០១ការវាស់វែងវិបត្តិ៖ ប៉ុន្មានប្រទេសជាប់ ឬជិតវិបត្តិបំណុល

IMF និងធនាគារពិភពលោកវាយតម្លៃចីរភាពបំណុលរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលមានចំណូលទាប (PRGT-eligible) តាមក្របខណ្ឌរួម (Debt Sustainability Framework) ដែលចាត់ថ្នាក់ហានិភ័យជាបួនកម្រិត៖ ទាប មធ្យម ខ្ពស់ និង «កំពុងជាប់វិបត្តិបំណុល» (in debt distress)។ តាមបញ្ជីផ្លូវការចុងក្រោយរបស់ IMF ដែលធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពថ្ងៃទី ៣០ កញ្ញា ២០២៥ ក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន ៦៧ ដែលមានទិន្នន័យវាយតម្លៃ មាន ៩ ប្រទេសកំពុងជាប់វិបត្តិបំណុលរួចហើយ — កុងហ្គោ (សាធារណរដ្ឋ) ជីប៊ូទី អេត្យូពី ហ្គ្រើណាដា ឡាវ ម៉ាឡាវី São Tomé and Príncipe សូដង់ និងហ្ស៊ីមបាវ៉េ — ខណៈ ២៤ ប្រទេសទៀតមានហានិភ័យខ្ពស់ រួមមានហ្គាណា ហ្កេនយ៉ា ម៉ូហ្សាំប៊ិក និងហ្សំប៊ី។ សរុប ៣៣ ប្រទេស ស្មើនឹងជិតពាក់កណ្តាលនៃប្រទេសដែលបានវាយតម្លៃ។

ក្របខណ្ឌនេះគ្របដណ្តប់តែប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យមទាបដែលមានសិទ្ធិខ្ចីមូលនិធិសម្បទាន (PRGT) — មិនរាប់ស្រីលង្កា ដែលប្រើក្របខណ្ឌដាច់ដោយឡែក (Market-Access DSA)។ ធនាគារពិភពលោករាយការណ៍ថា ប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យម (LMICs) សរុបបានសងប្រាក់ដើម និងការប្រាក់លើសពីមូលនិធិថ្មីដែលទទួលបានចំនួន ៧៤១ព.លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២២-២០២៤ — ធំបំផុតយ៉ាងតិច ៥០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ តាមរបាយការណ៍បំណុលអន្តរជាតិឆ្នាំ២០២៥។

០២ហេតុអ្វីវិបត្តិកើនឡើងឥឡូវនេះ

IMF និងធនាគារពិភពលោកសង្កត់ធ្ងន់លើកត្តារួមចំណែកជាច្រើន ដែលកើតឡើងស្របគ្នា មិនមែនកត្តាតែមួយទេ។ ទីមួយ ការចំណាយសង្គ្រោះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងអំឡុងកូវីដ-១៩ (២០២០-២០២១) បានធ្វើឲ្យបំណុលសាធារណៈជាមធ្យមកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ខណៈចំណូលពន្ធធ្លាក់ចុះព្រមគ្នា។ ទីពីរ ធនាគារកណ្តាលធំៗ — ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក — បានឡើងអត្រាការប្រាក់ឆាប់រហ័សក្នុងឆ្នាំ២០២២-២០២៣ ដើម្បីទប់ស្កាត់អតិផរណា ដែលទាំងបង្កើនថ្លៃខ្ចីថ្មី និងធ្វើឲ្យដុល្លារឡើងថ្លៃ — បំណុលភាគច្រើនកំណត់ជាដុល្លារ ដូច្នេះថ្លៃសងកើនឡើងទោះមិនខ្ចីបន្ថែម។ ទីបី ការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ២០២២ បានធ្វើឲ្យតម្លៃស្បៀង-ថាមពលឡើងខ្ពស់ជាសកល ជំរុញវិក្កយបត្រនាំចូលកើនភ្លាមៗ។

ធនាគារពិភពលោករាយការណ៍ថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០២០មក តំបន់កំពុងអភិវឌ្ឍន៍បានខ្ចីប្រាក់ក្នុងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ជាង ២ ទៅ ៤ ដងធៀបនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបង្កើនបន្ទុកសេវាបំណុលដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ស្ថាប័នអន្តរជាតិទាំងនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា កត្តាខាងក្រៅ (អត្រាការប្រាក់ ដុល្លារ តម្លៃទំនិញ) និងកត្តាក្នុងស្រុក (ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ការជ្រើសរើសម្ចាស់បំណុល) សុទ្ធតែចូលរួមចំណែក ក្នុងសមាមាត្រខុសៗគ្នាតាមប្រទេស — ការកំណត់ថាកត្តាមួយណាជាមូលហេតុចម្បងសម្រាប់ប្រទេសជាក់លាក់ណាមួយ នៅតែជាចំណុចចម្រូងចម្រាស់រវាងអ្នកសេដ្ឋកិច្ច។

០៣ការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធម្ចាស់បំណុល

រហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ ២០១០ ម្ចាស់បំណុលភាគច្រើនរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាប្រទេស «ក្លឹបប៉ារីស» (Paris Club) — ក្រុមប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់ ២២ ដែលចរចាឡើងវិញរួមគ្នាអស់រយៈពេលជាង ៦០ ឆ្នាំ។ ស្ថានភាពនេះផ្លាស់ប្តូរជាមូលដ្ឋានពីទសវត្សរ៍ ២០១០ ដោយឥណទានពីចិន (តាមរយៈ China EXIM និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ចិន) កើនឡើងលឿន ស្របពេលនឹង «ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ ផ្លូវមួយ» (BRI)។

តាមទិន្នន័យវិភាគរបស់វិទ្យាស្ថាន Lowy (ឧសភា ២០២៥) ចិនកាន់កាប់ ២៦% នៃបំណុលទ្វេភាគីខាងក្រៅសរុបរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៣ ហើយក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុត ចំណែកនេះលើសពី ៥០%។ ចិនជាម្ចាស់បំណុលទ្វេភាគីធំបំផុតតែមួយគត់ក្នុងប្រទេស ៥៣។ ក្នុងប្រទេស ៥៤ ក្នុងចំណោម ១២០ ការសងបំណុលទៅចិនលើសពីការសងបូកសរុបទៅក្លឹបប៉ារីសទាំងមូល។

ចំណុចសំខាន់មួយទៀតគឺល្បឿនកម្ចីថ្មីពីចិនបានធ្លាក់ចុះខ្លាំង៖ ការសន្យាឥណទានប្រចាំឆ្នាំចុះពី ៥០ព.លានដុល្លារជាងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មកនៅត្រឹមប្រមាណ ៧ព.លានដុល្លារប្រចាំឆ្នាំតាំងពីចប់កូវីដ-១៩។ ព្រមគ្នានេះ ចិនកំពុងទទួលការសងត្រឡប់កម្រិតកំពូល៖ ធនាគារពិភពលោក និង Lowy ប៉ាន់ស្មានថាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវសងចិនប្រមាណ ៣៥ព.លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ធ្វើឲ្យលំហូរសុទ្ធពីចិនទៅជាអវិជ្ជមានជាលើកដំបូង។

ក្រៅពីម្ចាស់បំណុលទ្វេភាគី ចំណែកម្ចាស់មូលបត្របុគ្គល (private bondholders — ក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម មូលនិធិសោធន ធនាគារវិនិយោគ ដែលកាន់កាប់ Eurobonds) ក៏កើនឡើងចាប់ពីទសវត្សរ៍ ២០១០ ដោយអត្រាការប្រាក់ទាបនៅសេដ្ឋកិច្ចធំបានជំរុញឲ្យវិនិយោគិនស្វែងរកផលចំណេញខ្ពស់ជាងនៅទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន។ ការមានម្ចាស់បំណុលបីប្រភេទ — ក្លឹបប៉ារីស ចិន និងម្ចាស់មូលបត្របុគ្គល — ដែលនីមួយៗច្បាប់ និងផលប្រយោជន៍ខុសគ្នា ជាមូលហេតុចម្បងដែលការចរចាឡើងវិញស្មុគស្មាញជាងមុនឆ្ងាយ។

០៤ក្របខណ្ឌរួម G20 (Common Framework) — យន្តការ និងភាពយឺតយ៉ាវ

ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាការសម្របសម្រួលនេះ ក្រុមប្រទេស G20 បានបង្កើត «ក្របខណ្ឌរួមសម្រាប់ការព្យាបាលបំណុលលើសពី DSSI» (Common Framework) ក្នុងខែវិច្ឆិកា ២០២០ បន្តពីកម្មវិធីព្យួរសងបំណុលបណ្តោះអាសន្ន (DSSI) ក្នុងអំឡុងកូវីដ-១៩។ ក្របខណ្ឌនេះឲ្យប្រទេស PRGT-eligible ស្នើសុំការព្យាបាលបំណុលរួម ដោយបង្កើត «គណៈកម្មាធិការម្ចាស់បំណុលផ្លូវការ» (OCC) រួមទាំងក្លឹបប៉ារីស និងម្ចាស់បំណុលក្រៅក្លឹបប៉ារីសដូចជាចិន ឥណ្ឌា និងសាអូឌីអារ៉ាប៊ី។

ចាដ — ករណីដំបូងគេ និងការរិះគន់

ចាដក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងក្រោមក្របខណ្ឌនេះ (ធ្នូ ២០២២)។ ប៉ុន្តែអង្គការតស៊ូមតិ Debt Justice (អង់គ្លេស) និងគម្រោង Bretton Woods Project រិះគន់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះជា «ការពន្យារពេលសង មិនមែនការសម្រាលបំណុល» ជាក់ស្តែងទេ — ចាដមិនទទួលបានការកាត់បន្ថយចំនួនប្រាក់ជាក់ស្តែងទេ គ្រាន់តែទទួលបានលក្ខខណ្ឌសងបត់បែនតាមតម្លៃប្រេង។

ចំណុចមួយទៀតដែល GSDR កត់សម្គាល់គឺជំហរចិនចំពោះឥណទានធានារ៉ាប់រង Sinosure៖ ចិនចាត់ទុកកម្ចីទាំងអស់ធានារ៉ាប់រងដោយ Sinosure ជា «ពាណិជ្ជកម្ម» ទាំងស្រុង ខណៈភ្នាក់ងារឥណទាននាំចេញលោកខាងលិចមួយចំនួនចាត់ចំណែកនោះជាឥណទានផ្លូវការ — ភាពខុសគ្នានេះធ្វើឲ្យការគណនា «ការប្រៀបធៀបព្យាបាល» ពិបាកឯកភាពគ្នា។ អង្គការតស៊ូមតិ Eurodad វិភាគថារចនាសម្ព័ន្ធក្របខណ្ឌនេះ «រចនាឡើងដោយ និងសម្រាប់ម្ចាស់បំណុល» — ជាទស្សនៈតស៊ូមតិ មិនមែនការវាយតម្លៃពី IMF ឬធនាគារពិភពលោកទេ។

០៥ករណីស្រីលង្កា ២០២២-២០២៦

ស្រីលង្កាប្រកាសផ្អាកសងបំណុលខាងក្រៅក្នុងខែមេសា ២០២២ — លើកទីមួយចាប់តាំងពីទទួលឯករាជ្យ — បន្ទាប់ពីទុនបម្រុងបរទេសធ្លាក់ចុះខ្លាំង។ តាមក្រដាសការងារ IMF (២០២៥/១៧៥) ចំណុចប្រកួតប្រជែងដែលអាចត្រូវព្យាបាលឡើងវិញមាន ២៦.៧ព.លានដុល្លារ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២២ — បំណុលផ្លូវការ ១០.៣ព.លាន និងឯកជន ១៦.៤ព.លានដុល្លារ។

លទ្ធផលចុងក្រោយសម្រាប់មូលបត្របុគ្គល៖ haircut ប្រាក់ដើម ២៧% លើមូលបត្រធម្មតា និង ១១% លើការប្រាក់ជាប់ជំពាក់ ស្មើនឹងការសម្រាលតម្លៃបច្ចុប្បន្ន (NPV) ៤២% តាមអត្រាបញ្ចុះតម្លៃ ៩%។ ក្រដាសការងារ IMF ពិពណ៌នាឧបករណ៍ថ្មី — «មូលបត្រភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ចមហាភាគ» ដែលទំហំសងប្រែប្រួលតាមការលូតលាស់ជាក់ស្តែង ព្រមទាំង «មូលបត្រភ្ជាប់អភិបាលកិច្ច» ដំបូងគេ — ការសម្រាលការប្រាក់ ០.៧៥ ចំណុចភាគរយ ភ្ជាប់នឹងគោលដៅចំណូលថវិកា និងតម្លាភាព។ IMF កត់សម្គាល់ថា China EXIM «មិនបានចូលរួមជាផ្លូវការ» ក្នុង OCC ទេ ដែលបង្ខំឲ្យបុគ្គលិក IMF ដំណើរការ «ជាផ្លូវប៉ារ៉ាឡែល» ដាច់ដោយឡែក — កត្តាចម្បងដែលពន្យារពេលការចរចា។

តាមព្យាករណ៍ក្នុងកម្មវិធី បំណុលខាងក្រៅនឹងធ្លាក់ពី ៦៩% នៃផ.ស.ស (២០២២) មកនៅត្រឹម ៤១.៥% ត្រឹមឆ្នាំ២០៣២។ គិតត្រឹមខែឧសភា ២០២៦ IMF បានបញ្ចប់ការត្រួតពិនិត្យទី៥ និងទី៦រួមគ្នា ដោយផ្តល់មូលនិធិបន្ថែម ៦៩៥ លានដុល្លារ (SDR ៥០៨ លាន) បង្ហាញថាកម្មវិធីនៅតែដំណើរការតគ្នាបន្ទាប់ពីការដូរមូលបត្របញ្ចប់។

០៦ករណីហ្សំប៊ី — ដំបូងគេនៃ Common Framework

ហ្សំប៊ីក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេខកខានសងបំណុលក្នុងយុគកូវីដ-១៩ — ខកខានទូទាត់មូលបត្រអន្តរជាតិ ៤២.៥លានដុល្លារ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ២០២០។ រដ្ឋាភិបាលស្នើសុំការព្យាបាលក្រោមក្របខណ្ឌរួម G20 ក្នុងខែកុម្ភៈ ២០២១ ប៉ុន្តែគណៈកម្មាធិការម្ចាស់បំណុលផ្លូវការ (សហប្រធានចិន-បារាំង អនុប្រធានអាហ្រ្វិកខាងត្បូង) បង្កើតតែក្នុងឆ្នាំ២០២២ — ខាតពេលជាង ១ ឆ្នាំ។

IMF អនុម័តកម្មវិធីឥណទានពង្រីក (ECF) ១.៣ព.លានដុល្លារ ក្នុងខែសីហា ២០២២ រួចបង្កើនដល់ ១.៧ព.លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដោយលក្ខខណ្ឌសម្បទាន (អត្រាការប្រាក់ទាប/សូន្យ អនុគ្រោះ ៥ឆ្នាំកន្លះ សងវិញក្នុង ១០ឆ្នាំ)។ តាមរបាយការណ៍ GSDR រយៈពេលពីអនុម័តកម្មវិធីរហូតដល់បិទការដូរមូលបត្រមាន ២២ ខែ — លឿនជាងស្រីលង្កាបន្តិច ប៉ុន្តែនៅតែវែងជាងគោលដៅ ១២ខែដែល GSDR កំណត់។ ធនាគារពិភពលោកចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍គាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងចុងក្រោយក្នុងខែមីនា ២០២៤។

ការស្តារឡើងវិញនៅតែផុយស្រួយ៖ ទង់ដែងកាន់កាប់ ៧០% នៃការនាំចេញ ធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រឈមហានិភ័យតម្លៃទំនិញខ្ពស់។ គិតត្រឹមខែធ្នូ ២០២៤ អតិផរណាឡើងដល់ ១៦.៧% ខណៈគ្រោះរាំងស្ងួតឆ្នាំ២០២៤ បានកាត់បន្ថយទិន្នផលដំណាំ ១៥%។ ក្របខណ្ឌរួម G20 កាត់បន្ថយបន្ទុកសងបំណុលភ្លាមៗ ប៉ុន្តែមិនលុបបំបាត់ភាពប្រឈមខាងរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលនៅជាប់ចាំបានទេ។

០៧ករណីហ្កាណា

ហ្កាណាស្នើសុំកម្មវិធីឥណទានពង្រីក (ECF) របស់ IMF ក្នុងខែឧសភា ២០២៣ ដោយក្របខណ្ឌ ៣ព.លានដុល្លារ បន្ទាប់ពីអតិផរណា និងភាពធ្លាក់ចុះនៃរូបិយប័ណ្ណជាតិ (cedi) បានធ្វើឲ្យបំណុលមិនអាចទ្រទ្រង់បាន។ ការចរចាឡើងវិញរួមមានផ្នែកសំខាន់ពីរ — ប្រតិបត្តិការបំណុលក្នុងស្រុក និងការដូរមូលបត្រអន្តរជាតិ (Eurobonds) សរុប ១៣ព.លានដុល្លារ ដែលបានបញ្ចប់ក្នុងខែតុលា ២០២៤ ដោយអត្រាចូលរួមលើសពី ៩៥% — រួមមានការពន្យារពេលកាលកំណត់ និងការកាត់បន្ថយតម្លៃបច្ចុប្បន្នសុទ្ធ (NPV)។

តាមទិន្នន័យខាងលើ អនុបាតបំណុលសាធារណៈធៀបនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបធ្លាក់ចុះពី ៨៨% នៅចំណុចកំពូលវិបត្តិ មកនៅត្រឹម ៥៣% ត្រឹមខែសីហា ២០២៥ — ការកែលម្អគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ IMF បានបញ្ចប់ការត្រួតពិនិត្យលើកទី៥ ក្នុងខែធ្នូ ២០២៥ ដោយផ្តល់មូលនិធិបន្ថែម ៣៨៥លានដុល្លារ សរុបផ្តល់រួចប្រមាណ ២.៨ព.លានដុល្លារ ក្នុងចំណោមក្របខណ្ឌ ៣ព.លានដុល្លារ។ ខែកក្កដា ២០២៦ IMF Board បានបញ្ចប់ការត្រួតពិនិត្យលើកទី៦ និងសំណើឧបករណ៍សម្របសម្រួលគោលនយោបាយ (PCI) រយៈពេល ៣៦ ខែ — ជំហានឆ្ពោះទៅរកការចាកចេញពីកម្មវិធីហិរញ្ញវត្ថុ IMF។ ប្រធានាធិបតី John Mahama ថ្លែងថាប្រទេស «កំពុងចាកចេញពីកម្មវិធី IMF ដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ក្នុងនាមដៃគូ មិនមែនអ្នកសុំដីទេ»។

០៨បំណុល ទល់នឹង ការអភិវឌ្ឍន៍

លើសពីករណីនីមួយៗ ទិន្នន័យសកលបង្ហាញលំនាំដដែលមួយ៖ ការសងបំណុលកំពុងស៊ីទាមទារចំណែកកាន់តែច្រើននៃថវិការដ្ឋ។ តាមរបាយការណ៍ «A World of Debt» របស់ UNCTAD ឆ្នាំ២០២៥ បំណុលសាធារណៈសកលឡើងដល់ ១០២ទ្រីលានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍កាន់កាប់ ៣១ទ្រីលានដុល្លារ។ ការទូទាត់ការប្រាក់សុទ្ធរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ឡើងដល់ ៩២១ព.លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ កើន ១០% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន។

ធនាគារពិភពលោករាយការណ៍ថា ការទូទាត់សេវាបំណុលខាងក្រៅរបស់ប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យមឡើងដល់ ៤៨៧ព.លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ខណៈពាក់កណ្តាលនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ចំណាយយ៉ាងតិច ៦.៥% នៃចំណូលនាំចេញលើសេវាបំណុលខាងក្រៅ។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាទូទៅទទួលបានលំហូរដើមទុនសុទ្ធអវិជ្ជមាន — សងច្រើនជាងទទួល — ចំនួន ២៥ព.លានដុល្លារ។

០៩ឧបករណ៍វាយតម្លៃចីរភាពបំណុល (DSA) — របៀបវាស់ និងភាពចម្រូងចម្រាស

ក្របខណ្ឌវាយតម្លៃចីរភាពបំណុលរួម IMF-ធនាគារពិភពលោក (LIC DSF) មិនប្រើសូចនាករតែមួយទេ។ ជាមុនសិន ប្រទេសនីមួយៗត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ «សមត្ថភាពទ្រទ្រង់បំណុល» ជាបីកម្រិត — ខ្សោយ មធ្យម ខ្លាំង — ដោយប្រើសន្ទស្សន៍ផ្សំគិតបញ្ចូលកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ទុនបម្រុងអន្តរជាតិ ប្រាក់ផ្ញើមកពីក្រៅប្រទេស និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ បន្ទាប់មក បំណុលនីមួយៗត្រូវប្រៀបធៀបនឹងកម្រិតកំណត់ខុសគ្នាតាមកម្រិតសមត្ថភាព៖ តម្លៃបច្ចុប្បន្ន (PV) នៃបំណុលធៀបនឹងផ.ស.ស PV ធៀបនឹងការនាំចេញ សេវាបំណុលធៀបនឹងការនាំចេញ និងសេវាបំណុលធៀបនឹងចំណូលរដ្ឋាភិបាល — សរុប ៤ សូចនាករខាងក្រៅ។

ប្រទេសមួយត្រូវចាត់ថ្នាក់ជា «ហានិភ័យខ្ពស់» លុះត្រាតែសូចនាករយ៉ាងតិចមួយហួសកម្រិតកំណត់ក្នុងគំរូព្យាករណ៍ ឬស្ថានភាពសង្កត់សង្កិន (stress test)។ IMF ចាត់ថ្នាក់ «កំពុងជាប់វិបត្តិបំណុល» លុះត្រាតែមានភស្តុតាងជាក់ស្តែងនៃការខកខានសង ការចរចាឡើងវិញកំពុងកើតឡើង ឬការស្នើសុំពន្យារពេលពីម្ចាស់បំណុល។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្របខណ្ឌនេះខ្លួនឯងកំពុងជាប់រិះគន់។ អត្ថបទវិភាគរបស់ Carnegie Endowment for International Peace (កុម្ភៈ ២០២៦) ស្នើកំណែទម្រង់ ៨ ចំណុច រួមមានវិធីព្យាករណ៍តម្លៃទំនិញនាំចេញ ការគិតបញ្ចូលហានិភ័យអាកាសធាតុ និងតម្លាភាពទិន្នន័យបំណុល — ដោយចង្អុលថាគំរូបច្ចុប្បន្នពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការព្យាករណ៍ ១០ឆ្នាំដែលងាយខុសឆ្គង។ IMF និងធនាគារពិភពលោកខ្លួនឯងកំពុងធ្វើការត្រួតពិនិត្យក្របខណ្ឌនេះជាផ្លូវការ ដោយបានអញ្ជើញមតិសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ២០២៦។

១០សំណើកំណែទម្រង់ និងអនាគត

ក្រៅពីកំណែទម្រង់ក្របខណ្ឌ DSA និងក្របខណ្ឌរួម G20 ខ្លួនឯង មានសំណើកំណែទម្រង់ជាច្រើនកំពុងជជែកតវាទក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដោយភាគីខុសៗគ្នាមានជំហរខុសគ្នា។

យន្តការមួយទៀតដែលកំពុងពិសោធន៍គឺ «ការដូរបំណុលយកអាកាសធាតុ/ធម្មជាតិ» (debt-for-climate swaps) — ការកាត់បន្ថយបំណុលទៅជាមូលនិធិការពារបរិស្ថានក្នុងស្រុក។ ធនាគារពិភពលោកកត់សម្គាល់ថាការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងបែបនេះនៅតូចធៀបនឹងទំហំវិបត្តិសរុប ប៉ុន្តែកំពុងកើនចំនួនករណីជាបណ្តើរៗ។ វេទិកា GSDR (សហប្រធានដោយ IMF ធនាគារពិភពលោក និងឥណ្ឌា) នៅតែជាកន្លែងកណ្តាលសម្រាប់ផ្សះផ្សារវាងក្លឹបប៉ារីស ចិន និងតំណាងម្ចាស់មូលបត្របុគ្គល ដោយផ្តោតលើសំណើអនុវត្តជាក់ស្តែង — ការផ្សព្វផ្សាយប៉ារ៉ាម៉ែត្រប្រៀបធៀបព្យាបាលមុន និងគោលដៅ ១២ខែ — ជាងសំណើកែក្របខណ្ឌធំ។

១១សំណួរញឹកញាប់

១២ប្រភព (Sources)

1. List of LIC DSAs for PRGT-Eligible Countries — IMF (៣០ កញ្ញា ២០២៥)
2. International Debt Report 2025 — When Relief Isn’t Enough — World Bank (៣ ធ្នូ ២០២៥)
3. A World of Debt 2025 — UNCTAD
4. Global Sovereign Debt Roundtable — 6th Co-Chairs Progress Report — IMF/World Bank/G20 (១៥ មេសា ២០២៦)
5. Sri Lanka’s Sovereign Debt Restructuring: Lessons from Complex Processes — IMF Working Paper 25/175 (២០២៥)
6. IMF Executive Board Completes the Combined Fifth and Sixth Reviews for Sri Lanka — IMF (២៧ ឧសភា ២០២៦)
7. Zambia — 2025 Article IV Consultation and Fifth ECF Review — IMF (៥ សីហា ២០២៥)
8. World Bank Group Statement on Debt Restructuring Agreement for Zambia — World Bank (២៦ មីនា ២០២៤)
9. Ghana — Sixth ECF Review, 2026 Article IV, and PCI Request — IMF (២៧ កក្កដា ២០២៦)
10. Ghana — Fifth ECF Review — IMF (១៧ ធ្នូ ២០២៥)
11. Peak Repayment: China’s Global Lending — Lowy Institute (ឧសភា ២០២៥)
12. Getting Debt Sustainability Analysis Right: Eight Reforms for the LIC Framework — Carnegie Endowment (កុម្ភៈ ២០២៦)
13. Chad Gets Debt Rescheduling, Not Relief — Bretton Woods Project (ធ្នូ ២០២២)
14. Reaction to the G20 Common Framework — Designed by and for Creditors — Eurodad
15. IMF Reforms Are Welcome, But Surcharges Still Must Go — CEPR

✓ ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពបឋម · ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព សីហា ២០២៦

📷 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ មានប្រភព និងឥណទានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅក្រោមរូបភាពនីមួយៗ។ ចុចលើរូបភាព ដើម្បីមើលទំហំធំ។