួសារ YJ

ខុសពីមីស៊ីលបាល់លីស្ទីក (ហោះក្នុងគន្លងខ្ពស់ខាងក្រៅបរិយាកាស) មីស៊ីលក្រុយស៍ហោះទាបស្ទើរនឹងផ្ទៃទឹក (sea-skimming) ធ្វើឲ្យរ៉ាដាររកឃើញយឺត។ ចិនអភិវឌ្ឍគ្រួសារ YJ ជាច្រើនប្រភេទ បាញ់ចេញពីវេទិកាខុសៗគ្នា — យន្តហោះ នាវាលើផ្ទៃទឹក និងនាវាមុជទឹក — តាមរបាយការណ៍ ONI និង CSIS Missile Defense Project។

តួលេខចម្ងាយសម្រាប់ YJ-18 ខុសគ្នារវាងប្រភពវាយតម្លៃខាងលិចខ្លួនឯង — ឧទាហរណ៍ច្បាស់លាស់នៃភាពមិនប្រាកដប្រជាក្នុងការវាយតម្លៃបើកចំហ (ផ្នែក K)។

០៥ប្រព័ន្ធរបស់រុស្ស៊ី៖ Kalibr និង Zircon

Kalibr (គ្រួសារមីស៊ីល 3M-54/3M-14 ឈ្មោះកូដ NATO ថា SS-N-27 “Sizzler” និង SS-N-30A) ជាមីស៊ីលក្រុយស៍អភិវឌ្ឍដោយការិយាល័យរចនា Novator របស់រុស្ស៊ី មានប្រភេទទាំងវាយប្រហារលើគោក និងវាយប្រហារនាវា ហោះយឺតជាងសំឡេងភាគច្រើនផ្លូវ។ ការប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈដំបូង គឺការបាញ់ពីកងនាវាបាហ្ស៊ីនកាស្ពៀនទៅស៊ីរីឆ្នាំ ២០១៥ ប្រកាសដោយក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីខ្លួនឯង។ ក្នុងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ប្រភេទវាយប្រហារលើគោករបស់ Kalibr ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូលំទូលាយប្រឆាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ុយក្រែន តាមរបាយការណ៍មន្ត្រីអ៊ុយក្រែន និងអ្នកតាមដានលោកខាងលិច ខណៈ IISS កត់សម្គាល់ថា ការប្រើប្រាស់ប្រភេទប្រឆាំងនាវាដោយផ្ទាល់ មិនសូវមានឯកសារបញ្ជាក់ជាសាធារណៈច្រើនដូចប្រភេទវាយប្រហារលើគោកនោះទេ។

Zircon (3M22 Tsirkon) ជាមីស៊ីលក្រុយស៍ប្រឆាំងនាវាអភិវឌ្ឍដោយ NPO Mashinostroyeniya ដែលរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី (តាមរយៈ TASS និងសម្តីប្រធានាធិបតី) ពិពណ៌នាថាមានលទ្ធភាពហោះល្បឿនអ៊ីពែសូនិកប្រមាណ Mach ៨-៩។ រុស្ស៊ីប្រកាសក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ថាបានដាក់ឲ្យប្រើការលើកដំបូងលើនាវាចម្បាំង Admiral Gorshkov។ តួលេខល្បឿន និងការដាក់ឲ្យប្រើការទាំងនេះ ជាការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីខ្លួនឯង មិនទាន់មានការផ្ទៀងផ្ទាត់ឯករាជ្យ ហើយ CSIS ព្រមទាំងអ្នកវិភាគខាងលិចផ្សេងទៀត បានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈអំពីកង្វះនោះ។

០៦ការវិវត្តគោលលទ្ធិកងទ័ពជើងទឹក៖ Distributed Maritime Operations

ដោយឆ្លើយតបទៅនឹងចម្ងាយ និងភាពជាក់លាក់កាន់តែខ្ពស់នៃមីស៊ីលប្រឆាំងនាវារបស់គូប្រកួតសក្តានុពល អ្នករៀបចំគោលលទ្ធិកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្ត បានចាប់ផ្តើមគិតឡើងវិញអំពីការផ្តុំកម្លាំងវាយប្រហារទៅលើវេទិកាតម្លៃខ្ពស់ចំនួនតូច។ គោលគំនិតស្នូល “Distributed Maritime Operations” (DMO) ដែលពិពណ៌នាក្នុងឯកសារគោលលទ្ធិកងទ័ពជើងទឹក និងវិភាគដោយ USNI News, CSBA និង RAND ស្នើឲ្យបំបែកកម្លាំងចម្បាំង (មីស៊ីល ឧបករណ៍ស្កេន សមត្ថភាពសម្រេចចិត្ត) ចេញទៅលើវេទិកាតូចជាង-ច្រើនជាង ដាច់ដោយឡែកភូមិសាស្ត្រ រួមទាំងនាវាគ្មានមនុស្ស ដើម្បីធ្វើឲ្យ “ខ្សែសង្វាក់សម្លាប់” របស់គូប្រកួត (ផ្នែក H) ស្មុគស្មាញជាងមុន ជំនួសការបង្ហាញគោលដៅតម្លៃខ្ពស់តែមួយច្បាស់លាស់។

គោលគំនិតពាក់ព័ន្ធមួយទៀត គឺ Expeditionary Advanced Base Operations (EABO) របស់កងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិក — ការដាក់ពង្រាយឯកតាមីស៊ីល/ស្កេនតូចចល័តលើកោះក្នុងតំបន់ជម្លោះសក្តានុពល ដើម្បីទាំងបន្ថែមភាពស្មុគស្មាញដល់គូប្រកួត ព្រមទាំងបង្កើតសមត្ថភាពបដិសេធសមុទ្ររបស់ខ្លួនផ្ទាល់ផងដែរ។ NATO ក៏បានពិភាក្សាគំនិតបំបែក-បណ្តាញកម្លាំងស្រដៀងគ្នា សម្រាប់សមុទ្របាល់ទិក/ខ្មៅ តាមរបាយការណ៍អ្នកវិភាគបើកចំហ (USNI News, RAND, IISS) ទោះបីភូមិសាស្ត្រតំបន់ទាំងនោះខុសពីតក្កវិជ្ជា “ខ្សែសង្កត់កោះ” នៅប៉ាស៊ីហ្វិកក៏ដោយ។

• DMO៖ បំបែកកម្លាំងទៅលើវេទិកាតូច-ច្រើន ជំនួសផ្តុំលើវេទិកាធំ-តិច (កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក)
• EABO៖ ឯកតាមីស៊ីល/ស្កេនចល័តលើកោះ (កងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិក)
• NATO៖ គំនិតបំបែក-បណ្តាញស្រដៀងគ្នា កែសម្រួលតាមភូមិសាស្ត្របាល់ទិក/សមុទ្រខ្មៅ

០៧ប្រព័ន្ធខាងលិច-សម្ព័ន្ធមិត្ត៖ Aegis, SM-6, Naval Strike Missile

Aegis Combat System ជាប្រព័ន្ធរួមបញ្ចូលរ៉ាដារ កុំព្យូទ័រ និងការគ្រប់គ្រងអាវុធ អភិវឌ្ឍដំបូងសម្រាប់កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក (Lockheed Martin ជាអ្នករួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធសំខាន់ តាមរបាយការណ៍បើកចំហ) ដាក់ពង្រាយលើនាវាបំពាក់អាវុធថ្នាក់ Arleigh Burke និងនាវាចម្បាំងធុនស្រាលថ្នាក់ Ticonderoga ព្រមទាំងទទួលយកដោយកងទ័ពជើងទឹកសម្ព័ន្ធមិត្ត — ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អេស្ប៉ាញ ន័រវែស អូស្ត្រាលី។ Aegis ជាចម្បងជាប្រព័ន្ធការពារលើអាកាស-ប្រឆាំងមីស៊ីល មិនមែនអាវុធវាយប្រហារនាវាដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែជាមូលដ្ឋានស្នូលនៃរបៀបដែលកងទ័ពជើងទឹកខាងលិច-សម្ព័ន្ធមិត្ត គ្រោងបន្តប្រតិបត្តិការក្នុងបរិយាកាស A2/AD។

SM-6 (RIM-174) ជាមីស៊ីលពហុបេសកកម្មក្នុងគ្រួសារ Aegis សម្រាប់ការពារលើអាកាស និងទប់ស្កាត់មីស៊ីលបាល់លីស្ទីកដំណាក់ចុងក្រោយ។ កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើតេស្តជាសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ បង្ហាញលទ្ធភាពប្រើ SM-6 ប្រឆាំងគោលដៅលើផ្ទៃទឹកផងដែរ (USNI News) — សំខាន់ត្រូវកត់សម្គាល់ថា នេះជាលទ្ធភាពបានបង្ហាញតាមតេស្ត មិនមែនតួនាទីស្នូលដើមរបស់មីស៊ីលនេះទេ។

ចំពោះអាវុធវាយប្រហារនាវាដោយផ្ទាល់ សម្ព័ន្ធមិត្តខាងលិចកំពុងផ្លាស់ប្តូរទៅរកប្រព័ន្ធថ្មីជាងដែលពិបាករកឃើញជាងមុន។ Naval Strike Missile (NSM) អភិវឌ្ឍដោយ Kongsberg របស់ន័រវែស ជាមីស៊ីលហោះយឺតជាងសំឡេង ស្ទើរនឹងផ្ទៃទឹក ផ្ទៃឆ្លុះរ៉ាដារទាប កំពុងដាក់ពង្រាយលើនាវាចម្បាំងធុនស្រាលថ្នាក់ Independence របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងបញ្ចូលទៅក្នុងនាវារាំងទឹកថ្នាក់ Constellation។ វាត្រូវបានបាញ់ពីនាវាបំពាក់អាវុធសហរដ្ឋអាមេរិកជាលើកដំបូងក្នុងលំហាត់ RIMPAC ២០២៤ ដូចរូបភាពខាងលើ។ ក្រៅពីនេះ Harpoon (Boeing) ដែលបម្រើការតាំងពី ១៩៧០ នៅតែជាប្រព័ន្ធនាំចេញទូលំទូលាយបំផុតមួយ តាមទិន្នន័យ SIPRI Arms Transfers Database។

០៨គោលគំនិត “ខ្សែសង្វាក់សម្លាប់” (kill chain)

ថាតើមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាណាមួយអាចប្រើប្រឆាំងនាវាចម្បាំងចល័តពិតប្រាកដបានឬអត់ អាស្រ័យលើការបំពេញលំដាប់ជំហានមួយ ដែលអក្សរសិល្ប៍យោធា/អ្នកវិភាគ (CSIS, RAND) ហៅដោយអក្សរកាត់ F2T2EA — Find, Fix, Track, Target, Engage, Assess (រកឃើញ, កំណត់ទីតាំង, តាមដាន, កំណត់គោលដៅ, វាយប្រហារ, វាយតម្លៃលទ្ធផល)។ លំដាប់នេះ ហៅជាទូទៅថា “ខ្សែសង្វាក់សម្លាប់” អនុវត្តលើការវាយប្រហារកម្រិតឆ្ងាយណាមួយ ទាំងភាគីវាយប្រហារ និងភាគីការពារ ហើយជាកន្លែងដែលការប្រកួតប្រជែង A2/AD ពិតជាសម្រេចលទ្ធផល តាមទស្សនៈអ្នកវិភាគ។

អ្នកវិភាគបើកចំហ (RAND, CSIS) សង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណុចពិបាកបំផុតក្នុងខ្សែសង្វាក់នេះ ជាទូទៅស្ថិតនៅដំណាក់កាលដំបូង — ការរកឃើញ និងតាមដានបន្តនាវាចម្បាំងចល័តលើផ្ទៃសមុទ្រធំទូលាយ ទាមទារបណ្តាញឃ្លាំមើលទូលំទូលាយជាប់លាប់ (ផ្កាយរណប រ៉ាដារហួសផ្ដេក យន្តហោះល្បាតសមុទ្រ) ដែលខ្លួនវាផ្ទាល់ក៏អាចប្រឈមមុខការរំខានសញ្ញា ការក្លែងបន្លំ និងកិច្ចខិតខំប្រឆាំងឃ្លាំមើលរបស់ភាគីការពារ។ នេះជាមូលហេតុដែលអ្នកវិភាគសង្កត់ធ្ងន់ថា តួលេខចម្ងាយមីស៊ីលដែលបានផ្សព្វផ្សាយតែឯង មិនស្មើនឹងលទ្ធភាពធានាប្រឆាំងគោលដៅចល័តនោះទេ។ អត្ថបទនេះមិនរៀបរាប់លម្អិតអំពីរបៀបជំហានទាំងនេះអនុវត្ត ឬត្រូវឆក់យកជ័យជម្នះនោះទេ — កម្រិតលម្អិតនោះលើសពីកម្រិតវិភាគសាធារណៈ។

1. Find (រកឃើញ)៖ សម្គាល់ថាមានគោលដៅសក្តានុពលមួយកំពុងមាននៅក្នុងតំបន់ធំទូលាយ
2. Fix (កំណត់ទីតាំង)៖ កំណត់ទីតាំង និងអត្តសញ្ញាណរបស់គោលដៅនោះឲ្យបានច្បាស់ជាងមុន
3. Track (តាមដាន)៖ តាមដានចលនាបន្តជាប់លាប់ តាមពេលវេលា
4. Target (កំណត់គោលដៅ)៖ ជ្រើសរើស និងរៀបចំអាវុធសមស្របប្រឆាំងគោលដៅនោះ
5. Engage (វាយប្រហារ)៖ បាញ់អាវុធដែលបានជ្រើសរើស
6. Assess (វាយតម្លៃ)៖ វាយតម្លៃលទ្ធផលនៃការវាយប្រហារនោះ

០៩ការគណនាយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់ជម្លោះ៖ សមុទ្រចិន ចរកតៃវ៉ាន់ ឈូងសមុទ្រពែរ្ស

ប្រព័ន្ធ និងគោលលទ្ធិទាំងនេះមិនមែនរឿងទ្រឹស្តីទទេទេ — អ្នកវិភាគផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសទៅលើតំបន់ជម្លោះបីកន្លែង។ នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង (ជម្លោះទឹកដីខ្លួនឯងបានពិពណ៌នារួចនៅអត្ថបទលេខ ១) ប្រព័ន្ធ A2/AD របស់ចិនស្ថិតក្នុងអ្វីដែលរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ DoD ហៅថាឥរិយាបថ “ការពារសមុទ្រជិត” កំពុងពង្រីកទៅជា “ការការពារសមុទ្រឆ្ងាយ” ដើម្បីបង្កើនតម្លៃប្រតិបត្តិការសម្រាប់កងទ័ពជើងទឹកបរទេសនៅជិតខ្សែសង្កត់កោះទី១-២ — គោលគំនិតកត់ត្រាដោយ CSIS China Power។

នៅចរកតៃវ៉ាន់ (ពិពណ៌នាដាច់ដោយឡែកនៅអត្ថបទលេខ ៥) ស្តុកអាវុធដដែល DF-21D, DF-26, គ្រួសារ YJ ដែលផ្តុំក្រោមបញ្ជាការតំបន់ខាងកើត-ខាងត្បូងរបស់ PLA តាមរបាយការណ៍ IISS Military Balance ជាចំណុចស្នូលនៃសំណួរ “ប្រឆាំងអន្តរាគមន៍” (CSIS, RAND) សម្រាប់ស្ថានភាពតៃវ៉ាន់ណាមួយ — ថាតើកម្លាំងជើងទឹកអាមេរិក/សម្ព័ន្ធមិត្តអាចប្រតិបត្តិការក្នុងចម្ងាយប្រព័ន្ធទាំងនេះបានឬអត់។ RAND បានបោះពុម្ពការវិភាគហ្គេមចម្បាំង (wargame) លើសំណួរនេះជាច្រើនដង ឈានដល់សេចក្តីសន្និដ្ឋានចម្រុះ ដូចនឹងបង្ហាញបន្ថែមនៅផ្នែក K។

នៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស (មុំច្រកសមុទ្រ/ដឹកជញ្ជូននៅអត្ថបទលេខ ៣ ស្តីពីចរកហ័រមុស) IISS ពិពណ៌នាយុទ្ធសាស្ត្រនាវាអ៊ីរ៉ង់ថាពឹងផ្អែកលើមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាតាមឆ្នេរចម្រុះ (Noor, Ghadir — IISS/CSIS វាយតម្លៃថាទាក់ទងនឹងគ្រួសារ C-802 របស់ចិន; Khalij Fars ជាមីស៊ីលបាល់លីស្ទីកចម្ងាយខ្លី) រួមផ្សំកប៉ាល់តូចល្បឿនលឿនចំនួនច្រើន — ឥរិយាបថបដិសេធសមុទ្រថោក ជំនួសកងនាវាគ្រប់គ្រងសមុទ្រពេញលេញ — មានគោលបំណងបង្កើនតម្លៃវត្តមាននាវាគូប្រកួតក្នុងឈូងសមុទ្រ/ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ដោយមិនតម្រូវឲ្យអ៊ីរ៉ង់សាងសង់កងទ័ពជើងទឹកធំដូចគូប្រកួតឡើយ។

១០ការរីករាលដាលអាវុធ និងទិន្នន័យពាណិជ្ជកម្មអាវុធ

បច្ចេកវិទ្យាមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាបានរីករាលដាលហួសពីអ្នកអភិវឌ្ឍដើម តាមរយៈការផ្ទេរអាវុធកត់ត្រាដោយ SIPRI Arms Transfers Database។ គ្រួសារ YJ-83/C-802 ចាស់ជាងរបស់ចិន បាននាំចេញទៅអ្នកទិញច្រើននៅមជ្ឈិមបូព៌ា/អាស៊ី (SIPRI); គ្រួសារ Kalibr របស់រុស្ស៊ី ទៅដល់អតិថិជននាំចេញតាមប្រភេទ Klub-N រួមទាំងលក់ទៅឥណ្ឌា (ក្រសួងការពារជាតិឥណ្ឌា, SIPRI); ចំណែកប្រព័ន្ធខាងលិចក៏រីករាលដាលដែរ — NSM ត្រូវបានទទួលយកដោយសម្ព័ន្ធមិត្តជាច្រើន (Kongsberg/រដ្ឋាភិបាលដៃគូ រាយឈ្មោះអូស្ត្រាលី ប៉ូឡូញ រូម៉ានី ឡាតវី អាល្លឺម៉ង់) ខណៈ Harpoon ចាស់ជាងនៅតែជាប្រព័ន្ធនាំចេញខាងលិចទូលំទូលាយបំផុតមួយ (SIPRI)។

SIPRI ព្រមានក្នុងវិធីសាស្ត្រផ្សាយរបស់ខ្លួនថា តួលេខផ្ទេរអាវុធវាស់ស្ទង់តាមរង្វាស់ “តម្លៃសូចនាករនិន្នាការ” (trend-indicator value) សម្រាប់ប្រៀបធៀបទំហំបរិមាណ មិនមែនតួលេខលក់ជាប្រាក់ដុល្លារពិតប្រាកដទេ — ភាពខុសគ្នាដែលអត្ថបទនេះកាន់តាមដោយភ្ជាប់រាល់តួលេខទៅនឹងរង្វាស់ជាក់លាក់របស់ SIPRI។ ចំពោះវិធីសាស្ត្រលម្អិតជាងនេះលើឧស្សាហកម្មអាវុធពិភពលោក សូមមើលអត្ថបទលេខ ១៨ ដែលបានពិពណ៌នារួចហើយ។

១១សំណួរជជែក និងការអះអាងចម្រូងចម្រាស

ក្រៅពីការអះអាងជាក់លាក់ដែលបានសម្គាល់រួច (ល្បឿន Zircon, ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃលទ្ធភាព DF-21D) មានការជជែកទូលំទូលាយជាងនេះមួយ៖ តើតួលេខចម្ងាយ/ល្បឿនផ្សព្វផ្សាយ ប្រាប់អ្វីអំពីប្រសិទ្ធភាព A2/AD ក្នុងសង្គ្រាមពិត? ផ្នែកនេះមិនកាត់សេចក្តីទេ គ្រាន់តែដាក់ឈ្មោះភាគីកំពុងជជែក។

• មិនមែនការពិត៖ “ចម្ងាយមីស៊ីលដែលបានផ្សព្វផ្សាយ ស្មើនឹងលទ្ធភាពធានាបំផ្លាញនាវាចម្បាំងចល័តណាមួយ”
• មិនមែនការពិត៖ “DF-21D ធ្លាប់បំផ្លាញនាវាចម្បាំងក្នុងសង្គ្រាមពិតរួចមកហើយ”

• ជាការពិត៖ តួលេខចម្ងាយ/ល្បឿនភាគច្រើនក្នុងអត្ថបទនេះ ជាការវាយតម្លៃ/អះអាងភាគីជាក់លាក់ (DoD សម្រាប់ចិន, រុស្ស៊ីសម្រាប់ Zircon) មិនមែនផ្ទៀងផ្ទាត់ឯករាជ្យទាំងអស់ទេ (ផ្នែក C-E)
• ជាការពិត៖ គ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា DF-21D ធ្លាប់ប្រើក្នុងសង្គ្រាមពិតប្រឆាំងនាវាចម្បាំងចល័តឡើយ — មានតែតេស្តលើគោលដៅចល័តឆ្នាំ ២០២០ (ផ្នែក C)
• ជាការពិត៖ RAND, CSIS, CSBA បោះពុម្ពការវិភាគហ្គេមចម្បាំងលើសេណារីយ៉ូតៃវ៉ាន់ ដែលឈានដល់សេចក្តីសន្និដ្ឋានចម្រុះគ្នា — មិនមានការឯកភាពគ្នាទាំងស្រុងទេ

១២សំណួរញឹកញាប់

១៣ប្រភព

1. U.S. DoD — Military and Security Developments Involving the PRC (Annual Report to Congress, 2023)
2. CSIS China Power Project — How Much of a Threat Are Anti-Ship Ballistic Missiles?
3. CSIS Missile Defense Project — Missile profiles: China
4. CSIS Missile Defense Project — Missile profiles: Russia
5. CSIS Missile Defense Project — Missile profiles: Iran
6. IISS — The Military Balance (annual reference)
7. SIPRI — Arms Transfers Database
8. SIPRI — Trends in International Arms Transfers, 2023 (fact sheet)
9. Congressional Research Service — China Naval Modernization (RL33153)
10. Congressional Research Service — Navy Aegis Ballistic Missile Defense Program
11. Office of Naval Intelligence (ONI) — public reporting hub
12. RAND Corporation — Naval Forces and Warfare (topic hub)
13. USNI News — coverage tag: Distributed Maritime Operations
14. Kongsberg Defence — Naval Strike Missile (product page)
15. DVIDS — USS Fitzgerald fires first Naval Strike Missile from a U.S. warship (RIMPAC 2024)
16. TASS — Defense news (Russian state media; source for Zircon government claims)

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។

✓ ១៦ ប្រភពស្នូល