និយមន័យ៖ សេដ្ឋកិច្ចអវកាសពាណិជ្ជកម្មជាអ្វី A

អត្ថបទនេះមិននិយាយពីផ្កាយរណបឈ្លបយកការណ៍យោធា ឬការឃ្លាំមើលពីអវកាសដែលអត្ថបទ ផ្កាយរណបឈ្លបយកការណ៍យោធា និង សង្គ្រាមប្រឆាំងអវកាស បានពិភាក្សារួចហើយនោះទេ ហើយក៏មិនផ្តោតលើអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណបគន្លងទាប (LEO) ជាពិសេសដែលមានអត្ថបទផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្លួនរួចហើយដែរ។ អត្ថបទនេះផ្តោតលើស្រទាប់អាជីវកម្មរបស់អវកាស៖ នរណាបើកបរឲ្យអ្នកទៅដល់អវកាស ចំណាយប៉ុន្មានក្នុងការធ្វើដូច្នេះ នរណាផលិតផ្កាយរណបនាំទៅបាញ់ តើអ្នកណានឹងកសាងស្ថានីយអវកាសបន្ទាប់ពីស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) ចូលនិវត្តន៍ និងតើមានទីផ្សារពិតសម្រាប់មនុស្សដែលចង់ទៅទស្សនាអវកាសដែរឬទេ។ ចំណុចរួមរបស់សំណួរទាំងអស់នេះគឺថវិកា និងចំណូលពាណិជ្ជកម្ម មិនមែនថវិកាការពារជាតិទេ។

តាមទម្លាប់ ឧស្សាហកម្មនេះបែងចែកជាផ្នែកចម្បងបួន៖

• សេវាបាញ់បង្គោល (launch services) — ក្រុមហ៊ុនលក់កន្លែងក្នុងយានអវកាសដល់អតិថិជនណាមួយ រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនផ្កាយរណប ឬឯកជនធនី។
• ការផលិតផ្កាយរណប — ចាប់ពីរោងចក្រតូចផលិត CubeSat រហូតដល់ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មធំសម្រាប់ក្រុមផ្កាយរណបរាប់ពាន់។
• ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងគន្លង (in-orbit infrastructure) — ស្ថានីយអវកាស សេវាកម្មនៅក្នុងគន្លង (in-space servicing) និងការតាមដានវត្ថុនៅអវកាស។
• ការធ្វើដំណើររបស់មនុស្ស (human spaceflight) — បេសកកម្មឯកជនទៅ ISS ការហោះហើររងគន្លង និងទេសចរណ៍អវកាស។

អង្គការតាមដានទីផ្សារនីមួយៗប្រើវិធីសាស្ត្រខុសគ្នា ដូច្នេះកុំភ្ញាក់ផ្អើលបើឃើញលេខផ្សេងគ្នា៖ Space Foundation ដែលជាអង្គការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ បានប៉ាន់ស្មានសេដ្ឋកិច្ចអវកាសសកលឆ្នាំ ២០២៤ នៅត្រឹម ៦១៣ ពាន់លានដុល្លារ (កើន ៧.៨%) ក្នុងនោះថវិការដ្ឋាភិបាលសរុប ១៣២ ពាន់លានដុល្លារ សហរដ្ឋអាមេរិកតែម្នាក់ចំណាយ ៧៧ ពាន់លានដុល្លារលើកម្មវិធីសន្តិសុខជាតិ និងស៊ីវិល។ ចំណែកតួលេខ ៦៨៦ ពាន់លានដុល្លារខាងលើសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥ រួមទាំងចំណូលពីសេវាកំណត់ទីតាំង-នាំផ្លូវ-ពេលវេលា (PNT) ដែលស្មើនឹងប្រហែល ៤១% នៃចំណូលពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់។ អ្វីដែលអង្គការទាំងអស់យល់ស្របគ្នាគឺ៖ ផ្នែកកំពុងលូតលាស់លឿនបំផុតមិនមែនរដ្ឋាភិបាលទេ គឺជាឯកជន — ការផលិតផ្កាយរណបកើន ៦៧.២% ការបាញ់បង្គោលកើន ៤៩.៤% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ តែម្នាក់។ ចំណែក ៥៩% ដែលនៅសល់ក្រៅពី PNT ក្រវែងលើសេវាកម្មរូបភាពផែនដី ការទំនាក់ទំនង ការផលិតផ្កាយរណប សេវាបាញ់បង្គោល និងសេវាកម្មនៅក្នុងគន្លងផ្សេងទៀត ដែលនីមួយៗនឹងត្រូវលើកឡើងក្នុងផ្នែកបន្ទាប់នៃអត្ថបទនេះ។

ការប្រើឡើងវិញ និងតម្លៃដឹកជញ្ជូន B

ការផ្លាស់ប្តូរតែមួយដែលកសាងសេដ្ឋកិច្ចអវកាសពាណិជ្ជកម្មទំនើបគឺ៖ ការធ្វើឲ្យផ្នែកទី ១ របស់ម៉ាស៊ីនបញ្ជូន (ដុំធំបំផុត ថ្លៃបំផុត) ចុះចតវិញ ជំនួសឲ្យបោះចោលទៅសមុទ្រ។ SpaceX ជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេដែលធ្វើដូច្នេះជាទៀងទាត់ជាមួយ Falcon 9 ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ហើយបច្ចុប្បន្នអនុញ្ញាតឲ្យផ្នែកទី ១ តែមួយហោះហើរច្រើនដងជាប់ៗគ្នា។

តម្លៃធ្លាក់ចុះប៉ុន្មានពិត

តាមក្រដាសបច្ចេកទេសរបស់ NASA ដែលប្រៀបធៀបតម្លៃដឹកជញ្ជូនតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ (គិតជាដុល្លារឆ្នាំ ២០១៨) យានអវកាស Space Shuttle ចំណាយប្រហែល ១.៥ ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីដឹកទំងន់ ២៧,៥០០ គីឡូក្រាមទៅគន្លងទាប ស្មើនឹងប្រហែល ៥៤,៥០០ ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាម (គិតជាដុល្លារនាសម័យនោះ)។ Falcon 9 ដែលចាប់ផ្តើមហោះហើរឆ្នាំ ២០១០ ថោកជាងនោះប្រហែល ២០ ដង។

តួលេខទាំងនេះជាការប៉ាន់ស្មានតាមឯកសារបច្ចេកទេស មិនមែនតម្លៃលក់ជូនអតិថិជនទេ — សូមមើលប្រអប់ខាងក្រោមសម្រាប់តម្លៃលក់ជាក់ស្តែងឆ្នាំ ២០២៦។ ចំណុចសំខាន់គឺកំណត់ត្រាការប្រើឡើងវិញផ្ទាល់៖ តាមទិន្នន័យរបស់ SpaceX ខ្លួនឯង ផ្នែកទី ១ ដែលមានលេខសម្គាល់ B1076 បានហោះហើររហូតដល់លើកទី ៣៤ នៅថ្ងៃទី ៣០ មីនា ២០២៦ ដែលជាកំណត់ត្រាថ្មី។ ជំនាន់ Block 5 ដើមត្រូវបានរចនាឲ្យអាចហោះហើរ ១០ ដងដោយថែទាំតិចតួច ហើយសមិទ្ធផលនោះសម្រេចបានតាំងពីឆ្នាំ ២០២១មកម្ល៉េះ ចំណែកគោលដៅឆ្ងាយ (ដែលនៅមិនទាន់បញ្ជាក់ពេញលេញ) គឺរហូតដល់ ១០០ ដងជាមួយការជួសជុលតាមកាលកំណត់។

ការប្រកួតតាមក្រោយ ជាមួយកម្រិតជោគជ័យខុសៗគ្នា

ក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតកំពុងព្យាយាមធ្វើម៉ាស៊ីនបញ្ជូនប្រើឡើងវិញ ប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលខុសគ្នាឆ្ងាយ។ New Glenn របស់ Blue Origin ធ្វើការហោះហើររួច ៣ ដង ដោយសម្រេចចុះចតលើកដំបូងនៅខែវិច្ឆិកា ២០២៥ និងប្រើផ្នែកទី ១ ឡើងវិញជាលើកដំបូងក្នុងការហោះហើរលើកទី ៣ ខែមេសា ២០២៦។ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី ២៨ ឧសភា ២០២៦ ផ្នែកទី ១ ដែលធ្លាប់ហោះហើររួចមួយបានផ្ទុះកំឡុងការសាកល្បងបាញ់ដុតឋិតិវន្ត (static fire) នៅមូលដ្ឋានបាញ់ ធ្វើឲ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងពន្យារពេលបេសកកម្មជាច្រើនខែ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន LandSpace របស់ចិន ធ្វើឲ្យ Zhuque-3 ឡើងដល់គន្លងបានជោគជ័យក្នុងការហោះហើរដំបូងខែធ្នូ ២០២៥ ប៉ុន្តែផ្នែកទី ១ ដែលកំពុងសាកល្បងចុះចតបានឆេះ និងធ្លាក់ចុះកំឡុងការចុះចត — ក្រុមហ៊ុនប្រកាសគម្រោងសាកល្បងចុះចតម្តងទៀតក្នុងត្រីមាសទី ២ ឆ្នាំ ២០២៦។ រីឯ Neutron របស់ Rocket Lab ត្រូវពន្យារពេលហោះហើរដំបូងទៅឆ្នាំ ២០២៦ ហើយនៅមិនទាន់ហោះហើរឡើយ គិតត្រឹមពេលសរសេរអត្ថបទនេះ។ ចំណែក Starship របស់ SpaceX ខ្លួនឯង ដែលត្រូវរចនាឲ្យប្រើឡើងវិញពេញលេញទាំងផ្នែកទី ១ និងផ្នែកទី ២ ត្រូវបានប្រកាសដោយអ្នកដឹកនាំក្រុមហ៊ុនថាអាចនាំតម្លៃចុះមកត្រឹមតែ ១០ ដល់ ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាមនាពេលអនាគត — ជាការអះអាងដែលនៅមិនទាន់មានទិន្នន័យបញ្ជាក់ជាក់ស្តែងណាមួយឡើយ គិតត្រឹមពេលនេះ។

ល្បឿនបាញ់ និងចំណែកទីផ្សារពិភពលោក C

ថ្លៃថោកជាង និងកម្មវិធីតម្រូវការកើនឡើង បានបង្កើតជាល្បឿនបាញ់បង្គោលដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ពិភពលោកកត់ត្រាការប៉ុនប៉ងបាញ់បង្គោលទៅគន្លង ៣២៩ ដង ក្នុងនោះជោគជ័យ ៣២១ ដង តាមការតាមដានរបស់ Payload — កើនជាង ២០២៤ ដែលខ្លួនឯងជាកំណត់ត្រារួចហើយ ដល់ប្រហែល ២៥% តាមរបាយការណ៍របស់ Aviation Week។

តាមរបាយការណ៍ត្រីមាសរបស់ Space Foundation លើកទឹកចិត្តត្រីមាសទី ១-២ ឆ្នាំ ២០២៥ តែម្នាក់ឯង មានការបាញ់ ១៤៩ ដង ក្នុងនោះ SpaceX ទទួលខុសត្រូវ ៨១ ដង — លើសពាក់កណ្តាលនៃពិភពលោក — ស្មើនឹងការបាញ់មួយដងជារៀងរាល់ ២៨ ម៉ោង។ ក្រុមហ៊ុនវិភាគមួយចំនួន ដូចជា Wolfe Research បានពិពណ៌នាភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ SpaceX ក្នុងវិស័យបាញ់បង្គោលថាជា «របាំង» (moat) ការពារឧស្សាហកម្មចេញពីអ្នកប្រកួតប្រជែងថ្មី ចំណែកអ្នកសង្កេតការណ៍ឧស្សាហកម្មខ្លះ រួមទាំង Payload ខ្លួនឯង ហៅការប្រកួតប្រជែងកំពុងកើនឡើងចន្លោះសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនថាជា «ការប្រណាំងអវកាសជំនាន់ថ្មី» ដោយផ្អែកលើចំនួនការបាញ់របស់ចិនដែលកើនជាប់ជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែពាក្យទាំងនេះជាការវាយតម្លៃរបស់អ្នកសង្កេតការណ៍នីមួយៗ មិនមែនការវាស់ស្ទង់ផ្លូវការទេ — តួលេខដឹកនាំវិញ បង្ហាញថាក្រុមហ៊ុនតែមួយគឺ SpaceX នៅតែគ្រប់គ្រងលើសពាក់កណ្តាលនៃចំនួនការបាញ់ពិភពលោក ខណៈពេលចិនផ្ដោតលើចំនួនក្រុមហ៊ុនច្រើនជាងម៉ាស៊ីនបញ្ជូនតែមួយប្រភេទ។ ភាពខុសគ្នារវាង «ការប៉ុនប៉ង» និង «ការជោគជ័យ» ក៏សំខាន់ផងដែរ៖ លេខ ៣២៩ រាប់ការព្យាយាមទាំងអស់ រួមទាំង ៨ ដងដែលបរាជ័យមុនដល់គន្លង ដូច្នេះនៅពេលប្រៀបធៀបប្រទេស ឬក្រុមហ៊ុន គួរប្រុងប្រយ័ត្នមើលថាតួលេខមួយណារាប់ការប៉ុនប៉ង និងមួយណារាប់តែជោគជ័យ។

ការរីកលូតលាស់ផលិតកម្មផ្កាយរណបតូច D

អ្វីដែលបំពេញយានអវកាសដែលថោកជាងនោះ គឺជាផ្កាយរណបចំនួនច្រើនជាងមុន។ តាមការវិភាគទីផ្សាររបស់ Novaspace ក្រុមហ៊ុនផលិតផ្កាយរណបនឹងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្កាយរណបតូច (ទម្ងន់ក្រោម ៥០០ គីឡូក្រាម) ចំនួន ១៦,៩០០ គ្រឿង ចន្លោះឆ្នាំ ២០២៦ ដល់ ២០៣៥ ស្មើនឹងប្រហែល ៦៤០ គីឡូក្រាមនៃផ្កាយរណបចូលគន្លងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ វិនិយោគឯកជនក្នុងវិស័យផ្កាយរណបតូចឡើងដល់ ១១.៥ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។

អ្វីជាកម្លាំងជំរុញ

ដំបូង គឺក្រុមផ្កាយរណបអធិបតេយ្យភាព (sovereign constellations) — រដ្ឋកំពុងផ្តល់ថវិកាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអវកាសផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់សវនកម្មយុទ្ធសាស្ត្រ។ ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍អវកាសសហរដ្ឋអាមេរិក (SDA) រក្សានៅជាប់លាប់យ៉ាងតិច ១,០០០ ផ្កាយរណបនៅគន្លងទាបក្រោមកម្មវិធី Proliferated Warfighter Space Architecture ចំណែកកម្មវិធី IRIS² របស់សហភាពអឺរ៉ុបលាយបញ្ចូលការច្នៃប្រឌិតពាណិជ្ជកម្មជាមួយតម្រូវការសន្តិសុខរដ្ឋ។ ទីពីរ គឺមាត្រដ្ឋានផលិតកម្ម — រោងចក្រដូចជា Azista BST នៅឥណ្ឌា កំពុងកំណត់គោលដៅផលិតផ្កាយរណបរហូតដល់ ២ គ្រឿងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរពីគំរូបុគ្គលដៃទៅជាផលិតកម្មធំតាមឧស្សាហកម្ម។ ផលិតកម្មចំនួនច្រើនម្ល៉ោះក៏ធ្វើទៅបានតែដោយសារតម្លៃផលិតធ្លាក់ចុះដែរ — ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនប្តូរទៅប្រើសមាសភាគអេឡិចត្រូនិកពាណិជ្ជកម្មធម្មតា (COTS) ជំនួសសមាសភាគអវកាសពិសេសដែលធ្លាប់ថ្លៃជាងច្រើនដង។

ចំណុចនេះពន្យល់ថាហេតុអ្វីល្បឿនបាញ់មិនត្រឹមតែកើនឡើងទេ តែថែមទាំងបន្តកើនឡើងជាប់ៗគ្នា៖ ផ្កាយរណបតូចមានអាយុកាលខ្លី ដូច្នេះការជំនួសមិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍តែម្តងទេ វាជាវដ្តជាប់លាប់។ នេះជាកត្តាដែលធ្វើឲ្យតម្រូវការការបាញ់បង្គោលរបស់ Starlink របស់ SpaceX ខ្លួនឯង និងក្រុមផ្កាយរណបផ្សេងទៀត បន្តជាកម្លាំងចលករចម្បងនៃឧស្សាហកម្មបាញ់បង្គោលទាំងមូល ដូចដែលបានពិភាក្សាលម្អិតជាងនេះក្នុងអត្ថបទស្តីពីអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណប LEO។

ស្ថានីយអវកាសឯកជន និងការចាកចេញពី ISS E

ស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) ដែលបានប្រតិបត្តិការជាប់លាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០០ កំពុងចូលដល់ចុងអាយុកាល។ រុស្ស៊ីបានប្តេជ្ញាចូលរួមដល់ឆ្នាំ ២០២៨ ចំណែកសហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប ជប៉ុន និងកាណាដាបានប្តេជ្ញាដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ដោយ NASA ចាត់ទុកជាគោលដៅដែលអាចពន្យារបន្ថែម ១ ទៅ ២ ឆ្នាំ ប្រសិនបើស្ថានីយជំនួសមិនទាន់ត្រៀមខ្លួន។ ក្នុងខែមិថុនា ២០២៤ NASA បានផ្តល់កិច្ចសន្យា ៨៤៣ លានដុល្លារឲ្យ SpaceX សាងសង់យាន «U.S. Deorbit Vehicle» ដែលជា Dragon ជំនាន់ពង្រីក ដើម្បីនាំស្ថានីយដែលមានទំងន់ជិត ៤១៩,០០០ គីឡូក្រាមឲ្យធ្លាក់ចុះទៅតំបន់ «Point Nemo» ក្នុងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង។

អ្នកតំណាងបួនដែលកំពុងប្រកួតគ្នា

កម្មវិធី Commercial LEO Destinations (CLD) របស់ NASA កំពុងផ្លាស់ប្តូរតួនាទីខ្លួនឯងពីម្ចាស់ស្ថានីយ ទៅជាអតិថិជនទិញសេវាកម្មនៅលើវេទិកាឯកជន។ ដំណាក់កាលទី ១ (ចុងឆ្នាំ ២០២១) ផ្តល់ថវិកាដល់គំនិតបឋមចំនួន ៣ ចំណែកដំណាក់កាលទី ២ ដែលផ្តល់ការធានាបញ្ជាទិញរយៈពេលវែង រំពឹងចាប់ផ្តើមឆ្នាំ ២០២៦។ ហេតុផលរបស់ NASA ចំពោះការផ្លាស់ប្តូរនេះមិនមែនបច្ចេកទេសសុទ្ធសាធទេ គឺថវិកា៖ ការជួលកន្លែងលើស្ថានីយឯកជនត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាថោកជាងការប្រតិបត្តិការស្ថានីយផ្ទាល់ខ្លួន ដែលអនុញ្ញាតឲ្យទីភ្នាក់ងារបញ្ជូនថវិកាកាន់តែច្រើនទៅកម្មវិធីអវកាសជ្រៅ ដូចជា Artemis ទៅព្រះច័ន្ទ និងផែនការទៅភពអង្គារនាពេលអនាគត។ ក្នុងគំរូនេះ NASA នឹងក្លាយជាអតិថិជនម្នាក់ក្នុងចំណោមអតិថិជនជាច្រើន មិនមែនម្ចាស់ផ្ទាល់តែមួយគត់ដូច ISS ទេ ដែលអាចបើកទីផ្សារឲ្យក្រុមហ៊ុន ឬសាកលវិទ្យាល័យផ្សេងទៀតជួលកន្លែងស្រាវជ្រាវនៅលើស្ថានីយដូចគ្នាបានផងដែរ។

ទេសចរណ៍អវកាស — ចំណែកតូច ប៉ុន្តែពិត F

ទេសចរណ៍អវកាសទទួលបានការគ្របដណ្តប់សារព័ត៌មានច្រើនហួសសមាមាត្រនឹងទំហំសេដ្ឋកិច្ចពិតរបស់វា។ New Shepard របស់ Blue Origin ដែលហោះហើររងគន្លង (suborbital) បានធ្វើបេសកកម្ម ៣៨ ដងគិតត្រឹមខែមករា ២០២៦ (ជោគជ័យ ៣៦ ដង ជោគជ័យផ្នែក ១ ដង បរាជ័យ ១ ដងលើការហោះហើរដោយគ្មានមនុស្ស) ដឹកអ្នកដំណើររួមគ្នាជាង ១៥០ នាក់។ សំបុត្រមួយធ្លាប់ត្រូវលក់ក្នុងការដេញថ្លៃដល់ជិត ២៨ លានដុល្លារ សម្រាប់កៅអីម្នាក់ដំណើររួមជាមួយ Jeff Bezos លើកដំបូង។ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី ៣០ មករា ២០២៦ Blue Origin បានប្រកាសផ្អាកការហោះហើរ New Shepard យ៉ាងតិច ២ ឆ្នាំ ដើម្បីបញ្ជូនធនធានទៅកម្មវិធីយានចុះចតព្រះច័ន្ទ Blue Moon សម្រាប់គាំទ្រកម្មវិធី Artemis របស់ NASA។

Virgin Galactic ក៏ជួបស្ថានភាពស្រដៀងគ្នា។ យានអវកាសជំនាន់ថ្មី Delta ដែលត្រូវជំនួស VSS Unity ត្រូវពន្យារពេលហោះហើរពាណិជ្ជកម្មដំបូងទៅដល់ឆ្នាំ ២០២៧ ដោយសារបញ្ហារំពត់អេឡិចត្រូនិក (avionics) ខណៈសាច់ប្រាក់នៅសល់ចុះមកជិតកម្រិត ៨០ លានដុល្លារ តាមរបាយការណ៍ខែសីហា ២០២៦។ ដូច្នេះគិតត្រឹមពេលសរសេរអត្ថបទនេះ ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍អវកាសរងគន្លងធំបំផុតទាំងពីរ គឺ New Shepard និង Virgin Galactic សុទ្ធតែមិនកំពុងហោះហើរអ្នកដំណើរទេ។

ថ្នាក់គន្លង (orbital) — ថ្លៃជាងច្រើនដង

ថ្នាក់ខ្ពស់ជាងគឺការហោះហើរដល់គន្លងផ្ទាល់ តម្លៃរាប់សិបលានដុល្លារក្នុងមួយកៅអី។ SpaceX បានដឹកបេសកកម្មនិកជនទាំងស្រុងដំបូងគេឡើងគន្លង Inspiration4 ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ បន្ទាប់មកកម្មវិធី Polaris និងបេសកកម្ម Fram2 ខែមេសា ២០២៥ ជាបេសកកម្មនិកជនដំបូងគេឆ្លងកាត់គន្លងប៉ូល។ Axiom Space បានដឹកបេសកកម្មអវកាសនិកជនឯកជនទៅ ISS រួច ៤ ដងផងដែរ។ ថ្នាក់នេះកម្រ និងថ្លៃខ្លាំង ដូច្នេះមិនប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអវកាសសរុបទេ។

អ្វីទៅជាការពិត — ត្រួតពិនិត្យលើ «ថោក និងទៀងទាត់» G

ប្រយោគដែលឮជាទូទៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបច្ចេកវិទ្យា និងសុន្ទរកថាអ្នកដឹកនាំក្រុមហ៊ុនអវកាសមួយចំនួនគឺ «អវកាសឥឡូវថោក និងធម្មតាដូចជិះយន្តហោះ»។ ការប្រៀបធៀបនេះមិនមែនកើតចេញពីទិន្នន័យផ្លូវការណាមួយទេ វាជាការពិពណ៌នាទំនាក់ទំនងសាធារណៈ ដែលបានចម្លងតគ្នាទៅវិញទៅមករវាងអ្នកសារព័ត៌មានបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗ រហូតក្លាយជាការយល់ឃើញរួម ទោះមិនមានប្រភពតែមួយច្បាស់លាស់ក៏ដោយ។ ផ្នែកខ្លះនៃប្រយោគនេះពិត៖ តម្លៃដឹកជញ្ជូនធ្លាក់ចុះប្រហែល ២០ ដងពីសម័យ Shuttle ដល់ Falcon 9 ជាការពិត និងជាការសម្រេចបានផ្ទាល់ មិនមែនការអះអាងទេ។ ប៉ុន្តែពេលពិនិត្យលម្អិត ភាព «ធម្មតា» នោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម៉ាស៊ីនបញ្ជូនតែមួយប្រភេទ មិនមែនឧស្សាហកម្មទាំងមូលទេ។

អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត H

បញ្ជីខាងក្រោមជាសូចនាករជាក់ស្តែងសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ និង ២០២៧ ដែលនឹងបញ្ជាក់ថាតើនិន្នាការទាំងអស់ខាងលើនឹងបន្តទិសដៅដដែល ឬអត់។

1. ការវិលត្រឡប់ហោះហើររបស់ Starship — ក្រោយការហោះហើរលើកទី ១២ ជួបគ្រោះថ្នាក់ខែឧសភា ២០២៦ FAA ទាមទារឲ្យបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេតមុននឹងអនុញ្ញាតលើកទី ១៣។ ចំណុចសំខាន់ត្រូវតាមដានគឺថាតើ Starlink ជំនាន់ V3 នឹងត្រូវបានដឹកជញ្ជូនដោយ Starship ជាលើកដំបូងក្នុងឆមាសទី ២ ឆ្នាំ ២០២៦ ដូចផែនការឬអត់។
2. ការវិលត្រឡប់របស់ New Glenn — នាយកប្រតិបត្តិ Dave Limp កំណត់គោលដៅវិលមកហោះហើរវិញមុនចុងឆ្នាំ ២០២៦ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញឧស្សាហកម្មខ្លះមើលឃើញថាកាលវិភាគនេះមិនទាន់ជាក់ស្តែង។ ការជួសជុលមូលដ្ឋានបាញ់ Complex 36 ដែលខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ អាចចំណាយពេលលើសមួយឆ្នាំ។
3. ការសាកល្បងចុះចតលើកទី ២ របស់ Zhuque-3 — LandSpace គ្រោងធ្វើតេស្តសង្គ្រោះផ្នែកទី ១ ជាថ្មីក្នុងត្រីមាសទី ២ ឆ្នាំ ២០២៦ តាមសារព័ត៌មាន Xinhua។ ប្រសិនបើជោគជ័យ វានឹងជាការចុះចតម៉ាស៊ីនបញ្ជូនប្រើឡើងវិញលើកដំបូងគេជោគជ័យរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន។
4. ការហោះហើរដំបូងរបស់ Neutron — Rocket Lab បានពន្យារកាលវិភាគទៅឆ្នាំ ២០២៦ ជាថ្មីម្តងទៀត។ ក្រុមហ៊ុនមានបញ្ជាទិញជាមុនប្រហែល ១.១ ពាន់លានដុល្លារ ដែលពឹងផ្អែកលើភាពជោគជ័យនៃការហោះហើរដំបូងនេះ។
5. ការផ្តល់មូលនិធិដំណាក់កាលទី ២ របស់ CLD — NASA រំពឹងចាប់ផ្តើមផ្តល់ការធានាបញ្ជាទិញរយៈពេលវែងក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ដែលនឹងសម្រេចថាស្ថានីយឯកជនមួយណានឹងទទួលបានការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុពិតប្រាកដសម្រាប់ជំនួស ISS។
6. ការហោះហើររបស់ Haven-1 — Vast គ្រោងបាញ់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ដោយ Falcon 9។ ប្រសិនបើសម្រេច វានឹងជាម៉ូឌុលស្ថានីយអវកាសពាណិជ្ជកម្មដំបូងគេដែលទទួលភ្ញៀវអវកាសនិកមនុស្ស ក្រៅពី ISS និង Tiangong។
7. ចំនួនការបាញ់សរុបពិភពលោកឆ្នាំ ២០២៦ — ២០២៥ បានកំណត់ត្រាថ្មីនៅ ៣២៩ ដង។ ប្រសិនបើ ២០២៦ បន្តទំនោរនេះ វានឹងបញ្ជាក់ថាកំណើនល្បឿនបាញ់មិនមែនហេតុការណ៍តែម្តងទេ គឺជាចរន្តរឹងមាំ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ I

សំណួរញឹកញាប់ J