ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី និង ក្របខណ្ឌគំនិត
ក្របខណ្ឌ គឺជា រចនាសម្ព័ន្ធគំនិត ដែលទ្រទ្រង់ការស្រាវជ្រាវ— បង្ហាញថាអ្វីទាក់ទងនឹងអ្វី និងហេតុអ្វី។
ដូចអាគារដែលត្រូវការគ្រឹះ ការស្រាវជ្រាវក៏ត្រូវការរចនាសម្ព័ន្ធគំនិតដែរ។ តើអ្វីទ្រទ្រង់ការសិក្សារបស់អ្នក? ក្របខណ្ឌបង្ហាញថាអ្វីដែលអ្នកកំពុងវាស់វែង និងតើវាទាក់ទងគ្នាយ៉ាងណា។
ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី ចែកពីក្របខណ្ឌគំនិត — មុនណាប្រើអ្វី?
ទ្រឹស្តី (Theory) គឺជាសំណុំនៃការពន្យល់ថាបាតុភូតមួយកើតឡើងយ៉ាងណា។ ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី (Theoretical Framework) គឺជាទ្រឹស្តីដែលមានស្រាប់— អ្នកយកវាមកជា«កញ្ចក់»មើលបញ្ហា។ ចំណែក ក្របខណ្ឌគំនិត (Conceptual Framework) គឺជាគំនូសដែលអ្នកស្រាងដោយខ្លួនអ្នក — បង្ហាញអថេរនៃការសិក្សា និងទំនាក់ទំនងរវាងពួកវា។ Grant & Osanloo (2014) ប្រៀបធៀបក្របខណ្ឌទ្រឹស្តីទៅនឹង«គ្រឹះផ្ទះ» (blueprint) នៃការស្រាវជ្រាវ។
ទ្រឹស្តី vs គំនិត — ខុសគ្នាយ៉ាងណា?
| លក្ខណៈ | ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី | ក្របខណ្ឌគំនិត |
|---|---|---|
| មូលដ្ឋាន | ទ្រឹស្តីដែលមានស្រាប់ | អថេរ និងទំនាក់ទំនងដែលអ្នកស្រាង |
| ទំហំ | ទូលាយ — អនុវត្តទូទៅ | ចង្អុល — ជាក់លាក់នឹងការសិក្សា |
| បង្ហាញ | អត្ថបទ — ពន្យល់ទ្រឹស្តី | រូបភាព/គំនូស — បង្ហាញទំនាក់ទំនង |
អថេរ ៤ ប្រភេទ
សាងក្របខណ្ឌគំនិត
ក្របខណ្ឌគំនិតជារូបភាពដែលបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ។ ឧទាហរណ៍៖
ហេតុអ្វីដែលក្របខណ្ឌសំខាន់
ក្របខណ្ឌល្អជួយ៖ (១) តម្រង់ទិសដៅនៃការស្រាវជ្រាវ — អ្វីដែលត្រូវវាស់។ (២) ជ្រើសវិធីសាស្ត្រដែលសមស្រប។ (៣) បកស្រាយលទ្ធផលឲ្យគ្រប់ជ្រុង— តើស្របឬផ្ទុយនឹងទ្រឹស្តី?
ចំណុចសំខាន់ត្រូវចាំ
💭 លំហាត់អនុវត្ត
- កំណត់អថេរឥស្រៈ និងអាស្រ័យនៃការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នក។
- គូរក្របខណ្ឌគំនិតមួយ — បញ្ចូលអថេរកណ្តាល ឬកែប្រែបើមាន។
ការរចនាការស្រាវជ្រាវ (Research Design)
មានក្របខណ្ឌហើយ យើងបន្តទៅរចនាផែនការនៃការស្រាវជ្រាវទាំងមូល — គុណភាព បរិមាណ ឬចម្រុះ។
អានផ្នែកបន្ទាប់ →ឯកសារយោង
ស៊េរី វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ
- ✓តើការស្រាវជ្រាវជាអ្វី?
- ✓ហេតុអ្វីវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមានសារៈសំខាន់?
- ✓របៀបជ្រើសរើសប្រធានបទស្រាវជ្រាវ
- ✓របៀបកំណត់បញ្ហាស្រាវជ្រាវ
- ✓របៀបសរសេរគោលបំណងស្រាវជ្រាវ
- ✓របៀបសរសេរសំណួរស្រាវជ្រាវ
- ✓Literature Review
- ✓របៀបកំណត់គម្លាតស្រាវជ្រាវ (Research Gap)
- ៩ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី និង ក្របខណ្ឌគំនិត
- ១០ការរចនាការស្រាវជ្រាវ
- ១១វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ បែបគុណភាព (Qualitative Method)
- ១២វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ បែបបរិមាណ (Quantitative Method)
- ១៣Mixed Methods Research — ការស្រាវជ្រាវបែបចម្រុះ
- ១៤Population & Sampling — ប្រជាជន និង គំរូ
- ១៥ការរចនាកម្រងសំណួរ
- ១៦ការរចនាមគ្គុទេសក៍សម្ភាសន៍
- ១៧នីតិវិធីប្រមូលទិន្នន័យ
- ១៨វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យ
- ១៩សុពលភាព ភាពជឺជាក់ និងភាពគួរអោយទុកចិត្ត
- ២០សីលធម៌ស្រាវជ្រាវ
- ២១របៀបសរសេរជំពូកវិធីសាស្ត្រ
- ២២របៀបបង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ
- ២៣កំហុសទូទៅក្នុងវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ
- ២៤មគ្គុទេសក៍ចុងក្រោយ៖ ពីប្រធានបទ ដល់ជំពូកវិធីសាស្ត្រ
- ២៥គំរូគំនិត (Paradigm) ក្នុងការស្រាវជ្រាវ
- ២៦ក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្ដី និងក្របខ័ណ្ឌគំនិត (Framework)
