Bឈ្មោះ — «ភាតរភាព» និងបណ្តាញសាខាឆ្លងប្រទេស

ឈ្មោះជាភាសាអារ៉ាប់ جماعة الإخوان المسلمين (Jama’at al-Ikhwan al-Muslimin) បកប្រែត្រង់ថា «សមាគមភាតរភាពមូស្លីម» — ពាក្យ «ភាតរភាព» ឆ្លុះបញ្ចាំងគំនិតស្នូលនៃចលនា៖ សមាជិកទាំងអស់ជាបងប្អូនរួមជំនឿ ដែលមានកាតព្វកិច្ចជួយគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ទាំងខាងសាសនា សង្គម និងនយោបាយ។

ចំណុចសំខាន់ដែលអត្ថបទនេះនឹងពន្យល់លម្អិតជាបន្តបន្ទាប់៖ «ភាតរភាពមូស្លីម» មិនមែនជាអង្គការតែមួយបញ្ជាការឯកភាពនោះទេ — វាជាបណ្តាញនៃចលនាជាតិផ្សេងៗគ្នា ស្រដៀងគ្នាខាងមនោគមវិជ្ជា ប៉ុន្តែឯករាជ្យខាងអង្គការនៅតាមប្រទេសនីមួយៗ ដែលនីមួយៗប្រើឈ្មោះខ្លួនឯង៖ IAF (Islamic Action Front) ជាផ្នែកនយោបាយនៅហ្សកដាន បង្កើតឆ្នាំ១៩៩២; អិនណាហ្ដា (Ennahda, «ការរស់ឡើងវិញ») នៅទុយនេស៊ី ដែលឫសគល់មនោគមវិជ្ជាមកពីភាតរភាពតាមរយៈស្ថាបនិករបស់ខ្លួនរ៉ាស្ជីត ហ្គានណូស្ជី ប៉ុន្តែឯករាជ្យខាងអង្គការ និងហៅខ្លួនឯងថា «មូស្លីមប្រជាធិបតេយ្យនិយម»; ហាម៉ាស សាខាប៉ាឡេស្ទីន បង្កើតឆ្នាំ១៩៨៧ដោយសហ្សេក អាមេត យ៉ាស៊ីន; ភាតរភាពស៊ីរី; ហាដាស (Islamic Constitutional Movement) នៅគុយវ៉ែត; ព្រមទាំង PJD (Justice and Development Party) នៅម៉ារ៉ុក ដែលជាបងប្អូនមនោគមវិជ្ជាច្រើនជាងសាខាផ្លូវការ។

បណ្តាញអង្គការមួយហៅថា «Tanzim al-Dawli» (International Organization of the Muslim Brotherhood) ត្រូវបានអះអាងថាសម្របសម្រួលដោយប្រយោលរវាងសាខាទាំងនេះ ប៉ុន្តែការមានវត្តមាន និងកម្រិតឥទ្ធិពលពិតរបស់វានៅតែជាចម្ងល់ ហើយសាខាមួយចំនួនផ្ទាល់ក៏បដិសេធភាពជាប់ទាក់ទងផ្លូវការនេះដែរ។ ចំណែកគណបក្ស AKP របស់លោកអឺដូហ្កង់នៅតួកគី ចែករំលែកមនោគមវិជ្ជាស្រដៀងគ្នា ហើយតួកគីជាប្រទេសផ្តល់ជម្រកដល់មេដឹកនាំនិរទេសតាំងពី ២០១៣ ប៉ុន្តែ AKP មិនមែនជាសាខាផ្លូវការនោះទេ។

Cដើមកំណើត — អ៊ីស្មាអ៊ីលីយ៉ា ១៩២៨

ខែមីនា ១៩២៨ នៅទីក្រុងអ៊ីស្មាអ៊ីលីយ៉ា តំបន់ព្រែកស្វ៊េស — គ្រូបង្រៀនវ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់ឈ្មោះហាស្សាន់ អាល់-បាណា រួមជាមួយកម្មករប្រឡាយស៊ុយអេសប្រាំមួយនាក់ បានបង្កើតសមាគមភាតរភាពមូស្លីមឡើង ជាការឆ្លើយតបចំពោះការកាន់កាប់អាណានិគមអង់គ្លេស ការលុបចោលចក្រភពខាលីហ្វាអូតូម៉ង់ឆ្នាំ១៩២៤ និងអារម្មណ៍ថាសង្គមកំពុងវាយប្រហារនិងបំបែកខ្លួនចេញពីតម្លៃឥស្លាមកាន់តែខ្លាំង។

ចាប់ផ្តើមតូចជាសមាគមសាសនា-សប្បុរសធម៌ក្នុងតំបន់ ភាតរភាពមូស្លីមរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សតាមរយៈបណ្តាញសាលារៀន គ្លីនិក និងអង្គការសប្បុរសធម៌ ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជីវភាពរស់នៅមូលដ្ឋានពេលរដ្ឋមិនអាចផ្តល់ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ — យុទ្ធសាស្ត្រកសាងគាំទ្រ «ពីក្រោមឡើងលើ» នេះនៅតែជាធាតុស្នូលចម្បងមួយនៃភាតរភាពរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

Dអ្នកដឹកនាំ — ពីអាល់-បាណា ដល់ភាពបែកបាក់ក្រោយ ២០១៣

ហាស្សាន់ អាល់-បាណា ដឹកនាំជា Supreme Guide (Murshid) ដំបូងបង្អស់ ចាប់ពី១៩២៨ដល់១៩៤៩ ពេលគាត់ត្រូវបានធ្វើឃាត — ជាទូទៅជឿថាមានការចូលរួមពីរដ្ឋខ្លះ។ បន្តបន្ទាប់មក Supreme Guide ជាបន្តបន្ទាប់រួមមានហាស្សាន់ អាល់-ហូដេប៊ី អ៊ូម៉ារ អាល់-ទីលមីសានី មូហាំម៉ែត ហាមីត អាប៊ូ អាល់-ណាស្រ មូស្តាហ្វា ម៉ាស្ហួរ ម្អាមូន អាល់-ហូដេប៊ី និងមូហាំម៉ែត អាកែហ្វ។

ក្រៅពីអ្នកកាន់តំណែង Supreme Guide សាយិត អាល់-គូតុប (១៩០៦–១៩៦៦) ជាមនុស្សដែលមានឥទ្ធិពលខាងមនោគមវិជ្ជាខ្លាំងបំផុតកំឡុងទសវត្សរ៍១៩៥០-៦០ — ការសរសេររបស់គាត់នៅក្នុងគុក (ជាពិសេសសៀវភៅ «Milestones») បានធ្វើឲ្យផ្នែកខ្លះនៃចលនាកាន់តែរឹងមាំ និងជះឥទ្ធិពលដល់ចលនាជីហាដីទីក្រោយៗ (រួមទាំងអាល់-កែដា)។ គូតុបត្រូវបានប្រហារជីវិតដោយរដ្ឋាភិបាលណាសែរឆ្នាំ១៩៦៦។

ក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៣ ថ្នាក់ដឹកនាំភាតរភាពកាន់តែបែកបាក់ចូលទៅជម្រកនិរទេស៖ ម៉ាហ្មូត អេហ្សិត ដឹកនាំបណ្តោះអាសន្ន (ចាប់ខ្លួន ២០២០) បន្ទាប់មកលោក អ៊ីព្រាហ៊ីម មូនៀរ (ស្នាក់នៅឡុងដ៍) ដឹកនាំរហូតដល់គាត់ស្លាប់ខែវិច្ឆិកា ២០២២ ហើយ សាឡះ អាប់ដុលហាក់ ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាមេដឹកនាំបណ្តោះអាសន្នដោយក្រុមប្រឹក្សា Shura ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំនិរទេសខែកុម្ភៈ ២០២៣។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៦ មូហាំម៉ែត បាឌី នៅតែជា Supreme Guide ផ្លូវការ (ជាប់ពន្ធនាគារនៅអេហ្ស៊ីបតាំងពី ២០១៣ ជាប់ទោសប្រហារជីវិត/ជាប់ពន្ធនាគារពេញមួយជីវិតតាមករណីផ្សេងៗ) ខណៈសាឡះ អាប់ដុលហាក់ដើរតួជាមេដឹកនាំសកម្មដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំនិរទេស — រចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំពីរជាន់នេះឆ្លុះបញ្ចាំងភាពបែកបាក់ និងចម្រូងចម្រាសបន្តបន្ទាប់ចាប់ពីការបង្ក្រាបឆ្នាំ២០១៣។

Eមនោគមវិជ្ជា — ពី «ឥស្លាមជាដំណោះស្រាយ» ដល់សាខាហិង្សា

ស្នូលមនោគមវិជ្ជាភាតរភាពមូស្លីមគឺមើលឥស្លាមជាមធ្យោបាយរស់នៅគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ គ្រប់គ្រងទាំងការគោរពបូជា ច្បាប់ នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម — ការធ្វើឲ្យសង្គមក្លាយជាអ៊ីស្លាមកាន់តែសុីជម្រៅតាមរយៈការអប់រំ សប្បុរសធម៌ និងចុងក្រោយអំណាចនយោបាយ។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ចលនានេះសង្កត់ធ្ងន់លើវិវត្តន៍បណ្តើរៗ (dawa) ជាជាងបដិវត្តន៍ដោយកម្លាំង — ខុសពីក្រុមជីហាដីសាឡាហ្វិសនិយម។

ទោះជាយ៉ាងណា ភាតរភាពធ្លាប់មានផ្នែកប្រដាប់អាវុធសម្ងាត់មួយហៅថា «Special Apparatus» ក្នុងទសវត្សរ៍១៩៤០-៥០ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើឃាត-បំផ្ទុះគ្រាប់បែក ហើយការសរសេរធ្ងន់ធ្ងររបស់សាយិត អាល់-គូតុប (ការគិតថាសង្គមទំនើបជា «jahiliyya» ភាពល្ងង់ខ្លៅមុនឥស្លាម) បានជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ដល់ចលនាជីហាដីហិង្សាជំនាន់ក្រោយ ទោះជាអង្គការផ្លូវការបានបដិសេធជាសាធារណៈនូវការសន្និដ្ឋានធ្ងន់ធ្ងរបំផុតរបស់គូតុបក៏ដោយ។ ភាតរភាពខុសពីសាឡាហ្វិសនិយម ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការអានអត្ថបទតាមព្យញ្ជនៈ និងជាទូទៅចៀសវាងនយោបាយបក្ស — ភាតរភាពជាគំរូឥស្លាមនិយមនយោបាយបុរាណដែលព្រមប្រើការបោះឆ្នោត សភា និងសង្គមស៊ីវិលដើម្បីទាញរកសណ្តាប់ធ្នាប់ផ្អែកលើច្បាប់ឥស្លាម។

Fកាលប្បវត្តិសង្ខេប (១៩២៨–២០២៦)

Gរចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ

ដូចអង្គការឥស្លាមនិយមច្រើនទៀត ភាតរភាពប្រើរចនាសម្ព័ន្ធឋានានុក្រមកម្រិតជាច្រើន គ្រប់គ្រងតាំងពីមេដឹកនាំកំពូលចុះមកដល់ក្រុមតូចៗថ្នាក់មូលដ្ឋាន។

នៅកំពូលគឺ Supreme Guide (Murshid) ដែលទទួលការណែនាំពី ក្រុមប្រឹក្សាណែនាំ (Guidance Bureau/Maktab al-Irshad) និង ក្រុមប្រឹក្សា Shura ធំជាង។ មូលដ្ឋានអង្គការគឺក្រុមតូចៗហៅថា «usar» (ក្រុមគ្រួសារ/ក្រុមសិក្សា) មានសមាជិក៥ដល់១០នាក់ ដែលទទួលបន្ទុកទាំងការអប់រំសាសនា និងការចងសម្ព័ន្ធភាពសង្គម រីករាលដាលឡើងលើតាមថ្នាក់សង្កាត់ ស្រុក និងខេត្ត។

ភាតរភាពក៏ធ្លាប់មានផ្នែកប្រដាប់អាវុធសម្ងាត់ («Special Apparatus», ទសវត្សរ៍១៩៤០-៥០) ដែលបានប្រកាសរំលាយជាផ្លូវការតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ អង្គការ «មេ» នៅអេហ្ស៊ីបដឹកនាំមនោគមវិជ្ជាដោយប្រយោលទៅសាខាបងប្អូននៅប្រទេសផ្សេងៗ ប៉ុន្តែសាខានីមួយៗឯករាជ្យខាងច្បាប់-អង្គការ។ ក្រោយការបង្ក្រាបឆ្នាំ២០១៣ ថ្នាក់ដឹកនាំបែកខ្ញែកទៅជម្រកនិរទេស (ភាគច្រើននៅតួកគី កាតារ អង់គ្លេស) ហើយសាខានីមួយៗកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយពីយុទ្ធសាស្ត្រកាហ្គៀរ។

Hទឹកដី និងប្រទេសប្រតិបត្តិការ

Iការចាត់ថ្នាក់អន្តរជាតិ

ការចាត់ថ្នាក់ភាតរភាពមូស្លីមខុសគ្នាខ្លាំងតាមប្រទេស ហើយជាប្រធានបទចម្រូងចម្រាសខ្លាំងបំផុតមួយក្នុងការវិភាគអំពីអង្គការនេះ។

ចាត់ថ្នាក់ភេរវកម្មទាំងមូល៖ អេហ្ស៊ីប (២០១៣) សាអូឌីអារ៉ាប៊ី (២០១៤) អេមីរ៉ាត់ (២០១៤) បារ៉ែន និងរុស្ស៊ី (ហាមជាអង្គការជ្រុលនិយម)។ ស៊ីរីធ្លាប់ហាមឃាត់ក្រោមច្បាប់សម័យអាសាដ ស្ថានភាពក្រោយអាសាដដួលមិនទាន់ច្បាស់លាស់។

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ខុសពីអេហ្ស៊ីប សាអូឌីអារ៉ាប៊ី និងអេមីរ៉ាត់ សហរដ្ឋមិនធ្លាប់ចាត់ថ្នាក់ភាតរភាពទាំងមូលថាជាភេរវកម្មនោះទេ។ សភាពនេះបានផ្លាស់ប្តូរនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ២០២៦ នៅពេលក្រសួងការបរទេស និងក្រសួងនិទាឃរដ្ឋសហរដ្ឋ ចាត់ថ្នាក់សាខាជាក់លាក់(អេហ្ស៊ីប លីបង់ និងហ្សកដាន)ជា Foreign Terrorist Organization (FTO) និង Specially Designated Global Terrorist (SDGT) — ជាការចាត់ថ្នាក់ភេរវកម្មដំបូងបំផុតរបស់សហរដ្ឋចំពោះសាខាភាតរភាព ប៉ុន្តែមិនមែនជាការចាត់ថ្នាក់អង្គការទាំងមូលដូចអេហ្ស៊ីប សាអូឌីអារ៉ាប៊ី ឬអេមីរ៉ាត់ធ្វើនោះទេ។ អេហ្ស៊ីប សាអូឌីអារ៉ាប៊ី និងអេមីរ៉ាត់បានស្វាគមន៍ការសម្រេចចិត្តនេះជាសាធារណៈ។

មិនចាត់ថ្នាក់ភេរវកម្ម / ស្របច្បាប់៖ ហ្សកដាន (ខណៈសមាគម «ត្រូវហាមឃាត់» ខែមេសា ២០២៥ ប៉ុន្តែគណបក្ស IAF ដែលចុះបញ្ជីដាច់ដោយឡែកនៅតែបន្តប្រតិបត្តិការ — មិនស្មើនឹងការចាត់ថ្នាក់ភេរវកម្មទាំងមូលទេ); គុយវ៉ែត (ហាដាសស្របច្បាប់); ទុយនេស៊ី (អិនណាហ្ដាស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែជាប់សម្ពាធនយោបាយ); ម៉ារ៉ុក (PJD ស្របច្បាប់); ប្រទេសលោកខាងលិចភាគច្រើន — អង់គ្លេសបានធ្វើការពិនិត្យរបាយការណ៍ផ្លូវការមួយ («Jenkins Review» ចេញផ្សាយធ្នូ ២០១៥) ដែលរកឃើញធាតុគួរបារម្ភខ្លះ ប៉ុន្តែមិនណែនាំឲ្យហាមឃាត់ ហើយវិនិច្ឆ័យថាការជាសមាជិក/គាំទ្រភាតរភាពដោយខ្លួនឯងមិនមែនជានិមិត្តរូបនៃការជ្រុលនិយមទេ — ភាតរភាពមិនធ្លាប់ត្រូវហាមឃាត់ក្រោមច្បាប់ភេរវកម្មអង់គ្លេសនោះទេ។

អ្នករិះគន់ការចាត់ថ្នាក់ទាំងមូលថា ភាតរភាពមានភាពខុសគ្នាខាងមនោគមវិជ្ជាច្រើនតាមប្រទេស ភាគច្រើនមិនប្រើហិង្សារយៈពេលច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយការហាមឃាត់ទាំងមូលនឹងបំផ្លាញគណបក្សនយោបាយ/អង្គការសង្គមស៊ីវិលស្របច្បាប់ផងដែរ — ខណៈអ្នកគាំទ្រការហាមឃាត់អះអាងថាមនោគមវិជ្ជាភាតរភាពជា «ខ្សែក្រវ៉ាត់ដឹក» (conveyor belt) ឆ្ពោះទៅជ្រុលនិយម ហើយសាខាមួយចំនួនប្រវត្តិសាស្ត្រធ្លាប់ភ្ជាប់ជាមួយក្រុមហិង្សា។

Jនិមិត្តសញ្ញា

និមិត្តសញ្ញាចម្បងរបស់ភាតរភាពមូស្លីមគឺដាវពីរឆ្លងគ្នានៅក្រោមគម្ពីរគូរអានបើក ជារឿយៗព័ទ្ធជុំវិញរង្វង់មូល ហើយពេលខ្លះមានចារិកអក្សរអារ៉ាប់ «وأعدوا» (wa a’iddu, «និងត្រៀមខ្លួន») ដកស្រង់ពីគម្ពីរគូរអាន ជំពូក៨ ខ៦០ — និមិត្តសញ្ញានេះតំណាងឲ្យការត្រៀមខ្លួនការពារឥស្លាម រួមជាមួយគម្ពីរគូរអានជាប្រភពមគ្គុទ្ទេសក៍។ ពណ៌បៃតងភ្ជាប់យ៉ាងខ្លាំងជាមួយភាតរភាព និងចលនាឥស្លាមនិយមទូទៅ។

និមិត្តសញ្ញាមួយទៀតគឺR4BIA (រ៉ាបៀអា) — ដៃលើកឡើងបង្ហាញម្រាមដៃបួន ពណ៌លឿង-ខ្មៅ ដែលលេចឡើងក្រោយការសម្លាប់រង្គាលរ៉ាបៀរ សីហា ២០១៣ («រ៉ាបៀអា» ជាភាសាអារ៉ាប់មានន័យថា «ទីបួន») ជានិមិត្តសញ្ញានៃការគាំទ្រ-ការចងចាំព្រឹត្តិការណ៍នោះ ហើយបានក្លាយជានិមិត្តរូបទូលំទូលាយសម្រាប់ការតវ៉ានយោបាយឥស្លាមនិយម។ ទង់ភាតរភាពជាទូទៅមានផ្ទៃពណ៌បៃតងជាមួយនិមិត្តសញ្ញាដាវ-គម្ពីរគូរអាន ប្រើប្រាស់ខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចតាមប្រទេស/សាខា។

Kទំនាក់ទំនងបរទេស — អ័ក្សថ្មីកំពុងផ្លាស់ប្តូរ

អេហ្ស៊ីប សាអូឌីអារ៉ាប៊ី អេមីរ៉ាត់ និងបារ៉ែន បន្តជំហរជាសត្រូវធ្ងន់ធ្ងរបំផុតរបស់ភាតរភាព ខណៈកាតារ និងតួកគីធ្លាប់ជាកន្លែងសំខាន់សម្រាប់ជម្រកមេដឹកនាំនិរទេស។

ចំពោះអេហ្ស៊ីប សាអូឌីអារ៉ាប៊ី និងអេមីរ៉ាត់ ភាតរភាពត្រូវបានមើលជាការគម្រាមកំហែងអត្ថិភាពដល់គំរូគ្រប់គ្រងសាសនា/រដ្ឋរបស់ខ្លួន ហើយទាំងបីនេះបានស្វាគមន៍ការចាត់ថ្នាក់ FTO របស់សហរដ្ឋឆ្នាំ២០២៦ជាសាធារណៈ។ ចំណែកកាតារ និងតួកគីវិញ ជាអ្នកឧបត្ថម្ភ-ផ្តល់វេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ (រួមមាន Al Jazeera និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋតួកគី) ដល់ថ្នាក់ដឹកនាំនិរទេសតាំងពី ២០១៣ — ជាកត្តាមួយចូលរួមចំណែកដល់ការបិទផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម/ការទូតលើកាតារពីសាអូឌីអារ៉ាប៊ី-អេមីរ៉ាត់ចន្លោះឆ្នាំ២០១៧-២០២១។

ឆ្នាំ២០២៥-២០២៦ របាយការណ៍ (ដកស្រង់ Foreign Policy ខែកក្កដា ២០២៦) ពណ៌នាអំពីការតម្រឹមតំបន់ថ្មីមួយកំពុងលេចចេញ៖ អ័ក្សនាំមុខដោយសាអូឌីអារ៉ាប៊ី ដែលអះអាងថារួមមានកាតារ តួកគី ប៉ាគីស្ថង់ និងអេហ្ស៊ីប — លើកលែងអេមីរ៉ាត់។ រឿងនេះគួរចាត់ទុកដោយប្រុងប្រយ័ត្នជាការវិភាគ ២០២៦ ដែលកំពុងវិវត្ត មិនទាន់ជាការពិតដែលបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ទេ — ប៉ុន្តែវាបង្ហាញថា ចំណោនតម្រឹមតំបន់ចាស់ («ឈូងសមុទ្រប្រឆាំងអ្នកឧបត្ថម្ភភាតរភាព») អាចផ្លាស់ប្តូរតាមអាទិភាពយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងទៀត (ដូចជាគោលនយោបាយអ៊ីរ៉ង់) ជាជាងសំណួរភាតរភាពដោយផ្ទាល់។

Lរូបភាព

ជម្រើសរូបភាពខាងក្រោមបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងភាតរភាពមូស្លីម ស្ថាបនិក មេដឹកនាំ និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ។ ចុចលើរូបភាពនីមួយៗដើម្បីមើលទំហំពេញ។

ហាស្សាន់ អាល់-បាណា (ស្ថាបនិក) និមិត្តសញ្ញា/ទង់ភាតរភាព ម៉ូហាំម៉ែត ម៉ូស៊ី (ប្រធានាធិបតី ២០១២-១៣) សាយិត អាល់-គូតុប និមិត្តសញ្ញា R4BIA អេហ្ស៊ីប — មូលដ្ឋានដើម ហ្សកដាន — ហាមឃាត់ ២០២៥ ទុយនេស៊ី — អិនណាហ្ដា ប៉ាឡេស្ទីន — ហាម៉ាស តួកគី — ជម្រកមេដឹកនាំនិរទេស

Mកំណត់ត្រា និងឥទ្ធិពល

ភាតរភាពមូស្លីមទុកបន្ទាល់ដ៏ស្មុគស្មាញមួយ — ចម្រុះទាំងបណ្តាញសុខុមាលភាពសង្គមដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងពិភពអារ៉ាប់ និងព្រឹត្តិការណ៍ខ្លះក្នុងចំណោមកំណត់ត្រាធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយសម័យទំនើប។

ភាតរភាពបានកសាងបណ្តាញសុខុមាលភាពសង្គមមូលដ្ឋានធំបំផុតមួយក្នុងពិភពអារ៉ាប់ — មន្ទីរពេទ្យ គ្លីនិក សាលារៀន អង្គការសប្បុរសធម៌ មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងជំនួយគ្រោះមហន្តរាយ — ដែលក្លាយជាមូលដ្ឋានគាំទ្រនិយមចម្បងរបស់ខ្លួន ជារឿយៗបំពេញកន្លែងទំនេរដែលរដ្ឋខ្សោយមិនអាចផ្តល់សេវាបាន។

ភាតរភាពក៏ផលិតប្រធានាធិបតីស៊ីវិលជ្រើសតាំងដោយសេរីដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអេហ្ស៊ីប (ម៉ូស៊ី ២០១២) — សញ្ញាសំខាន់មួយនៃបដិវត្តន៍អារ៉ាប់ស្ព្រីង — ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំបន្តិចប៉ុណ្ណោះ លោកត្រូវបានផ្តួលរំលំ តាមមកដោយការសម្លាប់រង្គាលអ្នកតវ៉ាមួយថ្ងៃធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកសម័យទំនើបនៅរ៉ាបៀរ (សីហា ២០១៣) — ព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលនៅតែមានចម្រូងចម្រាស និងជះឥទ្ធិពលខ្លាំងសព្វថ្ងៃ។

ចលនារង/ការជជែកវែកញែកខាងក្នុង (ជាពិសេសការសរសេររបស់គូតុប) មានឥទ្ធិពលធំធេងលើសពីលក្ខណៈធម្មតាចំពោះចលនាជីហាដីហិង្សាជំនាន់ក្រោយ (អាល់-កែដានិងចលនាបន្តបន្ទាប់) ថ្វីត្បិតតែអង្គការចម្បងបានប្រកាសជាផ្លូវការនូវការលះបង់ហិង្សារយៈពេលច្រើនទសវត្សរ៍ក៏ដោយ — ភាពទ្វេនិយមនេះនៅតែជាស្នូលនៃការជជែកវែកញែកអំពីរបៀបចាត់ថ្នាក់ និងឆ្លើយតបនឹងអង្គការនេះ។ សាខាប៉ាឡេស្ទីនហាម៉ាស បានក្លាយជាអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងហ្គាហ្សា និងជាតួអង្គប្រដាប់អាវុធ-នយោបាយឥស្លាមនិយមសំខាន់បំផុតមួយក្នុងជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន ថ្វីត្បិតសព្វថ្ងៃដំណើរការដោយឯករាជ្យខ្លាំងពីចលនា «មេ» ក៏ដោយ។

Nការយល់ច្រឡំ

Oសំណួរ-ចម្លើយ

Pប្រភពយោង