តើការស្រាវជ្រាវជាអ្វី?
What is Research? — ស្គាល់ន័យពិតនៃការស្រាវជ្រាវ តើវាខុសពីការស្វែងរកព័ត៌មានធម្មតាត្រង់ណា និងហេតុអ្វីវាជាគ្រឹះដំបូងបង្អស់សម្រាប់និក្ខេបបទ និងការងារស្រាវជ្រាវគ្រប់ប្រភេទ។
មនុស្សគ្រប់គ្នាចេះ «ស្វែងរក» — យើង Google រាល់ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ ការស្រាវជ្រាវ (Research) មិនមែនត្រឹមតែការស្វែងរកចម្លើយទេ។ វាជាដំណើរការដ៏មានប្រព័ន្ធមួយដែលផលិត ចំណេះដឹងថ្មី ដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ និងទុកចិត្តបាន។
ភាពខុសគ្នារវាង «ស្វែងរក» និង «ស្រាវជ្រាវ» គឺជាព្រំដែនដំបូងដែលនិស្សិតគ្រប់រូបត្រូវឆ្លងកាត់។
- និយមន័យពិតនៃ ការស្រាវជ្រាវ (Research) តាមប្រភពដែលទទួលស្គាល់អន្តរជាតិ
- លក្ខណៈ ៥ យ៉ាង ដែលធ្វើឲ្យការងារមួយទើបរាប់ថាជាការស្រាវជ្រាវ
- ភាពខុសគ្នារវាង ការស្រាវជ្រាវ និង ការស្វែងរកព័ត៌មានធម្មតា (Google, សង្ខេប, របាយការណ៍)
- គោលបំណង និង ប្រភេទ សំខាន់ៗនៃការស្រាវជ្រាវ
- ដំណើរការ ៦ ជំហាន ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវពិតប្រើ
- កំហុសទូទៅរបស់និស្សិត និងវិធីអនុវត្តក្នុងនិក្ខេបបទរបស់អ្នក
ស្រមៃថានិស្សិតពីរនាក់ទទួលកិច្ចការដូចគ្នា៖ «តើការរៀនតាមអនឡាញមានប្រសិទ្ធភាពដែរឬទេ?»។ និស្សិតទី១ បើក Google អានអត្ថបទបីបួន រួចសរសេរសេចក្ដីសង្ខេបថា «អ្នកខ្លះថាល្អ អ្នកខ្លះថាអត់»។ និស្សិតទី២ រៀបចំសំណួរច្បាស់លាស់ ចែកកម្រងសំណួរដល់មិត្តរួមថ្នាក់ ១២០ នាក់ ប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងរវាងអ្នករៀនអនឡាញ និងអ្នករៀនក្នុងថ្នាក់ រួចវិភាគលទ្ធផល។ អ្នកទាំងពីរសុទ្ធតែ «ស្វែងរកចម្លើយ» ប៉ុន្តែមានតែនិស្សិតទី២ ប៉ុណ្ណោះដែលបានធ្វើ ការស្រាវជ្រាវ។ ភាពខុសគ្នានៅត្រង់ណា? នោះហើយជាចម្ងល់ដែលផ្នែកដំបូងនៃស៊េរីនេះនឹងឆ្លើយ។
ការយល់ច្បាស់ថា «ការស្រាវជ្រាវជាអ្វី» គឺជាគ្រឹះដ៏សំខាន់បំផុត។ បើអ្នកខុសតាំងពីចំណុចនេះ អ្វីៗដែលអ្នកសង់បន្ត — សំណួរស្រាវជ្រាវ វិធីសាស្ត្រ ការវិភាគ — ក៏នឹងខុសតាម។ ដូច្នេះមុននឹងនិយាយពីវិធីសាស្ត្រស្មុគស្មាញណាមួយ យើងត្រូវចាប់ផ្ដើមពីសំណួរមូលដ្ឋានបំផុតសិន។
និយមន័យនៃការស្រាវជ្រាវ
ពាក្យអង់គ្លេស «research» មានឫសគល់ពីភាសាបារាំងបុរាណ recerche / recerchier ដែលផ្សំឡើងដោយធាតុពីរ៖ បុព្វបទ re- (ម្ដងទៀត ឬដដែលៗ) និងឫស cerchier (ស្វែងរក)។ ន័យតាមអក្សរគឺ «ស្វែងរកម្ដងហើយម្ដងទៀតដោយយកចិត្តទុកដាក់»។ ធាតុ «ដដែលៗ» នេះសំខាន់ណាស់ — ការស្រាវជ្រាវមិនមែនជាការស្វែងរកតែម្ដងរួចចប់ទេ តែជាការស្វែងរកដ៏ជាក់លាក់ ម្ចាស់ការ និងធ្វើឡើងជាប្រព័ន្ធ។
ក្នុងវិស័យស្រាវជ្រាវជាផ្លូវការ អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនបានផ្ដល់និយមន័យខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែសុទ្ធតែចង្អុលទៅចំណុចស្នូលដូចគ្នា។ Kumar (2011) ពិពណ៌នាការស្រាវជ្រាវថាជាដំណើរការមួយដើម្បីស្វែងរកចម្លើយចំពោះសំណួរដោយការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រដែលមានប្រព័ន្ធ និងអាចការពារបាន។ ចំណែក Kothari (2004) សង្កត់ធ្ងន់ថាវាជាការស្វែងរកចំណេះដឹងថ្មីដ៏មានប្រព័ន្ធ (a systematic search for new knowledge)។
ការស្រាវជ្រាវគឺជាការស្វែងរកចម្លើយដ៏មានប្រព័ន្ធ ដែលផលិតចំណេះដឹងថ្មីដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
និយមន័យបុរាណរបស់ Kerlinger
និយមន័យដ៏ល្បីមួយក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រអាកប្បកិរិយាគឺរបស់ Fred Kerlinger។ លោកកំណត់ថា ការស្រាវជ្រាវជាវិទ្យាសាស្ត្រគឺជា «ការស៊ើបអង្កេតដ៏មានប្រព័ន្ធ ការគ្រប់គ្រង ផ្អែកលើភស្តុតាង និងមានការត្រិះរិះ ចំពោះសម្មតិកម្មអំពីទំនាក់ទំនងរវាងបាតុភូតធម្មជាតិ» (systematic, controlled, empirical, and critical investigation)។ សូមកត់សម្គាល់ពាក្យគន្លឹះបួន៖ មានប្រព័ន្ធ, គ្រប់គ្រង, ផ្អែកលើភស្តុតាង និង ត្រិះរិះ — ធាតុទាំងនេះនឹងត្រឡប់មកជាលក្ខណៈស្នូលដែលយើងនិយាយក្នុងផ្នែកបន្ទាប់។
និយមន័យផ្លូវការរបស់ OECD (Frascati Manual)
ដើម្បីវាស់ស្ទង់ការស្រាវជ្រាវជាផ្លូវការទូទាំងពិភពលោក អង្គការសេដ្ឋកិច្ច OECD បានចេញឯកសារយោងមួយឈ្មោះ Frascati Manual។ តាមការបោះពុម្ពឆ្នាំ២០១៥ ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍពិសោធន៍ (R&D) ត្រូវបានកំណត់ថាជា «ការងារប្រកបដោយការបង្កើតថ្មី និងមានប្រព័ន្ធ ដែលធ្វើឡើងដើម្បីបង្កើនស្តុកចំណេះដឹង… និងដើម្បីបង្កើតកម្មវិធីប្រើប្រាស់ថ្មីៗនៃចំណេះដឹងដែលមានស្រាប់»។ ឯកសារនេះក៏កំណត់លក្ខខណ្ឌប្រាំដែលសកម្មភាពមួយត្រូវតែមាន ទើបរាប់ជាការស្រាវជ្រាវពិតប្រាកដ។
| លក្ខខណ្ឌ | មានន័យថា |
|---|---|
| Novel (ថ្មី) | មានគោលដៅស្វែងរកអ្វីដែលមិនទាន់ដឹង — មិនមែនធ្វើឡើងវិញនូវអ្វីដែលគេដឹងស្រាប់ |
| Creative (ច្នៃប្រឌិត) | ផ្អែកលើគំនិត និងសម្មតិកម្មដើម មិនមែនការចម្លងធម្មតា |
| Uncertain (មិនប្រាកដ) | លទ្ធផលចុងក្រោយមិនអាចដឹងជាមុនបានទាំងស្រុង |
| Systematic (មានប្រព័ន្ធ) | ធ្វើតាមផែនការ និងកត់ត្រាដំណើរការយ៉ាងច្បាស់ |
| Transferable / Reproducible | លទ្ធផលអាចបញ្ជូនបន្ត និងអ្នកដទៃអាចធ្វើឡើងវិញបាន |
ទោះនិយមន័យខុសគ្នាតាមអ្នកនិពន្ធនីមួយៗ ក៏យើងអាចសង្ខេបជាន័យងាយស្រួលចាំបានថា៖ ការស្រាវជ្រាវ = សំណួរច្បាស់ + វិធីសាស្ត្រមានប្រព័ន្ធ + ភស្តុតាង + ចម្លើយដែលអាចទុកចិត្តបាន។ បើខ្វះធាតុណាមួយ ការងារនោះប្រហែលជាការសង្ខេប ការរាយការណ៍ ឬការផ្ដល់យោបល់ ប៉ុន្តែមិនទាន់ជាការស្រាវជ្រាវពេញលេញទេ។
លក្ខណៈ ៥ យ៉ាងនៃការស្រាវជ្រាវ
ដើម្បីដឹងថាការងារមួយជាការស្រាវជ្រាវឬអត់ យើងអាចពិនិត្យតាមលក្ខណៈស្នូលប្រាំ។ លក្ខណៈទាំងនេះស្រង់ចេញពីនិយមន័យរបស់ Kerlinger និង Kumar ហើយជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យការស្រាវជ្រាវខុសពីមតិផ្ទាល់ខ្លួន។
ចំណុចសំខាន់ត្រូវចាំ៖ លក្ខណៈទាំងប្រាំនេះដើរជាមួយគ្នា។ ការប្រមូលទិន្នន័យច្រើន (empirical) ប៉ុន្តែគ្មានប្រព័ន្ធច្បាស់ (unsystematic) នៅតែផ្ដល់លទ្ធផលដែលពិបាកទុកចិត្ត។ ដូចគ្នា ការរៀបចំជាប្រព័ន្ធស្អាត ប៉ុន្តែគ្មានភស្តុតាងគាំទ្រ ក៏គ្រាន់តែជាមតិដ៏ស្អាតប៉ុណ្ណោះ។
មិនចាំបាច់មានមន្ទីរពិសោធធំ ឬថវិកាច្រើនទើបធ្វើស្រាវជ្រាវបានទេ។ និស្សិតម្នាក់ដែលសង្កេតការប្រើបណ្ណាល័យដោយមានប្រព័ន្ធ ក៏កំពុងធ្វើស្រាវជ្រាវដែរ បើគាត់គោរពលក្ខណៈទាំងប្រាំខាងលើ។
ការស្រាវជ្រាវ ធៀបនឹងមធ្យោបាយដឹងដទៃ
មនុស្សយើងដឹងអ្វីមួយតាមច្រើនវិធី។ Neuman (2014) និង Babbie (2016) រៀបរាប់ថា មុននឹងពឹងលើការស្រាវជ្រាវជាវិទ្យាសាស្ត្រ មនុស្សធម្មតាទទួលចំណេះដឹងតាមប្រពៃណី ការជឿអ្នកមានអំណាច ការយល់ដោយសភាវគតិ និងបទពិសោធផ្ទាល់ខ្លួន។ មធ្យោបាយទាំងនេះមិនមែន «ខុស» ទាំងស្រុងទេ ប៉ុន្តែវាងាយទទួលឥទ្ធិពលពីការលម្អៀង។ ការស្រាវជ្រាវព្យាយាមកាត់បន្ថយការលម្អៀងនោះដោយការប្រើភស្តុតាងជាប្រព័ន្ធ។
| មធ្យោបាយដឹង | ឧទាហរណ៍ | ចំណុចខ្សោយ |
|---|---|---|
| ប្រពៃណី (Tradition) | «គេធ្វើបែបនេះតាំងពីយូរមកហើយ» | អាចហួសសម័យ ឬមិនត្រូវតាំងពីដើម |
| អំណាច (Authority) | «អ្នកជំនាញម្នាក់និយាយថា…» | អ្នកជំនាញក៏អាចខុស ឬលម្អៀងបាន |
| សភាវគតិ (Intuition) | «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាវាត្រូវ» | គ្មានភស្តុតាងផ្ទៀងផ្ទាត់ |
| បទពិសោធផ្ទាល់ | «ខ្ញុំធ្លាប់ជួបបែបនេះ» | គំរូតូចពេក អាចមិនតំណាង |
| ស្រាវជ្រាវ (Research) | ប្រមូលភស្តុតាងជាប្រព័ន្ធ រួចវិភាគ | កាត់បន្ថយលម្អៀង អាចផ្ទៀងផ្ទាត់ |
ឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែង៖ ប្រពៃណីអាចប្រាប់ថា «ផឹកទឹកក្ដៅពេលព្រឹកល្អសម្រាប់សុខភាព»។ វាអាចត្រូវ ឬអាចខុស។ ការស្រាវជ្រាវមិនសួរថា «តើអ្នកណានិយាយ» តែសួរថា «តើភស្តុតាងបង្ហាញអ្វី»។ នេះជាការផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិតដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវថ្មី។
គោលបំណងនៃការស្រាវជ្រាវ
មិនមែនការស្រាវជ្រាវទាំងអស់មានគោលដៅដូចគ្នាទេ។ Babbie (2016) និង Neuman (2014) ចែកគោលបំណងចម្បងជាប្រាំ។ ការដឹងគោលបំណងជួយអ្នកកំណត់ថាការសិក្សារបស់អ្នកគួរសួរសំណួរបែបណា។
ជាញឹកញាប់ ការសិក្សាមួយអាចមានគោលបំណងលើសពីមួយ។ ឧទាហរណ៍ ការសិក្សាអំពីការបោះបង់ការសិក្សារបស់សិស្សអាចចាប់ផ្ដើមដោយ ពិពណ៌នា (ចំនួនប៉ុន្មានភាគរយ) បន្ទាប់មក ពន្យល់ (ហេតុអ្វី) ហើយចុងក្រោយស្នើដំណោះស្រាយ (អនុវត្ត)។ ការកំណត់គោលបំណងច្បាស់តាំងពីដើមជួយអ្នកជ្រើសវិធីសាស្ត្រឲ្យសមគ្នា — ប្រធានបទដែលយើងនឹងស៊ីជម្រៅនៅផ្នែកក្រោយៗ។
ប្រភេទនៃការស្រាវជ្រាវ
ការស្រាវជ្រាវអាចចែកជាប្រភេទតាមមុំមើលខុសៗគ្នា។ Kothari (2004) ស្នើការចែកមួយចំនួនដែលងាយយល់ ហើយសំខាន់សម្រាប់និស្សិតក្នុងការកំណត់ថានិក្ខេបបទរបស់ខ្លួនស្ថិតក្នុងក្រុមណា។ ការចែកសំខាន់បំផុតបីគឺ៖ តាមគោលដៅ, តាមធម្មជាតិទិន្នន័យ, និងតាមការប្រើការតក្ក។
| ចែកតាម | ប្រភេទ | ផ្ដោតលើ |
|---|---|---|
| គោលដៅ | មូលដ្ឋាន (Basic) / អនុវត្ត (Applied) | បង្កើនចំណេះដឹងទ្រឹស្តី / ដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្ដែង |
| ធម្មជាតិទិន្នន័យ | បរិមាណ (Quantitative) / គុណភាព (Qualitative) / ចម្រុះ (Mixed) | លេខនិងស្ថិតិ / ពាក្យនិងអត្ថន័យ / ទាំងពីរ |
| មុខងារ | ពិពណ៌នា (Descriptive) / វិភាគ (Analytical) / ពិសោធ (Experimental) | រៀបរាប់ / ស្វែងរកទំនាក់ទំនង / សាកល្បងហេតុ-ផល |
មូលដ្ឋាន ធៀបនឹងអនុវត្ត
ស្រាវជ្រាវមូលដ្ឋាន (Basic Research) ធ្វើឡើងដើម្បីបង្កើនការយល់ដឹងទ្រឹស្តី ដោយមិនចាំបាច់មានការអនុវត្តភ្លាមៗ — ឧទាហរណ៍ ការសិក្សាអំពីរបៀបដែលខួរក្បាលចងចាំ។ ចំណែក ស្រាវជ្រាវអនុវត្ត (Applied Research) ផ្ដោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្ដែង — ឧទាហរណ៍ តើវិធីបង្រៀនថ្មីជួយសិស្សចងចាំបានល្អជាងឬទេ។ និស្សិតភាគច្រើនធ្វើស្រាវជ្រាវអនុវត្ត ព្រោះវាភ្ជាប់នឹងបញ្ហាក្នុងសហគមន៍ ឬវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន។
ពេលសរសេរសំណើស្រាវជ្រាវ (proposal) សូមសរសេរឲ្យច្បាស់ថាការសិក្សារបស់អ្នកជាប្រភេទអ្វី។ ការប្រាប់ថា «នេះជាស្រាវជ្រាវអនុវត្ត បែបបរិមាណ ដែលមានលក្ខណៈពិពណ៌នា» ជួយគណៈកម្មការយល់ភ្លាមៗថាអ្នកនឹងប្រើវិធីសាស្ត្របែបណា។
ស្រាវជ្រាវ ≠ ការស្វែងរកធម្មតា
នេះជាចំណុចដែលនិស្សិតច្រឡំច្រើនជាងគេ។ ការ Google ការអាន Wikipedia ការសង្ខេបអត្ថបទ ឬការធ្វើរបាយការណ៍ — ទាំងអស់នេះអាចជា ផ្នែកមួយ នៃការស្រាវជ្រាវ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាការស្រាវជ្រាវពេញលេញដោយខ្លួនឯងទេ។ ភាពខុសគ្នាស្ថិតនៅត្រង់ថា ការស្រាវជ្រាវផលិត ចំណេះដឹងថ្មី តាមដំណើរការដែលអាចការពារបាន មិនមែនគ្រាន់តែប្រមូល និងរៀបរាប់ចំណេះដឹងដែលមានស្រាប់។
ឧទាហរណ៍ងាយយល់៖ ការស្វែងរកថា «ចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាមានប៉ុន្មាន» គឺជាការស្វែងរកព័ត៌មាន — ចម្លើយមានស្រាប់ក្នុងជំរឿន។ ប៉ុន្តែការសួរថា «ហេតុអ្វីយុវជនជនបទភៀសខ្លួនចូលក្រុងភ្នំពេញកាន់តែច្រើន ហើយវាប៉ះពាល់ដល់គ្រួសារពួកគេយ៉ាងណា» — នេះត្រូវការការស្រាវជ្រាវ ព្រោះចម្លើយពេញលេញមិនទាន់មាន ត្រូវប្រមូលភស្តុតាងថ្មីនិងវិភាគ។
ដំណើរការ ៦ ជំហាននៃការស្រាវជ្រាវ
ទោះការសិក្សានីមួយៗមានលក្ខណៈខុសគ្នា ក៏ដំណើរការស្រាវជ្រាវភាគច្រើនដើរតាមគំរូដ៏ស្រដៀងគ្នា។ Leedy & Ormrod (2015) និង Creswell (2014) ពិពណ៌នាដំណើរការនេះជាវដ្តមួយ — ជំហានចុងក្រោយជាញឹកញាប់នាំទៅសំណួរថ្មី។ នេះជាគំរូ ៦ ជំហានដែលងាយចាំ។
សូមកត់សម្គាល់ថា ជំហានទាំងនេះមិនតែងតែដើរត្រង់ជាខ្សែទេ។ ជួនកាលពេលវិភាគទិន្នន័យ (ជំហាន ៥) អ្នកអាចរកឃើញថាសំណួរដើម (ជំហាន ១) ត្រូវកែសម្រួល។ នេះជារឿងធម្មតាក្នុងការស្រាវជ្រាវ ជាពិសេសបែបគុណភាព។ ស៊េរីនេះនឹងស៊ីជម្រៅក្នុងជំហាននីមួយៗនៅផ្នែកបន្តបន្ទាប់។
កំហុសទូទៅរបស់និស្សិត
ការយល់ខុសពីន័យនៃការស្រាវជ្រាវតាំងពីដើម នាំឲ្យនិស្សិតធ្វើកំហុសដដែលៗ។ ខាងក្រោមជាកំហុសដែលជួបញឹកញាប់បំផុត — សូមពិនិត្យមើលថាអ្នកធ្លាប់ធ្វើដែរឬទេ។
ការប្រមូលអត្ថបទពីអ៊ីនធឺណិតរួចសរសេរសង្ខេបឡើងវិញ មិនមែនជាការស្រាវជ្រាវទេ — វាជាការរាយការណ៍។ ការស្រាវជ្រាវត្រូវមានសំណួរថ្មី និងភស្តុតាងដែលអ្នកប្រមូល ឬវិភាគដោយខ្លួនឯង។
និស្សិតខ្លះដឹងរួចថាខ្លួនចង់សន្និដ្ឋានយ៉ាងណា រួចស្វែងរកតែភស្តុតាងដែលគាំទ្រ។ នេះជាការលម្អៀងបញ្ជាក់ (confirmation bias) ដែលបំផ្លាញភាពត្រឹមត្រូវនៃការសិក្សា។
ការប្រមូលទិន្នន័យដោយគ្មានផែនការច្បាស់ ធ្វើឲ្យលទ្ធផលពិបាកការពារ។ អ្នកត្រូវពន្យល់បានថា ហេតុអ្វីជ្រើសវិធីនេះ ជ្រើសគំរូបែបនេះ។
ឧទាហរណ៍ល្អ ធៀបនឹងឧទាហរណ៍មិនល្អ
ករណីសិក្សាខ្លី
ដើម្បីឲ្យគំនិតខាងលើកាន់តែជាក់ស្ដែង សូមពិចារណាឧទាហរណ៍បង្ហាញមួយ (illustrative example) នៃនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រម្នាក់។
បញ្ហា៖ បណ្ណាល័យសាកលវិទ្យាល័យមួយពន្យារម៉ោងបើកដល់យប់។ តើវាពិតជាជួយការសិក្សារបស់និស្សិតឬទេ?
ការស្វែងរកធម្មតានឹងធ្វើ៖ Google អានអត្ថបទពីសាកលវិទ្យាល័យដទៃ រួចសន្និដ្ឋានថា «ការបើកយូរជួយការសិក្សា»។ នេះចម្លងចម្លើយពីបរិបទដទៃ។
ការស្រាវជ្រាវនឹងធ្វើ៖ (១) កំណត់សំណួរច្បាស់ — «តើការពន្យារម៉ោងបង្កើនចំនួនអ្នកប្រើ និងការពេញចិត្តដែរឬទេ?»; (២) ប្រមូលភស្តុតាង — ទិន្នន័យចុះឈ្មោះចូលមុននិងក្រោយការពន្យារ បូកនឹងកម្រងសំណួរពីនិស្សិត; (៣) វិភាគ — ប្រៀបធៀបចំនួន និងកម្រិតការពេញចិត្ត; (៤) បកស្រាយដោយប្រុងប្រយ័ត្ន — ការកើនឡើងអាចមកពីរដូវប្រឡង មិនមែនតែម៉ោង។
ភាពខុសគ្នាច្បាស់៖ ការស្រាវជ្រាវផលិតភស្តុតាងថ្មីសម្រាប់ បរិបទជាក់លាក់នេះ ដែលអាចការពារបាន — មិនមែនគ្រាន់តែខ្ចីការសន្និដ្ឋានពីកន្លែងផ្សេង។
ករណីខាងលើជាឧទាហរណ៍បង្ហាញដើម្បីពន្យល់គំនិត មិនមែនជាការសិក្សាពិតដែលមានការដកស្រង់ទេ។ ពេលអ្នកធ្វើការពិត សូមប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងដកស្រង់ប្រភពជាក់លាក់ជានិច្ច។
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យ & សំណួរញឹកញាប់
មុនអ្នកហៅការងារមួយថា «ស្រាវជ្រាវ» សូមឆ្លងកាត់បញ្ជីត្រួតពិនិត្យខ្លីនេះជាមុន៖
- ✓តើមាន សំណួរស្រាវជ្រាវច្បាស់លាស់ ដែលចម្លើយមិនទាន់មានស្រាប់ឬទេ?
- ✓តើអ្នកមាន វិធីសាស្ត្រមានប្រព័ន្ធ ដែលអាចពន្យល់ និងការពារបានឬទេ?
- ✓តើសន្និដ្ឋានផ្អែកលើ ភស្តុតាងពិត មិនមែនតែមតិឬទេ?
- ✓តើអ្នកបាន កត់ត្រាដំណើរការ ឲ្យអ្នកដទៃអាចធ្វើតាមបានឬទេ?
- ✓តើអ្នកបាន ដកស្រង់ប្រភព ដែលខ្ចីគំនិតពីអ្នកដទៃត្រឹមត្រូវឬទេ?
សំណួរញឹកញាប់ (FAQ)
តើការ Google ជាការស្រាវជ្រាវឬទេ?
ការ Google គឺជាការស្វែងរកព័ត៌មាន ដែលអាចជាផ្នែកមួយនៃដំណើរការស្រាវជ្រាវ (ជាពិសេសក្នុងការពិនិត្យអក្សរសិល្ប៍)។ ប៉ុន្តែដោយខ្លួនឯង វាមិនមែនជាការស្រាវជ្រាវទេ ព្រោះវាមិនផលិតចំណេះដឹងថ្មី និងមិនតម្រូវឲ្យមានវិធីសាស្ត្រជាប្រព័ន្ធ។
តើ Literature Review ជាការស្រាវជ្រាវឬទេ?
ការពិនិត្យអក្សរសិល្ប៍ (Literature Review) ជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការស្រាវជ្រាវ ព្រោះវាសំយោគអ្វីដែលគេដឹងរួច និងបង្ហាញគម្លាត។ ការពិនិត្យអក្សរសិល្ប៍ជាប្រព័ន្ធ (systematic review) ក៏អាចជាការស្រាវជ្រាវពេញលេញបានដែរ។ យើងនឹងសិក្សាវាស៊ីជម្រៅនៅផ្នែកទី ៧។
តើខ្ញុំត្រូវចេះស្ថិតិទើបធ្វើស្រាវជ្រាវបានឬ?
មិនចាំបាច់ទេ។ ស្ថិតិត្រូវការសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (quantitative) ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព (qualitative) ផ្ដោតលើការវិភាគពាក្យ អត្ថន័យ និងបទពិសោធ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងគឺការគិតជាប្រព័ន្ធនិងត្រិះរិះ។
តើការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាពជាការស្រាវជ្រាវពិតឬ?
ពិតណាស់។ ការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព (ដូចជាការសម្ភាសន៍ ការសិក្សាករណី) ជាការស្រាវជ្រាវពេញលេញ ដរាបណាវាមានប្រព័ន្ធ ផ្អែកលើភស្តុតាង និងត្រិះរិះ។ វាគ្រាន់តែឆ្លើយសំណួរខុសប្រភេទពីបែបបរិមាណ។
តើការស្រាវជ្រាវខុសពីរបាយការណ៍ (report) ត្រង់ណា?
របាយការណ៍ជាធម្មតារៀបរាប់អ្វីដែលគេដឹងរួច ឬអ្វីដែលកើតឡើង។ ការស្រាវជ្រាវចាប់ផ្ដើមពីសំណួរដែលចម្លើយមិនទាន់មាន រួចផលិតចំណេះដឹងថ្មីតាមវិធីសាស្ត្រ។ ការស្រាវជ្រាវអាចក្លាយជារបាយការណ៍ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍មិនតែងតែជាការស្រាវជ្រាវ។
⚡ ត្រួតពិនិត្យខ្លី
- ការស្រាវជ្រាវ = សំណួរច្បាស់ + វិធីសាស្ត្រមានប្រព័ន្ធ + ភស្តុតាង + ចម្លើយដែលជឿបាន
- លក្ខណៈស្នូល ៥៖ មានប្រព័ន្ធ, ផ្អែកភស្តុតាង, គ្រប់គ្រង, អាចធ្វើឡើងវិញ, ត្រិះរិះ
- ស្រាវជ្រាវខុសពីការ Google / សង្ខេប / របាយការណ៍ — វាផលិតចំណេះដឹងថ្មី
- គោលបំណង ៥៖ ស្វែងយល់, ពិពណ៌នា, ពន្យល់, ទស្សន៍ទាយ, អនុវត្ត
ចំណុចសំខាន់ត្រូវចាំ
នៅជំពូកទី១ (Introduction) នៃនិក្ខេបបទ សូមបង្ហាញថាការសិក្សារបស់អ្នកជាការស្រាវជ្រាវពិត — មានសំណួរច្បាស់ ដែលចម្លើយមិនទាន់មានស្រាប់ ហើយអ្នកនឹងប្រមូលភស្តុតាងថ្មីតាមវិធីសាស្ត្រជាក់លាក់។ នេះបង្ហាញគណៈកម្មការថាអ្នកយល់ព្រំដែនរវាង «ស្រាវជ្រាវ» និង «សង្ខេប»។
ហេតុអ្វីវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមានសារៈសំខាន់?
ឥឡូវយើងដឹងថាការស្រាវជ្រាវជាអ្វីហើយ ជំហានបន្ទាប់គឺយល់ថាហេតុអ្វីការជ្រើស វិធីសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ ទើបធ្វើឲ្យលទ្ធផលអាចទុកចិត្តបាន។
អានផ្នែកបន្ទាប់ →មេរៀនពាក់ព័ន្ធក្នុងស៊េរី
ឯកសារយោង
បង្ហាញឯកសារយោងទាំងអស់ (៨)
ស៊េរី វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ
- ១តើការស្រាវជ្រាវជាអ្វី?
- ២ហេតុអ្វីវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមានសារៈសំខាន់?
- ៣របៀបជ្រើសរើសប្រធានបទស្រាវជ្រាវ
- ៤របៀបកំណត់បញ្ហាស្រាវជ្រាវ
- ៥របៀបសរសេរគោលបំណងស្រាវជ្រាវ
- ៦របៀបសរសេរសំណួរស្រាវជ្រាវ
- ៧Literature Review
- ៨របៀបកំណត់គម្លាតស្រាវជ្រាវ (Research Gap)
- ៩ក្របខណ្ឌទ្រឹស្តី និង ក្របខណ្ឌគំនិត
- ១០ការរចនាការស្រាវជ្រាវ
- ១១វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ បែបគុណភាព (Qualitative Method)
- ១២វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ បែបបរិមាណ (Quantitative Method)
- ១៣Mixed Methods Research — ការស្រាវជ្រាវបែបចម្រុះ
- ១៤Population & Sampling — ប្រជាជន និង គំរូ
- ១៥ការរចនាកម្រងសំណួរ
- ១៦ការរចនាមគ្គុទេសក៍សម្ភាសន៍
- ១៧នីតិវិធីប្រមូលទិន្នន័យ
- ១៨វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យ
- ១៩សុពលភាព ភាពជឺជាក់ និងភាពគួរអោយទុកចិត្ត
- ២០សីលធម៌ស្រាវជ្រាវ
- ២១របៀបសរសេរជំពូកវិធីសាស្ត្រ
- ២២របៀបបង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ
- ២៣កំហុសទូទៅក្នុងវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ
- ២៤មគ្គុទេសក៍ចុងក្រោយ៖ ពីប្រធានបទ ដល់ជំពូកវិធីសាស្ត្រ
- ២៥គំរូគំនិត (Paradigm) ក្នុងការស្រាវជ្រាវ
- ២៦ក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្ដី និងក្របខ័ណ្ឌគំនិត (Framework)
